Методические указания к элективному курсу «Классическая латынь» для студентов I курса специальности 060103 «Педиатрия»
.pdfpater, tris m |
отец |
Juppĭter, Jovis m |
Юпитер |
Latōna, ae f |
Латона |
Sol, solis, m |
солнце |
sacer, sacra, sacrum |
священный, посвященный |
arma, ōrum n |
оружие |
sagitta, ae f |
стрела |
Musae, ārum f |
музы, богини науки, искусства |
dux, ducis m |
вождь, предводитель |
сarmen, ĭnis n |
песня, стих |
auctor, ōris m |
автор |
inventor, ōris m |
создатель |
nomināre 1 |
называть |
templum, i n |
храм |
oraculum, i n |
оракул |
multus, a, um |
многий |
Delphĭcus, a, um |
дельфийский |
praecīpue |
особенно, более всего |
clarus, a, um |
знаменитый |
Занятие 6
III склонение. Гласный тип. Смешанный тип
Упражнения
1.Определите тип существительных III склонения: tempus, oris n; animal, alis n; rete, is n; pars, partis f; hostis, is m; leo, leōnis m; mons, montis m; auris, is f.
2.Просклоняйте словосочетания: mare profundum (mare, is n – море);
mons altus (mons, montis m – гора; altus, a,um –
высокий).
19
3.Определите падежные формы:
animal-ia, corpor-a, reg-es, urb-ium, leōn-um, aur-ium.
Текст
De arce Capitolīna
Arx Capitolīna sita est in monte Capitolīno. Arx muros firmos et altos habet. Arx sita est in media urbe, est praesidium et refugium civium in bello et in magnis periculis. In arce Capitolīna magnifĭcum templum Jovis est. Custōdes arcis Capitolīnae et aliārum arcium milĭtes sunt. In arcĭbus firmis vita civium et aliōrum homĭnum tuta est.
arx, arcis f |
крепость |
Capitolīnus, a, um |
капитолийский |
situs, a, um |
расположенный |
mons, montis m |
гора |
firmus, a, um |
крепкий |
altus, a, um |
высокий |
medius, a, um |
средний |
in media urbe |
в центре города |
praesidium, i n |
защита |
refugium, i n |
убежище |
civis, is m |
гражданин |
periculum, i n |
опасность |
magnifĭcus, a, um |
великолепный |
templum, i n |
храм |
custos, ōdis m |
страж, часовой |
alius, a, um |
другой |
miles, ĭtis m |
воин |
tutus, a, um |
безопасный |
20
Занятие 7
Прилагательные III склонения
Упражнения
1.Определите склонение прилагательных:
bonus, a, um; par, paris; felix, icis; liber, ĕra, ĕrum; sapiens, sapientis; mortalis, e.
2.Просклоняйте словосочетания:
homo sapiens, donum utĭle – полезный подарок.
3.Согласуйте прилагательные с существительными: cura, ae f – забота; dulcis, e – приятный; nauta, ae m – моряк; fortis, e – смелый; poena, ae m – наказание; levis, e – лёгкий; colloquium, i n – разговор; communis, e – общий; morbus, i m – болезнь; gravis, e – тяжёлый.
Текст
Labor et patienta omnia vincunt
1.Omnis ars imitatio est naturae.
2.Qualis rex, talis grex.
3.Qualis vir talis oratio.
4.Qualis domĭnus, tales servi.
5.Veritātis oratio simplex est.
6.Vita brevis, ars longa.
7.Non quaerit aeger madĭcum eloquentem, sed sanantem.
8.Fortes fortuna adjǔvat.
9.Qualis ratio, tales et actiones sunt.
10.Non est facĭlis ad astra via.
11.Vita homĭnum brevis est.
12.Dives est, qui sapiens est.
13.Omnes homĭnes mortales sunt.
21
labor, ōris m |
работа, труд |
omnis, e |
весь, всякий |
vincĕre 3 |
побеждать |
patientia, ae f |
терпение |
ars, artis f |
искусство |
imitatio, ōnis f |
подражание |
qualis, e |
какой |
rex, regis m |
царь |
grex, gregis m |
стадо |
vir, viri m |
человек, муж, мужчина |
oratio, ōnis f |
речь, красноречие |
talis, e |
такой |
domĭnus, i m |
хозяин |
servus, i m |
раб |
verĭtas, ātis f |
истина |
non |
не |
quaerĕre 3 |
искать |
aeger, aegri m |
больной |
medĭcus, i m |
врач |
eloquens, ntis |
красноречивый |
sanans, ntis |
лечащий |
fortis, e |
смелый |
fortuna, ae f |
судьба, случай, счастье, удача |
adjuvāre 1 |
помогать |
actio, ōnis f |
поступок, деяние |
facĭlis, e |
лёгкий |
ad (с асс.) |
к, на, до |
astrum, i n |
звезда, планета |
via, ae f |
путь, дорога |
dives, ĭtis |
богатый |
mortalis, e |
смертный |
22
Занятие 8
IV склонение имён существительных.
V склонение имён существительных
Упражнения
1.Просклоняйте существительные: sensus, us m – чувство;
radix, radīcis; res, rei.
2.Определите род и склонение существительных: periculum, i; oculus, i; cornu, us; casus, us; bellum, i; visus, us; popǔlus, i.
3.Определите склонение прилагательных:
сеrtus, a, um; ingens, ingentis; gravis, e; niger, nigra, nigrum.
4.Определите склонение слов:
domĭna, ae f; omnis, e; ratio, ratiōnis f; primus, a, um; gradus, us m; series, ēi f; scutum, i n; potens, potentis.
Тексты
Domus Romana
Domus multōrum Romanōrum parvae sunt. Multas domos urbium Romanōrum portĭcus amplae ornant. Ante domos Romāni lauros altas interdum quercus umbrōsos habent. In medio domo est atrium. Tectum atrii in multis domĭbus apertum est. In medio atrio domus Romānae plerumque fons parvus est. In atrio Romāni simulacra deōrum, imagĭnes cereas majōrum clarōrum habent.
domus, us f |
дом |
Romānus, a, um |
римский |
23
parvus, a, um |
маленький |
multus, a, um |
многий |
urbs, urbis f |
город |
portĭcus, us f |
портик, галерея |
amplus, a, um |
обширный |
laurus, i f |
лавровое дерево |
altus, a, um |
высокий |
quercus, us f |
дуб |
umbrōsus, a, um |
тенистый |
ante (c acc.) |
перед |
atrium, i n |
зал, гостиная |
apertus, a, um |
открытый, незащищённый |
tectum, i n |
крыша |
plerumque |
в большинстве |
fons, fontis m |
источник, фонтан |
simulacrum, i n |
изображение, статуя |
imāgo, ĭnis f |
изображение |
cereus, a, um |
восковой |
majōres, um m |
предки |
|
De diebus |
Motus terrae est causa diēi et noctis. Longitudo diērum et noctium plerumque diversa est. In nonnullis partibus Asiae et Africae diērum et noctium longitūdo aequa est. In regionibus nostris aestate dies longi sunt, noctes breves; hieme dies breves, noctes longae sunt. Diērum sunt nomĭna: Solus dies, Lunae dies, Martis dies, Mercurii dies, Venĕris dies, Saturni dies.
motus, us m |
движение |
dies, ēi m f |
день |
causa, ae f |
причина |
nox, noctis f |
ночь |
longitūdo, inis f |
длина |
24
plerumque |
обычно |
diversus, a, um |
различный |
nonnullis, a, um |
некоторый |
aequus, a, um |
равный |
aestas, ātis f |
лето |
hiĕme |
зимой |
Sol, Solis m |
солнце |
Мars, Martis m |
Марс |
Mercurius, i m |
Меркурий |
Venus, ēris f |
Венера |
Saturnus, i m |
Сатурн |
25
ЛИТЕРАТУРА
1.Гончарова, Н. А. Латинский язык. Учебник. Для студентов гуманитарных специальностей высших учебных заведений. – Минск, Новое знание, 2005. – 413 с.
2.Мирошенкова, В. И., Федоров, Н. А. Учебник латинскогоязыка.– 4-еизд. – М.: Изд-во МГУ,2001.– 230 с.
3.Бабичев, Н. Т., Боровский, Я. М. Словарь крылатых латинских слов: 2500 единиц / Под ред. Я. М. Боровского. – М.: Русский язык, 1982. – 959 с.
4.Лосев, А. Ф., Тахо-Годи, А. А. Боги и герои Древней Греции. – М.: СЛОВО/SLOVO, 2002. – 280 с.
26
Михеева Ольга Тимофеевна
Методические указания к элективному курсу «Классическая латынь»
для студентов I курса по специальности 060103 «Педиатрия»
Учебное издание
Корректор, технический редактор – Аносова К. М. Художественный редактор – Сапова Т. А. Ответственный редактор – Михеева О. Т.
Подписано в печать 26.03.2009. Тираж 50 экз. Формат 21 30½. Условных печатных листов 1,5. Печать трафаретная.
27
28
