- •Беларусь Республикасы.
- •1991 Жылдың 25 тамызынан тәуелсіз ел.
- •1997 Жылы рф-мен одақ құрды, шекарасының 1/3 бөлігі Ресеймен өтеді.
- •Егістік жерлер елдің орталық бөлігінде, оның 60-80% -ы жыртылған.
- •Украин халқының тарихи қалыптасуы хіv - хv ғасырларда .
- •1991 Жылдың 24 тамызы - тәуелсіздік күні.
- •Украина- индустриялы –аграрлы ел.
- •Молдова Республикасы.
- •Днестр, Прут өзендері су мен энергияның көзі және кеме қатынасына да қолданылады.
- •Молдова халқы өте тығыз қоныстанған ел. 1 км²-ге 119 адам.
- •Кавказ елдері.
- •1991 Жылдан Грузия, Армения, Азербайжан тәуелсіз мемлекеттер.
- •Ең биік нүктесі – Арагац тауы 4090 м.
- •Орта Азия елдері. Өзбекстан Республикасы.
- •Қырғызстан Республикасы.
- •Түрікменстан Республикасы.
- •Қарақұм каналының ел экономикасындағы орны ерекше.
- •Дүние жүзіне белгілі Түрікмен кілемдері 15 кілем фабрикасында тоқылады.
- •Тәжікстан Республикасы.
- •Сарез көлі ауданы-79,6 км², тереңдігі- 500 м, 3263 м биікте орналасқан.
- •Дүние жүзілік экологиялық ұйымдар.
- •Дүние жүзіндегі мемлекет басқарудың монархиялық формасы
ЖІӨ-нің көлемі 7млрд АҚШ долларын құрайды.ЖІӨ-ң салалық құрылымында өнеркәсіп үлесі 47%, ауыл шаруашылығы 21%,қызмет көрсету 32% -ды құрайды.
Ел өнеркәсібінің маманданған саласы – мұнай –газ кешені.Дүние жүзілік маңызы бар газ кен орны Чарджоу облысындағы (Ачаг кен орны) Мары қаласы маңында және Каспий теңізі жағалауында орналасқан.
1991 жылы 84 млрд м³ табиғи газ өндірсе, қазір мөлшері 35 млрд м³ шамасында. Табиғи газды Ресей арқылы Еуропа елдеріне экспорттайды.
Ел батысында өндірілетін мұнай, Чарджоу, Түрікменбашы қалаларындағы мұнай өңдеу зауыттырында өңделеді.
Химия өнеркәсібінің жергілікті шикізатқа негізделген мұнай-газ және кен химиясы салалары дамыған. Чарджоуда күкірт қышқылын, минералды тыңайтқыштар шығаратын кәсіпорындар жұмыс істейді.
Батысында өндірілетін тұздар Небит-Даг, Челекен, Бекдаш қалаларында өңделеді.
АӨК-і аса мол жылу, ұлан-ғайыр табиғи жайылымды ауыл шаруашылығымен маманданған.
Егіншілікке жарамды шұраттар 3%, егін түгелдей суғаруды қажет етеді. Көкөніс, бақша дақылдары, жүзім, жеміс өсіріледі.
Басты экспорттық дақылы - мақта, экспорттаудан дүние жүзінде ондыққа кіреді. Дәстүрлі сала – жібек шаруашылығы, оның орталықтары Ашғабад, Чарджоу қалалары.
Мақта тазалау, мақта майын алу, тоқыма өнеркәсіптерінде шетел қаржысы пайдаланылған.
Табиғи жайылым ел аумағының 97%-ын қамтиды, қой елдегі малдың жартысынан астамын құрайды, жүні кілем тоқуда қолданылады.
Дүние жүзіне белгілі Түрікмен кілемдері 15 кілем фабрикасында тоқылады.
Қаракөл қойы, ал оның қаракөл елтірісі дүние жүзілік нарықта жоғары бағаланады. Түрікменстан-әйгілі ақалтеке сәйгүлігінің отаны.(саны 7 мыңдай)
Темір жол ұзындығы- 2330 км.Теджен-Мешхед халықаралық қатынас жолы. Ірі теңіз порты - Түрікменбашы Орта Азиямен Кавказ елдерін байланыстыратын «қақпа».
Экспорты – мақта мен табиғи газ. Негізгі серіктесі – Ресей.
2001 жылы 5 шілдедегі келісім бойынша шекара айқындау және т.б қатынастар жолға қойылған.
Ералиев – Түрікменбашы темір жолын салу жобасы талқылануда.
Түрікмен газын, Қазақстан мұнайын әлемдік нарыққа шығаруда құбыр жолдарын салуда елдер аумақтарының тиімділігі зор.
Тәжікстан Республикасы.
Жерінің ауданы - 143,1 мың км².
Халқы - 6,8 адам.
Астанасы - Душанбе .
Мемлекеттік құрылымы - республика.
Мемлекет басшысы - президент.
Заң шығарушы органы - парламент.
Мемлекеттік тілі - тәжік тілі .
Ұлттық валютасы - сомани.