2.6- Кесте Жер пайдаланушылықтарды қалыпастыру

Шаруашылықтар арасында жер учаскелерісен алмасу және осыған байланысты өзара есеп айырысу сол учаскелердің кадастрлық құнының негізінде жүргізіледі.

ҚР Жер Кодексінің 10, 11 баптарына сәйкес нақты жер учаскесінің кадастрлық құны базалық ставкалар мен түзету коэффициенттері арқылы есептеледі.

Осы мақсатпен ауылшаруашылық өндірісті жүргізуге берілген жер учаскелерінің төлем ақысы жөніндегі базалық ставка анықталады. Ол аймаққа, ауылшауруашылық алаптардың түрлеріне және топырақтың типі мен типшесіне қарай қосымшада 7-кестеден алынады және 2.8-кестеге толтырылады.

Жер учаскеінің орналасуына, сумен қамтамасыз етілуіне , өндірістік және қызмет көрсету орталықтарынан қашықтығына, жердің сапалық жағдайлары мен еңістігіне байланысты (жоғарылататын және төмендететін) түзету коэффициенттері анықталады (Жер Кодексі 11 бап ).

Жалпы коэффициент ретінде жоғарыда талған бес коэффициенттің көбейтіндісі алынады.

Соғғы көрсеткіш жер учаскесінің құнын 50 пайыздан артық өзгертпеуге тиісті (яғни 0,5 төмен болмауы керек).

Әрі қарай ауыстырылатын же учаскелерінің кадастрлық құны есептеледі. Ол үшін базалық ставкалар сәйкесті жалпы коэффициенттерге көбейтіледі, нәтижелері 2.8-кестеге енгізіледі.

Жер пайдаланушылық араларында жер учаскесінің тең бағалы емес (тең ауданды емес немесе тең сапалы емес) учаскелерді алмастырғанда материалдық компенсацияның көлемі анықталады (2.9- кесте).

Берілетін учаскелердің компенсация көлемі ауылшаруашылық алаптардың кадастрлық құнының негізінде анықталады. Әрі қарай әрбір жер пайдаланушылықтарына жеке-жеке компенсация мөлшері анықталады.

2.8- кесте Алмастырылған жер учаскелерінің кадастрлық құнын (бағасын) анықтау

2.9- кесте Жер учаскелерін айырбастау кезіндегі материалдық шығынның құнын анықтау

№ 3 Зертханалық жұмыс

Шаруа ( фермерлік) қожалықтарының (ШФҚ) жер пайдаланушылықтарын құру

3.1 Дайындық жұмыстары

Зертханалық жұмысты орындау алдында студент қажетті материалдардың толық бар екндігін тексеріп олардың мазмұнымен мұқият танысуға тиісті.

Картографиядық негізі ретінде 1:10000 немесе 1:25000 масштабтағы жер пайдаланушылық планы қолданылады. Соңғыда ауылшаруашылық алаптардың түрлері , құрамы және аудандары көрсетілуге тиісті . Сонымен бірге бұнда елді мекендердің орналасуы менн көлемі жіне контурлардың межелері мен аудандары , топырақ түрлері мен бонитет балдары және қалыптасқан территория реттілігін сипаттайтын ландшафт элементтері (бедер, гидрография, жол торабы және т.б.) бейнеленеді.

План картографиялық материалдармен қатар территориясында шаруа қожалығы ұйымдастырылатын кәсіпорынның өндірістік салаларын сипаттайтын көрсеткіштер керек. Олар : кәсіпорынның мамандандырылғаны, өндірісінің салалық құрамы, ауылшаруашылық дақылдарының түсімділігі , мал басы мен олардың өнімділігі және тағы басқа осы тәріздес мәліметтер.

Ш(Ф)Қ ұйымдастырудың аса маңызды құрам бөлшектерінің бірі – оны агроэкономикалық тұрғыдан негіздеу. Бұл іс қимылды жүзеге асыру үшін оның экономикалық бағдарламасы қажет. Демек мамандандыру бағыты, өңдіріс құрылымы, мүшелерінің саны және т.б.

Соңында жобалау объектісі болып табылатын территорияның жер экспликациясы есептеледі (3.1-кесте)

Жалпы, осы дайындық жұмыстардың нәтижесінде қажетті материалдардың толық бар, олардың зертханалық жұмыстарды жасауға жеткілікті және жарамды екендігі анықталуға тиісті.