2_semestr мех мат
.pdf
2. Знайти iнтеграли:
1) |
|
(x2 |
+ x + 1)ex dx; |
5) |
(arcsin x)2 dx; |
|||||
2) |
R |
x2 |
|
x + 1) sin x dx; |
R |
|
|
|
||
( ax ¡ |
|
|
|
|
xearctg xdx |
|
||||
3) |
R |
eax sin bx dx; |
|
6) |
|
: |
||||
|
|
|
||||||||
4) |
R |
e cos bx dx; |
|
R |
|
(1 + x2)3 |
||||
|
R |
|
|
|
u : I |
, v : I |
|
|
мають неперервнi на iнтервалi |
|
Д1. Нехай функцiї |
|
! R |
! Rp |
|||||||
I похiднi n + 1-го порядку. Довести узагальнену формулу iнтегрування
частинами: |
kP |
R |
|
R |
|||
uv(n+1)dx = |
n |
(¡1)ku(k)v(n¡k) ¡ (¡1)n u(n+1)v dx; x 2 I: |
|
=0 |
|||
|
|
Д2. Нехай P – алгебраїчний полiном n-го степеня, a =6 0. Довести, що
µ |
a |
¡ |
|
a2 |
P (x)eax dx = |
an+1 |
¶ |
|||||
|
a3 |
¡ ¢ ¢ ¢ |
¡ |
|||||||||
|
P (x) |
|
P 0(x) + |
P 00R(x) |
|
+ ( 1)n P (n)(x) |
eax + C: |
|||||
Д3. Знайти R |
arccos p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
x |
|
|
|
|
|
|||||||
|
p |
|
|
dx: |
|
|
|
|
||||
|
1 ¡ x |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Б4 |
|
|
|
1. Знайти iнтеграли:
1)R parcsin x dx;
R 1 ¡ x2
2)x2 arctg 4x dx;
3)R x2 arctg x dx; 1 + x2
2.Знайти iнтеграли:
1)RR px ln2 x dx;
2)R x2e¡2x dx;
3)R x cos x dx;
4)R arctg x dx;
5)R x arctg x dx;
6)x arctg2 x dx;x
|
R |
|
p |
|
|
|
|
|
dx; |
|
||||
4) |
1 + x2 |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
||||
5) |
|
x |
cos x |
dx; |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
3 |
x |
|
|||||||
|
R |
|
sin |
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
arcsin x |
|
||||||||||
6) |
R |
|
|
|
|
|
|
dx: |
||||||
p |
|
|
|
|
||||||||||
(1 ¡ x2)3 |
|
|||||||||||||
7) |
R |
x sin2 x dx; |
|
|||||||||||
|
ep |
|
dx; |
|
|
|
|
|||||||
8) |
x |
|
|
|
|
|||||||||
9) |
R |
|
|
|
x |
dx; |
|
|||||||
|
|
|
2 x |
|
||||||||||
10) |
R |
|
cos |
x |
1 |
|
|
|||||||
R |
x ln x +¡ 1 dx; |
|||||||||||||
11) |
|
|
|
xex |
2 dx: |
|
||||||||
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x + 1)
11
ЗАНЯТТЯ 5 IНТЕГРУВАННЯ РАЦIОНАЛЬНИХ ФУНКЦIЙ
Контрольнi запитання
1.Теорема про представлення правильного рацiонального дробу у виглядi суми елементарних дробiв.
2.Метод невизначених коефiцiєнтiв.
3.Iнтегрування елементарних рацiональних дробiв.
А5
1. Шляхом представлення правильних дробiв у виглядi суми елементарних знайти iнтеграли:
1) |
R |
|
|
x dx |
|
|
; |
|
(x |
+ 1)(x + 2)(x + 3) |
|
||||||
|
x4 dx |
|
|
|
|
|||
2) |
R |
|
|
|
; |
|
|
|
4 |
x2 |
|
|
|
||||
3) |
x |
+ 5dx+ 4 |
|
; |
|
|
||
(x + 1)(x + 2)2 |
|
|
||||||
|
R |
|
|
|
||||
|
|
|
dx |
|
|
|
||
4) |
R |
|
|
; |
||||
(x2 ¡ 4x + 4)(x2 ¡ 4x + 5) |
||||||||
2. Знайти iнтеграли:
|
R |
4 |
3 |
|
|
|
|
1) |
8 x ¡ |
+ 2) |
dx; |
||||
4 |
|||||||
|
+ 3x |
|
|
||||
|
x(xx4 dx |
|
|
|
|
||
2) |
R |
|
; |
|
|
||
(x10 ¡ 10)2 |
|
|
|||||
5) |
R |
|
dx |
; |
|
x + 1)(x2 + 1) |
|||||
6) |
x(dx |
; |
|
|
|
4 + 1 |
|
||||
|
R |
|
|
|
|
|
x x4 + 2x2 + x |
|
|||
7) |
R |
|
|
dx: |
|
(x ¡ 1)(x2 + 1)2 |
|||||
3)R x2n¡1 dx; xn + 1
4)R x4 + 1 dx: x6 + 1
Д1. Для яких значень параметрiв a; b; c; ®; ¯; ° iнтеграл
R ®x2 + 2¯x + ° dx
(ax2 + 2bx + c)2
є рацiональною функцiєю?
Д2. Для натурального n i полiнома n-го степеня P обчислити iнтеграл
R
P (x)
(x ¡ a)n+1 dx:
12
Д3. Обчислити iнтеграл
R dx 2n ; де n – натуральне число.
1 + x
Д4. За допомогою методу Остроградського знайти рацiональну частину iнтегралiв:
1) |
R (x4 + x2 + 1)2 dx; |
2) |
R (x54+ x¡+ 1)2 dx: |
||||||||||||||
|
|
|
|
x2 |
+ 1 |
|
|
|
|
|
|
x5 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Б5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1. Знайти iнтеграли вiд рацiональних функцiй: |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
1) |
R |
|
dx |
;; |
|
|
|
5) |
|
|
x2 + 1 |
dx; |
|||||
|
x4dx¡ 1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
R |
(x ¡ 1)(x + 1)2 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
||||
2) |
R |
3 |
+ 1 |
|
|
|
|
6) |
R |
|
dx |
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
||||||||
3) |
x |
2x + 3 |
|
|
dx; |
|
R |
(x + 1)(x + 1) |
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
7) |
|
|
|
|
|
|
: |
||||
4) |
R x2 |
+ x ¡ 2 |
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
R |
(x ¡ 2)(x + 5) |
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
x4 dx |
|
|
|
|
|
(x + 1) (x + 1) |
|
|||||||
2. За допомогою рiзних прийомiв знайти iнтеграли: |
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
R |
|
x3 |
|
|
|
|
|
R |
|
x9 dx |
|
|
||||
1) |
|
|
|
dx; |
|
|
|
3) |
|
|
; |
||||||
8 |
3 |
|
|
|
10 + 2x5 + 2)2 |
||||||||||||
2) |
x |
+11 |
|
|
|
|
4) |
(x |
dx |
|
|
|
|
|
|||
R x8 + 3x4 + 2; |
|
R |
x(x10 + 2): |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
x |
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13
ЗАНЯТТЯ 6 IНТЕГРУВАННЯ IРРАЦIОНАЛЬНИХ ФУНКЦIЙ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1. Знайти iнтеграли: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
x + 1 |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
3) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 ; |
|||
1) |
|
|
|
x |
|
|
|
|
2 ; |
|
3 |
|
x + 1) |
2 |
(x |
|
1) |
||||||||
|
R |
q |
(x + 1) |
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
(3 |
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
p |
dx |
|
|
|
R |
|
xp2 + x |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
R |
(x ¡ 1) 4 |
|
|
4) |
x + p3 |
|
dx: |
|
|
|
||||||||||||||
|
(x + 1)3(x ¡ 1) |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
2 + x |
|
|
|
||||||||||||||||||||
2. Знайти iнтеграли вiд квадратичних iррацiональностей:
1) |
R px2x+ x + 1 dx; |
|
|
+ 1 |
|
2) |
R |
p |
x2 |
|
|
dx: |
|||
x2 + x + 1 |
||||
3. Застосовуючи рiзнi методи, знайти такi iнтеграли:
1) |
R |
|
p |
|
|
dx |
p |
|
|
|
|
|
; |
3) |
R |
(x2 + 1) dx |
: |
|
||||||||||
|
2 + 1 |
|
|
x2 |
¡ |
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
4 |
|
2 |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x(x2 |
|
1)¡ dx |
|
|
|
|
|
|
|
xpx + x + 1 |
|
|
|||||||||||
|
R |
|
(x2 + 1)px4 + 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
2) |
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Д1. За допомогою пiдстановок Ейлера: |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
1) pax2 + bx + c = §p |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
ax + t; якщо a > 0; |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
2) p |
|
|
|
= xt § p |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
ax2 + bx + c |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
c; якщо c > 0; |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
= t(x ¡ x1) |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
3) |
|
|
|
a(x ¡ x1)(x ¡ x2) |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
наступнi iнтеграли: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
знайтиp |
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
p |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
+ 3x + 2 dx: |
||||||||||||||
2) |
R |
|
|
|
|
; |
|
|
3) |
x ¡ |
x2 |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
1 + p1 ¡ 2x ¡ x2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
1) |
R |
|
|
|
|
p |
2 |
+ x + 1 |
; |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
x + xdx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x + px + 3x + 2 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Д2. Iнтеграл вiд бiномного диференцiала
R xm(a + bxn)p dx; де m; n; p – рацiональнi числа,
за теоремою Чебишова зводиться до iнтегрування рацiональних функцiй лише в таких трьох випадках:
Випадок 1. p 2 Z: Застосовується пiдстановка x = tN ; де N – спiльний знаменник дробiв m i n.
Випадок 2. mn+ 1 2 Z: Застосовується пiдстановка a + bxn = tN ; де N – знаменник дробу p:
14
|
|
|
n |
2 Z |
|
|
|
|
|
|
Випадок 3. m + 1 + p |
: Застосовується пiдстановка ax¡n + b = |
|||||||||
tN ; де N – знаменник дробу p: |
|
|
|
|
|
|||||
Знайти iнтеграли: |
2) R p1 ¡ x2 ; |
3) |
R px2 p8 x |
|
dx: |
|||||
|
R p1 + p3 |
x2 |
|
|||||||
1) |
|
xdx |
|
; |
x5dx |
|
|
1 + p4 |
x3 |
|
1. Знайти iнтеграли: |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
R |
|
|
|
dx |
|
|
|
;dx |
|
|
|
|
|
|
||||
1) |
|
1 |
+ p |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
2) |
R |
|
x(1 + 2px + p3 |
|
) |
; |
|||||||||||||
|
x |
||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
x + 1 |
dx; |
||||||||||||||
3) |
|
1 |
+ px + 1 |
||||||||||||||||
R |
|
|
¡ 3 |
¡dx |
|||||||||||||||
4) |
R |
|
n |
|
(x |
|
|
|
a)1¡n |
|
|||||||||
R |
r |
(x |
¡ b)n+1 dx; n ¸ 1; |
||||||||||||||||
5) |
p |
|
|
; |
|||||||||||||||
1dx¡ 2x ¡ x2 |
|||||||||||||||||||
6) |
R |
p |
|
; |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
x + x2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Б6 |
|
|
|
|
|
R |
|
3x + 1 |
|
7) |
p |
|
dx; |
|
x2 + x + 1 |
||||
8) |
R p1 ¡ 3x2 ¡ 2x4 ; |
|||
|
|
|
x dx |
|
R1 ¡ x + x2
9)p1 + x ¡ x2 dx;
Rx + 1
10)(x2 + x + 1)px2 + x + 1 dx;
11) |
R xpx4 + 2x2 |
¡ 1: |
||
|
|
dx |
|
|
ЗАНЯТТЯ 7
IНТЕГРУВАННЯ ТРИГОНОМЕТРИЧНИХ ФУНКЦIЙ
Контрольнi запитання
1.Iнтегрування виразiв sinm x cosn x; m; n 2 Z.
2.Iнтегрування виразiв R(sin x; cos x); де R – рацiональна функцiя. Унiверсальна тригонометрична пiдстановка.
|
|
|
|
|
|
А7 |
|
|
|
|
1. Знайти iнтеграли: |
|
|
|
|
|
|||||
1) |
R |
cos2 x dx; |
5) |
R |
sin3 x |
|
||||
|
2 |
|
4 |
cos |
4 x dx; |
|
||||
2) |
sin2 x cos5 x dx; |
|
dx |
|
||||||
3) |
R |
sin x cos |
x dx; |
6) |
|
: |
||||
sin4 x cos2 x |
||||||||||
|
R |
|
dx |
|
|
R |
|
|
|
|
4) |
|
|
; |
|
|
|
|
|
||
sin x |
|
|
|
|
|
|||||
|
R |
|
|
|
|
15 |
|
|
|
|
2. Вивести рекурентну формулу для обчислення невизначеного iнтеграла
|
|
|
|
In = |
|
sinn x dx; |
n ¸ 24: |
|
|
|
|
|
|
|||||||
За допомогою цiєї формули |
знайти iнтеграл |
sin x dx. |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
R |
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
3. Знайти iнтеграли: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
1) |
R |
sin 5x cos x dx; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin x cos x |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5) |
|
|
dx; |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ cos x |
||||||||||
2) |
sin2 2x cos2 3x dx; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6) R |
sin x |
dx |
|
|
|
||||
3) |
R |
|
dx |
|
|
|
|
; sin(a |
|
b) = 0; |
|
; |
||||||||
|
|
|
|
|
¡ |
sin4 x + cos4 x |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
R |
sin(x + a) sin(x + b) |
|
|
|
6 |
|
R |
sin x cos x |
dx: |
||||||||||
|
|
dx |
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
7) |
|
4 |
|
||||
4) |
R |
|
2 sin x ¡ cos x + 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
1 + sin |
x |
|
|
|
||
Д1. |
Нехай q; r – |
рацiональнi |
числа. |
За |
допомогою |
пiдстановки |
||||||||||||||
z = sin2 x звести iнтеграл |
|
|
cosq x sinr x dx до iнтеграла вiд бiномно- |
|||||||||||||||||
го диференцiала. Для яких |
|
значень q; r |
2 Q |
цей iнтеграл виражається |
||||||||||||||||
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
через елементарнi функцiї ?
Д2. Довести, що
Ra1 sin x + b1 cos x dx = Ax + B ln ja sin x + b cos xj + C; a sin x + b cos x
де A; B; C – сталi. |
a1 sin x + b1 cos x |
= A(a sin x + b cos x) + |
|||
Вказiвка. Покласти |
|||||
+B(a cos x ¡ b sin x); де A та B – сталi. |
|
|
|
|
|
Д3. Довести, що |
|
|
|
|
|
R |
sin x + b cos x + c |
|
|
|
|
a1a sin x + b1cos x + c |
1 dx = |
dx |
|
||
= Ax + B ln ja sin x + b cos x + cj + C R |
|
; |
|||
a sin x + b cos x + c |
|||||
де A; B; C – деякi коефiцiєнти. Д4. Довести, що
R a1 sin2 x + 2b1 sin x cos x + c1 cos2 x dx = a sin x + b cos x
= A sin x + B cos x + C R
де A; B; C – деякi коефiцiєнти.
16
1. Знайти iнтеграли: |
|
||||||
1) |
R |
p3 |
|
sin3 x dx; |
|||
cos2 x |
|||||||
2) |
|
sin32 x dx; |
|
|
|||
|
R |
|
cos x |
|
|
||
3) |
|
cos2 x dx; |
|
|
|||
5) |
R |
|
sin4 x |
|
; |
||
|
|
dx |
|
||||
4) |
R |
sin 3x cos 2x dx; |
|
||||
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos x) sin x |
|
|||
|
|
(1 +dx |
|
|
|||
6) |
R |
|
|
; |
|
||
|
3 + 5 cos x |
|
|||||
Б7
7) |
R |
|
sin2 x + cos3 x |
|
sin x dx; |
||||
|
3 cos2 x + sin4 x |
||||||||
|
|
|
|||||||
8) |
sin4 x cos5 x dx; |
|
|||||||
9) |
R |
|
|
dx |
|
; |
|
|
|
3 |
5 |
x |
|
|
|||||
|
R |
|
sin |
x cos |
|
|
|
||
10) |
|
sin4 x dx; |
|
|
|
|
|||
|
R |
|
cos6 x |
|
|
|
|
||
11) |
cos2 ax cos2 bx dx; |
||||||||
12) |
R |
|
sin2 x |
|
dx: |
|
|||
|
1 + sin2 x |
|
|||||||
|
R |
|
|
|
|
|
|||
2. Вивести рекурентнi формули для iнтегралiв:
1) In = |
dx |
|
|
; n |
¸ |
1; |
2) Kn = |
|
dx |
; n |
¸ |
1: |
|
|||
n |
|
|
cosn x |
|
|
|||||||||||
R |
sin |
x |
|
|
R |
|
|
dx |
|
|
dx |
|
||||
Застосувати отриманi формули для знаходження |
R |
|
|
i |
R |
|
: |
|||||||||
|
sin5 x |
cos7 x |
||||||||||||||
ЗАНЯТТЯ 8
РIЗНI ПРИЙОМИ IНТЕГРУВАННЯ
Контрольнi запитання
1.Формула замiни змiнної.
2.Формула iнтегрування частинами.
1. Знайти наступнi iнтеграли: |
|
|
||||||||||||
1) |
R |
x2e2x dx; |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
2) |
x7e¡x2 dx; |
|
|
|
|
|
||||||||
3) |
R |
eax cos2 bx dx; |
|
|
|
|
|
|||||||
4) |
R |
x2ex cos x dx; |
|
|
|
|
|
|||||||
|
R |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
+ p |
|
|
|
+ p |
|
|
+ p |
|
|
|
||
5) |
|
e |
x |
e |
x |
e |
x ; |
|||||||
|
|
|
|
3 |
|
6 |
|
|||||||
|
R |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
6) |
R qex +¡ |
1 dx; |
|
|
|
|
|
|||||||
А8 |
|
³1n¡ x |
´ |
|
|
|
|
|
|
|
|
7) |
R |
2 |
e |
|
dx; |
|
|
||||
|
2 |
|
|
x |
|
|
|
|
|||
8) |
ln x dx; n 2 N; |
¢ dx; |
|||||||||
9) |
R |
|
¡ (x + a)(x + b) |
||||||||
|
|
ln (x + a)x+a(x + b)x+b |
|
|
|||||||
10) |
R |
ln2(x + p |
|
) dx; |
|
|
|||||
1 + x2 |
|
|
|||||||||
11) |
R |
x arcsin(1 |
|
|
x) dx; |
|
|
||||
17 |
R |
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
12) |
R |
|
|
|
1 |
|
|
14) |
R |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
x arccos x dx; |
x arctg x ln(1 + x ) dx: |
|
|
|
||||||||||||||
13) |
|
arccos x |
|
dx; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Д1. |
R |
|
|
(1 ¡ x ) |
|
|
|
n |
|
a |
|
|
; 1 |
|
i |
|
n. |
|
Нехай R |
– рацiональна функцiя |
змiнних, |
|
|
|
|
||||||||||||
|
p |
|
|
|
i |
2 |
Q |
· |
|
· |
|
|||||||
Довести, що iнтеграл |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
R R(exp(a1x); exp(a2x); :::; exp(anx)) dx |
|
|
|
|
|||||||||
виражається через елементарнi функцiї.
Д2. Нехай R – рацiональнаRфункцiя, знаменник якої має лише дiйснi коренi. Довести, що iнтеграл R(x)eax dx виражається через елементарнi
функцiї та iнтегральний логарифм
R exax dx = li (eax) + C;
де |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Д3. В якому випадку iнтегралli x = R |
dx |
: |
||||||||
ln x |
||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
³ |
1 |
´ |
x |
|
|
³ |
1 |
´ |
|
|
P |
x |
|
e dx; |
|
де P |
a |
|
an |
|
|
i |
a0; a1; :::; an – сталi, є |
|||
|
x |
|
= a0 + x |
+ :::R+ xn |
|
|
||||
елементарною функцiєю?
Б8
Знайти наступнi iнтеграли:
R
1)x2 sin 5x dx;
R p
2)R x2e x dx;
3)xex sin x dx;
4)R cos2 px dx; R 1 + exp (2x)
5)(1 + exp (x))2 dx;
6)R pe2x + 4ex ¡ 1 dx;
7) |
|
|
|
1 |
´ |
|
e¡ |
x |
dx; |
|||
|
|
1 ¡ x |
|
|
|
|||||||
8) |
R |
|
³ |
xex |
dx; |
|
||||||
|
|
|
|
|
||||||||
|
R |
|
(x + 1)2 |
|
|
|
|
|
||||
9) |
x arctg(x + 1) dx; |
|||||||||||
10) |
R |
arcsin p |
|
dx; |
||||||||
x |
||||||||||||
11) |
R |
|
x arccos x |
dx; |
||||||||
|
2 3 |
|||||||||||
|
R |
|
|
2(1 ¡ |
x ) |
|
|
|
||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
||||
12) |
R |
sh |
x ch x dx: |
|||||||||
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
18
ЗАНЯТТЯ 9
КОНТРОЛЬНА РОБОТА. ОСНОВНI МЕТОДИ ОБЧИСЛЕННЯ IНТЕГРАЛIВ
Завдання iндивiдуальнi. Зразок варiанта
1.Знайти первiсну функцiї f(x) = minfsin x; cos xg; x 2 (0; ¼=2).
2.Знайти iнтеграли:
1) |
R |
x dx |
; |
(x4 + 1) arctg x2 |
R dx
2)(px + 2 + 1)ppx + 2 ¡ 1;
3)R sin(ln x) dx;
|
R |
(x +22) (x + 2) |
|
|
||||
4) |
|
|
6 ¡ 22x ¡2 x2 |
dx; |
||||
5) |
R |
xp |
|
dx; |
|
|||
x + x + 1 |
|
|||||||
6) |
|
|
dx |
|
; |
|||
3 cos x + sin x + 1 |
||||||||
|
R |
|
||||||
7) |
2sin x sin 2x dx: |
|
|
|||||
R |
|
|
||||||
Розв’язки
1. Маємо |
sin x; |
0 < x · |
¼ |
; |
|
||||
f(x) = |
4 |
|||
|
(cos x; |
¼4 < x < ¼2 : |
||
Функцiя f на промiжках (0; ¼=4) i (¼=4; ¼=2) має первiсну F , причому
F (x) = |
¡ cos x + C1; |
0 < x < |
¼ |
; |
4 |
||||
|
(sin x + C2; |
¼4 < x < ¼2 : |
||
Спiввiдношення мiж сталими C1 i C2 визначимо з умови неперервностi
первiсної на iнтервалi (0; ¼=2): |
|
³ |
4 |
+´: |
|
|
|
|||||||
Тому |
F ³4 ¡´ = F |
|
|
|
||||||||||
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
¡p |
|
|
+ C1 = p |
|
+ C2 |
; C2 = C1 ¡ 2: |
||||||||
2 |
2 |
|||||||||||||
Покажемо, що |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|||
F (x) = ¡ cos x + C; |
|
|
|
0 < x · |
|
|||||||||
|
|
|
4 ; |
|||||||||||
|
|
|
(sin x ¡ p |
|
+ C; |
¼4 < x < ¼2 |
||||||||
|
|
|
2 |
|||||||||||
є шуканою первiсною, тобто, що |
|
|
³0; 2 ´: |
|
|
|
||||||||
|
|
|
F 0(x) = f(x); x 2 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|
|
|
19 |
|
|
|
|
|
|
|
||||
Для точок x 2 |
0; |
¼ |
|
n |
|
|
|
|
¼ |
|
|
це випливає з правил диференцiювання, а |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
для |
x = ¼ |
– з |
наслiдку з теореми Лагранжа: oскiльки iснують односторон- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
4 |
|
|
³ |
|
|
|
|
|
´ |
|
|
|
n |
|
|
o |
|
|
|
|
³¼ |
´ |
|
|
|
|
³ ¼¡´ |
|
|
³¼ |
´ |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
³4 |
¼ ´ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
нi границi похiдних F 0 |
|
|
¼ |
+ |
|
|
= f |
|
|
|
¼ |
; F |
0 |
|
¼ |
|
|
|
= f |
¼ |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
F 0 |
|
|
¼ + = f |
|
¼ . |
|
+0 |
|
³ |
|
4 |
´ |
|
= f |
|
³ |
4 |
´ |
i F |
¡0 |
³4 |
´ |
= f |
³ |
4 |
´ |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
одностороннi похiднi |
F |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. Отже, iснує |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
³ |
|
´ |
|
|
|
|
|
³ |
|
|
´ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Вiдповiдь: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¼ |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ cos x + C; |
|
|
|
|
|
|
|
0 < x · |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
F (x) = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 ; |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(sin x ¡ p |
2 |
+ C; |
|
|
|
¼4 < x < ¼2 : |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
d x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
(x |
|
+ 1) arctg x |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x |
+ 1) arctg x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
(1 |
R |
d (arctg x2) |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
+ C: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= 2 |
|
arctg x2 |
|
|
|
= |
2 ln j arctg x tj |
= p |
|
|
|
; |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x + 2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2) |
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
¯ |
x = t2 |
|
|
2; |
|
|
dx = 2t dt |
¯ = |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
(p |
|
|
|
|
|
+ 1) |
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x + 2 |
x + 2 |
¡ |
¡ |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2t dt |
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
u = p |
t |
|
¯ |
1 |
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|||||||||||||||||||
|
|
|
= |
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
¡¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
= |
¯ |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
(t + 1)pt |
|
|
1 |
|
|
t = u |
|
|
|
|
|
|
|
|
dt = 2u du |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ 1; |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
du |
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(u |
+ 1)u du |
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
= 4 |
|
|
|
|
(u2 |
+ 2)u |
|
|
=¯4 |
|
³ |
|
|
du ¡ |
|
|
u2 + 2 |
´ = |
|
|
¯ |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
R |
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
= 4u ¡ 2 |
|
|
2 arctg p |
|
+ C; де u = |
|
|
|
|
x + 2 ¡ 1: |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
3) Двiчi застосуємо формулу |
iнтегрування частинами: |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ = |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
R |
sin(ln x) dx = ¯ |
v |
|
|
|
= 1; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
v |
0= x |
|
x |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u = cos(ln x) |
¯ |
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
u = sin(ln x); |
|
¯ |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= x sin(ln x) |
¡ |
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin(ln x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
¯cos(ln x) dx = |
|
|
|
|
|
|
¯ |
= |
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= |
¯ |
v |
= 1; |
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
v = x¡ |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
¯ |
u = cos(ln |
|
|
|
|
|
u |
0 |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x); |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¢ |
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
= x sin(ln x) ¡ |
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
= |
|
¯x sin(ln x) |
|
|
|
x cos(ln x) + |
|
|
sin(ln¯x) dx = |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
¯ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
¡ x cos(ln x) |
|
|
|
|
|
|
|
sin(ln x¯)dx: |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
Отримали лiнiйне рiвняння |
|
вiдносно шуканого iнтеграла, з яко- |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
го знаходимо |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R sin(ln x) dx = |
x |
(sin(ln x) |
¡ |
cos(ln x)) + C: |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
