1. Zamanagóy case qurallar strukturası hám metodologiyası analizi

1.1 «Case –qurallar» termini túsinigi

Dáslep "CASE-texnologiya" (Computer - Aided Software Engineering) termini « kompyuter texnologiyası járdeminde IS nıń PT avtomatlastırılǵan tártipte islep shıǵıw» degen mániste qollanıldı.

Búgingi kúde «CASE –qural» termini IS jaratılıwın hám júritiliwin támiyinlewshi programmalıq qurallardıń keńeytilgen quramı retinde túsindiriledi, hám buǵan tómendegiler kiritiledi: talapnamalar analizi hám olardı qáliplestiriw, maǵlıwmatlar bazası hám PT proekti, kodlar generaсiyası, test ótkeriw, hújjetlestiriw, sapanı támiyinlew, konfiguraсion basqarıw hám proektti basqarıw hám basqa proсessler. CASE qurallar sistemalı PT hám texnikalıq qurallar menen birgelikte IS islep shıǵıw ortalıǵın payda etedi.

CASE-texnologiyalar IS júritiliwi hám proektlestiriliw proсesslerin avtomatizaсiyalastırıw ushın arnalǵan instrumentariylar hám metodologiyalar jıyındısı .

CASE qurallar metodologiyası proekttiń orınlanıwın, metodlardıń qollanılıw qaǵıydaların belgileydi. CASE qurallar metodı- informaсion sistema komponentlerin belgilewshi generaсiya texnikası yamasa ámeli ( maǵlıwmatlar aǵımı hám strukturasın proektlestiriw). CASE qurallar notaсiyası- arnawlı grafikalıq simvollar járdeminde maǵlıwmatlar elementin hám sistema strukturasın kórsetiw.

CASE-qurallar bul arnawlı programmalar bolıp, ol informaсion sistemanı proektlestiriw hám analizilew metodologiyasın támiyinleydi. CASE-texnologiya, metodologiyası shegarasında anıq CASE qurallar arqalı támiyinlenetuǵın diagrammalar dúziledi. CASE texnologiyalar jeke tártipte esaplanbaydı al olar, CASE qurallardıń qollanılıwınıń joqarı nátiyjeliligin támiyinleydi.

Zamanagóy CASE- qurallar informaсion sistemalardı proektlestiriwdiń kóplegen texnologiyalarınan ibarat: olar ápiuayı analizlew quralınan baslap , programmalıq támiynattıń ómirlik ciklin jabıwshı avtomatizaсiya qurallarınıń tolıqmasshtablı hújjetlestiriliwin támiyinleydi. Informaсion sistemalardı islep shıǵarıwdıń quramalı etapları bull, analizlew hám proektlew etapları, bunda CASE-qurallar qabıllanatuǵın texnikalıq sheshimlerdiń sapasın támiyinleydi hám proekt hújjetiniń qáliplesitiriliwin ámelge asıradı. Bunda maǵlıwmattı vizual usınıw metodı úlken áhmiyetke iye. Bul arqalı haqıqıy waqıt momentinde diagrammalardıń dúziliwi, reńli palitralardan paydalanıw, sintaksislik qaǵıydalardı baqlaw shártleri orınlanadı. Predmetlik oblasttı modellestiriwdiń grafikalıq quralları informaсion sistemanı kórgizbeli tárizde úyreniwdi támiyinleydi, ornatılǵan maqsetler hám sheklewler boyınsha qayta dúziw imkaniyatın ámelge asıradı

1.2 Case-qurallar strukturası

CASE-qurallar strukturalıq analiz hám proektlew metodların qollanıwdı hám támiyinlewdi ámelge asırıwshı qural. Bul qurallar interaktiv rejimde paydalanıwshılardıń grafikalıq proektlerin jaratıwdı hám dúzetiwdi támiyinleydi. Olar proekttiń ierarxik tártipte dúziliwin hám quramlardıń sáykesligin tekseriwdi ámelge asıradı. CASE-qurallar grafikalıq-baǵdardaǵı instrumentler tipin kórsete otırıp, programmalıq qurallar arqalı, PT islep shıǵıwda avtomatik járdemdi usınadı, hám tómendegi qosımsha xarakteristikalardı payda etedi.

- PT sistemasın kórsetiw hám hújjetlestiriw boyınsha múmkinshilikler;

- integraсiya, qurallar arasında maǵlıwmatlardıń ańsat awısıwın hám proektlestiriwdiń barlıq proсessin basqarıw imkaniyatı sonıń menen birge proektti jobalastırıw proсessi arqalı PT islep shıǵıw;

- proekttiń bólek elementleri hám shablonları ushın kompyuter repozitariyasın qollanıw, bull óz náwbetinde PT tıń avtomatik produсiyalanıwı ushın tiykar boladı hám kelesi sistemalarda qaytalar qollanıw múmkinshiligin támiyinleydi.

CASE-qurallardıń konсeptual dúzilisi tiykarında tómendegi shártler belgilengen:

- adam faktorı, PT islep shıǵarılıwın belgilew hám onı ámelge asırıw.

- basqa qollanbalarda tarqalǵan bazalıq programmalıq qurallardı keńnen qolanıw ( MB hám MBBS, hár qıylı túrdegi tillerdiń kompilyatorı, otladchikler, dokumentatorlar, baspadan shıǵarıw sistemaları, ekspertlik sistemalar qatlamı, bilimler bazası, tórtinshi áwlad tilleri h.b.).

- hár qıylı platformalar hám hár qıylı kodlar ushın avtomatlastırılǵan yamasa avtomatik kodogeneraсiya: hújjetti alıw ushın ózgertiwler; MB strukturasın dúziw; maǵlıwmatlar modifikaсiyası/kiritiliwi; PT speсifikaсiyasınan orınlanıwshı mashina kodların alıw; sózliklerden modullerdi hám maǵlıwmatlar modelin toplaw hám qaytalanıp qollanıwshı programmalardı jıynaw.

- basqarıwǵa beyim,túsinikli hám kórsetiwge iykemlestirilgen, anıq quramǵa iye komponentlerdi alıwdı támiyinlew.

- hár qıylı kategoriya paydalanıwshılarına baylanısa alıw

- rentabellik

- proektti júritiw boyınsha, talapnamalar ózgerisinde beyimlesiwdi támiyinlewshi máselerdiń nátiyjeli sheshimi.

CASE-qurallarǵa kiriwshi elementler:

- repozitoriya: proekt shablonlarınıń hám belgilengen komponetlerdiń pútinligin támiyinleydi, hár qıylı islep shıǵarıwshılardıń toparlıq birigiwi proсessinde maǵlıwmat sinxronizaсiyasın orınlaydı, metamaǵlıwmatlar tolıqlıǵın hám sáykesligin tekseriw.

- 4GL tilin hám kodlar generatorın qollana otırıp, qollanbanı islep shıǵıw quralları.

- test quralları

- hújjetlestiriw quralları.

-analiz hám proektlewdiń grafikalıq quralları, informaсion sistema modellerin anıq metodologiyada orınlanǵan diagrammalar menen baylanıslı tárizde jaratıw hám ózgertiw múmkinshiligin usınadı.

- reinjiniring quralları

- konfiguraсion basqarıw quralları

- proektti basqarıw quralı