- •98. Жер шарындағы ірі шөлдер:
- •Ауа құрамындағы азот - өсімдіктерді минералдармен қөректендіреді.
- •Ауа құрамындағы оттегі - қышқылдану мен жану үрдісіне қажет.
- •Атмосфераның тіршілік үшін маңызы:
- •Метеорология - ауа райы туралы ғылым . Метеорологиялық станциялар штабы Женевада (Швейцарияда)
- •Климаттар картасында сапалық фонд әдісімен жылдық орташа жауын-шашын мөлшері беріледі.
- •Атмосфера құрамында 13 мың км³ су буы бар. Ауаның ылғалдығы темпера тураға байланысты.
- •Мұхит суының басты қасиеттері – тұздылығы мен температурасы.
- •Жауын-шашын мол, мол сулы өзендер құятын мұхиттарда тұздылық төмен болады, тұздылық мұхит суы қату температурасына да әсер етеді.
- •Дүние дүзілік мұхит 71 %, оны ғаламшардың әр тұрғынына шақсақ 250 млн.Т. Судан келеді.
- •Мантияда 20 млрд. Км ³ су бар.
- •Теңіз суынан алғаш тұз алған – египеттіктер мен қытайлар.
- •Дүние жүзілік мұхитта 150 мыңға жуық жануар, 15 мыңға жуық өсімдік тіршілік етеді. Дүние жүзілік мұхитта 200 м-ге дейін тіршілік өте мол.
- •Дүние жүзіндегі ірі өзендер туралы мәліметтер:
- •Дүние жүзіндегі көлдер туралы мәліметтер:
- •Осыдан 17 мың жыл бұрын Жер шарында 3 млн-ға жуық халық болған.
- •Адамзаттың 25-30%-ының діни ұстанымы жоқ.
- •Жер бедеріне байланысты құрлықтың 28% алатын 500м биіктіктегі жазықтарда халықтың 80%-і тұрады.
- •Қазіргі кезде дүние жүзі халқының 1/3 бөлігі, құрлықтың 12%-ін алатын, теңізден 50 км-ге дейінгі аралықта шоғырланған.
- •Хх ғасыр халықтардың ұлы қоныс аударуы, 150 млн. Адамға жетті.
- •Жер шары халқының 53 % ауылда, 47% қалада тұрады.
- •Урбандалудың 3 кезеңі:
- •Дүние жүзінің табиғат ресурстары, табиғатты қорғау.
- •Адамзат тарихындағы ғаламдық оқиғалар:
- •1)Дамыған елдер
- •Дүние жүзілік өнеркәсіп
- •Өнеркәсіптің салалары:
- •Көлік географиясы.
Атмосфера – ауа қабығы. Азот 78 %, оттегі 21%, басқа газдар 1%.
Ауа құрамындағы азот - өсімдіктерді минералдармен қөректендіреді.
Ауа құрамындағы оттегі - қышқылдану мен жану үрдісіне қажет.
Ауа қабаты 2-3 мың км, салмақ күшіне байланысты Жермен бірге айналады.
Тропосфера – полюсте 8-9км, қоңыржай ендікте 10-12км, экваторда 15-17км. Ауаның 80%, барлық табиғат құбылыстары осы қабатта жүреді. Орташа қалыңдығы 11км. Тропопауза – өтпелі жұқа қабат 1-2км. Тропосферада ауаның температурасы әр 100 м-де 0,6°С-қа төмендейді. Тропосфера – ауа райы қалыптасатын орын.
Стратосфера – 50-55км, озон қабаты 25-30км. Шамамен 25км-ден соң ауа
температурасы жоғарылайды. 50км биіктікте стратопауза орналасқан. Стратосферада температураның төмен болуы озон қабатының жұқаруынан.
Мезосфера – 80-85км, мұнда ауаның тығыздығы жерден 200 есе төмен. Мезосфера жоғары шекарасында ауа температурасы -90°С шамасында, мұз кристалдарынан тұратын айрықша күміс бұлттар байқалады.
Термосфера – атмосфераның ең жоғарғы қабаты, температурасы 1000-1500°С байқалады, зарядталған бөлшектерден тұратын ионосфера мен экзосфераға жіктеледі. Ғарыштық бөлшектердің ауа бөлшектеріне соқтығысуынан ерекше жарқыраған электрлік құбылыстар – полярлық шұғыла түзіледі.
20000км биікте жер тәжі түзілісі байқалады.
Атмосфераның тіршілік үшін маңызы:
а) ғарыштан келетін күлгін сәулелер мен шағын аспан денелерінен қорғайды.
ә) күндіз қатты ысып, түнде қатты суып кетуден сақтайды.