V. Билгин көдлмш. Нег ил бичг (открытка) тогтаҗ бичтн (эк-эцкдән, аав-ээҗдән, үүртән, багштан ...).

февраль 2012

9 Класс

4 - вариант

I. Текстәр көдллһн.

1) Тер хоорнд Нина хойр дәкҗ өөмчкәд, көвәднь һарад, өөмдг костюмтаһан элсн деер көлвәдәд, нарнд халад кевтнә. 2) Нарнас толһаһан хааһад, толһа деерән альчур тәвәд, амрад кевтнә. 3) Усна тендк көвәднь бичкн көвүд өөмәд, бас икәр шуугад наадсн әрә соңсгдна. 4) Шофер хойр – нег уснд өөмәд, машиһән уһаһад, тедүкнд зогсҗаһад, дәкәд машинә дорнь орад, ясвр кеҗәх бәәдлтә. 5) Нина хәврһәрн эргәд, нүднәннь булңгар машин тал хәләһәд, дәкәд нарна тольд цонад, нөөрнь күрч эвшәһәд, хәрү уснур орв. 6) Уснд хойр – һурв булхад, хәрү һарч ирәд, дәкәд булхад, зөвәр удан болҗаһад, усна көвәд һарч ирв. 7) Тер хоорнд хойр көвүн нег-негән көөлдәд, усна гүн тал усчад, өөрдәд йовна, болв теднәс негнь хәрү эргәд, усна көвә тал һарх саната. 8) Арднь үлдсн көвүн усна гүн тал өөмәд йовна, усна дундаһурнь давҗ йовад, эн генткн хойр һаран деегшән өргчкәд, булхҗ одв. 9) Сән өөмдг көвүн гиһәд Нинан уханд орв. 10) Тер хоорнд көвүнә толһа дәкн шоваһад һарч ирв, болв үүрмүднь юм үзҗәхш. 11) Нина ормасн босн, уснд һәрәдҗ орн, көвүн тал зөвәр шулуһар өөмәд йовна. 12) Нинаг өөмә йовтл, терүнәс хол биш көвүнә толһа һарч ирчкәд, дарунь хәрү булхҗ одв. 13) Нина терүг дахн булхад уснд орв. 14) Удл уга көвүг хар үснәснь татад һарһад, авад ирв.

1.1. Текстиг айслулҗ умштн. Үүдсн седклиннь тускар келҗ өгтн.

1.2. Эн текстин үгмүдт синонимс олҗ бичтн: һәрәдх , усчх.

1.3. Өггдсн зәңгст сурврмуд тәвтн:

а) Усна тендк көвәднь бичкн көвүд өөмәд, бас икәр шуугад наадсн әрә соңсгдна.

б) Тер хоорнд көвүнә толһа дәкн шоваһад һарч ирв, болв үүрмүднь юм үзҗәхш.

1.4. Текстин һол учр-утхинь медүлҗәх үгмүд (ключевые слова) буулһҗ бичтн.

II. Хойр үүрин күүндвр. Төр: Хол һазрт бәәх үүрлә шин соньн үзсн юмна тускар күүндвр тогтатн.

III. «Күүнә кеермҗ — ухан, күлгин кеермҗ — хурдн» гидг үлгүрлә ирлцҗәх җирһлиннь нег йовдлын тускар келҗ өгтн.

IV. Орчуллһн.

Чтобы любить свой родной язык, надо хорошо его знать. Надо почаще говорить и общаться на родном языке дома и в школе. Нужно читать книги калмыцких писателей, учить стихи, поговорки, пословицы, загадки, петь песни.

Изумителен по своему богатству наш калмыцкий фольклор. Как чудесны наши «Джангар», сказки, магталы, йорялы!

V. Билгин көдлмш. Нег ил бичг (открытка) тогтаҗ бичтн (эк-эцкдән, аав-ээҗдән, үүртән, багштан ...).

февраль 2012

9 класс

5 - вариант

I. Текстәр көдллһн.

1) Эмгн босад, авдр уудлад, көк һадрта девтр, шар ширтә карандаш хойриг һарһад өгв. 2) Өвгн тер девтрәс нег хуһс цаас шуулҗ авад, орн деерән сун бәәҗ, өвдг деерән дөңнүлҗәһәд, үзгүд бичәд, намаг дуудҗ авад, өөрән зогсачкад, үзгүдиг бийнь түрүләд келәд, намаг дахулҗ кесг давтулад дасхв. 3) Тиигәд түрүн болҗ мини сурһуль эклсмн. 4) Үзгүдиг би түргн дасад авчкув. 5) Цааранднь умшдг үзглл нанд йирин уга билә. 6) Манҗ өвгн авдрас нег хуучн дегтр һарһҗ авад, намаг умшулдг болв.

6) Умшдгнь – умшдг болв чигн, орсар нег чигн үг медлго нанд, терүнд юн гиҗ келгдҗәхинь меддг арһ уга болҗана. 7) Хөөннь санад бәәхнь, тер экономическ төрәр бичгдсн дегтр бәәҗ кевтә. 8) Юңгад гихлә, «экономика», «экономическ» гидг үгмүд йир олар харһдг билә.

9) Тиигә бәәтл, мини авһ Очр нег дәкҗ яармас дегтр авч ирв. 10) Тернь нанд медҗ болшго, әвртә ик байр болҗ һарв. 11) Эн дегтр мини нөөриг, байриг эзлв. 12) Тер дегтрнь «Җаңһр» бәәҗ. 13) «Догшн шар Гүргүн туск» болн «Догшн Хар Кинәсин туск» хойр бөлг бәәҗ. 14) Үвлин цаг ирхлә, асхн болһн авһин герт әмтн таг дүүрәд, сөөһәр «Җаңһр» нанар умшулдг болв.

1.1. Текстиг айслулҗ умштн. Үүдсн седклиннь тускар келҗ өгтн.

1.2. Эн текстин үгмүдт синонимс олҗ бичтн: бахмҗ, әңг.

1.3. Өггдсн зәңгст сурврмуд тәвтн:

а) Эн дегтр мини нөөриг, байриг эзлв.

б) Үвлин цаг ирхлә, асхн болһн авһин герт әмтн таг дүүрәд, сөөһәр «Җаңһр» нанар умшулдг болв.

1.4. Текстин һол учр-утхинь медүлҗәх үгмүд (ключевые слова) буулһҗ бичтн.