Информацион системаларды ўазипалы, каскадлы ҳəм спирал моделлери.

Проектти техник ҳəм шөлкемлестириў тəминатты төмендегилерди өз ишине алады:

Өмир цикли модели дегенде улыўма өмир цикли даўамында орынланатуғын мəселе, ҳəрекет ҳəм процесслерин орынланыўы избе-излигин ҳəм олар ортасындағы байланысты анықлаўшы структура түсиниледи.

Ҳəзирги күнде төмендеги өмир цикли тикарғы моделлери кеӊ таркалған.

• Тапсырмалы модел;

• Каскадлы модел (системалы) (70-85й.);

• Спирал модел (ҳəзирги ўақытда).

Тапсырмалы модел

Тапсырмалар ҳым мəселелер соны көбейўи менен кыйынылықлар да ашып барады ҳəм дайымий рəўиште бар болған программалар ҳəм мағлыўматлар структурасын өзгертиўге туўры келеди. Ҳəмде система раўажланыў тезлигин пəсейтеди ҳəм шөлкем раўажланыўига да өз тəсирин көрсетеди. Бирақ айрықша жағдайларда бундай технология мақсетке мүўапық болыўы мумкин:

• Ўақтынша (тезликпен нəнийже алыў), (не қылып болса да мəселе шешилсе болды, кейин ҳəммеси кайтадан килинади)

• Буйыртпашы эксперимент ҳəм адаптацияси (тусинерсиз алгоритмлар, шешим сынаў ҳəм қателиклер усули менен əмелге асырыўы)

Каскадлы модел

Каскадлы моделни тикарғы характеристикаси улыўма системаны яратилишини боскичларга булишдан ибарат. Бир басқышдан екинчисига утиш жариялаған басқышдаги ишлар тулик тамамланғандан кейин əмелге оширилади.

Хар бир боскич қылынған жумыслары бошка ислеп шығыўшылар командаси тəрепинен давом эттирилиши ушын етарли булган документация комплекти менен якунланади. Каскадлы моделин қоллаўдыӊ қолайлықлары төмендегилердан ибарат:

• Ҳəр бир басқышда толықлық ҳəм маслық талапларына жуўап беретуғын тамамланған проект документацияси топламы жаратылады;

• Жумыс басқышларын избе-из орынланыўы, жумысын улыўма тамамлаў муддетлерин ҳəм сарып қылынған ҳарежетлерди мөлжеллеў имканиятын беради.

Суўрет 1 Каскадлы модел жаратыў схемаси.

Kaскадли жаратыў схемаси.

Жаратыў процессинде ҳəр дайым алдын қабыл қылынған қарарларды кайта көрип шығыў яки аниқлиқлар киритиў ушын алдын боскичларға кайтыў

ықтияж туўылады. Нəнийжеда программа таъминатды жаратыўды реал процесси каскадлы схема бойынша төмендегише суўретленеди:

Суўрет 5.2.Каскадлы модел жаратыўныӊ басқача схемаси

Спирал модел.

RAD (Rapid Application Development) программаларни тезликпен жаратыў методологияси өмир циклин спирал модели атрапында программа таъминатларды жаратыўды ҳəзирги ўақытда кеӊ таркалған жөнелислерден бири. Бул термин тикарында төмендеги 3 элементден ибарат программа таъминатды жаратыў процесси түсиниледи:

• Киши программачилар командаси (2 - 10 киши);

• Киска, Бирақ мукаммал ислеп шығылған жумыс графиги (2 - 6 ай);

• Такрарланыўшы цикл (программаларды буйыртпашы талабына қарап кайта ислеўи)

Спирал модел

Программа таъминаты RAD методологияси бойынша өмир цикли төрт басқышдан ибарат:

• Талабларды анықлаў ҳəм анализ басқышы;

• Проектлестириў басқышы;

• Жаратыў ҳəм тексериў басқышы;

• Қоланыў қылыў басқышы.

Суўрет 5.3.Спирал модел жаратыў схемаси