1. Жұө жылдық өсу қарқынымен,

2.Тұө жылдық өсу қарқындарымен.

ТҰӨ жылдық өсу қарқындарымен әдіс арқылы есептеу ыңғайлы.Салыстырмалы бағада есептелген эконом өсу нақты эконом өсуді , ал ағымдық бағалармен еептелен эконом өсу номиналдыө эконом өсуді көрсетеді,Потенцияалды және шынайы эконом өсуді ерекшелейді. Келесілердің арқасында өндірілуі мүмкін ТҰӨ потенциалды эконом өсу б.т. –қол жетіммді технология, жұмысшыларды мүмкін баолытндай максималды пайдалану,өндіріс құралдарын тиімді пайдалану, Шынайы экон өсуде:фактілі түрде қол жеткізілген эконом өсу.

Эконом өсуді өлшеудің негізгі көрсеткіштері:

• Өсу коэффициенті талданатын кезеңдегі көрсеткіштің базистік кезеңдегі көрсеткішке қатынасы.

• 2.Өсу қарқыны- 100 пайызға көбейтілген өсу коэффициенті .

• 3.Өсу қарқыны –минус 100 пайыз.

21.Өсудің стационарлық тәртібі мен қорланудың «алтын ережесі» (графикалық түрде ашып көрсету).

Өсудің стационарлық тәртібі мен қорланудыц «алтын ережесі» деп белгілі экономика үдерісінің белгілі негізгі стационарлық тәртіпке бағыну нәтижесінде жүйелі тәртіпке орналастыру.

Экономика стационарлық тәртіпте (тұрақты калпында) болады дейміз, егер уақыт аралығында к капиталмен қарулану езгермесе. Сонымен бірге бір жұмысшыға шаққандағы у шығарылым, i инвестициялар, с тұтынудың да өзгермейтінін байқаймыз. Басты теңдеуден стационарлылыктың шарты шығарылады:

Sf(k)=µ·k.

1- сурет.Экономикалық өсудің стационарлық тәртібі

Бірінші диаграммада калиталмен қаруланудың деңгейі sf(к) және µ·к функцияларының графиктерінің киылысу нүктесімен анықталады (8.4 сурет). Неғұрлым s қорлану нормасы жоғары болса, соғұрлым к₀ капиталмен жарақтандырылғандықтың, сонымен бірге f(к₀) шығарылым мен sf(к₀) инвестициялардың тұрақты деңгейі де үлкен болады. Бірақ бұл кезде бір жұмысшыға шаққандағы тұтыну с=(1-s) f(к₀) қалай өзгеретіні түсініксіз, себебі s қорлану нормасының ұлғаюымен қорлануға жұмсалатын шығарылымның 1-s үлесі кемиді.

Қоғам үшін адамдардын әл-ауқатының артуы қолайлы Қорланудың қандай нормасында стационарлық тәрпте бір жұмысшыға шаққандағы түтыну барынша үлкен?

c=(1-s)f(к₀)=f(к₀)-sf(к₀).

Стационарлылықтың шартын sf(к)=µ·к сскере отырьтп, sf(к₀) орнына µ·к₀жазуға болады. Сондабіржұмысшығашаққандағытұтыну

c=f(к₀)-µк₀

2- сурет. Қорланудың «алтыережесі»

Біржұмысшығашаққандағытұтынумаксималдыболатынкездегік* капиталменқаруланудыңтұрақтыдеңгейістұгынудын(к₀) бойыншатуындысыныңнөлгетеңшартынананықталады, яғни:

, немесе басқаша,

Туындының геометриялық мағынасынан к* оңтайлы

капиталмен қаруланудыц шартында f(к) өндірістік функцияның

графигіне жанасатын сызықтын көлбсуі µ тең, яғни µ·к тік

сызығыныц көлбеуіне тең болу керек екендігі шығарылады (8,5

сурет).

Капиталмен қаруланудың оңтайлы деңгейін мүндай тандау тәсілі қорланудың алтын ережесі деп аталады. Егер к* оңтайлы капиталмен қарулану деңгейі табылса, онда сәйкес s*корлану нормасы стационарлылықтың шартынан анықталады:

Оңтайлы қорлану деңісйінде біржұмысшыга шаққаидағы тұтыну максималды және уақыт аралығында өзгеріссіз болады.