1. Бензинге қойылатын талаптар қандай?

Бензинннің қалдықтары,ассортименті, экологиялық талаптар

Карбюраторлы Қ-дың жұмысы барысында жанармай жүйесі мен жану камерасында тұнбалар пайда болады. Бакта, сүзгіде, карбюраторда бұл қалдықтар жұмсақ және жабысқақ болса, жану камерасында, түтікшелерде, жоғары Т-ға байланысты қалдықтар тығыз. Тұнбалардың пайда болуына негізінен смолалы қосындылар әсер етеді. Смола бұл қара-қоңыр түсті, сұйық, тығыздығы 1000 кг/м³, молекулалық массасы 350-900, болатын, кез-келген мұнай өнімдері мен органикалық еріткіштерде оңай еритін зат.Бензиннің әртүрлі маркаларында ол 7-10 мг/100 мл мөлшерден аспауы керек. Егер ол 2-3 есе артық болса Қ-тың ресурсы 25 пайызға азайады.

Сақтау барысында бензиннің смолалануын азйту үшін ыдыстар ашық түспен боялады, мүмкіндігінше толтырылып құйылады. Бензиннің тұрақтылығын арттыру үшін оны дайындау барысында арнайы тұрақтандырғыштар қосылады: тотықтырмауыштар ағаш-смолалы ФЧ-16 (фенол қоспасы), гидрохинол.

Тотығу дегеніміз химиялық, электрохимиялық үрдістердің әсерінен металдың бұзылуы. Отынның құрамында қышқылдар мен сілтілердің, күкіртті қосындылардың, судың ж.б. болуынан бактің , түтікшелердің, жанармай аспаптарының бөлшектерінің тотығуы ұлғайады.Органикалық қышқылдар бензинде судаерігіштерге қарағанда әлсіздеу, сондықтан оның мөлшері 3 мг шамасында шектеледі.Тұтастай алғанда тотықтанбаушылық қасиет Қ-тың техникалық күйіне, жанған бензиннің сапасына, пайдалану жағдайына, ортаның Т-на, жөндеушінің шеберлігіне, Қ-тың жүктелу дәрежесіне, ТО-ның мерзімді өткізілуіне байланысты.

Мұнай өңдеу зауыттары Ав. маркаларына лайықталған ав.бензинінің сандар мен әріптермен шартты таңбаланған әртүрлі маркаларын шығарады, :

-ГОСТ-2084-77 бойынша: А-76, АИ-93, АИ-95.

- ТУ 38.001165-87: АИ-92;

- ТУ 38. 401-58-122-95: АИ-98

Ав. б-ні, И – Детонациялық қасиеті зертеулік әдіспен анықталған, ал саны –ОЧ-ның ең аз мөлшері.

Егер маркада «И» әрпі болмаса, онда бензиннің ОЧ-ы моторлық әдіспен анықталғаны. Этильденген б-н этилденбегеннен түсі арқылы ажыратылады: А-76 – сары; АИ-93 – қызылкүлгін; АИ-98 – көк.

Б-нің қысқы және жазғы түрлері болады, қыстық б-нің фракциясы жеңіл және қаныққан будың қысымы жоғары болады. Ав. б-інің сақталу мерзімі дайындалған уақыттан бастағанда 5 жылдан аспайды.

Біздің қалаларымыздағы ауаның ластануының 90 пайызы автокөліктердің әсерінен, сондықтан ав. отынының экологиялық талаптарға сай болуы өте маңызды. Бензиннің сапасын көтеруді шешу жолдары:

• Б-нің құрамында қорғасын қоспасын болдырмау;

• Б-де күкірт 0,05, ал болашақта -0,003 пайызға азайту;

• Б-де ароматты көмірсутекті- 45, ал болашақта - 35пайызға азайту;

• Б-де смоланың нақты концентрациясын 100 см³- не 5 мг мөлшерінде нормалау;

• Б-ннің фракциялық құрамы мен қаныққан бу қысымын дифференцициялау;

• Жанармай аппаратын смолаланудан және ластанудан қорғайтын жуғыш присадкаларды енгізу. Біздің барынша көп тұтынатын Б-н маркалары аталған талаптарға сәйкес емес, оларда қорғасын, күкірт көп, бензол мен жуғыш присадкалар регламенттенбеген. Көптеген зауыттар тек қана жазғы және қысқы Б-н түрлерін шығарады, ондай Б-дер 350С жоғары Т-да булы тығындар түзеді, 250С төмен Т-да нашар буланады. ГОСТ-51105-97стандартының талабы бойынша этилденбеген Б-нің булану класы 5 түрлі. Б-нің сапасын көтеруге байланысты алынған барлық шаралардан оның агрессиялығының азайтудың мөлшері 12 пайыз.