19. Адамға қауіп төнетін факторлар: аштык,ыстық,шөлдеу фактроларына сипаттама беріңіз

Аштық – - кең тараған азық-түлік өнімдерінің жетіспеушілігі, ол аштық пен жоғарғы коэффициентті халықтың өліміне әкеп соқтырады. Аштықтың кезінде тек аштықтан ғана емес, аурулардан да өледі.

Ыстық –

Шөлдеу – организмде су азайған кезде немесе судың және қандағы минералдық, сондай-ақ органикалық заттардың қалыпты арақатынасы өзгерген кезде дамитын физиологиялық сезім. Ол организмдегі су қоры азайғанда немесе су мен минералдық тұздардың (көбінесе NaCl) қалыпты арақатынасы бұзылғанда пайда болады. Шөлдеудің пайда болуы – организмдегі су теңдестігі мен электролиттер тепе-теңдігін тұрақты ұстап тұруға мүмкіндік береді. Сондай-ақ Шөлдеу кейбір аурулардың ( мысалы , қант диабеті, бүйрек аурулары, тағыда басқа ) белгісі болып саналады. Ересек адамға денесінің 1 кг массасына шаққанда тәулігіне 38 – 40 мл-ге дейін су қажет. Шөлдеген кезде сілекей бөлінуі шектеліп, ауыз құрғайды, диурез процесі баяулайды. Организмдегі су тапшылығы 4 – 5% болған кезде тер шығу азайып, терінің темп-расы көтеріледі, тыныс алу мен жүрек соғуы жиілеп, ас қорыту бездерінің секрециясы төмендейді. Ал денедегі сутапшылығы 8 – 10%-ға жеткен кезде – адамның жұмыс қабілеті күрт төмендеп, сілекей бөлінуі мүлдем тоқтайды, денедегі су тапшылығы 20%-дан асып кетсе, организм өз тіршілігін тоқтатады.

20. Адам өміріне қауіп төнетін факторлар: қорқыныш,әлсіреу, жалғыздық факторларына сипаттама беріңіз

Қорқыныш –

Әлсіреу –

Жалғыздық – Жазлғыздық сезімі адамның рухани күштерін тоздырады әрі физикалық күшін бұзады. Жалғыздық – адамдық байланыстардың жоқтығы жеке тұлғасын, оның әлеуметтік құрылымын бұзады.

21. Тірі қалу факторлары: өмірге құштарлыққа дегеніміз не?

Өмірге құштарлық – алдына қойған мақсатына жету үшін өмір сүру

22. Авариялық жағдайда іс-әрекетке әзір болу.

23. Өзін –өзі құтқару әдістері.

24. ТМД елдеріндегі ядролық реакторлардың үлгілері.

25. Иондаушы сәулелену дегеніміз не?

Иондаушы сәулелену - элементті бөлшектер ағынынан (электрон, протон, нейтрон, позитрон) және электрон магнитті сәулелену кванттарынан түратын сәулелену, олардың заттар мен ықпалдасуы бүл заттарда әр түрлі заттардың пайда болуына алып келеді.

26. Радионуклид пен радонға сипаттама беріңіз?

Радионуклидтер – бұл элементтердің электрондарды атомдардан шығарып, оларды басқа атомдарға оң және теріс йондар жұбын түзуімен қосуға қабілетті радиобелсенді сәулелену шығаратын изотоптары.

Радон - дәмі мен иісі жоқ түссіз газ, ауадан 7,5 есе ауыр, радийдың ыдырау өнімі болып табылады. Радон жер қыртысынан біртіндеп бөлінеді, алайда оның сырқы ауадағы жинақталуы көлемнің әр түрлі нүктелері үшін елеулі ерекшеліктерімен көрінеді. Топырақ эмиссиясын қоспағанда минералдық тектегі қүрылыс материалдары: қиыршық ақ тас, цемент, кірпіш және т.б. радон көздері бола алады. Радон радиоактивті уран ж/е торий эдементтерінен бөлініп шығады. Радонның ауада мол болуы немесе аз болуы торий элементіне байланысты болады. Себебі жердің астында Родон қабаты болады. Полоний 218, 214-тен бөлініп шыққан родон өте қауіпті ж/е улы.