G.Ibragimova Men awil balasiman

—Balalar, stadionımız bos tura bere me? Tursınbek, Qállibek, sizler de bizler menen bolıńlar?! Balalar, bárimiz de soranayıq?

—Óziń shıǵarıp jiberdiń, óziń eplestire ber.

Qaptalıma ádettegidey tez Jumabay jetip keldi.

—Tursınbek, Qállibek, komandamızǵa qosılıńlar, iltimas!

—Al, futbolshılar, men ırazıman. Sen qalay qaraysań? — dep soradı Qállibek Tursınbekten.

—Kapitannıń ózi alaman dese, onda istiń pitkeni, — dedi ol da kúlip.

Hámmemiz kewilli kúlisip aldıq.

* * *

Sport maydanshamızdıń keńligi sebepli Uzınkól awılındaǵı orta mekteptiń «Alǵa» komandası menen ushırasıw da biziń awılda ótkeriletuǵın boldı.

Ushırasıwdı tamashalawǵa jıynalǵanlardıń qollarındaǵı súrenlerdi kórip hayran qaldım. Tamashagóylerimiz de jaqsılap hárekette bolıptı ǵoy...

Olarda: «Harma, Quwat!», «Márt bol, «Gerkules!»,

«Kapitan, kórset ǵayratıńdı!» degen shaqırıqlar jazılǵan. Dostım Jumabaydıń tapqırlıǵı ma eken, dep oylap tursam, kózim klasımız qızlarınıń ortasında otırǵan klass basshımız Jámiyla apaǵa tústi. Múmkin, bul — muǵallimimizdiń oylap tapqanı shıǵar. Ne de bolsa endi jeńiske umtılıw kerek.

31

Mine, oyın da baslanıp ketti. Dárwazaman

Qállibek toptı dárwazaǵa jaqınlatar emes. Birinshi taymnıń ortalarında ayaǵımnıń qasınan jumalap ketip baratırǵan toptıń izinen shaqqanlıq penen quwalap jetip alıp, qarsılaslarımızdıń dárwazasına tuwrılap turıp tewip qaldım. Dárwazamannıń sheberligin pisent etpesten, top dárwazanıń tórine qaray ótip ketti.

«Go-oo-ol!» — dep qıshqırǵan sesler maydanshanı jańlattı. Ekinshi taymda toptıń izinen sonsha bala qansha ǵayratlanıp juwırıp, quwalasa da, eki komanda aǵzaları da dárwazaların saqlıq penen qorǵadı.

Demek, esap — 1:0, jeńis «Gerkules» komandasına tiyisli. Ańsatlıq penen kelgen joq bul jeńis. Awa.

Klass basshımız benen kózimiz duslasıp qalıp edi, ol «bárekella!» degendey basın iyzep, qızlardı izine ertip maydanshadan shıǵıp ketti.

Sol kúni tek klasımız emes, al hátte mektebimiz oqıwshıları awızlarınan túsirmey aytıp júrerliktey oyın boldı, desem, qátelespeymen.

* * *

Qıstıń kúngi awıldıń gózzallıǵın aytsań-o! Oybuw, hámme jer appaq qardan kórpe jamıladı.

Jap-salmalarda suwlar muzǵa aynaladı. Qalada bolǵanda esiktiń awzına eki shelek suw tógip, sol

32

jer muzlaǵan soń sırǵanaq oynaytuǵın edik. Bul jerde ayaqqa konkidi baylap alıp, neshe kilometr juwıraman deseń de, keńisliktiń bári seniń ıqtıyarıńda.

Muzdı úki etip oyıp úyge suw tasıyman. Jaydıń tóbesiniń qarın artaman. Úyge basıńdı suqqıń kelmeydi. Hawa sonıńday tap-taza. Tek ráhátlenip jutasań. Tıp-tınıq dem alasań. Ózińdi sonıńday, jeńil hám baxıtlı sezeseń.

Qısqı kanikulda apam meni Nókiske qıdırtıp aparaman, dep otır. «Quwatjan órisin saǵınǵan shıǵar, sháhárde tuwılıp-ósken bala», — dep qoyadı aǵama.

Al, men bolsam qısqı kanikulǵa Murattı awılıma shaqırıp xat jazıp jibergenim qashshan. Shawqımlı qalada jasap atırǵan dostıma mına awıl tınıshlıǵı menen keńisligin bir tamashalatayın.

Úkesin shanaǵa salıp aydap júrgen Qállibekke kózim túsip ketip, men de úyge juwırıp kirdim.

Gúlshadtı tez-tez kiyindire basladım. Qalada talay ret usılay qabat-qabat kiyimlerin tez-tez kiyindirip, baqshaǵa aparǵanlarım yadıma tústi.

—Ájaǵa, qayaqqa baramız? — deydi ol tańlanıp.

—Dalaǵa baramız, shanaǵa mindirip aydayman.

—Ájaǵa, kúnde-kúnde jalınsam da oynatpay-

tuǵın ediń ǵoy, — deydi ol.

— Kóp sóyley berme! Bolmasa úyde taslap ketemen, — dep buyırıp qoyaman jortaǵa ashıwlanıp.

Gúlshadtı kiyindirip bolıp, qolınan jetelep, sırtqa shıǵıp baratırǵanımda kózim apama túsip ketti. Ol kúlimsirep meniń háreketlerimdi baqlap tur eken.

Meniń apamnıń kúlkisi sonıńday sulıw.

* * *

Úyge qıdırıp kelgen Murattı dáslep doslarım menen tanıstırdım. Soń bárimiz sırǵanaq tebiwge kettik. Muzdıń ústinde ekige bólinip xokkey oynadıq. Úp-úlken sırǵanaǵımızdı kórip awzı ashılıp qalǵan Murattıń oyınǵa qanshelli berilip oynaǵanın kórseńiz edi.

Keshte úyge awqatlanıwǵa kirmesten burın, kúndegi ádetim boyınsha, qostan qolıma baltanı alıp otın shabıwǵa kettim. Izime erip júrgen Murat biraz waqıt qolın qaltasına salıp, uzaqtan maǵan qarap turdı da, soń shabılǵan otınlardı jıynastırıp taqlay basladı.

Men onnan: «qalay, biziń awıl saǵan unadı ma?» dep soraǵanımda, ol oylanıp turıp:

— Qızıq, awılda waqıt tez ótedi eken. Sonsha hárekette bolsań da, hesh sharshawdı bilmeyseń. Meniń hesh qalaǵa qaytqım kelmey tur. Awılda hár máwsimdi seze alasań. Mısalı, mine, naǵız qıs dep usını ayt. Hám suwıq, hám qarlı. Meniń awılǵa dáslepki keliwim bolsa da, bul jerler maǵan júdá unadı. — Ol jáne qosıp qoydı: — Ájayıp doslar da

34

tawıp alıpsań. Bul júdá jaqsı. Óziń de biraz erjetip qalıpsań. Men jazǵı kanikulda, álbette, awılıńa kelemen.

«Bileseń be, Murat, dáslepki kúnleri meni

«qalalı bala» dep atasa, dógeregime maqtanısh penen ǵoddaslanıp qaraytuǵın edim. Tap bir basqa planetanıń adamınday. Al, usı kúnleri bolsa dım jaqpaydı ol sóz. Menińshe, mazaqlap «qalalı bala» dep ataytuǵınday. Óytip shaqırǵanlarǵa oqırayıp qaraytuǵındı shıǵardım. Men endi awıl balasıman.

Murattıń qolınan qattı uslap alıp, úydiń bılayıraǵındaǵı biyiklikke qaray juwırdım. Biyiklik tóbesine shıǵıp alıp:

— Há-á-áyy-y adamlar, men a-ww-ıı-ıl balasıman! — dep qıshqırdım.

Átirapımdaǵı múlgip atırǵan keńislik meniń dawısıma:

«A-ww-ı-ıl-l ba-la-sı-ı-ma-an-n!» dep saza berip,

óz simfoniyasına qosa ala ketti.

Bul sazanı barlıq paxta atızları, jollar, japsalmalar, soqpaqlar, ırǵalısqan tallar menen sıbırlasqan samallar esitti.

— He-he-háy Quw-a-at! — dep shaqırǵan dawısqa artımızǵa qarasaq, tómende Qállibek, Tursınbek, Jumabaylar bizlerge qaray qol bılǵap tur eken.

1979-jıldıń mart ayı, Nókis qalası.

35