2. Прадмет вывучэння гісторыі Беларусіі ў кантэксце цывілізацыйнага рэгіянальнага развіцця як складовай часткі ўсходнеславянскай гісторыіі.

Прадметам з’яўляюцца заканамернасці развіцця бел-га этнасу , з розных бакой яго жыццядзейнасці, узаемасувязі з інымі народамі і краінамі. У гісторыі факты ўяўляюць асобую каштоўнасць.

У прыродазнаўчых дысцыплінах вызначальную ролю адыгрываюць за-коны і заканамернасці, а ў гісторыі значную ролю могуць адыгрываць і выпадковасці.

У адрозненне ад навукоўцаў прыродазнаўчых навук гісторыкі па-збаўлены магчымасці непасрэдна назіраць факты ці ўзнаўляць іх у эксперы-менце. Яны могуць толькі рэканструяваць мінулае, і часта з дапамогай не заўсёды надзейных гістарычных крыніц. Даследаваць гісторыю намнога складаней, чым законы прыроды.

Гісторык павінен не толькі апісваць факты, але і тлумачыць іх. Без тлумачэнняў факты і даты выглядаюць як недаказаныя тэарэмы, незразу-мелыя формулы.

У сувязі з гэтым г.Б. прадугледжвае веданне: гісторыі нашай Айчаны са старажытных часой да нашых дзен на фоне сусветнай гісторыі, і асабліва гісторыі суседніх дзяржай – Польшчы, Рассіі, Літвы, украіны, і складанасцей дзяржаўнага будаўніцтва ва ўмовах геапалітычных памкненняў суседзяў у розныя перыяды гісторыі.

гiстарычная навука вывучае канкрэтны ход i зака-намернасцi развiцця чалавечага грамадства ў мiнулым. Аб’ект яе пазнання – ўся сукупнасць з’яў грамадскага жыцця на працягу ўсёй гiсторыi людзей.

З’яўленне гiстарычнай навукi было выклiкана патрэбай грамадства ў асэнсаваннi cвайго мiнулага i вызначэннi перспектыў далейшага развiцця. I цяпер галоўнай сацыяльнай функцыяй гiсторыi з’яўляецца навукова-пазна-вальная. Мяркуем таксама, што кожны ўсведамляе вялiкую выхаваўчую знач-насць гiсторыi. Невыпадкова яе адносяць да гуманітарных (humanum) навук, якія закліканы ўзвышаць чалавека.

Статус навукі гісторыя набыла ў XIX ст.

3. Айчынныя гістарычныя школы

1Польская – разглядала сваи интэрэсы. Личыла што на нашай зямли лицвинау быть не далжно (Сянкевич)

2Расийская – (пасля 3 падзелу рэчы Паспалитай )

-Карамзин

-Салауеу

-Грэкау

Бел называли пуночна-руским краем Расии

3 Савецкая пасля 1917 – разглядвалася як састауная частка ссср. Моцна идыялизавана (завышаласяроля КПСС) Ластоуски, Луцкевич, Гурло Бурбис, Цетка, Уласау, Колас, Купала

4 1991 Беларуская (суверенная) – Штыхау, Станович, Люты, Сакалоу, Бич, Ткачоу.

4.Крыніцы вывучэння гісторыі беларусіі.

Сведчанні аб мінулым даюць, гістарычныя кры-ніцы. Да іх адносіцца ўсё тое, што засталося з мінулага і ўтрымлівае хоць нейкую інфармацыю аб ім. Фактычны матэрыял гісторык чэрпае ў археала-гічных раскопках, летапісах, архівах, успамінах відавочцаў гістарычных падзей. Дакладнасць гістарычных звестак з гэтых крыніц залежыць ад іх колькасці, Найбольш пашыраны падзел гістарычных крыніц на сем тыпаў: пісьмовыя; рэчавыя; этнаграфічныя; моў-ныя; фальклорныя; кінафотадакументы; фонадакументы.

Адной з першых крыніц з’яўляецца “Аповесць мінулых часоў”, у якой змяшчаеца шмат звестак аб нашай Радзіме у X-XII ст.( пра плямены крывічы, дрыгавічы, радзімічы; к-ва полаўкае, тураўскае, смаленскае, бітва на нямізе 1067 г.). важным для Г.Б. XII-XIIIст. З’яўляеца Іпацьеўскі летапіс. Звесткі пра падзеі у полацкай Зямлі і пачатак складвання ВКЛ. Беларуска-літоўскія летапісы выкладаюць гісторыю ВКЛ пракладна да сярэдзіны XVст.апошнія запісы у беларуска-літоускіх летапісай былі зроблены у другой палове XVI ст. з сярэдзіны XVII ст. сталі стварацца гарадскія хронікі. Вядомы 3 магілеускія хронікі. Першыя звесткі пра бел-лет-ія летапісы з’явіліся у польскіх хроніках, у кнізе М. Стрыйкоускага “Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсяе Русі”.1846 г. “Хроніка Быхауца”. Т.нарбута. у сярэдзіне XIXст. Бадзянскі надрукаваў частку летапісу, пад назвай летапіс Рачынскага або Пазнанскага. Уваходзіць у склад рукапснага зборніка XVIст. Старабел мова летапісаў паходзіць да мовы Хронікі Быхауца. У 1877 П.А. куліш надрукавау Баркулабаускі летапіс, напсаны у в. Баркулабава каля старога Быхава. Што адбывалася у самой весцы увага да брэсцкай царкоўнай уніі 1596г. Радзівілаўскі летапіс . у беларусі шырока былоразвіта летапісанне як ведчанне равіцця гісторыіі. . У складзе Расійскай імперыі першую нацыянальную версію беларускай гісторыі пад назвай "Кароткая гісторыя Беларусі" ўдалося выдаць у Вільні толькі ў 1910 г. Яе аўтарам быў В. Ластоўскі. Напісанне абагульняючых прац па гісторыі Беларусі заўсёды звязвалася з шэрагам цяжкасцей. Аднак не ўсе аўтары мелі шанцы выдаць свае творы. Пасля Другой сусветнай вайны агульная праца па гісторыі Беларусі рых-тавалася пад жорсткім ідэалагічным кантролем. Пад рэдакцыяй У. ІІерцава, К. Шабуні, Л. Абецэдарскага калектывам аўтараў была створана "История Белорусской ССР" у двух тамах (Мінск, 1954). Першым выданнем пра мінулае нашай краіны пасля распаду СССР сталі “Нарысы гісторыі Беларусі” ў дзвюх частках (Мінск, 1994 —1995) пад рэ-дакцыяй акадэміка М. Касцюка.