Тест. Белорусский / 5

Тест 5

Задание A1 (#14013)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропускаў трэба паставіць КОСКІ:

Варианты:

1)	Нарабілася Хадоська так, што ішла цёмным балотам да агеньчыка ___ як не сваімі нагамі.
2)	Вясною падалі пялёсткі ___ нібы сняжынкі ___ на мурог.
3)	Выда ў рацэ ___ як падагрэтая.
4)	Пяшчотаю заззяе хата ___ як у святую Каляду.
5)	Светлыя дзянькі часамі з’яўляюцца ўвосень ___ як ласкавая ўсмешка на твары старога.

Задание A2 (#14019)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы, у якіх набраныя курсівам словы выдзяляюцца КОСКАМІ:

Варианты:

1)	Раніцай лугі заўсёды высцілаў туман, па якім здавалася можна было бегчы.
2)	Годнасці чалавека паэт ніколі не губляй.
3)	Жарты прэч, бо відаць усур’ёз зацугляла зіма сваіх коней.
4)	Мішаў погляд аднак не абяцаў нічога добрага.
5)	Пан папрасіў прабачэння, што не можа больш заставацца, што ён мусіць ехаць па службе.

Задание A3 (#14025)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропускаў трэба паставіць КОСКІ:

Варианты:

1)	Ці мала на свеце цудоўных мясцін __ ці мала добрых і шчырых людзей!
2)	Цёпла __ і ўтульна.
3)	У нізінах мякка закучаравілася трава __ і пракінуліся залатыя вочкі кураслепу.
4)	Згарэлі дровы __ а вуголле яшчэ захоўвала агонь.
5)	Момант __ і Сцёпкава постаць знікае з вачэй.

Задание A4 (#14031)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропускаў НЕАБХОДНА ставіцца ПРАЦЯЖНІК:

Варианты:

1)	Паляванне на грыбы __ прыемнае правядзенне часу.
2)	Лісце на дрэвах __ зялёнае, жывое.
3)	У гэтай красуні зубы __ як стада белых авец.
4)	Жнівень __ месяц зарніц, лясной цішыні.
5)	Маё вялікае і даўняе жаданне __ ва ўсім будзённым бачыць хараство.

Задание A5 (#14037)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сінтаксічныя канструкцыі, у якіх НЕ са словамі пішацца АСОБНА

Варианты:

1)	(не) дарэчны з выгляду
2)	(не) чакаючы горшага
3)	(не) вялікі, але дагледжаны
4)	столь (не) пабелена
5)	(не) падпісаныя загады

Задание A6 (#14043)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы, у якіх ужываецца НЕ

Варианты:

1)	Няма над возерам н… ластавак, н… чаек.
2)	Усё часцей дзяцінства сніцца, дзе б у дарозе я н… быў.
3)	Дарога зрабілася н… праехаць н… прайсці.
4)	Дрэвы н… ўмеюць працівіцца людзям.
5)	Ніхто так дзецям н… спагадае, як родная маці.

Задание A7 (#14049)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы з ПАМЫЛКАМІ ў дапасаванні.

Варианты:

1)	Над няўдалым мужыком насміхаліся ўсім сялом.
2)	На гасцінным возеры спыняюцца па дарозе ў вырай тысячы вадаплаўных птушак.
3)	Дзяўчынка пачала расказваць, што апошнія дні Маня таксама не свая.
4)	Мінулае і цяперашняе моцна злучана паміж сабой.
5)	Тыя два летніх дні, што правялі мы сёлета на Нарачы, запомняцца, мабыць, надоўга.

Задание A8 (#14055)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропускаў трэба паставіць ДВУКРОП’Е:

Варианты:

1)	У глыбіні душы часам узнікала сумненне __ ці не міфічная гэта ідэя?
2)	Увосень шасціць пад нагамі мох __ гараць сіняватыя пупышкі верасу.
3)	Мікіта вырашыў __ давядзецца пусціць брата ў сваю хату, пацясніцца.
4)	Хлапец зажурыўся, сумуе дзяўчына __ прыходзіць ужо расставання часіна.
5)	Дарогі раскіслі ад дажджу __ па іх цяжка было праехаць.

Задание A9 (#14061)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Укажыце, у якіх выпадках правільна суаднесены стылі і жанры мовы:

Варианты:

1)	публіцыстычны - закон
2)	афіцыйна-справавы - аб’ява
3)	гутарковы - указанне
4)	мастацкі - аповесць
5)	навуковы - інтэрв’ю

Задание A10 (#14067)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

У якім парадку трэба размясціць прыведзеныя сказы, каб атрымаўся тэкст?

1. І ўсё ж ні асоба слыннага беларуса, ні значэнне яго творчай спадчыны яшчэ далёка не раскрыты, не асэнсаваны, не ацэнены, як яны таго заслугоўваюць.

2. Літаратура пра Францішка Скарыну налічвае не адну тысячу публікацый.

3. А між тым справа тычыцца чалавека, каму беларуская гісторыя абавязана вельмі многім.

4. Нават імя Скарыны, як ні дзіўна (а для веку ўсеагульнай адукацыі і парадаксальна), масаваму чытачу гаворыць вельмі мала, а часам нічога не гаворыць.

5. Мала хто з дзеячаў беларускай культуры можа спаборнічаць з выдатным гуманістам-асветнікам узроўнем папулярнасці, няспынным ростам цікавасці айчынных і замежных даследчыкаў.

Варианты:

1)	3, 4, 5, 2, 1
2)	2, 5, 1, 4, 3
3)	1, 5, 3, 2, 4
4)	4, 2, 1, 3, 5
5)	1, 2, 5, 4, 3

Задание A11 (#14073)

Уровень: 1 Вид: практика Класс:

Адзначце сказ, які з’яўляецца пачаткам тэксту:

Калі яе, зямлю, толькі што перавернутую, халаднаватую яшчэ, возьмеш у руку, разатрэш у жмені, здаецца, у ёй і паху асаблівага няма. Зямля як зямля, і пахне яна толькі зямлёю. А з яе, апладнёнай працаю, і з яе, да якой нават ніхто не дакранаўся, нараджаюцца ўсе пахі. Зямля, ніколі не паўтараючыся, дае свой адменны пах усяму на свеце. І агню, раскладзенаму на ўзлеску, і свежаму хлебу, і антонаўкам, якія цяжка згінаюць долу галіны.

Варианты:

1)	Кожная расліна, кожная красачка ўдзячна зямлі.
2)	І нават чуваць, як трава маладая з зямлі прабіваецца цёплай.
3)	Трызніць самлелая зямля аб росах, аб дажджы і громе.
4)	Чым жа ўсё-такі пахне зямля?
5)	Я зноў іду да цябе на споведзь, мая родная зямля.

Задание A12 (#14079)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Вызначце стыль тэксту. Адказ запішыце.

Грамадзяне Рэспублікі Беларусь і іншыя асобы, якія пражываюць на яе тэрыторыі, абавязаны: берагчы і аховаць прыроду, рацыянальна выкарыстоўваць яе багацці, выконваць патрабаванні прыродаахоўнага заканадаўства, павышаць экалагічную культуру, садзейнічаць экалагічнаму выхаванню падрастаючага пакалення, выконваць іншыя абавязкі ў галіне аховы навакольнага асяроддзя ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.

Варианты:

1)	мастацкі
2)	публіцыстычны
3)	навуковы
4)	афіцыйна-справавы
5)	гутарковы (размоўны)

Задание A13 (#14085)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы з простай мовай, у якіх на месцы пропускаў трэба паставіць ПРАЦЯЖНІК:

Варианты:

1)	“Што, хлебаробы, адпачываем?” __ прывітаўшыся з хлапчукамі, спытаў брыгадзір.
2)	Камандзір палка прамовіў з неспакоем __ “Ужо дзесяць гадзін, а разведчыкі так і не вярнуліся”.
3)	“Нішто сабе, стараецца студэнт, - сказала дырэктар і дадала: __ З вашага сына атрымаецца добры настаўнік”.
4)	Таня запытала __ “Дзеду, а сонца ў лесе начуе?”
5)	“Калі ласка, гаварыце па-беларуску, - папрасіў скульптар. __ Мы ж землякі”.

Задание A14 (#14091)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце выпадкі метафарычнага пераносу слоў

Варианты:

1)	лёгкі клунак
2)	сівы туман
3)	вялікі стол
4)	маладая бульба
5)	звініць паветра

Задание A15 (#14097)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Вызначце тып тэксту:

Аднойчы раніцай па дарозе на працу я заўважыў маленькую птушку, якая адчайна валтузілася на газоне. Падышоў, асцярожна ўзяў у рукі: стрыж! Першы раз у жыцці я ўбачыў зблізку гэтую птушку. А яна, страшна спалоханая, вырывалася з рук, шчыпала дзюбкай пальцы, сціскала іх не вельмі вострымі кіпцікамі.

Калі стрыж крыху супакоіўся, я рашыў выявіць, чаму ён апынуўся на зямлі. Можа, паранены? Не, ніякіх адзнак ранення: абодва крылы цэлыя. Пакратаў лапкі, кароткія, з чатырма накіраванымі ўперад пальцамі, - і тут усё было ў парадку. Не знайшоў пашкоджанняў і на цельцы.

Я паклаў стрыжа на далонь у надзеі, што ён сам выявіць сваё калецтва, але стрыж імгненна расправіў крылы і стралоў узмыў угору.

Птушка не была паранена.

Пазней я даведаўся, што стрыж не можа падскочыць з зямлі, каб узляцець: у яго занадта доўгія крылы і кароткія лапкі. Ён узлятае, падаючы з чаго-небудзь.

Варианты:

1)	апавяданне
2)	разважанне
3)	апісанне

Задание A16 (#14101)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце немарфемныя спосабы ўтварэння тэрмінаў:

Варианты:

1)	сінтаксічны
2)	аснова- і словаскладанне
3)	складанасуфіксальны
4)	абрэвіяцыя
5)	моўны

Задание A17 (#14107)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце правільнае вызначэнне тэрміна “стыль”:

Варианты:

1)	Сукупнасць прыкмет, што характарызуюць мастацтва пэўнага часу і напрамку з боку ідэйнага зместу і мастацкай формы
2)	Метад, характар якой-небудзь работы, дзейнасці
3)	Разнавіднасць маўлення, што адрозніваецца сістэмай моўных сродкаў пры абслугоўванні пэўнай сферы чалавечай дзейнасці
4)	Манера паводзін
5)	Сістэма моўных сродкаў, характэрная для якога-небудзь пісьменніка

Задание A18 (#14113)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце стылі сучаснай беларускай мовы:

Варианты:

1)	паўсядзённы
2)	мастацкі
3)	публіцыстычны
4)	навуковы
5)	афіцыйна-справавы

Задание A19 (#14119)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце марфемныя спосабы ўтварэння тэрмінаў:

Варианты:

1)	суфіксальны
2)	нульсуфіксальны
3)	прыставачны
4)	прыставачна-суфіксальны
5)	нульпрыставачны

Задание A20 (#14125)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце групы спецыяльнай лексікі беларускай мовы:

Варианты:

1)	прафесіяналізмы
2)	тэрміны
3)	наменклатурныя назвы
4)	аказіяналізмы
5)	варварызмы

Задание A21 (#14131)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце правільнае вызначэнне паняцця “тэрмін”:

Варианты:

1)	Спецыяльнае слова ці спалучэнне слоў, створанае для дакладнага выражэння спецыяльнага паняцця і абазначэння спецыяльнага прадмета
2)	Слова ці спалучэнне слоў, што абазначае з грэчаскай мовы “канечны слуп на рысталішчах”
3)	Слова ці спалучэнне слоў, прынятае для пераносу значэння паводле колькасных адносін
4)	Слова ці спалучэнне слоў, прынятае для пераносу значэння паводле сумежнасці прадметаў
5)	Слова ці спалучэнне слоў, што абазначае з грэчаскай мовы “канец, вывад, зыход”

Задание A22 (#14137)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце спецыфічныя асаблівасці тэрмінаў:

Варианты:

1)	сістэмнасць
2)	наяўнасць дэфіныцыі
3)	адназначнасць
4)	стылістычная нейтральнасць
5)	адсутнасць эмоцыі, ацэначнасці, экспрэсіі

Задание A23 (#14143)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце характэрныя рысы навуковага стылю:

Варианты:

1)	аб’ектыўнасць
2)	абстрактнасць
3)	дакладнасць
4)	аргументаванасць
5)	эмацыянальнасць

Задание A24 (#14149)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце сказы з НЯПРАВІЛЬНЫМ ужываннем дзеепрыслоўных словазлучэнняў.

Варианты:

1)	Дрэвы, вызваліўшы галіны з-пад цяжару, шумяць усё роўна нявесела.
2)	Развітваючыся з сябрамі, сэрца маё прадчувала бяду.
3)	У садочку, схіліўшыся, стаялі дзве вярбы старыя.
4)	Не азіраючыся і бегучы дадому, хваляванне мацнела.
5)	Пасадзіўшы дзіця, жанчына пачала яго распранаць.

Задание A25 (#14155)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце прыслоўі, якія пішуцца РАЗАМ

Варианты:

1)	(на) бягу падсілкавацца
2)	чаму (сьці) не прыйшоў
3)	(абы) якава пазіраць
4)	(па) дзіцячы шчыра
5)	(па) ціху набліжацца

Задание A26 (#14161)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце словы, якія пішуцца АСОБНА

Варианты:

1)	узяць тэлевізар (на) пракат
2)	прыехаць (да) дому
3)	тры метры (у) абхват
4)	маяк (у) далечыні
5)	пакінуць (да) часу

Задание A27 (#14167)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце словазлучэнні з формамі дзеепрыметнікаў, якія НЕ АДПАВЯДАЮЦЬ нормам беларускай мовы:

Варианты:

1)	спушчаны рукаў;
2)	абсыпленая цветам;
3)	заснежаты падворак;
4)	запыліўшыйся абутак;
5)	выкашаная трава.

Задание A28 (#14173)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце падстылі навуковага стылю:

Варианты:

1)	навукова-вучэбны
2)	уласна навуковы
3)	навукова-тэхнічны
4)	афіцыйна-навуковы
5)	навукова-папулярны

Задание A29 (#14179)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце моўныя асаблівасці навуковых тэкстаў:

Варианты:

1)	выкарыстанне абстрактнай лексікі
2)	няпоўныя сказы
3)	разнастайныя вобразна-выяўленчыя сродкі
4)	сказы з дзеепрыметнымі і дзеепрыслоўнымі зваротамі
5)	дзесловы ў форме 3-й асобы цяперашняга часу

Задание A30 (#14185)

Уровень: 1 Вид: практика Класс: 4

Адзначце назоўнікі з канчаткам -У(-Ю):

Варианты:

1)	аб (чарадзей);
2)	на (начлег);
3)	у (поспех);
4)	пры (гаспадар);
5)	у (край).