Tabiyattaniwdi oqitiw metodikasi

bilimlendiriw basshıları tájiriybesin asırıw boyınsha turaqlı islewshi respublika turaqlı kursı qasındaǵı monitoring orayı hám respublika bilimlendiriw orayı tiykarǵı buwın esaplanadı. Bul jumıslardı basqarıwshı Mámleketlik bilimlendiriw standartları monitoring mektep pedagoglar keńesleri, metod birlespeleri, rayon (qala) pedagogikalıq xalıq tálimi bólimleri keńesleri, wálayat tájiriybe arttırıw institutlarında úyrenip toplanǵan pedagogikalıq innovaciyalardı óz waqtında «SAYLAWSHÍ»larǵa jetkiziw yaki ayırımların tuwrıdan-tuwrı «QOLLAWSHÍ»larǵa jiberiwdi muwapıqlastırıp baradı.

Pedagogikalıq innovaciyalardı tańlawda ámeliy jumıs alıp barıwshı «Pedagogikalıq texnologiyalar orayı» tómendegi wazıypalardı orınlaydı:

–maǵlıwmatlardıń jónelisin anıqlaydı;

–engiziw hám qollanıwda ilimiy-metodikalıq tárepten járdem beredi;

–metodikalıq qollanba, baǵdarlama hám metodikalıq usınıslardı baspaǵa tayarlaydı hám pedagogikalıq baspasózde járiyalaydı;

–reyting sisteması, oqıwshılardı mektepke tayarlaw, Mámleketlik bilimlendiriw standartların engiziw aldıńǵı tájiriybeler kompleksin jaratadı;

–shet mámleketlerdiń bilimlendiriw tarawındaǵı tájiriybelerin úyrenedi, salıstıradı hám usınıslar tayarlaydı;

–ámeliyatta qollawshılardı oqıtadı, tájiriybesin arttıradı, tájiriybe almasıwlar payda etedi;

–pedagogika tarawındaǵı alımlar, ilimiy izleniwshiler menen birgelikte jumıslar alıp baradı;

–innovaciyaǵa baylanıslı respublika ilimiy-ámeliy keńesleri, konferenciyaların ótkizedi;

–tájiriybe arttırıw institutları, rayon metodika hám mektep pedagogikalıq keńeslerin jańa tálim informaciyaları menen támiyinlep baradı.

Pedagogikalıq innovaciyalardı qollanıw menen onı toplap, ilimiy tárepten juwmaqlar tayarlawshı buwın ortasındaǵı

42

«Pedagogikalıq baspasóz» tiykarınan baspa isleri, ǵalabalastırıw, keń pedagogikalıq toparlar, ilimiypedagogikalıq xızmetkerlerge olardı jetkiziw, xızmetkerlerdiń usınıs hám pikirlerin alıw, tájiriybe-sınaw juwmaqları tiykarında innovaciyalardı jáne de rawajlandırıw isleri menen shuǵıllanadı.

Biziń oyımızsha, tálim texnologiyası, pedagogikalıq innovaciyalarǵa bunday sistemalı qatnas mámleketlik bilimlendiriw standartların ámelge asırıwda óz ónimdarlıǵın kórsetedi.

Aldıńǵı pedagogikalıq tájiriybelerdi anıqlawda málim kategoriyalarına tiykarlanıw kerek. Bunda eń áhmiyetli kategoriya oqıtıwshı óz pedagogikalıq iskerliginde qollanatuǵın tálim-tárbiyanıń jańa forması, metod hám usılı esaplanadı. Bul kategoriya joqarı dárejeli oqıtıwshını ápiwayı oqıtıwshılardan ajıratatuǵın eń áhmiyetli belgili bolıp esaplanadı. Oqıtıwshı qollanatuǵın jańalıq túrlishe: máselen, tálim yáki tárbiyanıń jańa mazmunı, forması, metodı, pedagogikalıq miynettiń eń tásirsheń, rawajlandırıwshı jolların belgilewden ibarat bolıwı múmkin.

Aldıńǵı pedagogikalıq tájiriybeni kórsetiwshi jáne bir kategoriya onıń joqarı nátiyjege erisiwi ushın ortalıq jaratıw. Bunda oqıwshılardıń bilimi hám tárbiyalanǵanlıq dárejesi esapqa alınıwı zárúr. Qoyılǵan bahaǵa ótkerilgen tárbiyalıq ilajlardıń sanı emes, olardıń oqıtıwshılardı insan sıpatında qáliplesiwine tásiriniń kategoriyası sıpatında qaraw lazım. Bunnan tısqarı, aldıńǵı pedagogikalıq tájiriybeniń qolaylılıǵı hám únemliligi esapqa alınıwı lazım. Sebebi, joqarı nátiyjege erisiwde oqıwshılar hám oqıtıwshılardıń waqtın únemlew, olardı sharshawınıń aldın alıw áhmiyetli.

Aldıńǵı pedagogikalıq tájiriybeniń óz-ózinen emes, bálkim ǵalabalıq tájiriybe, qáliplesken tájiriybeler, basqa oqıtıwshılardıń is tájiriybesi menen onıń tásirsheńligin asıradı hám tarqalıwın ansatlastıradı. Bul kategoriyalar aldıńǵı

43

pedagogikalıq tájiriybelerdi ápiwayı tájiriybeden ajıratıw hám onı abaylap jariyalawǵa járdem beredi.

Aldıńǵı tájiriybelerdi tek gána wálayat yaki respublika boylap izlep júriw shárt emes. Hárbir pedagogikalıq toparda óz izlenisleri menen basqalardan ajıralıp turatuǵın pedagoglar boladı. Bul bolsa pedagogikalıq topardaǵı ortalıqqa baylanıslı. Bul ortalıqtı qolaylastırıp, kerekli jóneliske burıp jiberiwde mektep basshıları, mektep metodika keńesiniń de ózine sáykes úlesi bolıwı tábiyiy.

Pedagogikalıq texnologiyanı iyelewdegi ekinshi áhmiyetli basqısh oqıtıwshılarımızdıń pedagogikalıq tájiriybesiniń (sheberligi) áhmiyetli bólegi esaplanǵan pedagogikalıq texnikanı iyelew bolıp esaplanadı.

Pedagogikalıq tájiriybe (sheberlik) óz ishine pedagogikalıq texnikanı aladı. Pedagogikalıq texnika óz náwbetinde oqıtıwshıǵa tálim-tárbiya iskerliginde zárur bolǵan ulıwmalıq pedagogikalıq tájiriybeler mazmunın óz ishine aladı.

Pedagogikalıq texnikanıń jáne bir áhmiyetli quramalı bólegi pedagogtıń mimikalıq, pantomimikalıq háreketleri bolıp tabıladı. Anıq belgi, júz-kóz, dene háreketleri, mánili qaraw, xoshametlew yaki mıyıq tartıw pedagogikalıq tásir kórsetiwde sóz benen túsindiriwge qaraǵanda anaǵulım paydalı qatnas quralı bola aladı.

Pedagogikalıq texnikanı iyelew oqıtıwshınıń eń jaqsı tárbiyalıq tásir kórsete alıwın támiyinleydi. Ol oqıtıwshınıń kúshin, waqtın tejep, dóretiwshilik islewi ushın sharayat jaratadı.

Pedagogikalıq seziwsheńlik hám ańlap-uǵıw da pedagogikalıq tájiriybeni iyelewde áhmiyetli orınǵa iye. Pedagogikalıq sheberlik pedagogikalıq texnikanıń eń áhmiyetli, názik bólegi esaplanǵan sóz benen tásir kórsete alıw uqıplılıǵın iyelewdi talap etedi.

A.S. Makarenko «Meniń tájiriybem haqqında» maqalasında bılay jazǵan edi: «Men bul jaqqa kel dep aytıwdıń

44

15-20 túrli intonaciyasın, júz, gewde, dawıs dúzilisinen 20 túrli názik parıqlar bere biliwdi úyrenip alǵanımnan keyin ǵana haqıyqıy tárbiyashıǵa aylandım».

Pedagogikalıq texnologiya baspaldaqlarına qaray umtılıp atırǵan oqıtıwshı keyingi basqıshta – pedagogikalıq dóretiwshilikti biliwi kerek.

Pedagogikalıq dóretiwshilik – pán hám mádeniyattıń birlespesinen ibarat iskerlik. Pedagogikalıq dóretiwshilik iskerlik sıpatında jańalıq jaratıw bolıp, ózinıń tákirlanbas sociallıq mánisi menen ajıralıp turadı. Pedagogikalıq dóretiwshiliktiń ózine tánligi, tákirarlanbaslıǵı sonda, onıń

dóretiwshilikten parq qılıwı kerek. Ilimiy dóretiwshilik procesinde tálim-tárbiyanıń aldın ala belgisiz bolǵan jańa nızamlılıqları ashılıp, jańasha baqlaw hám stillik sheshimleri islenedi, bunıń aqıbetinde házirgi zaman mektebiniń quramalı mashqalaları sheshiledi.

Keleshekte onıń rawajlanıw perspektivaları belgileniwi múmkin. Oqıtıwshı iskerliginde dóretiwshilik túrli formalarda hám mazmunda kórinedi.

Pedagogikalıq dóretiwshilik procesinde tálim-tárbiyada pútkilley jańasha qatnas islep shıǵılıwı, jańasha forma, stillik qurallar jaratılıwı bar bolǵan usıl, qurallardı jańa sharayatta qollanıwınıń tiykarlanıwı yaki olardı jańa wazıypalar talabı tiykarında rawajlandırıw, teoriyalıq hám stillik juwmaqlardı pedagogikalıq proceste qollanıw sıyaqlı basqıshlardı óz ishine aladı.

Ayırım iskerlik penen shuǵıllanıp atırǵan muǵallimler ushın pedagogikalıq dóretiwshiliktiń eń joqarı basqıshı tálimtárbiyanı tolıǵı menen jańa, joqarı nátiyje beriwshi formaların jaratıw bolıp esaplanadı.

Biz jańa pedagogikalıq texnologiya haqqında pikir júritedi ekenbiz, «pedagogikalıq dóretiwshilik» penen «pedagogikalıq uqıplılıq» túsinikleriniń de óz ara múnasibetin analiz

45

qılıwımız lazım. Bular bir-birine jaqın túsinikler bolsa da, absolyut teń emes.

Uqıplı, óz isiniń ustası degende óz kásibin tolıq úyrengen oqıtıwshı túsiniledi. Uqıplılıq úlken tájiriybe menen tereń teoriyalıq bilim qorshawında qáliplesedi. Dóretiwshilik islew degende hár qanday jas, ele pedagogikalıq uqıplılıq shoqqısın iyelemegen oqıtıwshını túsiniw múmkin.

Haqıyqıy pedagogikalıq dóretiwshilikti jańalıq izinen quwıw, kóz-kóz etiw, onı bayraq etip alıw menen almastırıw múmkin emes. Bul jańalıq jaratıw emes, bálkim jańalıq sayasına jasırınıw bolıp esaplanadı.

Máselen, bir waqıtları eski awqam dáwirinde Lipesk, Rostov «tájiriybeleri» izinen quwıw jaǵdayları bolǵan edi. Yaki ózlestiriwdi kóteriw ushın «2»siz oqıw dáwirlerin esleyik. Biz mekteplerimizde optimallastırıwdı qollanıw sıyaqlı «jańalıq»qa umtılıw, onı bayraq etip alıp, tálim-tárbiyanı belgili standartqa salıwın óz basımızdan keshirdik. Bunday «jańalıq»ta onıń ayırım belgileri, tárepleri ajıratıp alınıp, tiykarı, mazmunı, ideyası túsinilmeydi. Aqıbetinde, bul kútilgen nátiyjeni bermeydi.

Pedagogikalıq dóretiwshiliktiń eń áhmiyetli shárti bul tarawdı biliw, túsiniw, onı súyiw, oǵan jankúyerlik, baslama menen qatnas jasaw. Sonıń menen birge, oqıtıwshınıń joqarı ulıwmalıq mádeniyatı. Joqarı mádeniyat keń túsinik bolıp, ol eń dáslep, oqıtıwshınıń tereń bilim dárejesi, hár tárepleme qızıǵıwların, joqarı aqılıy rawajlanǵanlıǵı, sociallıq iskerligi, kishipeyil, miynet súyiwshiligi, pedagogikalıq ádebi, topar hám oqıwshılar menen qatnası, keleshekke isenimi hám de quwnaqlıq kibi qásiyetleriniń kompleksin óz ishine aladı.

Bunda jáne bir nársege itibar beriw kerek – dóretiwshilik islew pútkilley erkinlik, neni qálesem sonı qılaman, degeni de emes. Dóretiwshilik islesiw tálim-tárbiyanıń ayırım máselelerin stillik yaki teoriyalıq tárepten belgilep barıwdı hám onı baqlawǵa alıp basqarıwdı biykarlamaydı. Bunı shablonlastırıw menen almastırmaw kerek. Dóretiwshilik

46

islew ushın sharayat jaratıw, bul procesti basqarıw hám alıp barıw áhmiyetli bolıp esaplanadı.

Kásiplik iskerliklerdiń ózine tán qásiyetlerin úyreniw sonı kórsetedi, hár qanday iskerlik yaki kórkem óner, yaki texnologiya dárejesinde bolıwı múmkin.

Iskerlik kórkem ónerde ishki sezimge (intuiciyaǵa) tiykarlansa, texnologiya pánge tiykarlanadı. Iskerlik kórkem ónerden baslanıp, texnologiya dárejesine kóteriledi. Demek, oqıtıwshınıń pedagogikalıq uqıplılıǵı anıq emes, abstrakt bir nárse emes. Tálim-tárbiyanıń ilimiy tiykarlanǵan texnologiyası pedagogikalıq uqılılıq esaplanadı. Jaqınǵa deyin tálim-tárbiya tarawında «texnologiya» sózin qollanıw tábiyiy emes seziletuǵın edi. Házir bolsa bul másele talap dárejesine kóterildi hám hárbir oqıtıwshı bul procestiń qatnasıwshısı bolıp tabıladı. Oqıtıwshılar hár kúni túrli sabaq, tárbiyalıq isler ótkeriw, sayaxat uyımlastırıw rejesin dúzip, sol rejelerdi tolıq anıq ámelge asırıw tártibin belgilep, olardı anıq maqsetke baǵdarlap, dáslepki ámelge asırıw procesin belgileydi.

Házirgi pedagogikalıq texnologiya túsinigi keń oqıtıwshılar massásınıń dóretiwshilik iskeriliginiń ónimi esaplanadı. Tek ǵana pedagogikalıq texnologiya túsinigin tolıq islep shıǵıw, onıń ilimiy mazmunın ańlap oqıw-tárbiya procesine qollanıw lazım. Pedagogikalıq texnologiya izbe-iz hám izbe-iz ámeliy iskerlikte, tálim-tárbiya procesinde aldıńǵı rejelestirilgen maqsetti ámelge asırıw bolıp tabıladı. Hár qanday tálim-tárbiya procesi belgili pedagogikalıq sistemada ámelge asadı.

Pedagogikalıq texnologiya belgili joybardı pedagogikalıq sistemada ámeliyatqa qollanıw esaplanadı. Pedagogikalıq sistema degende biz bir-birine baylanıslı qural, usıl hám processlerdiń insan shaxsınıń qáliplesiwine tásir kórsetiwin túsinemiz.

Pedagogikalıq sistemada 2 nárse áhmiyetli. Bul – onıń maqset hám wazıypası hám de bul maqset hám wazıypanı ámelge asırıw texnologiyası.

47

Eger biz pedagogikalıq texnologiyanı tálim procesinde, yaǵnıy didaktikalıq sistema mısalında bolatuǵın bolsaq, didaktikalıq sistemada maqset áhmiyetli bolıp, oǵan erisiw belgili sharayat hám oqıwshı iskerliginiń mazmunın quraydı. Hár qanday didaktikalıq wazıypa oǵan sáykes texnologiyanı ámelge asırıw forması, procesi hám oqıtıwshı uqıplılıǵınıń tolıqlıǵı aqıbetinde ámelge asırıladı. Biz nege búgin pedagogikalıq texnologiya haqqında pikir júritpektemiz?

Birinshiden, pedagogikalıq texnologiya járdeminde bilimlendiriw procesindegi qáte-kemshilikler, abstrakciyalardıń aldın alıw hám aldınnan bilimlendiriw procesin planlastırıp, onı izbe-iz reallıqqa aylandırıw tiykarında rawajlandırıw máselesi sheshiliwi kerek.

Ekinshiden, uzaq waqıttan beri qollanılıp kelinip atırǵan hárbir sabaqtı ápiwayı stillik kózqarasqa bola islep shıǵıw ornına pedagogikalıq texnologiya tálim procesine tolıq qatnasıp, onı aldınnan jobalastırıw oqıwshınıń biliw iskerliginiń dúzilisi hám mazmunın belgilewge tiykar boladı.

Bul, ásirese, házirgi jańa pedagogikalıq informaciya quralları – programmalasqan tálim, pedagogikalıq procesti kompyuterlestiriw mekteplerimizge kirip kelip atırǵan sharayatta áhmiyetli bolıp tabıladı.

Úshinshiden, pedagogikalıq texnologiyanıń áhmiyetli qásiyeti – maqset qoya biliw. Aldınları bul másele bilimlendiriw procesinde onsha áhmiyetli emes edi. Házir bilimlendiriw procesin texnologiya dárejesine kóteriwde bolar-bolmas nátiyjeden bola anıq maqset qoyıw áhmiyetli. Bul másele eki tárepten zárúr, diagnostikalıq maqset qoyıp oqıwshılardıń oqıw materialın ózlestiriwin tuwrı baqlaw hám oqıwshı shaxsınıń rawajlanıwın támiyinlew.

Tórtinshiden, pedagogikalıq texnologiya pedagogikalıq sistemanı jobalastırıw sıpatında sistema procesiniń tolıqlıǵın onıń maqset, wazıypası, ámelge asırıw formaları, usılların hám de oqıwshılar iskerligin basqarıw biliminiń baqlanıwı hám tekseriwdiń ajıralmaslıǵın támiyinleydi. Tálim procesine

48

pedagogikalıq texnologiya sıpatında qaraw ondaǵı formalizm, ayırım eskirgen forma hám metodlarǵa boysınbawǵa, jańalıqqa, dóretiwshilikke umtılıwǵa sharayat jaratadı. Solay etip, pedagogikalıq texnologiya – tálim-tárbiya procesinin mazmunlı ámelge asırıw texnikası esaplanadı. Pedagogikalıq texnologiya qashan payda boldı, ol qashannan beri qollanılmaqta, degen soraw tuwılıwı múmkin.

Pedagogikalıq texnologiya tálim-tárbiyanıń hámme basqıshlarında túrlishe jaǵdayda bar bolǵan. Bul túrli sabaq islenbeleri, pánler boyınsha oqıw-tematikalıq, kalendarlıq sabaqlardı rejelestiriwde, sabaqlıq yaǵnıy oqıtıw metodikasında da pedagogikalıq texnologiya bar edi. Házir milliy mektep sharayatında gáp onı biler-bilmeslik túsinbesten qollanıwda emes, al ilimiy tiykarlanǵan dárejege kóteriw ústinde is alıp barılmaqta.

Pedagogikaliq texnologiyanıń qáliplesiwi uzaq dawam etetuǵın process. Biz ulıwmalıq jaǵdayda onıń qáliplesiw basqıshların bayan etemiz:

Birinshi basqısh – oqıwshılardıń bólek iskerlikleriniń analizi. Olardıń mektepti pitirgennen keyin orta arnawlı yaki joqarı oqıw orınlarında oqıw yamasa kásiplik iskerlikleriniń analizi.

Ekinshi basqısh – bul analizden kelip shıqqan halda pedagogikalıq texnologiyanı islep shıǵıw, oǵan bilimlendiriwdiń hárbir basqıshında, klasta oqıw pánleriniń mazmunın belgilew. Tálimdi diagnostikalıq tiykarda maqsetin jámiyet mápleri aspektin belgilew.

Úshinshi basqısh – belgilep alınǵan tálim mazmunı tiykarında oqıwshılardıń oqıw júklemesi, kerekli waqıt normasın anıqlaw.

Tórtinshi basqısh – didaktikalıq procesti ámelge asırıw ushın bilimlendiriwdiń optimal formaların saylaw hám oǵan muwapıq oqıtıw quralların anıqlaw.

Besinshi basqısh – didaktikalıq maqsetti ámelge asırıw ushın oqıwshılardıń qızıǵıwahılıǵın esapqa alǵan halda

49

temalar, anıq sabaqlar boyınsha sabaq islenbelerin islep shıǵıw.

Altınshı basqısh – tálim maqseti tiykarında oqıw tapsırmalar sistemasın islep shıǵıw hám onı tálim procesine engiziw.

Jetinshi basqısh – oqıwshılardıń belgilengen oqıw materialların ózlestiriwin, bilim dárejelerin baqlap barıw hám ózgerisler kiritiw.

Segizinshi basqısh – oqıw shınıǵıwlarınıń mazmunı hám quramın islep shıǵıw, sol tiykarda sabaq hám úy tapsırmaların optimal rejelestiriw.

Toǵızınshı basqısh – joqarıdaǵılardan kelip shıǵıp, joybarlastırılǵan tálim-tárbiya procesin sınawdan ótkeriw.

Bul basqıshlar oqıw procesi texnologiyasın islep shıǵıwdın izbe-izligi (algoritmi) esaplanadı. Biz oqıtıwshılar pedagogikalıq uqıplılıqtıń texnologiya dárejesine kóteriliwi basqıshların hám onıń tálim-tárbiya procesiniń ulıwmalıq qásiyetleri tiykarında qáliplesiw izbe-izligin (algoritmin) keltirdik.

Bulardıń hámmesi onıń júdá qıyın, quramalı hám kóp qırlı process ekenligin kórsetedi. Endi solardan kelip shıǵıp, pedagogikalıq texnologiyaǵa tárip bersek boladı. Pedagogikalıq texnologiya oqıtıwshı pedagogikalıq uqıplılıǵınıń joqarı shoqqısı bolıp, tálim-tárbiyanıń hárqanday quramalı jaǵdayında da anıq qollanılatuǵın usıl, qurallardıń jıyındısı bolıp tabıladı.

Házirgi kúnde jańa pedagogikalıq texnologiyanıń mazmunı hám mánisi neden ibarat? Bul, aldın ala, tálimtárbiya mazmunın milliylestiriw. Bunda biz búgingi jas áwlad tálim-tárbiyası mazmunın burınǵı áwladlarımız jaratqan hám jáhan páni rawajlanıwıına tiykar bolǵan bilimler, bay tariyxımız, mádeniyatımız dereklerin házirgi zaman páni jetiskenlikleri menen baylanıstıra alıwımızda kóriwimiz kerek. Bul mshqalanı sheshiwde júdá názik hám quramalı nársege itibar beriwdi máslahat beremiz.

50

Bul da bolsa, tálim-tárbiya mazmunın milliylestiriwde ótmishke alań bolıp házirgi zaman páni, ilimiy jetiskenliklerdi dıqqat-itibardan ıqtiyarsız shette qaldırıw esaplanadı. Tálimtárbiyada xalıq milliy ruwxı, ótmish tariyxın umıtıw milliy maqtanısh, ǵárezsiz pikirler jámlenbesin qáliplestiriwge iritki beredi. Jáhan civilizaciyası, pán rawajlanıwınan xabarsız qalıw da milliy sheklengenlik, ǵárezsiz jurtımızdıń rawajlanıwına keri tásirin tiygizedi. Sonıń ushın birden-bir tuwrı jol ótmish penen házirgi zaman páni, texnikası, ilimiy jetiskenliklerin óz ara baylanıstırıp, olardan jas áwladtıń qáliplesiwinde orınlı paydalanıw.

Házirgi sharayatta tálim-tárbiyanıń qáliplesiwi haqqında pikir júritetuǵın bolsaq, Y.A. Komenskiy «Ullı didaktika» maqalasında jazǵanınday, bilimlendiriwdiń tek sabaq, tárbiyada sáwbet formaları zaman talapların ámelge asırıw ushın jeterli emes.

Oqıtıwshılarımız qálipke túsken 5 basqıshlı sabaq penen birge bilimlendiriwdiń sabaqtan tısqarı, oqıtıwshılar tájiriybesinde standart bolmaǵan sabaqlar dep atalǵan formaları: lekciya, ámeliy shınıǵıwlar, jarıs-bellesiw, ózbetinshe jumıs, konferenciya, sayaxat sıyaqlı formalarınan da keń paydalanıwı kerek. Bunıń ushın oqıtıwshılar bilimlendiriwdiń sabaqtan tısqarı hárbir formasınıń dúzilisi, basqıshların tradiciyalıq sabaqlardan ústinligin ámelde sınap kórip, tásirsheń formanı anıqlawı zárúr. Bul, álbette, ózózinen bolmaydı, bunıń ushın tálim teoriyasın, onıń házirgi zaman mashqalaların biliw, dóretiw, tınbay izleniw talap etiledi.

Mashqalalı máseleler hám tapsırmalar

1.Baslawısh klaslar tábiyattanıw sabaqlarında Birinshi Prezidentimiz I.A.Karimovtıń maqalalarınan ádebiyat sıpatında paydalanıw usılları haqqında maǵlıwmat beriń.

2.«Bilimlendiriw haqqında»ǵı Nızam hám «Kadrlar tayarlaw milliy baǵdarlaması»n tábiyattanıw sabaqlıǵında qollanıw haqqında maǵlıwmat tayarlań.

51