Қорытынды

Мұнай - Жердің шөгінді қабатында таралған, жанғыш майлы сұйықтық; маңызды пайдалы қазынды. Мұнайда көмірсутектермен қатар, құрамында көміртек пен сутегіден басқа азот, күкірт, оттегі және басқа да элементтер бар гетероорганикалық гетероатомды қосылыстар кездеседі. Мұнай дүние жүзілік жанар-жағар май-энергетикалық балансында орасан зор үлеске ие: оның адамзат пайдаланатын қуат көздері ішінде 48% алады.

Бұл дипломдық жобада мұнайдың тығыздығын, тұтқырлығын, лап ету температурасын, қату температурасын, тұтану температурасын, өздігінен тұтану температурасын, жану температурасын анықтау тәсілдерін қарастырдым. Мұнай және мұнай өнімдерінің физика химиялық қасиеттерін анықтауға арналған плотномер, маномер, визкозиметр, термометр аппараттары мен құрылғыларымен жақынырақ таныстым. МЕМСТ бойынша тұтқырлық, тығыздық, температура анықтау жолдары мен формумалары анықталды. Еңбекті қорғау, қауіпсіздік ережелері, қоршаған ортаны қорғау ережелерімен таныстым. Экономикалық бөлімде аппараттың, жұмысшылардың және еңбек ақы қоры есептелді.

Осы анықталынған әрбір физико-химиялық көрсеткіш мұнайдың сапасы мен қатары, оны жалпы қолдану жағдайын да толықтай көрсетеді. Мысалы, тұтану температурасы мұнайдың суық күйінде қыздырмай-ақ ағуын, мұнайды жаз мезгілінде қолдану жағдайын да көрсетеді және соның негізінде мұнайды өрт қауіптілік категорияларын бөлуге мүмкіндік туғызады. Сондықтан да қыста мұнай жақсы жүріп тұрады, ал жазда қажетті үйкеліс режимін қамтамасыз етеді.

Одан кейін мұнай және мұнай өнімдерінің әрбір түрі үшін МЕМСТ- да көрсетілген физико-химиялық көрсеткіштері анықталынады. Оған тығыздық, тұтқырлық және соның негізінде тұтқырлық индексі есептелінеді, қату және тұтану температуралары, мұнайдың құрамындағы судың және механикалық қоспалардың массалық үлестері, мұнайдың металға коррозиялық әсері де анықталынады. Осы әрбір мұнай өнімдерінің түрі үшін анықталынған физико-химиялық көрсеткіштерден кейін ғана мұнайдың сапасы туралы толық мәлімет беруге болады.

Қолданылған әдебиеттер

1. Турганбеков Е.М. 5В072100 – Органикалық заттардың химиялық технологиясы мамандығы бойынша дипломдық жұмысты орындауға арналған әдістемелік нұсқау / Е.М. Турганбеков, С.Ш. Камалова, Г.Е.Калешева. РИО ЗКИТУ, 2013 г. – 30 с.

2. Г. Қ. Бишімбаева «Мұнай және газ химиясы мен технологиясы»/ Г. Қ. Бишімбаева, А. Е. Букетова. - Алматы : Бастау, 2007.-360 б.

3. Доғалова Г. Н. «Мұнай-газ секторындағы басқару»/ Доғалова Г. Н. - Алматы : Экономика, 2007.-282 б.

4. Серікбаева Ж.- «Мұнай, мұнай өнімдері»/Серікбаева Ж.- Химия мектепте, 2004ж. – 236 б.

5. Коныспаев С.Р. «Қазақстанның мұнай химиясы өнеркәсібінің жағдайы, проблемалары мен болашағы»/ Коныспаев С.Р. Алматы: 2005ж.-Б 36.

6. Сериков Т.П,. Оразбаев Б.Б. «Технические схемы переработки нефти и газа в Казахстане»/, Сериков Т.П,. Оразбаев Б.Б. Учеб.пособие для вузов, Атырау, 1993.-263б.

7. Мановян А.К. «Технология первичной переработки нефти и природного газа»/ Мановян А.К., Учеб.пособие для вузов, М., Химия, 2001.

8. Серіков Т.П., Ахметов С.А. «Мұнай және газды терең өңдеу технологиясы»/ Серіков Т.П. - 3 томды, Атырау, 2005.-320 б.

9. Омарәлиев Т.О. «Мұнай мен газдан отын өндіру арнайы технологиясы», Астана, Фолиант, 2005

10. Абайылданов Қ. Н., Нұрсылтанов Ғ. М. Мұнай мен газды өндіріп, өңдеу. /Омарәлиев Т.О. –Алматы: ҚазҰТУ, 2003.- Б 464-467.

11. Альбом технологических схем процессов в переработки нефти и газа. – Под ред. Б. И. Бондаренко. – М.: Химия, 1983. С29-33.

12. Сарданашвили А.Г., Львова А.И. «Примеры и задачи по технологии переработки нефти и газа»/ Сарданашвили А.Г., Львова А.И. - М.:Химия, 1980.-285 с.

13. Кузнецов А.А., Судаков Е.Н. «Расчеты основных процессов и аппаратов переработки углеводородных газов», Справочное пособие, М.: Химия, 1983.-185 с.

14. Белянин Б.В., Эрих В.Н. «Технический анализ нефтепродуктов и газа»/ Белянин Б.В., Эрих В.Н. - М.: Химия, 1979.- 302 б.

15. Эмирджанов Р.Т., Лемберанский Р.А. «Основы технических расчетов в нефтепереработке и нефтехимии»/ Эмирджанов Р.Т., Лемберанский Р.А.- М.,19 94.-294 с.

16. Суханов В.П. «Переработка нефти», Учеб.для средних проф.-техн. учебных заведений, М., Высшая школа, 1979

17. Эрих В.Н., Расина М.Г., Рудин М.Г. «Химия и технология нефти и газа»/ Эрих В.Н., Расина М.Г., Рудин М.Г. - М.: Химия, 1985. -286 с.

18. Ахметов С.А. «Технология глубокой переработки нефти и газа»/ Ахметов С.А. - Уфа: Гилем, 2002.-218 с.

19. Суханов В.П. «Безопастность труда в нефтеперерабатывающих и газоперерабатывающих производствах. Правила и нормы»/ Суханов В.П. - М.: Недра, 1989.-189 с.

20. Каган С. З., Плановский А. Н., Рамм В. М. Процессы и аппараты химической технологий. Учебник для вузов. Изд. «Химия». Москва 1968. – 848 с.

21. Вержичинская С. В., Дигуров Н. Г., Синицин С. А. Химия и технология нефти и газа: учебное пособие. – М.: ФОРУМ – ИНФРА – М, 2007. – ил. – (Профессиональное образование).

56