5. Индустриалды-инновациялық даму жобасы туралы (қр Президентінің 27.01.2012ж. Жолдауынан).

6. Инфляция: себептері және типтері.

Экон-қ тұрғыдан инфляция (и-я) қағаз ақшаның құнсыздануымен пайда болатын әлеу-экон-қ процестер жиынтығы. И-я жалпы баға деңгейінің көтерілуімен байқалады. И-я кешенді себептермен туындайды ж/е олардың ең маңыздысы мыналар болып табылады: мемл-к бюджеттің тапшылығы ж/е оларды жабу үшін қағаз ақшалар шығарылады; мемл-ң өндірістік емес шығындар (әсіресе әскери шығындар) деңгейінің жоғарылығы тұтыну игіліктерін шығаруды арттырмайтын ж/е адам еңбегі шығынымен тікелей байл.: тауар тапшылығы, оның сұранымды ұсынымнан алшақтауға алып келуі ж/е осының негізінде - бағаның өсуі; бірқатар өндірушілердің монополиялық жағдайда болуы, оладың өзінің өніміне тұтыну сапасын арттытмай-ақ н/е барынша өте қымбат өнімді шығарумен жүзеге асырылуы; жалақы өсуінің еңбек өнімділігі өсуінен алшақтығы ж/е басқада бірқатар себептер. И-яның бірнеше түрлері бар. Баға өсуі қарқыны көзқарасы тұрғысынан и-яны төмендегідей түрге бөлуге болады: баяу, қарқынды, ұшқыр. Баяу и-я кезінде бағалар баяу (жылына 10%-дан аздау) өседі. Қарқынды и-я кезінде баға жылдам, ырғи-ырғи (жылына 20-дан 200%-ға дейін) өседі. Мұндай и-яға жол бермеу керек, себебі ол өте ауыр әлеу-экон-қ салдарға ұшырайды (тұрғындардың өмір деңгейі төмендейді, кәсіпорын күйзеліске ұшырайды ж/е т.б.). Ұшқыр и-я кезінде айналымдағы ақшаның саны мен баға астрономиялық жылдамдықпен (500-1000%) өседі. Бұл сала басқасына қарағанда елде басым болып, уақыттың белгілі кезеңін нарықтық қатынастарынсыз-ақ өмір сүруге мүмкіндік береді. Рыноктық и-ялық тепе-теңдігінің қандай түрді қабылдануына байл. И-я типтерін ашық ж/е басылыңқы (жасырын) деп айырамыз. Егер макроэкон-қ тепе-теңдік сұраным жағына қарай бұзылса ж/е тұрақты бағаның өсуімен байқалса, онда бұны ашық и-я дейміз. Басылыңқы и-я мемл-тің тауарлық бағаны сұраным мен ұсыным тепе-теңдігінен төмен болуын қолдау арқылы пайда болады. И-я философиясы мынаған саяды: оның тереңдеуінің арқасында экон-ны уақытша қозғалту факторынан ұдайы өндіріс процесін тежеуге айналады. **Өндіріс қарқыны төмендеп, экон-қ өсу пропорциясы бұзылады, ақша-несие, қаржы ж/е валюта механизмі бұзыла бастап, елдегі әлеу-экон-қ тұрақсыздық күшейеді. И-я халықаралық экон-қ қатынастарды, жұмыс күшін ұдайы өндіру жағдайын ұйымдастыру бұзып, экон-қ қылмыс, көлеңкелі экономика ж/е т.б. белсенділігін арттырады.

5. Инфляцияға қарсы саясат және оның Қазақстандағы ерекшеліктері.

И-я баға индексі көмегімен өлшенеді. Ағымдағы кезең үшін и-я деңгейі төмендегідей болып анықталады. Ағым кезеңіндегі баға индексінен өткен кезеңдегі баға индексі алынып, өткен кезеңдегі баға индексіне бөлінеді. Баға индексі=(ағым кезіндегі баға-өткен кезеңдегі баға)/(өткен кезеңдегі баға)*100. И-я салдарын нейтрализациялау мақсатында мемл-т и-яға қарсы саясат жүргізеді. Мемл-ттің и-яға қарсы саясатты - экон-ны сауықтандырудың жалпы экон-лық баға мен жалақыны реттеудің әдістерін, қаржыны сауықтыру, несие экспансиясын баяулату, ақша эмиссиясын жоюды қарастырады. Асқынған жағдайда ақша реформасын жүргізеді. Қн-дағы и-яға қарсы саясатты экон-дағы диспропорцияны бірте-бірте жоймай елестету мүмкін емес. И-яға қарсы саясаттың басты элементі - қаржыны сауықтыру мен халық шар-ы экон-сын тұрақтандыру, залалды ж/е шамалы рентабельді шар-қ субъектілерін қысқарту болып табылады. Ақша айналымын тұрақтандыруға мына тәсілдерді жатқызамыз: нолдендіру, девалвациялау, револвациялау ж/е деноминациялау.