- •Хим экв туралы тусінік
- •2.Экв масса анықтау жолдары
- •Эквиваленттік массаны анықтау жолдары
- •0,0936 Г Ғе - 37,3 мл сутегі
- •3. Атом құрылысының күрделілігін дәлелдеген эксперименттер
- •4.5.6. Атом құрылысының қазіргі замандағы теориясы. Квант сандары
- •Квант сандары
- •4.5.6. Квант қабаттарының электрондармен толтырылуы
- •7. Атомдардың электрондық құрылымы және периодтық система
- •Элементтер атомдарының қасиеттерінің периодты түрде өзгеруі. Иондану энергиясы
- •8. Химиялық байланыс туралы түсінік түрлері
- •Химиялық байланыстың түрлері
- •Молекулалар арасындағы байланыс
- •Металдық байланыс
- •10.11. Ішкі энергия және энтальпия Термодинамиканың бірінші бастамасы
- •Термохимияның негізгі түсініктері
- •Термохимияның негізгі заңы - Гесс заңы
- •12.13Химиялық кинетика Химиялық реакциялардың жылдамдығы Реакция жылдамдығына концентрацияның әсері. Әсер етуші массалар заңы
- •Химиялық реакциялардың жылдамдығы
- •Реакция жылдамдығына концентрацияның әсері. Әсер етуші массалар заңы
- •Температураның реакция жылдамдығына әсері
- •Реакция жылдамдығына катализатордың әсері
- •14. Химиялық тепе-теңдік қайтымды және қайтымсыз
- •15. Электролит емес ерітінділердің қасиеттері
- •Ерітінділердің буының қысымы
- •Ерітінділердің қатуы және қайнауы
- •1. Электролиттер Электролиттердің Вант-Гофф және Рауль заңынан ауытқуы
- •2. Электролиттік диссоциация Аррениус теориясы
- •3 Диссоциациялану дәрежесі. Әлсіз және күшті электролиттер
- •Әлсіз электролиттердің қасиеттері
- •4. Оствальдтың сұйылту заңы (1898 ж.)
- •Қышқылдар мен негіздердің сулы ерітінділердегі диссоциациялануы
- •5. Судың электролиттік диссоциациясы. Судың иондық көбейтіндісі
- •6. Индикаторлар Буферлі ерітінділер
- •Буферлі ерітінділер
- •7. Иондық реакциялар және тепе-теңдіктер
- •7.1 Қышқылдық-негіздік тепе-теңдік және адам организміндегі негізгі буферлі жйелер
- •7.2 Гетерогендік тепе-теңдіктер. Ерігіштік көбейтіндісі
- •8. Тұздар гидролизі Гидролиз константасы және гидролиз дәрежесі
- •Гидролиз константасы және гидролиз дәрежесі
- •9. Комплексті қосылыстар туралы түсінік Координациялық теория
- •Координациялық теория
- •10. Тотығу-тотықсыздану
- •10.1 Тотығу-тотықсыздану реакцияларының типтері
- •10.2 Тотығу-тотықсыздану реакцияларын теңестіру әдістері
- •11. Электрхимия туралы түсінік
- •11.1Гальвани элементі
- •11.2 Гальвани элементінің электрқозғаушы күші
- •11.3Нернст теңдеуі
- •12. Электролиз Фарадей заңы
- •14.Конструциялық материалдар
- •15.Композиялық материалдар
10.11. Ішкі энергия және энтальпия Термодинамиканың бірінші бастамасы
Химиялық әрекеттесу болған кезде жылу бөлінеді немесе сіңіріледі, осы кезде дененің энергиясы өзгереді.
“Энергия дегеніміз - материалды объектердің жұмыс жасай алатын қабілетін көрсететін қозғалыс мөлшері”.
Заттардың бәрінде де энергия қоры болады, осы энергия қоры “ішкі энергия“ (U) деп аталады. Ішкі энергияны өлшеуге де, есептеуге де болмайды, сондықтан ішкі энергияны бір стандартты жағдайда ғана қарастырады.
Химиялық жйелер. Әр түрлі процестердің энергия өзгеруін және осы өзгерудің болуын немесе болмауын зерттейтін ғылымды термодинамика деп атайды.
Егер кез келген бір жйе Q-ға тең жылуды сіңіріп, өз жағдайын өзгертсе, жылу осы жйенҢ ішкі энергиясының өзгеруіне және жұмыс жасалуына жұмсалады.
Q = (U + A
- осы теңдеуді термодинамиканың бірінші бастамасы дейді.
“Химиялық процестердің энергетикасын зерттейтін бөлімді химиялық термодинамика дейді”.
Термодинамиканың бірінші бастамасы энергияның жоғалмайтынын көрсетеді. Жйеге жұмсалған жылу жұмысқа айналады, ал жұмыс жылуға айналады.
Изобаралық процесті қарастырайық.
Егер процесс бір қалыпты қысымда жүрсе, көлем өзгеріп тұрады. P=const - осындай процесс изобаралық деп аталады. Сонда термодинамиканың І бастамасы былай жазылады:
Qp = (U + P (V
P (V - көлем өзгерту жұмысы.
Ал изохоралық процесте көлем өзгермейді V = const, демек көлем өзгертетін жұмыс жоқ А = 0, сонда термодинамиканың І бастамасы былай жазылады: Q = (U
Термодинамикада U + PV деп алынған шаманы энтальпия деп атайды. Оны былай белгілейді:
Н = U + PV
Энтальпия жйенҢ энергетикалық жағдайын сипаттайды.
Термохимияның негізгі түсініктері
“Термохимия дегеніміз - жылу бөле немесе сіңіре жүретін процестерді зерттейтін химия ғылымының бір бөлігі”.
“Тұрақты қысымда немесе тұрақты көлемде жүріп жатқан химиялық реакцияның нәтижесінде бөлінген немесе сіңірілген жылу мөлшерін химиялық реакцияның жылу эффектісі дейді”.
Жылу эффектісін 1 мольге есептейді.
“Заттардың формуласымен қатар жылу эффектісін қосып жазатын теңдеулерді термохимиялық теңдеулер деп атайды”.
Әр түрлі химиялық реакциялардың жылу эффектілерін салыстыру үшін стандартты жағдай қабылданған. Стандартты жағдай дегеніміз -заттың 1 молінің 101,325 кПа-ға тең қысымдағы және 298 К (250 С) -а тең температурадағы жағдайы.
“Стандартты жылу эффектісі деп реакцияның стандартты жағдайдағы жылу эффектісін айтады”.
Көптеген реакциялар тұрақты қысымда жредҢ, сондықтан жылу эффектісі энтальпияға тең. Стандартты энтальпия (Н2980 деп белгіленеді, олар әрбір зат үшін анықтамалық кестелерден алынады.
Термодинамикада (Н = Q
Егер реакция жүргенде жылу бөлінсе Q > 0, ал (Н < 0 - реакция экзотермиялық. Ал егер жылу сіңірілсе (Q < 0, ал (Н>0 - реакция эндотермиялық болып табылады.
Мысал. Сгр + О2 = CO2 + 395,5 kДж
Q = +395,5 кДж
Q>0, сондықтан (Н =-395,5 кДж - реакция экзотермиялық.
Энтальпия заттың агрегаттық күйіне тәуелді. Жай заттардың энтальпиясы 0-ге тең.
Түзілу энтальпиясы. Түзілу энтальпиясы деп стандартты жағдайда алынған жай заттардан 1 моль зат түзілген кездегі энтальпияны айтады”