- •Зертханалық сабақтарды орындау үшін
- •Зертханалық жұмыс №2 Қазіргі заманғы файлдық жүйелердің архиктектурасы. Linux дистрибутивін Интернеттен cd-дискіге көшіру.
- •Зертханалық жұмыс №3 Linux-тің Ubuntu дистрибутивын орнату үшін диск кеңістігін дайындау. Acronics программасы арұылы диск кеңістігін бөлу. Орнатуға қажет, программаны таңдау.
- •Кесте 3. Midnight Commander қабықшасының тағайындалуы
- •Лабораториялық жұмыс №5 Офистік құрамына кіретін пакеттер Star-Office пен OpenOffice.Org қосымшалармен жұмыс жасау.
- •Лабораториялық жұмыс №6 Модем және желі арқылы Интернет байланысын баптау. Www-беттерді қарау. Интернет қауіпсіздігі және мәліметтерді фильтерлеу.
- •Лабораториялық жұмыс №7
- •Лабораториялық жұмыс №8
- •Jabber-server openfire және google talkтың бапталуы. Jabber - серверiнiң тестеуi - Google Mailдiң есептiк жазуын қолдана Ps-нiң клиентiмен жұмыс
Кесте 3. Midnight Commander қабықшасының тағайындалуы
|
Батырмалар |
Тағайындау |
|
TAB |
Панелдер арасындағы қайта қосылу |
|
F3 |
Файлды көру |
|
F4 |
Өңдеу |
|
F5 |
Файлды көшіру |
|
Батырмалар |
Тағайындау |
|
F6 |
Файлдың атын өзгерту |
|
F7 |
Каталогты құру |
|
F8 |
Файлды өшіру |
|
F9 |
активтендірушілікменю |
|
F10 |
Шығу |
|
CTRL+O |
Екі панелді де алып тастау |
|
CTRL+U |
Панелдердін орнын ауыстыру |
|
Insert |
Файлдарды белгілеу |
|
серый плюс |
Файлдық топты тандау(NumLock режимін қосып қойғанда істейді) |
Панелдегі файлды таңдау үшін курсормен жүргізетін батырмаларды қолдануға болады(бағыт),PageUp,PageDown.
3-ші таблицаны қолдана отырып келесі әрекеттерді орындаңыз:
• Корневой каталогқа көшіңіз.Ата-ана каталогына көшу үшін пункт/.. таңдау керек.
• ramdisk катклогына көшіңіз
• ramdisk каталогының ішінен student деген ішкі каталог құрыңыз
• /ramdisk/student каталогтың ішіне ~home каталогын көшіріңіз (ол корневой каталогтың ішінде орналасқан).
• F10 пернесін баса отырып, Midnight Commander шығып кетіңіз.
Тапсырма 6. Файлдық жүйе арқылы камандалық жол бойынша навигация
• bash программасын жіберу
• cd: командасы арқылы /ramdisk/student каталогына кіріңіз.
dsl@box:~$ cd /ramdisk/student
dsl@box:/ramdisk/student$
• Түп каталогына көшіңіз
dsl@box:/ramdisk/student$ cd /
dsl@box:/$
• Үй каталогына көшіңіз (үй каталогы «тильда» ~ символымен анықталады):
dsl@box:/$ cd ~
dsl@box:~$
Тапсырма 7. Vim текстік редакторымен жұмыс істеу
• bash қабықша программасын іске қосыңыз.
• /ramdisk/student каталогына көшіңіз.
• /ramdisk/student каталогына file1.txt: текстік редакторын құрыңыз.
dsl@box:/ramdisk/student$ vi file1.txt
Текст жаза бастау үшін ең алдымен a, i немесе o пернесін басамыз.Тексті енгізу үшін <Insert> пернесін де қолдануға болады.Текстік файлдың бірінші жолына өзіңіздің аты-жөніңізді,группанын нөмерін енгізіңіз. Файлдың соңында тағы бір рет өзіңіздің аты-жөніңізді енгізіңіз.Әр жолды енгізген сайын <Enter> пернесін басып отырасыз.
• Файлды сақтап, ытексиік редактордан шығыңыз.Ол үшін ең алдымен <Escape> басамыз;содан :wq жазып <Enter> пернесін басыңыз.
• Өзіңіз құрған файлды қарастырып шығыңыз.Ол үшін cat: командасын орындаңыз:
dsl@box:/ramdisk/student$ cat file1.txt
Тапсырма 8.Файлдарды басқару
• /ramdisk/student каталогына кіріңіз.
• file1.txt файылын file.txt файылына өзгертіңіз.
• file.txt файылының көшірменсін file2.txt атымен жасаңыз.
• file.txt файылын өшіріңіз.
• file2.txt файылынан аты-жөніңіз жазылған жолды тауып,экранға
шығарыңыз.
Тапсырма 9.Файл мен каталог тапсырмасына кіру құқығы.
• /ramdisk/student каталогына кіріңіз
• file2.txt файл үшін қандай құқықтар орнатылғанын қарап шығыңыз.Ол үшін ls командасын қолданыңыз:
dsl@box:/ramdisk/student$ ls –l file2.txt
-rw-rw-r-- 1 dsl staff 111 Nov 18 06:41 file2.txt
• file2.txt файлы үшін келесі жолдармен құқық орнатыңыз:иесі,тобы:
dsl@box:/ramdisk/student$ Chmod 777 file2.txt
Тапсырма 10. Желілік утилиттермен жұмыс жасау
Linux-та желімен жұмыс істейтін көптеген утилиттер бар.Солардың кейбіреуін қарастырып шығайық:
• консольды іске қосыңыз. Root қолданушысының астына кіріңіз.
• ifconfig командасын орындаңыз (команданың атауы «Interface Confuguration» шыққан).Ол үшін командалық жолдан ifconfig теріп, <ENTER>пернесін басыңыз.
• Команданың көмегімен ip-адресті жүйелік карта үшін өзгертуге
болады.Келесі команданы теріңіз:
[/home/dsl]# ifconfig eth0 192.168.192.130
Нәтижесінде компьютеріңіздің ip-адресі 192.168.1.130 болады.Көз жеткізу үшін ifconfig командасын тағы бір рет теріңіз:
[/home/dsl]# ifconfig

Сурет 5. Ifconfig командасының орындалуының нәтижесі
Eth0 – бұл жүйелік картаның мағынасы (интерфейс Ethernet).Егер жүйелік карта бір неше болса,онда қалған желілік карталар eth1, eth2… мағынамен беріледі.
• Қандай да бір түйінді «Пропинговать»(яғни компьютерде TCP/IPпротоколының жқмыс істеуін тексеру), Ping командасы арқылы да болады.Мысалы:
[/home/dsl]# ping 192.168.192.130.
Нәтижесінде көрсетілген түйінге пакеттер жіберіле береді,яғни Ctrl+C пернесін баспайынша.
Тапсырма 11.Команда жайлы анықтама алу.
• Консольды ашыңыз.
• cd командасы бойынша анықтама алыңыз.Ол үшін командалық жолдан help
cd теріңіз.
• Аналогты жолмен dir, su, help командасы жайлы анықтама алыңыз.
Тапсырма 12.Қайта қосу және компьютерді өшіру.
• Компьютерді қайта қосып,өшіріңіз.Ол үшін bash қабығын ашыңыз.Root қолданушысының астына кіріңіз.Командалық жолдан reboot теріңіз.
Қайтадан Linux-ты іске қосыңыз.Bash қабықшасын ашып компьютерді halt командасы арқылы өшіріңіз.
