- •1.Қазақстанда тағамтану саласының даму тарихын атаңыз
- •2.Организмдегі заттек алмасуының анықтамасы,эенргия алмасуын атаңыз
- •3.Энергетикалық баланс оның түрлері
- •4.Тәуліктік энергия шығыны оның жіктелуі түрлері
- •5.Реттелінбейтін энергия шығыны, негізгі зат алмасу және азық түліктің өзіне тән динамикалық әрекеті
- •6.Адам ағзасына микронутриенттер мен микронутриенттердің маңызын және олардың жіктелуі
- •7.Белок,оныңанықтамасы жіктелуі,белоктың қызметтерін,тәуліктік мөлшері мен тағамдық көздерін атаңыз
- •Амин қышқылдарының жіктелуі
- •9.Майлар олардың жіктелуі майлардың қызметтері тәуліктік мен тағамдық көздерін атаңыз
- •Липидтердің қызметтері[өңдеу]
- •11.Көмірсулар олардың жіктелуі,маңызы,тәуліктік мөлшері мен тағамдық көздерін атаңыз
- •12.Жай көмірсуларды атаңыз,олардың адам ағзасына маңызын және атқаратын қызметтерін атаңыз
- •13.Күрделі көмірсуларды атаңыз,олардың адам ағзасына маңызын және атқаратын қызметтерін атаңыз
- •14.Дәрумендердің жіктелуі,маңызы және олардың қызметтерін атаңыз
- •Дәрумендердің топтары мен түрлері
- •В1 дәруменi
- •15.Минералдық элементтердің жіктелуі,олардың тамақтанудағы маңызы
- •16.Халықтың нақты тамақтануын зерттеу әдістерін және оларды жүзеге асыру әдістемесін атаңыз Тамақтану[өңдеу]
- •17.Тәуліктік энергия шығынын анықтау әдістерін және оларды жүзеге асыру әдістемесін атаңыз
- •18.Балалар мен жасөспірімдердің тамақтану ерекшелігін атаңыз
- •19.Жүкті және емізетін әйелдердің тамақтану ерекшелігіне қойылатын талаптарды атаңыз.
- •20.Қарттар мен егде жастағы адамдардың тамақтануына қойылатын талаптар
- •21.Ой жұмысымен айналысатын адамдардың тамақтануы
- •22.Ауыр еңбек түрімен айналысатын жұмысшылардың тамақтануы
- •23.Белоктың жеткіліксіздігінен туындайтын аурулар
- •24.Липидтердің жеткіліксіздігінен және артық түсуінен туындайтын аурулар
- •Майлардың сіңірілуінің бұзылуы.
- •25.Көмірсулардың организмге жеткіліксіз және артық түсуінен дамитын аурулар
- •26.Суда еритін дәрумен, олардың жеткіліксіздігінен дамитын аурулар
- •27.Майда еритін дәрумендер олардың жеткіліксіздігінен дамитын аурулар
- •39.Бери Бери ауруы
- •40.Пеллагра ауруы
- •Аурудың белгісі:[өңдеу]
- •41Цинга ауруы Цинга
- •42.Рахит ауруы
- •Мазмұны [жасыру]
- •Терминнің шығу тегі[өңдеу]
- •Жалпы мағлұматтар[өңдеу]
- •1 Қазан - Вегетарианшылықтың бүкiләлемдiк күнi[5].
- •1 Қараша - Вегандардың халықаралық күні[6].
- •50.Азық түліктің санитариялық эпидемиологиялық сараптама актісінің тараулары мен мазмұнын көрсетіңіз
- •52.Азық түліктің органолептикалық қызметтерін анықтау көрсеткіштерін атаңыз және сипаттаңыз
- •53.Жармалардың тағамдық және биологиялық құндылығын көрсетіңіз
- •5. Ұн тарту, жарма және крахмал-сiрне өнiмдерiнiң қауiпсiздiгiне қойылатын талаптар
- •6. Ұн тарту, жарма және крахмал-сiрне өнiмдерiн әзiрлеуге қойылатын талаптар
- •60.Сүттің тағамдық және биологиялық құндылығын
- •61.Сүттің сапасына қойылатын гигиеналық талаптар
- •62.Сүт арқылы адамға берілетін ауруларды және олардың алдын алу жолдарын сипаттаңыз
- •63.Қышқылды сүт өнімдерінің жіктелуін және оларды алу жолдарын сипаттаңыз
- •64.Еттің тағамдық және биологиялық құндылығын сипаттаңыз
- •65.Еттің сапасына қойылатын гигиеналық талаптарды сипаттаңыз Ет және ет өнімдерінің базардағы айналым шарттары
- •5. Ет және ет өнімдері осы Техникалық регламентте белгіленген талаптарға сәйкес болуы тиіс.
- •6. Ет және ет өнімдері базарға, егер олар мақсатына қарай тиісті қолданылған кезде адам денсаулығы немесе қауіпсіздігі үшін қауіп тудырмайтын жағдайда ғана жеткізілуі және сатылуы мүмкін.
- •4. Етті дайындау мен ет өнімдерін өндіру кезіндегі қауіпті факторлар (қатерлер)
- •67.Ет арқылы адамға берілетін жұқпалы ауруларды және олардың алдын алу жолдарын сипаттаңыз
- •68.Трихинеллездің эпидемиологиялық жұғу тізбегін,клиникалық белгілерін және алдын алу шараларын сипатттаңыз
- •Тарихы[өңдеу]
- •Зияндығы[өңдеу]
- •70.Эхинококкозың эпидемиологиялық жұғу тізбегі
- •71.Тениидоздың эпидемиологиялық жұғу тізбегі
- •Қоздырғышы[өңдеу]
- •Эпидемиялық процес[өңдеу]
- •Cellulosis – бен ми, көз жарақаттанса, цистицеркоздың клиникалық көріністері.[өңдеу]
- •Диагноз қою.[өңдеу]
- •Емдеуі[өңдеу]
- •Эпидемиологиялық қадағалау, эндемияға қарсы эәне алдын алу шаралары[өңдеу]
- •Балық етінің құрамы[өңдеу]
- •Балық түрлері[өңдеу]
7.Белок,оныңанықтамасы жіктелуі,белоктың қызметтерін,тәуліктік мөлшері мен тағамдық көздерін атаңыз
Ақуыз — молекулалары өте күрделі болатын аминқышқылдарынан құралған органикалық зат; тірі организмдерге тән азотты күрделі органикалық қосылыс. Аминқышқылдары қалдықтарынан құралған жоғары молекуларлық органикалық түзілістер. Ақуыз организмдер тіршілігінде олардың құрылысы дамуы мен зат алмасуына қатысуы арқылы әртүрлі және өте маңызды қызмет атқарады. Ақуызды зат - құрамында міндетті түрде азоты бар күрделі органикалық қосылыс.
Ақуыздардың мынадай белгілеріне қарап жіктейді:
күрделілік дәрежесіне (қарапайым және күрделі), қарапайым протеиндер тек қана аминқышқылдары қалдықтарынан тұрады, күрделі протеидтер құрамына ақуызды заттардан басқа қосылыстардың қалдықтары кіреді;
молекула пішініне (шар тәрізді және жіп тәрізді);
кейбір еріткіштерде еру қабілетіне қарай (суда еритіндер, әлсіз түз ерітінділерінде еритіндер - альбуминдер, спиртте еритіндер — проламиндер, сұйытылған қышқыл және сілті ерітінділерінде еритіндер глутелиндер);
атқаратын қызметтеріне қарай (мысалы, корға жиналатын ақуыздар, тірек қызметін атқаратын ақуыздар).
Ақуыздың қызметі[өңдеу]
Нәруыз жасуша тіршілігіне аса маңызды қызметтер атқарады.
Өршіткі қызметін атқаратын нәруыздар[өңдеу]
Өршіткі қызметін атқаратын нәруыздар организмдегі химиялық реакцияларды жүзеге асырады. Ферменттің катализдік белсенділігі өте жоғары болады. Олар реакцияның жүруін ондаған, жүздеген мың есе тездетеді. Мысалы, қарын сөлінен бөлінетін пепсин ферменті нәруыздарды протеидтерге дейін гидролиздейді.
Тасымалдау[өңдеу]
Нәруыздардың келесі маңызды қызметі – тасымалдау. Нәруыздардың бұл тобы әртүрлі маңызды заттарды жасуша ішінде және бүкіл организм бойынша бір жерден екінші жерге тасымалдау қызметін жүзеге асырады.Мысалы, қан нәруызы гемоглобин оттекті қосып алып, оны дененің бүкіл ұлпалары мен мүшелеріне таратады. Ал Альбумин жасушаның энергетикалық шикізаты- май қышқылын тасымалдайды.
Гемоглобин
Қозғалыс қызметін атқаратын нәруыздар[өңдеу]
Бұлшықеттің маңызды нәруыздары – актин және миозин. Нәруыздардың бұл тобы жасуша мен организмдегі түрлі қозғалыс процестерін жүзеге асырады. Мысалы, хромосоманың, талшықтардың қозғалуы.Эмірхан Серікбай 21:20 Кай сабак истеп отсн нурлыхан
Нәруыздардың жабынды тіректік және құрылыстық қызметі[өңдеу]
Бұл топқа көптеген нәруыздар жатады.Мысалға, тасбақа сауыты, құс тұмсығы, тырнақ, шаш, тері, ішек пен қантамырларлың қабырғасы осы нәруыздардан құралған. Құрылымдық нәруыздар – микрофибрилдер де осы топқа жатады.
8.Аминқышқылдарының жіктелуі,алмастырылмайтын амин қышқылдарын атаңыз
Амин қышқылдарының жіктелуі
Амин қышқылдары құрылысы бойынша үш топқа бөлінеді:
1. Ациклді;2. Карбоциклді;3. Гетероциклді.
Ациклді амин қышқылдары карбоксил – СООН және амин −NH2 топтарының санына қарай бөлінеді:
1. Моноаминкарбон қышқылдары: аланин СН3СН(NH2)СООН – барлық ақуыздар құрамына кіреді.
2. Моноаминдикарбон қышқылдары: аспарагин қышқылы НООССН2СН(NH2)СООН – аминянтар қышқылы, ақуыз гидролизі нәтижесінде түзіледі. Табиғатта аспарагин қышқылының амиді кездеседі –
NH2СОСН2СН(NH2)СООН.
3. Диаминмонокарбон қышқылдары: Н2N(СН2)4СН(NH2)СООН – лизин, кейбір балық уылдырығының құрамында кездеседі, күшті негіз, ауыстырылмайтын амин қышқылдарына жатады. Оны синтетикалық жолмен капролактамнан және биохимиялық әдіспен алады.
Алмастырылмайтын амин қышқылдары: изолейцин, лейцин, лизин, метионин, фенилаланин, треонин, триптофан, валин. • Шартты түрде алмастырылмайтын амин қышқылдары: аргинин, гистидин, цистин, тирозин. • Алмастырылатын амин қышқылдары: аланин, аспарагин, аспарагин қышқылы, глутамин, глицин, глутамин қышқылы. Табиғи амин қышқылдарының барлығы L қатарының альфа-амин қышқылдары болып табылады. DL-фенилаланин формуласын иеленуі мүмкін фенилаланинды қоспағанда, олардың барлығы D қатарының амин қышқылдарына қарағанда, ағзаға анағұрлым жақсы сіңеді.