Методические указания к элективному курсу «Классическая латынь» для студентов I курса специальности 060103 «Педиатрия»
.pdfОкончание таблицы 1
№ |
Название |
|
Вопросы темы |
Задание |
п/п |
темы |
|
||
|
|
|
||
|
|
|
|
|
7 |
Прилагательные |
1. |
Подгруппы |
С. 10–11; |
|
III склонения |
прилагательных III |
упр. 1, 2, 3; |
|
|
|
склонения |
тексты |
|
|
|
2. |
Падежные окончания. |
|
|
|
Образцы склонения |
|
|
|
|
прилагательных двух и |
|
|
|
|
одного окончания |
|
|
|
|
|
|
|
8 |
IV склонение |
1. |
Падежные окончания |
С. 12–13; |
|
имён |
существительных |
упр.1,2,3; |
|
|
существительных. |
мужского и среднего |
тексты |
|
|
V склонение имён |
рода |
|
|
|
существительных |
2. |
Образцы склонения |
|
|
|
3. |
Падежные окончания. |
|
|
|
Образец склонения |
|
|
9 |
Итоговое занятие |
|
|
|
|
|
|
|
|
9
УПРАЖНЕНИЯ И ТЕКСТЫ
Занятие 1
Praesens indicativi activi. Imperativus
Упражнения
1.Определите основу и спряжение глаголов:
vivĕre, laborāre, sentīre, debēre, discĕre, valēre, dare, respondēre, audīre, dicĕre.
2.Образуйте и переведите формы настоящего времени изъявительного наклонения действительного залога и императива от глаголов:
laborāre работать docēre учить, обучать
credĕre |
верить |
audīre |
слушать |
Тексты
1. Credo. 2. Veto. 3. Dum spiro, spero. 4. Vivĕre militāre est. 5. Quod nocet, docet. 6. Vivĕre est cogitāre. 7. Divĭde et impĕra! 8. Nota bene. 9. Noli nocēre.
credĕre 3 |
верить |
vetāre 1 |
запрещать |
spirāre 1 |
дышать |
sperāre 1 |
надеяться |
dum |
пока |
vivĕre 3 |
жить |
militāre 1 |
воевать |
nocēre 2 |
вредить |
docēre 2 |
учить |
quod |
что |
et |
и |
cogitāre 1 |
мыслить |
10
dividĕre 3 |
разделять |
imperāre 1 |
приказывать |
notāre 1 |
замечать |
bene |
хорошо |
Занятие 2
I склонение имён существительных.
Praesens indicativi глагола esse
Упражнения
1.Просклоняйте существительные: terra, ae f, bestia, ae f
2.Определите падежную форму существительных.
Образуйте nom. sing.:
1)ter-ā, terr-am, terr-as, terr-ārum;
2)lingu-ārum, lingu-is, lingu-am, lingu-ă.
3.Определите личную форму глаголов, спряжение; переведите:
leg-i-mus (читать), sci-u-nt (знать), ama-s (любить), narrā-te (рассказывать), scrib-e (писать).
Текст
De Italia
Italia est magna paeninsula Eurōpae. Poētae terram fecundam Italiae laudant. Incolae Italiae plerumque sunt nautae. Roma est in Italia. Lingua Latina olim lingua Romae fuit. Gloria victoriārum Romam ornat. Roma est patria litterārum Latinārum. Iam antiquitus ibi eloquentia et historia florent.
11
Italia, ae f |
Италия |
magnus, a, um |
большой |
paeninsula, ae f |
полуостров |
Eurōpa, ae f |
Европа |
poēta, ae m |
поэт |
terra, ae f |
земля |
fecundus, a, um |
плодородный |
laudāre 1 |
хвалить |
incŏla, ae m |
житель |
plerumque |
большей частью |
nauta, ae m |
моряк |
Roma, ae f |
Рим |
Latīnus, a, um |
латинский |
olim |
некогда |
fuit |
был |
gloria, ae f |
слава |
victoria, ae f |
победа |
ornāre 1 |
украшать |
causa, ae f |
причина |
patria, ae f |
родина |
littĕrae, ārum f |
наука |
jam |
уже |
antiquĭtus |
в старину |
ibi |
там |
eloquentia, ae f |
красноречие |
historia, ae f |
история |
florēre 2 |
расцветать, процветать |
12
Занятие 3
II склонение имён существительных. Предлоги с Acc., Abl.
Упражнения
1. Определите род существительных:
mundus, i |
мир |
verbum, i |
слово |
liber, libri |
книга |
astrum, i |
звезда |
2.Определите падежные формы существительных:
1)fortun-ā, fortūn-ae, fortun-is (судьба);
2)libr-is, libr-i, libr-ōrum, libr-um (книга);
3)verb-ă, verb-ōrum, verb-o (слово).
3.Определите личную форму глаголов, спряжение: vidēmus, legunt, mittis, nocētis, noceo, paras, sentis.
Текст
De Graecōrum et Romanōrum deis
Graeci et Romāni antīqui non unum deum, sed multos deos et deas colunt. Primus in numĕro deōrum Juppĭter est, Saturni filius, domĭnus mundi. Locus ubi Juppĭter solio sedet et mundi imperium tenet, est Olympus. Inde deus deōrum tonat et fulmĭnat. Neptūnus secundus filius Saturni est. Neptunus in Oceano regnat. Pluto, Saturni tertius filius, horrĭdus est umbrārum domĭnus, deus inferōrum. Pluto sub terra regnat.
Graecus, i m |
грек |
Romānus, i m |
римлянин |
deus, i m |
бог |
antīquus, a, um |
древний |
13
non |
не |
unus, a, um |
один |
sed |
но |
multus, a, um |
многий |
dea, ae f |
богиня |
colĕre 3 |
чтить, почитать |
primus, a, um |
первый |
numĕrus, i m |
число |
Juppĭter, Jovis m |
Юпитер |
Saturnus, i m |
Сатурн |
filius, i m |
сын |
domĭnus, i m |
хозяин, господин, владелец |
mundus, i m |
мир |
locus, i m |
место |
ubi |
где |
solium, i n |
престол |
sedēre 2 |
сидеть |
Olympus, i m |
Олимп |
imperium, i n |
власть, верховная власть |
tenēre 2 |
держать, владеть, иметь |
inde |
оттуда |
tonāre 1 |
греметь |
fulmināre 1 |
бросать молнии |
Neptūnus, i m |
Нептун |
secundus, a, um |
второй |
Oceănus, i m |
Океан |
regnāre 1 |
царствовать |
Pluto, ōnis m |
Плутон, бог подземного царства |
tertius, a, um |
третий |
horrĭdus, a, um |
страшный |
umbra, ae f |
тень, призрак |
infĕri, ōrum m |
умершие, подземное царство |
14
Занятие 4
Прилагательные I–II склонения
Упражнения
1.Определите падежную форму прилагательных.
Образуйте nom. sing.:
long-um, alb-ā, bon-ae, liber, multas.
2.Определите форму глаголов:
salve, invenīmus, placet, narrant, scribĕre.
3.Просклоняйте словосочетания:
victoria clara, verbum libĕrum, poēta clarus.
Текст
De Aesculapio
Multi apud Graecos clari medĭci fuērunt. Primus Graecōrum medĭcus Aesculapius fuit, vir doctus, perītus et ingeniōsus. Postea Aesculapio medicōrum deus fuit. In libris Homēri de libĕris Aesculapii legĭmus. Multa templa Graecōrum Aesculapio sacra sunt. Templa Aesculapii plerumque in lucis sunt; luci quoque deo sacri sunt. Medici Graecōrum ad templa domicilia habent. Virum aegrum medĭci in templo ponĕre solent. Cum aeger abdormit, deus aegro in somno medicīnam demonstrat. Aeger somnium medicis narrat et medĭci remedium designant. Si convalescit aeger, morbum suum et remedium in tabula inscribit et muro templi ponit. Ita gratia deo agit.
Aesculapius, i m |
Эскулап |
apud (c acc.) |
у |
clarus, a, um |
известный, знаменитый |
medĭcus, i m |
врач |
fuērunt |
были |
15
vir, viri m |
муж, мужчина, человек |
doctus, a, um |
учёный |
perītus, a, um |
опытный, сведущий |
ingeniōsus, a, um |
талантливый |
postea |
после того |
liber, bri m |
книга |
Homērus, i m |
Гомер |
libĕri, ōrum m |
дети |
legĕre 3 |
читать |
templum, i n |
храм |
sacer, cra, crum |
священный, посвящённый |
plerumque |
большей частью |
lucus, i m |
роща |
domicilium, i n |
жилище |
habēre 2 |
иметь |
aeger, gra, grum |
больной |
solēre 2 |
иметь обыкновение |
ponĕre 3 |
оставлять |
abdormīre 4 |
засыпать |
somnus, i m |
сон |
demonstrāre 1 |
указывать, называть |
convalescĕre 3 |
выздоравливать |
somnium, i n |
сновидение |
narrāre 1 |
рассказывать |
remedium, i n |
лекарство |
designāre 1 |
называть |
morbus, i m |
болезнь |
inscribĕre 3 |
написать |
murus, i m |
стена |
ita |
так, таким образом |
gratias agĕre 3 |
благодарить |
16
Занятие 5
III склонение существительных. Согласный тип
Упражнения
1.Определите основу существительных:
mater, matris f; campus, i m; fortuna, ae f; homo, homĭnis m; liber, libri m; mors, mortis f; leo, leōnis m; flos, floris m.
2.Определите существительные согласного типа:
judex, judĭcis m; civitas, civitātis f; caput, capĭtis n; nox, noctis f; finis, finis m.
3.Просклоняйте словосочетания:
flos pulcher |
красивый цветок |
nomen clarum |
славное имя |
|
Тексты |
1.Aut Caesar, aut nihil.
2.Amīcus Plato, sed magis amīca verĭtas.
3.Dura lex, sed lex.
4.Plenus venter non studet libenter.
5.Repetitio est mater studiōrum.
6.Salus popǔli suprēma lex.
7.O tempŏra, o mores!
8.Verĭtas magis amicitiae.
9.Homo locum ornat non homĭnem locus.
10.Pedĭbus timor addit alas.
aut |
или |
nihil |
ничто |
amīcus, i m |
друг |
Plato, ōnis m |
Платон |
magis |
более |
17
amīca, ae f |
подруга |
verĭtas, atis f |
истина |
durus, a, um |
суровый, твёрдый |
lex, legis f |
закон |
plenus, a, um |
полный |
studēre 2 |
усердно заниматься |
libenter |
охотно |
repetitio, onis f |
повторение |
stadium, i n |
занятие |
salus, ūtis f |
благоденствие |
populus, i m |
народ |
tempus, ŏris n |
время |
mos, moris m |
нрав, обычай |
amicitia, ae f |
дружба |
locus, i m |
место |
ornāre 1 |
украшать |
timor, ōris m |
страх, боязнь |
addĕre 3 |
добавлять, придавать |
|
De Apollĭne et Diāna |
Graeci et Romāni antīqui Apollĭnem fratrem Diānae putant. Apollĭnis et Diānae pater est Juppĭter mater Latŏna. Apollĭni Sol sacer est, Diānae – Luna. Arma Apollĭnis et Diānae sagittae sunt. Poētae antīqui Apollĭnem Musārum ducem, poētarum patrem, carmĭnum auctōrem, medicīnae inventōrem nomĭnant. Multa templa et oracula Apollĭni sacra sunt.Oraculum Delphĭcum praecīpue clarum est.
Graecus, i m |
грек |
Romānus, i m |
римлянин |
antīquus, a, um |
древний |
Apollo, ĭnis m |
Аполлон |
Diāna, ae f |
Диана |
frater, tris m |
брат |
18
