1.2. Формы и методы обучения и воспитания

Номер раздела

(темы, занятия)

Название раздела

(темы, занятия)

Содержание в соответствии с типовой учебной программой (учебной программой)

1

Уводзіны

Прадмет і задачы спецкурса.Тэрмін “гістарычная навука” і яго значэнне. Перыядызацыя гісторыі гістарычнай навукі Беларусі.

Гістарыяграфія гісторыі гістарычнай навукі Беларусі.Працы У.І.Пічэты. Гістарыяграфічныя агляды ў зборніках “25 гадоў гістарычнай навуцы ў СССР” (1942 г.), “Навука ў БССР за 30 гадоў” (1949 г.), “Навука ў Беларускай ССР за 40 гадоў” (1958 г.), “Навука БССР за 50 гадоў” (1968 г.).

Абагульняючыя выданні па гісторыі гістарычнай навукі:. “Дасягненні гістарычнай навукі ў БССР за 50 гадоў” (1970 г.), “Дасягненні гістарычнай навукі ў БССР за 60 гадоў” (1979 г.). У.М.Міхнюк, П.Ц.Петрыкаў “Гістарычная навука БССР, 80-я гады” (1987 г.), “Нарысы гісторыі навукі і культуры Беларусі ІХ – пачатка ХХ ст.” (1996 г.), “Навука Беларусі ў ХХ стагоддзі” (2001 г.).

Даследаванне гісторыі гістарычнай навукі Беларусі. З.Ю.Капыскі, У.М.Міхнюк, В.Ц.Леанавец, Л.П.Храпко, І.І.Шаўчук, Д.У.Караў, А.М.Нечухрын, Р.Лінднер, П.Ц.Петрыкаў, Г.У.Карзенка і інш.

2

Раздзел 1. Пачынальнікі гістарычнай навукі Беларусі

В. Ластоўскі – аўтар першай нацыянальнай гісторыі. Біяграфія Вацлава Ластоўскага: паходжанне, дзіцячыя і юнацкія гады, палітычная і грамадская дзейнасць. Гістарычныя творы В. Ластоўскага. Роля В. Ластоўскага ў развіцці гістарычнага жанру беларускай літаратуры.

Уклад М. Доўнар-Запольскага ў развіццё беларускай навукі. Біяграфія Мітрафана Доўнар-Запольскага: паходжанне, дзіцячыя і юнацкія гады, палітычная і грамадская дзейнасць. Навукова-педагагічная дзейнасць.

У. Ігнатоўскі – арганізатар гістарычнай навукі ў БССР. Біяграфія Усевалада Ігнатоўскага: паходжанне, дзіцячыя і юнацкія гады, палітычная і грамадская дзейнасць. Навукова-педагагічная дзейнасць.

Роля У. Пічэты ў станаўленні гістарычнай навукі ў Беларусі.Біяграфія Уладзіміра Пічэты: паходжанне, дзіцячыя і юнацкія гады, палітычная і грамадская дзейнасць. Навукова-педагагічная дзейнасць.

3

Раздел 2. Гістарычная навука БССР у 1919 – 1941 гг.

Інбелкульт – цэнтр гістарычнай навукі БССР у 1922 – 1928 гг. Навукова-тэрміналагічная камісія Наркамата асветы БССР. Гісторыка-археалагічная секцыя і гісторыка-археалагічная камісія. Уплыў палітыкі беларусізацыі на дзейнасць Інбелкульта. Цэнтральнае Бюро краязнаўства.

Арганізацыя і дзейнасць Інстытута гісторыі АН БССР у 1929 – 1941 гг.Рэарганізацыя сістэмы навуковых устаноў у БССР. Пераўтварэнне Інбелкульта ў Беларускую Акадэмію навук. Інстытут гістарычных навук БАН. Кірункі навуковых пошукаў і дасягненні супрацоўнікоў Інстытута ў даваенны перыяд. Правядзенне першых навуковых канферэнцый у БССР. Негатыўны ўплыў грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне на дзейнасць Інстытута гісторыі. Рэпрэсіі супраць вучоных.

Арганізацыя і дзейнасць Інстытута гісторыі партыі і Кастрычніцкай рэвалюцыі пры ЦК КП(б)Б у 1929 – 1941 гг. Камуністычны універсітэт імя У.І.Леніна. Гістпарты, іх роля ў станаўленні гістарычнай навукі Савецкай Беларусі. В.Г.Кнорын. Рэарганізацыя Гістпарта пры ЦК КП(б)Б у Інстытут гісторыі партыі і Кастрычніцкай рэвалюцыі пры ЦК КП(б)Б. Дзейнасць Таварыства гісторыкаў-марксістаў і яго роля ў станаўленні марксістскай метадалогіі ў гістарычнай навуцы БССР. Укараненне марксісцкай метадалогіі. Крытыка поглядаў яўрэйскіх гісторыкаў-марксістаў. Барацьба з “нацыянал-дэмакратызмам”.

Развіццё гістарычнай адукацыі і падрыхтоўка кадраў гісторыкаў у БССР у 1919 – 1941 гг. Дапамога вышэйшых навучальных устаноў РСФСР у падрыхтоўцы кадраў гісторыкаў для БССР. Факультэт грамадскіх навук БДУ. Педагагічны факультэт БДУ. Адкрыццё гістарычнага факультэта БДУ. В.К.Шчарбакоў. Арганізацыя і дзейнасць аспірантуры ў АН БССР і ВНУ рэспублікі. Яе роля ў падрыхтоўцы навукова-педагагічных кадраў гісторыкаў.

4

Раздзел 3. Гістарычная навука БССР у 1944 – 1990 гг.

Дзейнасць Інстытута гісторыі АН БССР у 1944 – 1980-я гг.Палітызацыя і ідэалагізацыя гістарычнай навукі. Палітычныя кампаніі другой паловы 1940-х гадоў па барацьбе з нацыяналізмам і касмапалітызмам. Пастанова ЦК ВКП(б)Б “Аб рабоце ЦК КП(б)Б” (1947 г.). “Тэзісы аб асноўных пытаннях гісторыі БССР” (1948 г.). Падрыхтоўка і выданне “Гісторыі Беларускай ССР” (у 2 т.). ХХ з’езд КПСС і яго роля ў пераасэнсаванні гісторыі савецкага грамадства. Пашырэнне партыйнага ўплыву на гістарычную навуку. Падрыхтоўка і выданне абагульнячых прац па гісторыі БССР у 1970 – 1980-я гг. Асноўныя кірункі даследаванняў. Актуальная тэматыка даследаванняў. Барацьба з “буржуазнымі фальсіфікацыямі” гісторыі Беларусі.

Структура Інстытута гісторыі. Дырэктары інстытута. Навуковыя пошукі і дасягненні супрацоўнікаў Інстытута гісторыі АН БССР.

Дзейнасць Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ у 1945 – 1991 гг.Структура Інстытута гісторыі партыі. Дырэктары інстытута. Навуковыя пошукі і дасягненні супрацоўнікаў Інстытута гісторыі партыі.

Развіццё гістарычнай адукацыі і падрыхтоўка кадраў гісторыкаў у БССР у 1944 – 1990 гг.Аднаўленне дзейнасці ВНУ пасля завяршэння Вялікай Айчыннай вайны. Гістарычныя факультэты. Асаблівасці атрымання вышэйшай гістарычнай адукацыі. Падрыхтоўка кадраў вышэйшай кваліфікацыі па гістарычным навукам. Дзейнасць аспірантуры.

5

Раздзел 4. Гістарычная навука Беларусі ў канцы ХХ – пачатку ХХІ ст.

Дзейнасць Інстытута гісторыі НАНБ. Кірункі навуковай дзейнасці Інстытута гісторыі НАНБ. Распрацоўка праграм фундаментальных гістарычных даследаванняў. Падрыхтоўка і выданне абагульняючых прац па айчыннай гісторыі.

Інстытуты гістарычнай навукі ў Рэспубліцы Беларусь. Беларускі навукова-даследчы інстытут дакументазнаўства і архіўнай справы. Нацыянальны навукова-асветніцкі цэнтр імя Ф.Скарыны.

Грамадскія гістарычныя арганізацыі ў Беларусі. Гістарычная перыёдыка. Роля выдавецтва “Беларуская Энцыклапедыя” у развіцці гістарычнай навукі. “Энцыклапедыя гісторыі Беларусі” (у 6 т.), энцыклапедыя “Вялікае Княства Літоўскае” (у 3 т.), энцыклапедыя “Беларускі фальклор” (у 2 т.). Гісторыка-дакументальныя хронікі “Памяць”.

Развіццё гістарычнай адукацыі і падрыхтоўка кадраў гісторыкаў у Рэспубліцы Беларусь. Уплыў “перабудовы” у СССР на развіццё гістарычнай навукі. Фарміраванне новых падыходаў да вывучэння айчыннай гісторыі. Стварэнне беларускай нацыянальнай гістарыяграфічнай канцэпцыі. Праект МВ.Біча “Аб нацыянальнай канцэпцыі гісторыі і гістарычнай адукацыі” (1993 г.). Увядзенне курса айчыннай гісторыі ў школы і ВНУ рэспублікі. Змены ў падрыхтоўцы спецыялістаў высокай кваліфікацыі па гістарычным спецыяльнасцям. Падрыхтоўка вучэбных дапаможнікаў і падручнікаў па гісторыі Беларусі. Падрыхтоўка кадраў вышэйшай кваліфікацыі ў Рэспубліцы Беларусь.

Гісторыя факультэта гісторыі і сацыялогіі ГрДУ імя Я.Купалы.Адкрыццё факультэта. Дэканы. Структура факультэта. Дасягненні выкладчыкаў і студэнтаў факультэта.