Реактивтер
1. Калий бихроматының күкірт қышқылындағы ерітіндісі (20 г калий бихроматын 300-400 мл дистилденген жылытылган суда ерітіп, денгейін дистилденген сумен 500 мл жеткізеді. Осы шыны сауыттағы ерітіндіні сиымдылығы 2 л ыстыққа төзімді шыны сауытқа құяды да оған 500 мл концентрлі күкірт қышқылын қосады).
2. Мор тұзының 0,1 н ерітіндісі (40 г Мор тұзын 20 мл концентрлі күкірт қышқылы қосылған 500-700 мл дистилденген суда ерітеді. Тұз толық еріген соң дистилденген сумен көлемін 1 литрге жеткізеді).
3. Фенилантранил (0,2 г фенолантранилді 100 мл 0,2 проценттік Na2С03 ерітіндісінде езеді).
Сурет. Түрлі топырақтың гумустық қимасы А - кара топырак; Б - күлгін; В - күлгінді гумусты-иллювийлі
Бақылау сұрақтары:
1 Гумус немесе қарашірік дегеніміз не?
2 Гумустың түзілуіне қандай факторлар әсер етеді?
3 Гумустың қоректік маңыздылығы нелерге байланысты?
4 Топырақта гумус мөлшерінің көбеюіне нелер шешуші рөл атқарады?
5 Топырақта гумус мөлшерін кімнің әдісімен анықтайды және ол неге негізделген?
Карбонатты оңтүстік қара топырақтарының химиялық және физико-химиялық қасиеттері
|
Үлгі тереңдігі, см |
Гумус, % |
Жалпы азот, % |
С:N |
Жылжымалы түрлер, мг/100г |
Сіңірілген негіздер |
CО2, %
|
РН судағы ерітінді сүзіндісін-де | |||||||
|
Р2О5 |
К2о |
м/экв 100гр топырақта |
Қосындысы-нан, % |
| ||||||||||
|
Са |
Мg |
Na |
қосын-дысы |
Са |
Mg |
Na | ||||||||
|
0-10 |
4,2 |
0,27 |
10,3 |
1,7 |
59,0 |
29,5 |
жоқ |
- |
29,5 |
100 |
жоқ |
- |
0,1 |
7,7 |
|
10-20 |
3,3 |
0,16 |
10,8 |
іздері |
22,7 |
29,5 |
жоқ |
0,2 |
29,7 |
99,3 |
жоқ |
0,7 |
0,5 |
8,0 |
|
30-40 |
2,6 |
0,11 |
11,1 |
- |
- |
21,1 |
2,1 |
0,4 |
23,6 |
89,3 |
8,9 |
1,8 |
1,9 |
8,2 |
|
50-60 |
2,2 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
4,7 |
8,2 |
|
80-90 |
- |
|
|
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
2,7 |
8,2 |
Кәдімгі қара топырақтардың химиялық және физико-химиялық қасиеттері
|
Үлгі тереңдігі, см |
Гумус, % |
Жалпы азот, % |
С:N |
Жылжыма- лы түрлері мг/100г |
Сіңірілген негіздер |
CО2, %
|
РН судағы ерітінді сүзінді- сінде | |||||||
|
Р2О5 |
К2о |
м/экв 100гр топырақта |
қосындысы-нан,% |
| ||||||||||
|
Са |
Мg |
NA |
қосындысы |
Са |
Mg |
Na | ||||||||
|
0-10 10-20 35,45 70-80 140-150 |
5,9 5,3 4,6 0,7 -
|
0,29 0,29 0,23 0,05 - |
11,8 10,6 11,6 8,1 - |
10,2 9,8 - - - |
51,5 31,8 - - - |
30,9 27,2 27,4 - - |
5,3 1,7 7,3 - - |
0,1 0,3 1,7 - - |
36,3 29,2 36,4 - - |
85,1 93,1 75,3 - - |
14,6 5,8 20,1 - - |
0,3 1,1 4,6 - - |
0,2 0,2 1,2 2,1 2,5 |
7,7 7,7 8,3 8,7 8,7 |
Карбонатты қою қара қоңыр топырақтардың қасиеттері
|
Үлгі тереңдігі, см |
Гумус, % |
Жалпы азот, % |
С:N |
Жылжымалы түрлер, мг/100г |
Сіңірілген негіздер |
CО2, %
|
РН судағы ерітінді сүзіндісінде | |||||||
|
Р2О5 |
К2о |
м/экв 100гр топырақта |
қосындысынан, % |
| ||||||||||
|
Са |
Мg |
NA |
қосын-дысы |
Са |
Mg |
Na | ||||||||
|
0-10 |
3,4 |
0,19 |
10,3 |
2,2 |
65,2 |
19,2 |
7,3 |
0,1 |
26,6 |
72,1 |
27,4 |
0,5 |
0,7 |
8,4 |
|
20-30 |
2,5 |
0,15 |
9,6 |
1,1 |
60,4 |
17,5 |
7,7 |
0,1 |
25,3 |
69,1 |
30,4 |
0,5 |
2,1 |
8,7 |
|
35-45 |
1,8 |
0,11 |
9,5 |
0,9 |
13,2 |
11,9 |
3,4 |
0,7 |
16,0 |
74,3 |
21,2 |
4,5 |
5,1 |
8,7 |
|
55-65 |
0,7 |
0,05 |
8,1 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
5,9 |
9,0 |
|
70-80 |
0,5 |
0,04 |
7,2 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
4,3 |
9,0 |
№9 Лабораториялық жұмыс
Тақырыбы: Топырақ құрамындағы тұздар мөлшерін анықтау
Жұмыстың мақсаты: топырақтың судағы ерітінді сүзісінде оның тұздану дәрежесін анықтау.
Алғашқы материалдар: топырақтың химиялық анализінің мәліметтері бар кестелер-карточкалар, топырақ үлгілері