2 Есептік жұмыстар
2.1 Қысқартылған релістерді салуды есептеу
Түйіскен жерлер мүмкіндігінше қисықтық радиус бойынша орналасу үшін, қысқартылған рельстерді қисықтықтың ішкі жібі бойынша орналастырады. Сыртқы рельстің қисықтық радиусы үлкенірек болғандықтан, біз қысқартылған рельстерді қолданамыз.
Қысқартудың келесі типтері қолданылады: буын ұзындығы 25 метр болғанда К=80, буын ұзындығы 12,5 метр болғанда К=40, 80, 120 мм.
Ұзыдығы қалыпты және қысқартылған рельстерді ішкі жібі бойынша дұрыс алмастырумен салғанда, ұзындығы қалыпты және қысқартылған рельстерді ішкі жібі бойынша дұрыс алмастырумен салғанда, түіскен жерлердің ішкі және сыртқы жібінің көлденең бағыты бойынша дұрыс келмеуі К/2 - ден аспуа керек. Көрсетілген себептерден түйіскен жерлердің дұрыс келмеуіне қарамастан, 8 см – ге дейін эксплуатация кезінде жолдың дұрыс келмеуі рұқсат етіледі.
Түзу жолдың қисықтық радиусы R1 мен түйіндесуі, қисықтық жол радиусы R1 R2 қисықтық радиусынан өту қисығы (ӨҚ) көмегімен жасалынады. Онда сыртқы рельстің көтерілуі және колеяның кеңеюі орындалады, сондықтан қисықта қосымша күшінің кенеттен пайда болмауын қадағалайды.
Өту қисықтарда айнымалы радиусы болады, олардың ұзындығы есептеумен анықталады, СНиП- ға сәйкес келуi керек.
Өту қисығының параметрлері
C=
,
м2,
осындағы R – қисықтық радиусы, м; l0 - өту қисығының ұзындығы, м.
С=600*100=60000 м2
Өту қисығының аумағындағы бұрылу бұрышы (градуспен)
φ0=
,
град,
осындағы l0 - өту қисығының ұзындығы, м; R –өту қисықтығының радиусы, м.
φ0=
=4,70
2φ0<β болу керек, бұнда β – бұрылу бұрышы, град.
Біздің жағдайымызда2*4,7=9,4<40° Өрнек орындалады.
Шеңберлі қисығының аумағындағы бұрылу бұрышы
φк=β-2φ0, град,
осындағы β – бұрылу бұрышы, град.; φ0 - өту қисығының аумағындағы бұрылу бұрышы (градусмен).
φк=40-2*4,7=30,60
Шеңберлі қисығының ұзындығы
Lшқ=
,
м
Lшқ
=
=320,3м
Бiр буындағы керектiк қысқарту
ε
=
, мм
осындағы
-рельс
ось бойынша ені
= 1600 мм-нiң нормалы колеясы үшiн, рельстердiң
бастарының өстері арасында өлшенеді;
а0
- үйреншiктi рельстiң ұзындығы, м.
ε
= =
66,7
мм
Eшқ - тың айналма қисығының iшкi рельс желiсiнiң толық қысқартуы және екi өту Eөқ
Eтолық=
Eшқ
+2 Eөқ
=
,
мм
Eтолық=
=856,8мм
Қысқартылған рельстердiң керектiк саны
N
=
,
буындар
осында
деп алынады, өйткені ε>40
мм.
N
=
=
10,71≈11 буын
Өту қисығының басынан (ӨҚБ) бірінші түйіскен жерге дейінгі саналатын қысқарту, бұнда в1 (6 м):
E1=
E1=
=
0,48мм
Осы өту қисығында келесі түйіскен жерлер үшін:
Ei=
li=bi+ao, мм
осында Еi= i түйісік үшін қысқарту ; li- ӨҚБ1 – ден екінші, үшінші және т.б. түйісіктер дейінгі қашықтық.
l1=6+25=31 мм
E1=
=
12.8 мм
Үшінші түйіскен жер ӨҚБ1 – ден осындай қашықтықта болады
l2=31+25=56
Төртінші түйіскен жер ӨҚБ1 – ден осындай қашықтықта болады
E2=
мм
l3=56+25=81
E3=
мм
l4=81+25=106>l0=100
106>l0=100 осыдан ол шеңберлі қисығында орналасқаны көрінеді. Осылайша бірінші өту қисығының қысқартылуы осы формуламен табылады
Eөқ1=
Eөқ1=
=
133.3 мм
Шеңберлі қисығының қысқартылуы осылайша табылады
Ешқi=Eөқ1
,
мм
осында l’i- ШӨҚ 1 – ден шеңберлі қисығындағы керекті түскен жерлер үшін қашықтық .
ШӨҚ 1 – ден бірінші түйіскен жерге дейінгі қашықтық
b2=106-100=6 м
және төртiншi түйіскен жер үшiн жиынтық қысқарту (шеңберлі қисықтағы бірінші)
E4(кк1)
= 133.3+
=
149.3мм
Сәйкесінше 4 түйіскен жер үшін (5 -ші буын)
L1=6+25=31 м
E5(кк2)
=133.3+
=216мм
L2=31+11*25=306м
E6(кк3)
=133.3+
=949.3мм
Шеңберлі қисығының соңы үшін l’=Lkk , сонда жиынтық қысқарту
Ekkk=Eпк1+
Ekkk=133.3+
=
987.4мм
Екiншi (шартты) өтпелi қисығының ӨҚ2дiң қысқартуы ӨҚБ2дiң (бұрылыстың аяғы) басталуынан есептеумен жолымен анықталады.
Алған шама сонымен бiрге барлық қисық арналған қысқартуды ортақ сомадан шегередi
Eпк2(i)=
Eтолық-
, мм
осындағы хi - ӨҚБ2 – нің басынан керекті түйіскен жерге дейінгі қашықтық.
Шеңберлі қисығының соңынан бірінші түйіскен жерге дейін
х1=l0-b3, м
b3
= L2+
306+25-320.3=11
осында b3 - стандартты рельстің қалдығы, қай екiншi айналма ауыспалына өттi (11).
х1=100-11= 89м
E8(кк21)=856.8-
=
751.2мм
Жиырма үшінші түйіскен жер үшін және қисықтағы бірінші үшін ӨҚ2
Екінші өту қисығынан келесі түйіскен жерлерге дейінгі қашықтықтар
х2 = l0 – (b3+a0) , м
х2 = 100-(11+25)=64м
E2(пк22)=751.2
-
x3 = 100-(11+25+25)=39м
E3(пк22)=697
-
x4 = 100-(11+25+25+25)=14м
E3(пк22)=676.7
-
a1=a0- b1+0.01=25-6+0,01=19.01 м
b4=a0-x4=25-14=11м
E4=
Eтолық=
=858.3мм
