Іі Практикалық сабақтар

Семинар №1. Ландшафтану курсына кіріспе

1. Ландшафтану пәні бойынша негізгі және қосымша әдебиеттерді қарастырып, қысқаша аннотация беру.

2. «Ландшафт» сөзінің пайда болуы және ғалымдардың «ландшафт» сөзіне берген анықтамалары.

[1,2,3,5,6]

Семинар №2. Ландшафттану тұжырымының қалыптасу тарихы.

1. Алғашқы ландшафттану туралы ілімді қалыптастырушы ғалымдар: Н.А.Солнцев, Л.С.Берг, В.Б.Сочава.

2. Докучаевтың ландшафт туралы көзқарасы.

[1,6]

Семинар №3. Ландшафт компонеттері және ландшафтты қалыптастырушы факторлар.

1. Ландашафт құрушы компонеттер және компоненттер дегеніміз не?

2. Ландшафтты қалыптастырушы факторлар.

[1,3,5,6]

Семинар №4. Ландшафт морфологиясы.

1. Ландшаттарды құрайтын морфологиялық территориялық табиғат кешендері, құрылымдық бөліктерінің сатыларына қарай жіктелуі.

2. Морфологиялық ТТК-ның ландшафтты қалыптастырудағы рөлі, маңызы.

3. Биіктікке байланысты өзгеруі.

[1,5,]

Семинар №5. Ландшафт кешендерінің дамуы және динамикасы.

1. Ландшафт генезисі. Генетикалық және кешендік топтары.

2. Ландшафт динамикасы. Оның өзгеру себебі, әсер етуші процестер.

3. Динамиканың құрылымы, табиғат зоналарының бірігуі.

[1,3,5,7]

Семинар №6. Ландшафттың таксономиялық бірліктер жүйесі.

1. Ландшафттың таксономиялық бірліктер жүйесіне анықтама беру (белдеу, зона, зонашық; ел, аймақ, облыс).

[1,5,6]

Семинар №7. Ландшафттың аймақтық және аудандық бөлшектері.

1. Ландшафттардың шығу тегіне қарай, ішкі сыртқы күштердің әсер ету деңгейіне қарай бөлшектенуі.

2. Ландшафттарды жіктеу: ендік зоналық, азоналдық, секторлық, морфоқұрылымдық.

[1,6]

Семинар 8. Жердің ландшафтылық сферасы.

1. Ландшафт сферасының негізгі түрлері.

2. Ландшафттардың жазықтардағы, таулардағы класстарға, типтерге бөлінуі.

3. Өзендердің, көлдердің жағалауындағы ландшафттар, олардың түрлері.

[7]

Семинар №9. Дүниежүзілік ландшафттар.

1. Полярлық және поляр маңы ландшафттар.

2. Бореалды және борелды-суббореалды ландшафттар.

3. Суббореалды ландшафттар.

4. Субтропиктік ландшафттар.

5. Тропиктік және субэкваторлық ландшафттар.

6. Экваторлық ландшафттар.

[1,3]

Семинар №10. Ландшафттың түрлері.

1. Климатогенді, тектогенді, вулканогенді ландшафттар.

2. Флювиальды, криогенді, гидрогенді және гляциалды ландшафттар.

3. Литогенді, биогенді, техногенді ландшафттар.

4. Селитебті, мәдени, антропогенді ландшафттар.

[6]

Семинар №11. Антропогенді ландшафттар.

1. Адамдардың табиғатқа әсері. Әсер ету деңгейі. Адамдардың қайтымды және қайтымсыз әсер етуі.

2. Ауыл шаруашылық ландшафтысы. Өндірістік ландшафт.

3. Транспорт ландшафтысы, рекреациялық ландшафттар және т.б.

[6,7]

Семинар №12. Қазақстанның жазық жерлердің ландшафтысы.

1. Жазықтардағы зоналық заңдылық. Жазықтардағы интрозоналды ландшафттар.

2. Орманды дала, дала, шөлейт, шөл зоналарының ландшафттары.

[5,6]

Семинар №13. Қазақстанның таулы аймақтарының ландшафтысы.

1. Таулы аймақтардағы ландшаттардың ерекшелігі.

2. Ландшафттардың биіктік белдеу заңдылығына сай өзгеруі, оған әсер етуші факторлар.

3. Биік, орташа, аласа таулардың ландшафттары.

[5,6]

Семинар №14. Далалық ландшафттық зерттеулер.

1. Геологиялық және геоморфологиялық зерттеулер.

2. Метеорологиялық және гидрологиялық зеттеулер.

3. Топырақ, геоботаникалық және зоогеографиялық зеттеулер.

4. Камеральдық кезең (ландшафттық карторграфиялық карта, ландшафттық қима, есеп).

[6,7,8]

Семинар 15. Ландшафттың экологиялық аудандастырылуы.

1. Физгеографиялық, геоморфологиялық, климаттық аудандастырудың прициптері.

2. Ландшафттың зоналарының экологиялық жағдайы.

[6,7,8]

ІІІ Зертханалық жұмыстар

Зертханалық жұмыс № 1

1. Рябчиков бойынша құрлықтағы ландшафтың негізгі зоналық типтік жіктемесін қарастыру (қосымша А);

2. М.Будыко және А.Григорьев бойынша солтүстік жарты шардағы географиялық зоналық сызбасын талдау (қосымша Ә);

3. Гипотетикалық материктегі ландшафтың негізгі зоналық типтерімен географиялық белдеудің сызбасын салып, оған талдау жасау (қосымша Б).

Зертханалық жұмыс № 2

1. Берілген материк бойынша көрсетілген бағытпен кешенді немесе физикалық –географиялық қимасын құру;

2. Берілген қимаға сипаттама бере отырып, осы бағыттағы табиғат зоналардың ауысуын, ондағы ландшафты құраушы фактілерін байланыстыра отырып, талдау жасаңыз.

Зертханалық жұмыс № 3

1. Қазақстан ландшафтар картасы бойынша берілген облыс аумаңында орналасқан ландшафтарды тізіп, олардың жіктемесін жасап, басым ландшафтар түрін анықтаңыз;

2. Берілген облыстың физикалық –географиялық аудандары бойынша қаңдай аймаққа жататындығын және зоналық аудандары бойынша қаңдай табиғат зонасына жататыңдығын кескін картаға түсіріңіз;

3. Берілген облыс аумағы бойынша солтүстік –оңтүстік бағытта кешенді қима құру.