2) Қр төтенше жағдайлардың қауіпті және зиянды факторлардың жіктелуі:

Қауіпті өндірістік фактор – белгілі бір жағдайларда жұмыскерге әсер етуі оның жарақаттануына немесе денсаулығының күрт нашарлауына әкеп соғатын фактор саналады.

Зиянды өндірістік фактор – бұл белгілі бір жағдайларда жұмыскерлерге әсер етуі сырқаттануға немесе еңбек қабілетінің төмендеуіне әкеліп соғатын фактор. Деңгейіне және әсер етуінің ұзақтығына байланысты зиянды өнідірістік фактор қауіп тудыруы мүмкін.

Қоршаған ортаның факторларының бөлінуі

Бүкіл өмір бойы адам денсаулығына қоршаған ортаның қолайлы және қолайсыз факторлары әсер етіп келеді, олар табиғи және антропогенді болып бөлінеді.Бұл жүктеліс адамның өмір сүруіне биологиялық әсер етуіне байланысты химиялық және биологиялық элементтер белсенді бар энергия мен қамтамасыз етілген жүйелер қауіпті болып табылады.

Қауіптіліктердің келесі түрлері бар:

Табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдайлардың таралу ауқымы бойынша келесідей түрлері бар.

• Объективті зардаптардың таралуы қондырғыларына, цехтарға, нысандарға дейін шектелген;

• Жергілікті таралуы тұрғылықты пунктте, аумаққа, ауданға, ауданға дейін шектелген;

• Аймақтардың таралуы бірнеше аудандарға дейін шектелген;

Жалпы таралуы Қазақстан Республикасының аумағында көршілес мемлекеттерге дейін шектелген;

Апаттар маштабы бойынша: кіші, орта және ірі болып болінеді. Маштабын анықтау үшін екі кретерий алынады.

1.жалпы зардап шеккендер саны немесе ауруханаға жатқызуды қажет ететіндер саны:

2.Апатқа ұшыраған аумақ

Апаттар түрлері

Апаттар түрлері бойынша 2 топқа болінеді.

• Табиғи

• Жасанды

Табиғи

1.материошалық (дауылдар, борандар, циклондар, құйындар, ыстық ауа райы, құрғақтық, аяздар, найзағайдан болатын өрттер)

2.Тектоникалық

3.Потологиялық (су басу, қар көшкіні, тас құлау)

4.Космостық (космостық өнімдердің құлауы)

Жасанды

1.Көліктік (космостоқ, әуелік, автомобильдік, су көліктік, темір жол көліктік)

2.Өндірістік(радиациялық, механикалық, химиялық, термиялық)

3.Арнамалы (бактериялық, медициналық)

4.Әлеуметтік (соғыс, аштық, қоғамдық, ұлттық, ұлттық көтерілулер, терроризм, алкольизь, нашақорлық, таксикомания)

Өндірістік факторлар және адам денсаулығына әсері

Қауіпті өндірістік факторлар бұл жұмысшыларға қауіпті факторлар әсер еткенде жарақатқа немесе денсаулығының күрт томендеуіне алып келеді.

Зиянды өндірістік факторлар жұмысшылардың ауруына немесе еңбекке қабілеттілігінің төмендеуіне алып келеді.

Қауіпті және зиянды өндірістік факторлар. Әсер етуіне байланысты физикалық химиялық биологиялық және психологиялық болып бөлінеді.

Физикалық және зиянды өндірістік факторлар келесідей жіктеледі:

1. Қозғалмалы машина және механикалық өндірістік қондырғылардың қозғалмалы бөлшектері;

2. Қозғалмалы бұйымдары, қанарылған тау жыныстары;

3. Жоғары деңгейдегі шаңдану және жұмыс орнының ауасының жоғары газдануы;

4. Қондырғылардың бөлшектерінің жоғары немесе төмен температурасы;

5. Жұмыс орындарындағы жоғары немесе төмен барометрлік қысым және оның жылдам өзгерісі;

6. Ауаның жоғары немесе ылғалдануы

7. Ауаның ионизациалануы;

8. Иондаушы сәулелену;

9. Адам денесі арқылы пайда болатын электрлік тізбектегі қысымның жоғарғы мәні;

10. Стаистикалық электрлік және электромагниттік сәулеленудің жоғары деңгейі;

11. Жұмыс орнында шу деңгейінің жоғары болуы;

12. Діріл деңгейінің жоғары болуы;

13. Инфродыбыс тербелісінің деңгейінің жоғары болуы;

14. Ультрадыбыс деңгейінің жоғары болуы;

15. Ауаның қозғалыс жылдамдығының жоғары немесе төмен болуы;

16. Электромагниттік сәулеленудің жоғарғы болуы;

17. Электрлік өрістің жоғары қысымды болуы;

18. Табиғи жарықтың болмауы;

19. Жұмыс зонасының жалынды жарықпен толық қамтамасыз етілмеуі

20. Жұмыс орнының ыңғайсыз орналасуы;