8. 2002 Ж. "Дипломатиялық қызмет туралы" қр Заңына жалпы шолу

ҚР дипломатиялық қызметі туралы заңы 2002 жылы 7 наурызда қабылданды . Бұл заң Дипломатиялық қызмет органдарының  негiзгi функциялары , Байланыс, мұрағат, қауiпсiздiк және  баспа басылымдары , Дипломатиялық қызмет персоналы , Дипломаттық дәрежелер және жауапкершілік мәселелері қарастырылған .Дипломатиялық қызметке кіріспестен бұрын азаматтар арнайы міндетті тексеруден өтуі тиіс .

Осы заңға сәйкес ҚР-ның дипломатиялық қызметіне жоғары білімі бар , мемлекеттік және орыс тілін еркін меңгерген, өзіне жүктелген міндеттерді орындау үшін іскерлік , моральдық , кәсіби қасиеттері бар және денсалығы дұрыс ҚР азаматы тағайындала алады .Сонымен қатар заңда көрсетілгендей , дипломатиялық қызмет персоналы 2-ге бөлінеді : дипломатиялық қызмет қызметкерлері және жұмыскерлері .

Заң ҚР-ның дипломатиялық қызметінде 11 дәреже бар екендігін көрсеткен . Олар :

1) атташе;

      2) үшінші хатшы;

      3) ІІ сыныпты екiншi хатшы;

      4) І сыныпты екiншi хатшы;

      5) ІІ сыныпты бiрiншi хатшы;

      6) І сыныпты бiрiншi хатшы;

      7) ІІ сыныпты кеңесшi;

      8) І сыныпты кеңесшi;

      9) II сыныпты Төтенше және Өкiлеттi Уәкiл;

      10) І сыныпты Төтенше және Өкiлеттi Уәкiл;

      11) Төтенше және Өкiлеттi Елшi.

Тағайындалу тәртібі бойынша сыртқы істер министрін Президент тағайындайды. Сонымен қатар , ҚР-ның төтенше және өкілетті елшілері , хал-қ ұйымдар жанындағы тұрақты өкілдері ҚР Президентімен тағайындалып , кері шақырылады . Қалған лауазымдарды тағайындауды ҚР-ың сыртқы істер министрі жүзеге асырады .

Дипломатиялық қызмет органдарында дипломатиялық қызмет персоналының ротациясы жүзеге асырылады.  Ротация 2-ге бөлінеді :

1) сыртқы – сыртқы істер министрлігін шетел мекемелеріне және шетел мекемелерінен сыртқы істер министрлігіне орын ауыстыруы .

2)ішкі – сыртқы істер министрлігінің құрылымдық бөлімдері арасында орын ауыстыруы .

Сонымен қатар дипломатиялық қызмет қызметкерлерінің шетелдік мекемелерде жұмыс істеуі 8 жылдан аспауы керек .

Дипломатиялық қызмет персоналы өзiне жүктелген мiндеттердi бұзған жағдайда, Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес жауапты болады.

      2. Дипломатиялық қызмет персоналына мынадай тәртiптiк жазалар қолданылады:

      1) ескерту;

      2) сөгiс;

      3) қатаң сөгiс;

      4) дипломаттық дәреженi берудi бiр жылға дейiн кiдiрте тұру;

      5) лауазымын немесе дипломаттық дәрежесiн төмендету;

      6) дипломаттық дәрежесiнен айыру;

      7) қызметке сәйкес еместiгi туралы ескерту;

      8) жұмыстан босату.

9) Бұл нормативтік-құқықтық құжатты еш күмәнсіз консулдық қызметтің «конституциясы» деп атауға болады, өйткені онда еліміздің консулдық қызметінің мақсаттары, қызметтері, негіздері мен құрылымы және консулдық қызметтің көп қырлы аспектілері нақты айқындалған. Консулдық Жарғы еліміздің консулдық құқығының негізі болып табылады. Консулдық жұмыс көпсалалы, егер бейнелі түрде айтар болсақ, консулдың бір өзі Сыртқы істер министрлігінің, Әділет, Білім және ғылым министрліктерінің кейбір бөлімдерінің қызметтерін, тіпті қажет тұсында атқарушы өкіметтің де қызметтерін қамтиды.Жарғыға сәйкес, мемлекеттер арасындағы келісім бойынша жекелеген консулдық міндеттерді орындауды құрметті (штаттан тыс) консулдарға тапсыра алады. Сол ретте еліміздің азаматтары ғана емес, сонымен бірге шетелдіктер де құрметті консул бола алады.

Жалпы, шетелдерде уақытша немесе тұрақты негізде тұратын Қазақстанның жеке және заңды тұлғаларының құқықтары мен мүдделерін қорғау консулдық қызметтің басым міндеттері болып табылады. Шетелде тұрақты тұратын азаматтар Қазақстан Республикасының дипломатиялық өкілдігінде консулдық есепке тіркеуге тұрып, өздерінің тұрып жатқан жерлері, жұмыс және оқу орны туралы хабардар етулері қажет. Бұл мемлекет пен жекелеген азаматтардың мүдделерін түгендеу үшін қажет. Мысалы, форс-мажорлы жағдайлар туындағанда түйткілдің бәрін реттеу консулдың қызметіне тіреледі.

Согласно данному Уставу :1. Консульские учреждения Республики Казахстан защищают за границей права и интересы Республики Казахстан, юридических лиц и граждан Республики Казахстан, в пределах допускаемых международным правом. Консульские учреждения содействуют развитию дружественных отношений Республики Казахстан с другими государствами, расширению экономических, торговых, научно-технических, культурных связей и туризма. 2. Консульскими учреждениями являются: консульские отделы дипломатических представительств Республики Казахстан, генеральные консульства, консульства, вице-консульства и консульские агентства.

6. Консул в основном выполняет функции, предусмотренные настоящим уставом, но вместе с тем консул может выполнять иные, не предусмотренные Консульским уставом функции, если они не противоречат законодательству Республики Казахстан, законодательству государства пребывания и международным договорам. 7. В государствах, где нет дипломатических представительств Республики Казахстан, с согласия государства пребывания на консула могут быть возложены также и дипломатические функции.

8. Местонахождение консульского учреждения, его класс и консульский округ определяются по соглашению с государством пребывания.

9. Консульское учреждение имеет печать с изображением Государственного герба Республики Казахстан и с наименованием консульского учреждения на государственном языке и на языке государства пребывания. 10. Консульское учреждение имеет право укреплять на здании, занимаемом им, щит с Государственным гербом Республики Казахстан и наименованием консульского учреждения на государственном языке и на языке государства пребывания. 11. Консульское учреждение имеет право вывешивать Государственный флаг Республики Казахстан на здании консульского учреждения.

13. Консульская служба является частью дипломатической службы. Консульские должностные лица являются сотрудниками дипломатической службы и состоят на государственной службе в Министерстве иностранных дел Республики Казахстан. Консульские служащие, а также работники обслуживающего персонала не являются сотрудниками дипломатической службы и не состоят на государственной службе. 14. Консульским должностным лицом может быть только гражданин Республики Казахстан. 15. Консул назначается на должность Министром иностранных дел Республики Казахстан. При назначении на должность консулу выдается письменное полномочие - консульский патент. 16. Консул приступает к исполнению своих обязанностей после получения согласия (экзекватуры) государства пребывания.

ФУНКЦИИ КОНСУЛА В ОТНОШЕНИИ ЮРИДИЧЕСКИХ ЛИЦ И ГРАЖДАН РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН Глава 4. Общие положения 23. Консул обязан принимать меры к тому, чтобы юридические лица и граждане Республики Казахстан пользовались в полном объеме всеми правами, предоставленными им законодательством государства пребывания и международными договорами, участниками которых являются Республика Казахстан и государство пребывания, а также международными обычаями. Консул обязан принимать как письменные, так и устные заявления. 24. Консул обязан принимать меры для восстановления нарушенных прав юридических лиц и граждан Республики Казахстан. 25. Консул ведет учет постоянно проживающих и временно находящихся в его консульском округе граждан Республики Казахстан. 26. Консул оказывает содействие в выполнении служебных обязанностей находящимся в пределах консульского округа представителям государственных органов Республики Казахстан, а также другим командированным за границу гражданам Республики Казахстан. 27. Консул информирует временно находящихся в его консульском округе граждан Республики Казахстан о действующем законодательстве государства пребывания, а также о местных обычаях. Распоряжения консула по вопросам, касающимся пребывания граждан Республики Казахстан за границей, имеют для них обязательную силу. 28. Консул содействует проведению культурно-просветительных мероприятий для находящихся в консульском округе граждан Республики Казахстан.

32. Консул регистрирует усыновление (удочерение) ребенка, являющегося гражданином Республики Казахстан и проживающего вне пределов Республики Казахстан, по основаниям и в порядке, предусмотренном законодательством Республики Казахстан. Консул в пределах консульского округа осуществляет контроль за детьми, переданными на усыновление (удочерение) иностранным гражданам.

34. Консул принимает меры к охране имущества, оставшегося после смерти гражданина Республики Казахстан. Если оставшееся имущество полностью или частично состоит из предметов, подверженных порче, а равно при чрезвычайной дороговизне хранения его, консул имеет право продать без причинения ущерба это имущество и направить вырученные деньги по принадлежности. 35. Консул имеет право принимать наследственное имущество для передачи находящимся в Республике Казахстан наследникам.

40. Консул принимает заявления проживающих в его консульском округе лиц по вопросам гражданства Республики Казахстан. 41. Консул регистрирует утрату гражданства Республики Казахстан лицами, постоянно проживающими вне пределов Республики Казахстан.

Нотариальные действия

87. Министерство иностранных дел Республики Казахстан по соглашению с государством пребывания может поручить выполнение отдельных консульских функций почетным (нештатным) консулам. Почетными (нештатными) консулами могут быть как граждане Республики Казахстан, так и иностранцы. 88. Функции и полномочия почетных (нештатных) консулов определяются Министерством иностранных дел Республики Казахстан. 89. Почетные (нештатные) консулы не состоят на государственной службе Республики Казахстан.