Obyektler diagramması
Obyekt klass nusqası bolıp, ol atributlar ha’m operatsiyalardın’ a’welden berilgen ma’nislerine iye. Eger kir juwıw mashinası mısalında ko’rip shıqsaq, bul halatta onın’ atributları to’mendegi ko’rinislerge iye boladı: islep shıg’arıwshı kompaniya – “Santexnika”, model atı – “Moydodır”, servis nomeri – “13-666-13” ha’m ko’lemi 16 funt.
Tildin’ ken’eyiwi
Ta’riypler nege xızmet etedi? Diagrammanın’ usı bo’limi ushın mine usı jerde jaylasqan ha’m bunı menen qanday islew kerek, degen sorawg’a juwap beredi. Stereotipler UML nın’ bar elementlerin qollaw ha’m qayta o’zgertiw imkaniyatın beredi. İnterfys kontseptsiyası, yag’nıy atributlarına iye bolmag’an klass bug’an jaqsı mısal bola aladı.
Assotsiatsiyalar
Eger klaslar kontseptual ta’repten bir-biri menen baylanıs ornatsa, bul baylanıs assotsiatsiya dep ataladı. Assotsiatsiyalar sheklewshilerge (ma’selen {gezek boyınsha}, {yaki}), kvalifikatorg’a (“birewi ko’pke” qarata qosımsha informatsiya), klasslarg’a, bo’liwlilikke iye, refleksiv bolıwı mu’mkin.
İ
Na’sillik, boysınıwshı bolıwı mu’mkin.
Agregatlaw, kompozit obyektler, interfeysler ha’m engiziw
Bazıda klass komponent-klaslardan ibarat boladı. Bul o’z-ara baylanıstın’ agregatsiya dep atalıwshı bo’lek tu’ri. Tan’lawdı ko’rsetiw maqsetinde {yaki} den paydalanıw mu’mkin. Agregatsiya “Bo’lim-pu’tin” qatnasların qa’liplestiredi.
Kompozit agregatsiyanın’ tiykarg’ı tu’ri bolıp, ha’r bir element tek bir pu’tinge tiyisli ekeni menen klassifikatsiyalanadı. Qaytalap qollanılatug’ın operatsiyalar ko’pligin ajıratıp alıw ha’m bir toparg’a birlestiriw mu’mkin. İnterfeysti belgilewdin’ eki tu’ri bar: do’n’gelek ha’m stereotip. “Ko’rimlilik” ataması atributlar ha’m operatsiyalarg’a qarata qollanıladı ha’mde olardan paydalanıw mu’mkin bolg’an basqa klaslar tu’rlerin keltirip shıg’aradı.
Ashıq taraw “+” – ha’mme paydalanıwı mu’mkin.
Qorg’alg’an taraw “#” – tek miyrasxorlar ta’repinen qollanıladı.
Jabıq taraw “ – ” – tek klass kiriw huquqına iye.
Engiziw interfeys operatsiyalarının’ ashıqlıg’ın na’zerde tutadı.
Statik atributlar ha’m operatsiyalar (klasqa ta’n, usı klastın’ barlıq obyektleri ushın jalg’ız) dın’ astı sızıladı.
Pretsedentler diagramması (Use case)
Pretsedent – sistemadan paydalanıw tsenariylarının’ ko’pligi. Ha’r bir is-ha’reketler izbe-izligi basqa sistema, paydalanıwshı ha’m t.b. ta’repinen waqıttın’ qandayda bir minutında at beriledi. Man’ızlar, atalıwshı tsenariyler orınlawshısı dep ataladı. Pretsedentlerden takrar paydalanıw mu’mkin. Usıllardan biri jalg’aw, al ekinshisi ken’eytiriw.
Pretsedentlerdi, klaslar sıyaqlı, ulıwmalastırıw (na’sillik etiw) mu’mkin. Na’sillik etiwde sektsiya pretsedent a’wladının’ pretsedentine o’z adımın qosadı. Orınlawshılar da na’silden na’silge o’tiwi mu’mkin. Basında joqarı da’rejeli pretsedentler diagrammasın jaratıw za’ru’r.
“jalg’aydı”
