31.Солтүстік Қазақстанда аграрлық саланың және көлік шаруашылығының даму денгейі.

Солтүстік Қазақстан экономикалық ауданына Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Ақмола және Павлодар облыстары кіреді. Жерінің рельефі мен құнарлылығы тұрғысынан егіншілікке өте жарамды болып келеді. Сол себептен де, мұнда егіндіктер, орман өте көп, табиғи ресурстарға да бай. Бұл регионның құрамына Қостанай ж.е Сол.к Қ. облыстары енеді. Сол. Қ. астық ж.е мал шаруашылық өнімдерін өндіретін респ.ның өте ірі аймағы. Сол. Қ. ның алдында ауыл шаруашылық өндірісін өркендету бағытында үлкен міндет тұр.Егін шаруашылығын алатын болсақ, егістіктердің құрылып ары қарай жетілдіру, топырақ сақтау егін шаруашылық жүйесін ж.е ауыспалы егіс қолдану негізінде ауыл шаруашылық дақылдардың шығымдылығын арттыру. Негізгі міндет астық өндіру, әсіресе жаздық бидайды молайту. Мал шаруашылығын алатын болсақ, мал басының өсуін көбейту, әсіресе жем шөп базасын нығайту негізінде малдың өнімділігін көтеру. Респб ның бұл аймағында жердің көп жыртылып тасталуына байл.ты егістік жем шөп өсірудің маңызы зор. Осымен қатар табиғи шабындықтарды ж.е жайылымдарды түбегейлі жетілдіру қажет.Солт.Қаз. жер көлемі-565мың км2,негізгі егіншілікті астықты аудан. 2012 жылдың қаңтар–қазан айы бойынша облыста ауыл шаруашылық өнімінің жалпы көлемі 192 975,5 млн. теңгені, нақты көлем индексі 2011 жылдың қаңтар–қазан-деңгейінен 65,8% құрайды.

Ауыл шаруашылығыАуыл шаруашылығы ел экономикасының маңызды секторы санатында. Қазақстанның солтүстігінде астықтық бидай, сұлы, арпа және басқа да дәнді дақылдар өсіріледі. Дән өнімдері жөнінен Қазақстан ТМД елдері бойынша Ресей мен Украинадан кейінгі үшінші орында. Климаттық жағдайы көкөніс, бақша өнімдерін өсіруге, күнбағыс, зығыр, темекі, т.б. сияқты кейбір техникалық дақылдарды баптауға мүмкіндік береді. Республиканың оңтүстігінде мақталықтар, қант қызылшасы, күріш жайқала өсіп, жеміс бақтары мен жүзімдіктер мол өнімдер береді. Мал шаруашылығы – Қазақстан агроөнеркәсібіндегі басым бағыттардың бірі. Республика дәстүрлі қой, жылқы, түйе, мүйізді ірі қара өсірумен айналысады. Қазақстанның орталық және оңтүстік батыс бөлігіндегі шөл және шөлейт жерлер малдың маусымдық жайылымы мен өрісі. Республиканың шығысы мен оңтүстік шығысындағы көгарай шалғынды тау баурайлары жазғы жайлау есебінде қолданылады.

2012 жылы ауыл шаруашылығы дақылдарының егістік алқабы 4 576,5 мың га құрады және өткен жылмен салыстырғанда 92,9 мың га немесе 2,1%-ға ұлғайды.

Алқаптардың көп бөлігіне — 3 838,0 мың га немесе 83,9%-ына дәнді дақылдар, 323,7 мың га немесе 7,0% азықтық дақылдар, 383,1 мың га немесе 8,4%-ына майлы дақылдар себілген.

Өткен жылдың деңгейімен салыстырғанда мал азықтық дақылдардың егістік аумағы — 28,2%-ға, картоптың — 1,0%-ға және майлы дақылдар — 28,3%-ға ұлғайды.

Ылғалресурсүнемдеу технологияларын енгізу аумақтары кеңейтілуде. Аталған технологияларды пайдаланумен ауылшаруашылық мәдениеттері 3,4 млн. га аумақта өңделуде.

2011 жылдың қаңтар–қазан-деңгейіне ет өндірісі 78,3 мың тоннаны құрады немесе 96,4%.

• сүт 397,6 мың тонна (77,9%);

• жұмыртқа 370,1 млн. дана (108,7%).

1.11.2012 жылға барлық шаруашылық санаттарында мал басы мынаны құрады:

• ірі қара мал 269,9 мың бас (107,8%);

• с.i. сиырлар 144,5 мың бас (110,6%);

• қой мен ешкi 305,3 мың бас (106,7%);

• жылқы 101,7 мың бас (109,4%);

• шошқа 260,0 мың бас (98,2%);

• құстар 3625,2 мың бас (104,0%).

Облыста ауылшаруашылық тауар өндірушілермен 2012 жылғы 13 қарашасына 522,4 млн.теңгеге 405 ауылшаруашылық жәрмеңке, соның ішінде Петропавл қ. бойынша 322,1 млн. теңгеге сомасына өнім сатылып, 157 жәрмеңке өткізілді.

Егістік жердің 78 пайызына жаздық бидай егіледі.Жаздық бидай:Қостанай,Ақмола,Павлодар.Техникалық дақыл:күнбағыс,зығыр

Қатынас көлігі

Қазақстанның географиялық орналасуы жөнінен Еуроазия құрлығының қақ ортасында жатуы оның көлік қатынасында транзиттік тасымалдау

мүмкіндігінің айрықша маңыздылығын айқындайды. Республиканың жер бетіндегі көлік магистральдарының ұзындығы – 106 мың километр. Соның 13,5 мың километрі темір жол магистральдары, 87,4 мың километрі –жалпы қолданыстағы автомобиль тас жолдары, 4 мың километрі – су жолдары. Қазақстан мен Қытай арасындағы шекаралық Достық – Алашанькоу темір жолының және Түркіменстан мен Иран арасындағы Серахс - Мешхед темір жол өткелінің ашылуы Ұлы Жібек жолы бағдары бойынша: Қытайдың Тынық мұхиттағы Ляньюньган, Циньдао, Тяньцзин айлақтарынан Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Түркіменстан, Иран, Түркияға, сондай-ақ, Жерорта теңізіндегі және Парсы түбегіндегі айлақтарға дейінгі жаңа транзиттік дәліз ашты.