Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
КАЗАКСТАН ТАРИХЫ.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
239.98 Кб
Скачать

119.Қазақстан Республикасының саяси жүйесі, оның құқықтық негіздері.

Қоғамның саяси жүйесі - бұл нақты саяси функцияларды жүзеге асыратын мемлекеттік және мемлекеттік емес әлеуметтік институттардың жүйесі. Бұндай институттарға мыналар жатады: мемлекет, партиялар, кәсіподақтар және ядросы билікті басып алу, ұстап қалу және пайдалану болып табылатын қоғамдық өмірдің сол сферасына қатысатын кәсіподақтар мен басқа да ұйымдар мен қозғалыстар. Саяси жүйе ішкі және сыртқы саясатты жүргізуге ықпалын тигізеді, әлеуметтік жіктердің мүдделерін қалыптастырады, көрсетеді және қорғайды.

Саяси жүйелердің түрлері: пайда болған қандай да бір әлеуметтік ортасының сипатына қарай тоталитарлық, либеральды-демократиялық және аралас саяси жүйелерге бөлінеді; өзара әрекет ету сипаты бойынша - ашық және жабық саяси жүйелерге бөлінеді. ҚР қазіргі уақытта саяси жүйесі демократиялық болып табылады.

Қоғамның саяси жүйесіндегі мемлекеттің орны мен рөлі. Мемлекет саяси жүйеге саяси, территориялық (аумақтық), құрылымдық бірлестік ретінде кіреді және өз функцияларын басқа да әлеуметтік инстиуттармен, партиялармен, кәсіподақтармен, жергілікті басқару органдарымен бірлесе отырып атқарады. Ол саяси жүйеде жетекші орын алады.

Әдетте, саяси жүйені, бірлесіп әрекет ететін номалар, идеялар және соларға негізделген саяси институттар, мекемелер және саяси билікті ұйымдастыратын әрекеттер жиынтығы, азаматтар мен мемлекеттердің өз ара байланысы ретінде қарастырады.

Саяси жүйе мемлекеттің Конституциясымен белгіленеді. ҚР-ң Конституциясы (5 бабында) саяси жүйенің элементтерінің өзара және мемлекетпен қарым-қатынасын, мемлекеттің саяси жүйедегі орталық орнын (5 бап) және принциптерін (1 бап) белгілейді.

Мемлекеттің саяси жүйедегі негізгі ролі оған тән белгілермен байланысады. Ондай белгілерге Конституцияда белгіленген мемлекеттік билік, биліктің егемендігі (2, 3 баптар) тағы басқалары жатады.

Саяси жүйе сыртқы және ішкі саясаттың жүргізілуін қамтамасыз етеді, халқымыздың әр түрлі топтарының мүддесін қорғайды.

Саяси жүйемен азаматтық қоғамның қарым-қатынасының ерекшеліктері мемлекет пен адамдардың қарым-қатынасының ерекшеліктеріне негізделеді, өйткені саяси жүйенің орталығы – мемлекет, заматтың, қоғамның отралығы – адам. ҚР-ң Конституциясының 1 бабында мемлекеттің ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары делінген.

Қоғамның саяси жүйесін саяси функциялар атқаратын мемлекеттік және мемлекеттік емес әлеуметтік институттар құрайды. Мұндай институттарға мемлекет, партиялар, кәсіби одақтар және тағы басқа ұйымдар мен қоғамдар жатады. Олардың бәрінің ортақ мақсаты – мемлекеттік билікке қол жеткізу.

120 Нарықтық экономикаға көшу және экономикалық реформаны ұйымдастырудағы н.Ә.Назарбаевтың рөлі. Қазақстанның 2030 жылға арналған даму стратегиясы.

Президенттің жолдауында 2030 Қаз-ың дамуына қолайлы географиялық жағдайы сияқты сыртқы фактор септігін тигізетіні аталды. Президенттің халыққа жолдауындағы 2030 пікірі бойынша Қаз. Еуразияның орталығы бола отырып Қытай,Ресей ж/е мұсылман әлемі арасындағы экономика мен мәдениеті байланыстырушы буын рөлін атқаратын болады.Ғылыи техникалық прогресті жаппай жұмылдырупроцесі:1. ғылыи техникалық прогресті қолдау.2. ғылыи техникалық прогрес жетістіктерін өндіріске енгізу жоспарын жасау.3.біздің қоғамда жаңа технологияның дамуын топтастыру.4.дамыған капиталистік елдердің дайын техналогиясын сатып алу.5.жоғарғы білікті мамандарды дайындауы көрсетеді.Президенттің халыққа жолдауы бойынша қазіргі кездегі біздің мемлекетіміздің басты тірегі мен тұрақтандырушы факторы орта тап болып табылады.Президенттің халыққа жолдауы бойынша Республикадағы макроэкономиканы тұрақтандыру процесі дегеніміз-мемлекеттік бюджеттің тапшылығын қысқарту,қатал монетарлық ж/е несие саясатын жүргізу.Президенттің халыққа жолдауы бойынша қазіргі кездегі республикада ауыр жүктерді тасуда темір жол транспортының рөлі зор.Президенттің халыққа жолдауы бойынша аул шаруашылығын туризм,инфраструктураны құру,жеңіл өнеркәсіп саласын дамыту экономиканың тек құрылымын ғана емес,жұмыссыздық пен кедейшілік мәселелерін де шешеді. Президенттің халыққа жолдауында тұжырымы бойынша 25 жылдан кейін жаңа ұрпақтар:әлемге әйгілі елдің патриоттары болады,біліктілігі жоғары мамандар болып,жоғары ақылы жұмыс атқарады,сондай-ақ салауатты өмір сүреді.