- •1.Көздің сәуле сындырғыш орталарынан сәуле қалай өтеді? Рефракция, аккомодация құбылыстары, олардың кемістіктері.
- •2, Жарықты, түсті қабылдаудың механизмін сипаттаңыз, олардың қарапайым бұзылыстары.
- •3. Фоторецепция механизмы (торлы қабаттадағы фотохимиялық процестер).
- •4.Ортаңғы құлақ құрылымдары арқылы дыбыс берілуінің механизмі.
- •5. Кортиев мүшесінің құрылысы. Перилимфа мен эндолимфаның құрамы мен қасиеттері.
- •6. Вестибулоспиналдық, вестибулоокулярлық, вестибуломишықтық жүйе, олардың организмде вегетативтік қызметтерді реттеудегі маңызы.
- •7. Дәм сезу, иіс сезу сенсорлық жүйелерінің рецепция механизмдері. Организмдегі маңызы.
- •8. Тері рецепциясы, оның механизмі.
- •9. Зерденің түрлері және қалыптасу механизмі.
- •10. Ұйқы мен гипноз ерекшеліктері. Ұйқының кезеңдері (орто- және парадоксальдық ұйқы). Ұйқының нейрохимиялық механимзі.
- •1.Көздің торлы қабығының қабаттарының физиологиялық маңызы неде?
- •2. Эмоцияның мінез-құлықтық және вегетативтік сипаттары.
- •3. Ұйықтау мен оянудағы нейромедиаторлардың, пептидтердің және биологилық активті заттардың маңызы.
- •4. Шартты рефлекстердің жіктемесі. Шартты рефлекстің түзілу заңдылықтары (шарттары).
- •5. Есту анализаторын сипаттаңыз. Сыртқы, ортаңғы және ішкі құлақтың оррганизмдегі маңызы.Есту анализаторының адамның сөйлеу қабілетімен байланысы туралы.
- •6. Дәм сезу сенсорлық жүйесінің морфофункционалдық құрылысы
- •7. Аносмия, паросмия, дизосмия, иістік галлюцинациялар.
- •9. Тілдің дәм сезу картасы. Дәм сезу емізікшелерінің жіктемесі.
- •10. Иіс сезу сенсорлық жүйесінің морфофункционалдық құрылысы.
- •11. Теріде орналасқан рецепторлардың құрылысы мен жіктемесі.
- •2. Қарашық рефлексін зерттеу
- •3. Ольфактометрия жүргізу
- •4. Дыбыстың ауа және сүйек арқылы өткізгіштігін анықтау
- •5. Аудиометрия жүргізу
- •6. Температуралық сезімталдылықты анықтау (эстезиометрия)
- •7. Дәм сезу табалдырығын анықтау (густометрия)
- •8. Тері терморецепторларының жоғарғы және төменгі температуралар әсеріне бейімделуін анықтау
- •9. Түстерді араластыру тәжірибесін жүргізу
- •10. Көз аккомадациясын анықтау
- •11. Мариотт тәжірибесін жасау (соқыр дақты анықтау).
- •12. Есту өткірлігін ориентациялық бағалау
- •13.Дәм сезу рецепторларының функционалдық мобильділігін анықтау
- •14.Иіс сезу,дәм сезу және көру сенсорлық жүйелерінің байланысын анықтау
6. Температуралық сезімталдылықты анықтау (эстезиометрия)
Керекті аспаптарды дұрыс таңдап алды:
• Термоэстезиометр (болат сыммен балқытылған шыны сауыт - термоқысқыш)
• 1 см² алаңдық саңылаулы трафарет
• Мұз
• Ыстық су (қайнаған)
Кушетка
Зерттелушіні кушеткаға жатқызды.Зерттелушінің терісіне трафаретті жабыстырдытрафареттің ауданында біркелкі орналасқан зерттелетін терідегі нүктелерге 1-2с аралығында 36 рет термоқысқышпен жанасу жүргіздітермоцепторлардың тығыздығын суықты сезетін рецепторлардан бастап, термоэстезиометрді жаншылған мұзбен толтырды.Ыстықты сезетін термоцепторлардың тығыздығын зерттеу үшін термоэстезиометрді ыстық сумен толтырды.Термоэстезиометрияны арқаның терісінде, алақанның сыртқы терісінде, сұқ саусақтың ұшында жүргізді.Алынған мәліметтерді салыстырып, айырмашылықтарына түсініктеме берді.
7. Дәм сезу табалдырығын анықтау (густометрия)
Студент өзін зерттелушіге таныстырды.
Қандай әрекетті жүргізуін қажеттігін атап өтті.
Керекті аспаптарды дұрыс таңдап алды:
• Концентрациялары көрсетілген төрт сериялы флакондар: қант ерітіндісінің, натрий хлориді ерітіндісінің, лимон қышқылы ерітіндісінің және хинин гидрохлоридінің (0,001%, 0,01%, 0,1%, 1%)
• Көз пипеткалары
• Суы бар стакан
Зерттелушіні орындыққа отырғызды.
Зерттелушінің тіліне ерітінділердің тамшысын (тілдегі дәм сезу топографиясын ескере отырып).
Зерттеуді минимальдық концентрациядан бастап, зерттелуші дәмді анық сезгенше дейін көтерді.
Әрбір сынаманы 10-12 с жүргізіп болған соң, зерттелушінің ауыз қуысын сумен шайғызды.
Әрбір сынаманы 1-2 мин аралықта жүргізді.
Алынған мәліметтерді арнайы кестеге енгізді.
Алынған мәліметтерді қалыпты жағдаймен салыстырды.
8. Тері терморецепторларының жоғарғы және төменгі температуралар әсеріне бейімделуін анықтау
Студент өзін зерттелушіге таныстырды.
Қандай әрекетті жүргізуін қажеттігін атап өтті.
Керекті аспаптарды дұрыс таңдап алды:
• Түрлі температуралық суы бар ыдыстар (10, 25, 40°С)
• Секундомер
Зерттелушіні орындыққа отырғызды.
Зерттелушінің алақанын ыстық (40°С) немесе суық (10°С) суға салдырып, оның терморецепторларының бейімделу уақытын, яғни суықты немесе ыстықты сезіну төмендеген уақытты анықтады.
Зерттелушінің екі қолының да алақан саусақтрын жылы суға (25°С) салдырды.
Зерттелушінің екі қолындағы сезім бірдей екенін анықтаған соң, бір қолын ыстық суға, екіншісін суық суға салдырды.
1-2 мин соң зерттелушінің екі қолын бір уақытта 25°С суға салдырды.
Контраст құбылысының пайда болғанын анықтады.
Терморецепторлардың суық пен ыстыққа бейімделу уақыттарын анықтады.
9. Түстерді араластыру тәжірибесін жүргізу
Студент өзін зерттелушіге таныстырды.
Қандай әрекетті жүргізуін қажеттігін атап өтті.
Керекті аспаптарды дұрыс таңдап алды:
• Түрлі түсті квадратты кестелер (қара және ақшыл фондағы сұр квадрат, қызыл және ақ фондағы сары квадрат, қызыл, жасыл, көк, сары, қара және ақ квадраттар)
Зерттелушіге түрлі фондағы квадратты кестелерге қарауын сұрады.
Зерттелушінің сұр квадратты кестесі қара фонда ақшыл, сары квадратты кестенің қызыл фонда жасылдау болып сезгенін сұрап анықтады.
Зерттелушінің ұзақ уақыт қызыл квадратқа, кейін ақ квадратқа қарауын сұрады, оның жасыл түсті квадрат сезгенін сұрап анықтады.
Осы әрекеттерді басқа түсті квадраттармен қайталап жасатты.
1-2 мин соң зерттелушінің екі қолын бір уақытта 25°С суға салдырды.
Түстік және жарықтық контраст құбылыстарының пайда болғанын анықтады.