7.4. Жұмыстың орындалу реті
1 – тапсырма. Негізгі магниттелу қисығын анықтау.
1.1. Қондырғылармен және өлшеу әдісімен танысқаннан кейін 7 – суреттегі схемағаны жинаңыз.
1.2. PQ дыбыс генераторының және РО электрондық осциллографтың жұмысымен Лиссажу фигураларын өлшеу режимінде танысыңыз.
1.3. Қондырғыларды жұмысқа дайындау:
а) дыбыс генераторының шығыс сигналының параметрлері: жиілік - 2 кГц, шығыс кернеуі - 0 В болу керек.
б) РО осциллографтың жаймасы өшірулі болсын;
1.4. Приборларды тоқ көзіне қосыңыз. Сәулені осциллограф экранының центріне келтіріңіз, бұдан кейін дыбыс генераторындағы шығыс кернеуінің шамасын және Y өсі бойынша күшейтуді реттей отырып, экран аумағына зат үлгісінің магниттік қанығуына сәйкес келетін гистерезистің максимум тұзағын келтіріңіз. Шығыс кернеуінің шамасын кішірейте отырып гистерезис тұзағын (5 – суретті қара) – алыңыз. Алынған тұзақ үшін оның төбесінің «X» және «Y» координаттарын алып, мәндерін кестеге толтырыңыз:
|
№ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.5. (11)
және (17) формулалары бойынша гистерезистің
әрбір тұзағы төбелерінің
кернеулік және
индукция мәндерін есептеп және бұларды
кестеге толтырыңыз.![]()
мәндері жоғарыда айтылып кетті.
,
,
.
1.6.
![]()
![]()
![]()
шамаларының қателіктерімен байланысқан
сенімді ықтималдықта
және
-
ны өлшеудің кездейсоқ қателігінің
сенімді шекарасын бағалаңыз.
және
шамаларын
өлшеу қателіктері:
а)
электрондық сәуленің
![]()
ауытқу коэфициенттерінің приборлық
қателіктері және осциллограф экранындағы
X және Y шамаларын визуалды санау
қателіктері осциллограф паспорты
бойынша төмендегідей
;
б)
шамаларының қателіктері жалпы қателікке
елеулі үлес қоспайды;
в) (11) және (17) есептеу формулаларын қорытқанда кейбір жуықтаулармен байланысты жүйелік қателікпен анықталады.
Жеке өлшеулер қателігінің сенімді шекарасы (п.2.13) формуласы және (11), (17) теңдеулеріне сәйкес мына өрнектермен анықталады.
(21)
(22)
мұндағы
және
және
-ны
өлшеу қателіктерінің сенімді шекаралары,
ал
сенімді ықтималдық үшін
.
және
мәндері
қисығына салынады, және де кестеге
толтырылады.
2 –
тапсырма.
Бір
циклдағы
қайта магниттелу жұмысын бағалау.
2.1. Гистерезистің тұзағын миллиметрлік сызбасы бар бетке X және Y координаттарында сызыңыз.
2.2. Гистерезистің ауданын есептеңіз.
2.3. Бір циклдағы қайта магниттелу жұмысын (20) формуласы бойынша анықтаңыз.
3 – тапсырма. Коэрцитивтік күшті анықтау
3.1.
Гистерезистің тұзағы бойынша
коэрцитив күшке сәйкес келетін
координатын табыңыз (5 – суретті қара).
3.2. (11)
формуласы бойынша
-
ны есептеңіз.
3.3. Алынған мән бойынша ферромагнетиктің тобын анықтаңыз. (жұмсақ немесе қатаң). (21) формуласы бойынша коэрцитив күшті өлшеу қателігін бағалаңыз.
7.5. Бақылау сұрақтары
Магнит өрісінде орналасқан тогы бар контурды қалай түсінесіз?
Парамагнетиктердің, диамагнетиктердің, ферромагнетиктердің қасиеттері қандай?
Ферромагнетиктердегі домендердің спонтандық магниттелу себебі қандай?
Сыртқы магнит өрісінің кернеулігін өсіргенде домендер қандай күйде болады? Ферромагнетиктің қанығуы нені білдіреді?
Магниттік гистерезис құбылысының негізі неде?
