Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Голова и шея (топография, кровеносные сосуды и иннервация). Учебно-методическое пособие для самостоятельной работы студентов лечебного, медико-профила

.pdf
Скачиваний:
0
Добавлен:
09.08.2026
Размер:
179 Кб
Скачать

B.

 

CAVUM NASI

 

1.

Apertura piriformis

 

 

 

 

2.

Choanae

 

 

 

 

3.

Foramen sphenopalatinum

rr. nasales posteriores (n. petrosus profundus)

 

a. sphenopalatina (a. maxillaris)

v. sphenopalatina

 

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

 

4.

Meatus nasi superior

 

Cellulae ethmoidales posteriores

 

5.

Maetus nasi medius

Infundibulum (sinus frontalis); hiatus maxillaris; cellulae ethmoidales anteriores et mediae

6.

Meatus nasi inferior

Foramen inferius canalis nasolacrimalis

 

7.

Apertura sinus sphenoidalis

Recessus sphenoethmoidalis, meatus nasi superior

 

C.

 

PALATUM OSSEUM

 

1.

Foramen incisivum

n. nasopalatinus (ganglion pterygopalatinum)

a. palatina descendens (a. maxillaris)

2.

Foramen palatinum majus

n. palatines anterior

a. palatina major (a. palatina descendens)

v. palatina (v. facialis)

(ganglion sphenopalatinum)

 

 

 

 

3.

Canalis palatini minores

nn. palatini (ganglion sphenopalatinum)

aa. palatinae minores

v. palatina (v. facialis)

(a. palatina descendens)

 

 

 

 

D.

 

FOSSA PTERYGOPALATINA

 

1.

Canalis palatinus majus

n. palatinus anterior

a. palatina major (a. palatina descendens)

v. palatina (v. facialis)

(ganglion sphenopalatinum)

 

 

 

 

2.

Foramen sphenopalatinum

rr. nasales posteriores (n. petrosus profundus)

a. sphenopalatina (a. maxillaris)

v. sphenopalatina

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

3.

Foramen rotundum

n. maxillaris (n. trigeminus)

4.

Fissura orbitalis inferior

n. zygomaticus (n. maxillaris);

a. infraorbitalis (a. maxillaris)

v. ophthalmica inferior

n. infraorbitalis (n. maxillaris)

(sinus cavernosus)

 

 

 

5.

Canalis pterygoideus

n. canalis pterygoidei

a. canalis pterygoidei (a. maxillaris)

v. canalis pterygoidei

(n. petrosus major + n. petrosus profundus)

(plexus pterygoideus)

 

 

 

11

E.

 

FOSSA TEMPORALIS

 

 

1.

Foramen

n. zygomaticotemporalis (n. zygomaticus)

 

zygomaticotemporale

 

 

 

 

 

 

F.

 

FOSSA INFRATEMPORALIS

 

1.

Fissura orbitalis inferior

n. zygomaticus (n. maxillaris);

a. infraorbitalis (a. maxillaris)

v. ophthalmica inferior

n. infraorbitalis (n. maxillaris)

(sinus cavernosus)

 

 

 

2.

Foramina alveolaria

nn. alveolares posteriores (n. infraorbitalis)

aa. alveolares posteriores superiores

posteriora

(a. maxillaris)

 

 

 

G.

 

MANDIBULA

 

1.

Foramen mentale

n. mentalis (n. alveolaris inferior)

a. mentalis (a. alveolaris inferior)

v. alveolaria inferior

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

2.

Foramen mandibulare

n. alveolaris inferior (n. mandibularis)

a. alveolaris inferior (a. maxillaris)

vv. mandibulares

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

H.

 

 

MAXILLA

 

1.

Foramen infraorbitale

n. infraorbitalis

 

a. infraorbitalis (a. maxillaris)

v. ethmoidalis

 

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

 

I.

 

OS ZYGOMATICUM

 

1.

Foramen zygomaticofaciale

n. zygomaticofacialis (n. zygomaticus)

 

 

NEUROCRANIUM

 

 

 

CALVARIA (FORNIX CRANII)

 

 

 

 

 

v. emissaria occipitalis

1.

Foramen occipitale

(соединяет v. occipitalis с

 

 

 

 

confluens sinuum)

 

 

 

 

v. emissaria parietalis

2.

Foramen parietale

r. meningeus (a. occipitalis )

(соединяет sinus sagittalis

 

 

 

 

superior с v. occipitalis)

12

BASIS CRANII

A.

 

BASIS CRANII EXTERNA

 

 

 

 

 

Medulla oblongata

 

1.

Foramen magnum

 

 

aa. vertebrales (a. subclavia);

 

nn. accesorii; nn. spinales

 

aa. spinales anteriores et posteriores

Plexus venosus basilaris

 

 

 

 

 

 

 

(a. vertebralis); rr. maningei a. vertebralis

 

 

 

 

 

 

v. emissaria condyloidea

2.

Foramen condyloideum

 

(соединяет sinus sigmoideus с

 

plexus venosus vertebralis

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

cervicalis)

3.

Canalis nervi hypoglossi

n. hypoglossus

 

rete venosus canalis nervi

 

hypoglossi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

a. meningea posterior

v. emissaria mastoidea

4.

Foramen mastoideum

 

(a. pharyngea ascendens);

(соединяет sinus sigmoideus с

 

 

 

 

a. occipitalis (a. carotis externa)

v. occipitalis)

5.

Foramen jugulare

n. glossopharyngeus; n. vagus; n. accessorius;

 

v. jugularis interna

r. meningeus nervi vagi

 

 

 

 

 

 

6.

Canalis mastoideus

r. auricularis nervi vagi

 

7.

Fissura petrotympanica

Chorda tympany (n. intermedius)

 

a. tympanica anterior (a. maxillaris)

vv. tympanicae

 

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

 

8.

Foramen stylomastoideum

n. facialis

 

a. stylomastoidea

v. stylomastoidea

 

(a. auricularis posterior)

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

 

 

 

tuba auditiva; m. tensor tympany

 

9.

Foramen lacerum

n. petrosus major (n. intermedius);

 

 

v. emissaria foramini laceri

n. petrosus minor (n. glossopharyngeus);

 

a. carotis interna

(соединяет sinus cavernosus с

 

 

 

 

 

n. musculi tensoris tympany (n. mandibularis)

 

 

plexus pterygoideus)

10.

Foramen caroticum

Plexus caroticus internus (n. sympathicus)

 

a. carotis interna

Plexus venosus caroticus internus

internum

 

 

 

 

 

 

13

11.

Canaliculi

nn. caroticotympanici

rr. caroticotympanici (a. carotis interna)

caroticotympanici

(plexus sympathicus caroticus internus)

 

 

 

12.

Apertura inferior canaliculi

n. tympanicus (n. glossopharyngeus)

a. tympanica inferior

tympanici

(a. pharyngea ascendens)

 

 

 

13.

Foramen spinosum

Plexus sympathicus meningeus

a. meningea media (a. maxillaris)

vv. meningeae mediae

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

 

 

 

 

Rete venosus foraminis ovalis

14.

Foramen ovale

n. mandibularis

(соединяет sinus cavernosus c

 

 

 

 

plexus pterygoideus)

B.

 

BASIS CRANII INTERNA

 

I.

 

FOSSA CRANII ANTERIOR

 

1.

Foramen caecum

 

Processus durae matris

 

 

 

2.

Foramina laminae cribrosae

n. ethmoidalis anterior (n. nasociliaris)

a. ethmoidalis anterior (a. ophthalmica)

v. ethmoidalis anterior

(v. ophthalmica superior)

 

 

 

 

II.

 

FOSSA CRANII MEDIA

 

1.

Foramen opticum

n. opticus

a. ophthalmica (a. carotis interna)

2.

Foramen caroticum

Plexus sympathicus caroticus internus

A. carotis interna

Plexus venosus foraminis carotici

internum

interni

 

 

 

 

 

 

 

Rete venosus foraminis ovalis

3.

Foramen ovale

n. mandibularis

(соединяет sinus cavernosus c

 

 

 

 

plexus pterygoideus)

4.

Foramen spinosum

Plexus sympathicus meningeus

a. meningea media (a. maxillaris)

vv. meningeae mediae

(plexus pterygoideus)

 

 

 

 

5.

Hiatus canalis nervi petrosi

n. petrosus major (n. intermedius)

majoris

 

 

 

 

6.

Hiatus canalis nervi petrosi

n. petrosus minor (n. glossopharyngeus)

minoris

 

 

 

 

14

III.

 

FOSSA CRANII POSTERIOR

 

 

 

 

Medulla oblongata

 

1.

Foramen magnum

 

aa. vertebrales (a. subclavia); aa. spinales

 

nn. accesorii; nn. spinales

anteriores et posteriores (a. vertebralis);

Plexus venosus basilaris

 

 

 

 

 

rr. maningei a. vertebralis

 

2.

Porus acusticus internus

n. vestibulocochlearis; n. facialis;

a. labyrinthi (a. basilaris)

v. labyrinthi (sinus petrosus

n. intermedius

inferior seu sigmoideus)

 

 

 

3.

Foramen jugulare

n. vagus; n. glossopharyngeus; n. accesorius;

v. jugularis interna

r. meningeus n. vagi

 

 

 

 

4.

Canalis nervi hypoglossi

n. hypoglossus

Rete venosus canalis nervi

hypoglossi

 

 

 

 

 

 

 

 

v. emissaria condyloidea

5.

Canalis condyloideum

(соединяет sinus sigmoideus с

plexus venosus vertebralis

 

 

 

 

 

 

 

 

cervicalis)

 

 

 

a. meningea posterior

v. emissaria mastoidea

6.

Foramen mastoideum

(a. pharyngea ascendens);

(соединяет sinus sigmoideus с

 

 

 

a. occipitalis (a. carotis externa)

v. occipitalis)

15

Кровоснабжение органов головы и шеи

Орган

Артерии

Вены

Иннервация

Отток лимфы

1.

Кожа головы

a. facialis;

v. facialis;

n. supraorbitalis (n. ophthalmicus, V);

Lnn. faciales,

 

 

a. temporalis superficialis

v. temporalis superficialis;

n. infraorbitalis + n. zygomaticus

occipitales, mastoidei,

 

 

a. occipitalis

v. retromandibularis

(n. maxilaris, V);

parotidei,

 

 

a. auricularis posterior

(v. jugularis interna);

n. mentalis + n. auriculotemporalis +

submandibulares,

 

 

 

v. supraorbitalis;

n. buccalis (n. mandibularis, V);

submentales

 

 

 

v. ophthalmica superior;

ramus auricularis nervi vagi X;

 

 

 

 

v. infraorbitalis;

n. occipitalis minor (r. dorsalis CII);

 

 

 

 

plexus venosus pterygoideus;

n. auricularis magnus

 

 

 

 

v. mentalis;

(plexus cervicalis)

 

 

 

 

v. alveolaris inferior;

 

 

 

 

 

v. occipitalis;

 

 

 

 

 

v. auricularis posterior

 

 

2.

Кожа шеи

a. lingualis (a. carotis externa);

v. jugularis anterior;

n. transversus colli,

Lnn. cervicales

 

 

a. thyreoidea inferior;

v. jugularis posterior;

nn. supraclaviculares

superficiales

 

 

a. cervicalis ascendens;

v. jugularis interna;

(plexus cervicalis);

 

 

 

a. suprascapularis;

(vv. thyreoideae superior, inferior,

rr. dorsales nn. spinalium cervicalium

 

 

 

a. cervicalis superficialis

media)

(CIII-CVI)

 

 

 

(a. subclavia)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

Суставы

a. vertebralis (a. subclavia)

Plexus venosus vertebralis → v.

rr. posteriores nn. spinalium

Lnn. occipitales,

 

шейного отдела

 

vertebralis → v. brachiocephalica

cervicalium

retroauriculares,

 

позвоночного

 

 

 

cervicales profundi

 

столба

 

 

 

 

4.

Атлантоза-

a. vertebralis (a. subclavia)

Plexus venosus vertebralis → v.

n. suboccipitalis

Lnn. occipitales,

 

тылочный

 

vertebralis → v. brachiocephalica

(r. dorsalis I шейного нерва)

retroauriculares,

 

сустав

 

 

 

cervicales profundi

16

5.

Височно-

a. maxillaris

v. retromandibularis → v. jugularis

n. auriculotemporalis (n. mandibularis)

Lnn. parotidei – lnn.

 

нижнечелюст-

 

interna

 

laterales profundi

 

ной сустав

 

 

 

 

6.

Поверхност-

a. sternocleidomastoidea;

v. jugularis anterior,

A) n. facialis;

Lnn. cervicales

 

ные мышцы

a. occipitalis;

v. jugularis externa (v. subclavia)

B) n. accessorius, ansa cervicalis

superficiales

 

шеи:

a. thyreoidea superior

 

 

(anterior et lateralis)

 

А. m. platysma

(все – из a. carotis externa)

 

 

 

 

B. m.

 

 

 

 

 

sternocleidomast

 

 

 

 

 

oideus

 

 

 

 

7.

Средняя группа мышц шеи:

 

 

 

 

1.Выше

a. lingualis;

v. facialis;

а) n. mylohyoideus

Lnn. superficiales

 

подъязычной

a. facialis;

v. lingualis;

(n. alveolaris inferior, V)

cervicales

 

кости

a. occipitalis;

v, thyreoidea superior;

б) n. hypoglossus XII

(anteriores et

 

а) m.

a. auricularis posterior

v. thyreoidea media → v. jugularis

в) n. facialis (venter posterior),

laterales)

 

mylohyoideus;

(a. carotis externa)

interna;

n. mandibulais (V) (venter anterior)

 

 

б) m.

 

v. thyreoidea inferior;

г) n. facialis

 

 

geniohyoideus;

 

v. thyreoidea ima → vv. mediastenales

 

 

 

в) m.

 

 

 

 

 

digastricus;

 

 

 

 

 

г) m.

 

 

 

 

 

stylohyoideus

 

 

 

 

17

 

2. Ниже

a. thyreoidea superior

 

Ansa cervicalis

 

 

подъязычной

(a. carotis externa);

 

(n. hypoglossus + plexus cervicalis);

 

 

кости

a. thyreoidea inferior

 

г) n. hypoglossus

 

 

а) m.

(a. subclavia);

 

 

 

 

sternohyoideus;

a. cervicalis ascendens

 

 

 

 

б) m.

(a. carotis externa)

 

 

 

 

omohyoideus;

 

 

 

 

 

в) m.

 

 

 

 

 

sternothyreoideu

 

 

 

 

 

s;

 

 

 

 

 

г) m.

 

 

 

 

 

thyreohyoideus

 

 

 

 

8.

Жевательные

a. facialis;

v. facialis;

n. mandibularis (3 ветвь n. trigeminus)

Lnn. mandibulares,

 

мышцы:

a. temporalis superficialis;

vv. temporales media et superficialis;

 

parotidei,

 

m. masseter;

a. maxillaris

v. retromandibularis;

 

cervicales laterales

 

m. temporalis;

 

plexus venosus pterygoideus

 

profundi

 

m. pterygoideus

 

 

 

 

 

lateralis;

 

 

 

 

 

m. pterygoideus

 

 

 

 

 

medialis

 

 

 

 

18

9.

Мимические

a. facialis,

v. facialis;

n. facialis (VII):

Lnn. faciales

 

мышцы

a. temporalis superficialis,

v. temporalis superficialis;

n. auricularis posterior;

(buccales,

 

 

a. occipitalis,

v. retromandibularis

rr. temporales;

nasolabiales);

 

 

a. auricularis posterior

(v. jugularis interna);

rr. zygomatici;

mandibulares,

 

 

(a. carotis externa)

v. supraorbitalis;

rr. buccales;

submandibulares;

 

 

 

v. ophthalmica superior;

r. colli;

parotidei

 

 

 

v. infraorbitalis;

r. marginalis mandibulae

 

 

 

 

plexus venosus pterygoideus;

 

 

 

 

 

v. mentalis;

 

 

 

 

 

v. alveolaris inferior;

 

 

 

 

 

v. occipitalis;

 

 

 

 

 

v. auricularis posterior

 

 

10.

Головной мозг

a. carotis interna:

Поверхностные вены мозга

 

 

a. cerebri anterior,

вливаются в синусы твердой

 

 

 

 

a. cerebri media,

оболочки, глубокие → сливаются в

 

 

 

 

a. chorioidea,

v. cerebri magna → sinus rectus

 

 

 

 

a. communicans posterior;

 

 

 

 

 

a. basilaris:

 

 

 

 

 

a. cerebri posterior,

 

 

 

 

 

aa. cerebelli superior, anterior,

 

 

 

 

 

inferior;

 

 

 

 

 

a. vertebralis:

 

 

 

 

 

a. cerebelli inferior posterior

 

 

 

11.

Спинной мозг

a. vertebralis:

Вены впадают в plexus venosi

 

 

a. spinalis anterior,

vertebralis interni → v. vertebralis →

 

 

 

 

aa. spinals posteriores;

v. brachiocephalica, самостоятельно

 

 

 

 

a. subclavia:

или слившись с v. cervicalis profunda

 

 

 

 

a. cervicalis ascendens

 

 

 

19

12.

Твердая

 

 

 

 

 

оболочка

 

 

 

 

 

головного

 

 

 

 

 

мозга

 

 

 

 

 

Передняя

a. meningea anterior

vv. meningeae

n. ophthalmicus (n. trigeminus, V)

 

 

черепная ямка

(a. ophthalmica) через

(сопровождающие соответствующие

 

 

 

 

lamina cribrosa

артерии, обычно по две) → синусы

 

 

 

Средняя

a. meningea media (a. maxillaris)

и plexus venosus pterygoideus

n. maxillaris (n. trigeminus, V)

 

 

черепная ямка

через foramen spinosum

 

 

 

 

Задняя

a. vertebralis через foramen

 

n. mandibularis (n. trigeminus, V);

 

 

черепная ямка

magnum;

 

r. meningeus nervi vagi

 

 

 

a. occipitalis – foramen

 

 

 

 

 

mastoideum;

 

 

 

 

 

a. pharyngea ascendens – foramen

 

 

 

 

 

jugulare

 

 

 

13.

Полость носа

a. sphenopalatina (a. maxillaris);

v. sphenopalatina → plexus

n. nasociliaris (n. ophthalmicus, II);

Nodi lymphatici

 

 

aa. ethmoidales anterior et

pterygoideus;

rr. nasales posteriores

retropharyngeales,

 

 

posterior (a. ophthalmica)

v. facialis;

(парасимпатические –

cervicales profundi,

 

 

 

v. ophthalmica

n. petrosus major, ganglion

anteriores

 

 

 

 

pterygopalatinum;

 

 

 

 

 

чувствительные – n. maxillaris);

 

 

 

 

 

tr. sympathicus

 

14.

Гортань

a. laryngea superior

Plexus venosus laryngeus;

n. laryngeus superior (n. vagus, X);

lnn. cervicales

 

 

(a. thyreoidea superior);

vv. thyreoideae superiores et mediae

n. laryngeus inferior

profundi anteriores

 

 

a. laryngea inferior

(v. jugularis interna);

(n. laryngeus recurrens – n. vagus, X);

(предгортанные,

 

 

(a. thyreoidea inferior)

v. thyreoidea inferior → v.

tr. sympathicus

паратрахеальные)

 

 

 

brachiocephalica sinistra

 

 

20

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]