Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
оу дістемелік кешен.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
5.16 Mб
Скачать

4. Төмендегі сөз тіркестерін мәтіннен тауып, сол сөйлемдерді жазып алыңыз.

Қажет болмады, қажеттілігі туды, қарапайым құрал, қолайсыз болды, тамшылап тұрады, Византиялық қолжазбалардан, қателесуі мүмкін, дәлірек көрсететін, кеңінен тарады, өздігінен жүретін сағаттар, сәннен шыға бастады, жасап шығарды, алатын орны, белгілі бір уақытпен.

5. Төмендегі сөз тіркестерімен сөйлем құраңыз.

солнечные часы – 1910 жылы шықты

водяные часы – 20 ғасырда кеңінен тарады

часы - маятники – соңғы кезде пайда бола бастады

кварцевые часы – осы күнге дейін пайдаланылып келеді

башенные часы-күн сағатынан кейін шықты.

атомные часы- VI ғасырдың аяғынан белгілі.

электронные часы- 1657 жылы шықты.

самозаводящиеся часы-киімнің қалтасына салынатын болған.

карманные часы- 1948 жылы орнатылды.

ручные часы- 1929 жылдары пайда бола бастады.

6. Сөйлесуді тыңдап, оқыңыз. Біреуіңіз - Әлішер, екіншіңіз сағат шебері болып, жолдасыңызбен сөйлесіп әңгімені жалғастырыңыз.

Әлішер: Сәлеметсіз бе!

Сағат шебері: Сәлеметсіз бе!

Әлішер: Менің сағатым сынып қалды. Жөндеп беріңізші.

Сағат шебері: Сағатыңыз артта қала ма, озып кете ме?

Әлішер: Сағатым тоқтап қалды. Кеше жерге түсіріп алдым.

Сағат шебері: Әкеліңіз көрейін ... Әйнегі де сыныпты.

Әлішер: Онда жаңа әйнек салып беріңіз.

Сағат шебері: Сағатыңызды тазалайын ба?.........

ІV сабақ

4.1. «Ұлы іс отаншылдықтан туады»

Жіктік жалғау, тәуелдік жалғау

  1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз.

бәсеке – конкуренция

қабілетті – способный

қамшылауы керек – должен постараться

беймаза – беспокойный

дәулет – богатство, достояние

сәулет – архитектура, торжество

мұра – наследие

ұстаным – принцип

борыш – долг

мақсатсыздық – бесцельность

отаншылдық – патриотизм

ұлттық дәстүр – национальная традиция

жоққа шығару – опровержение, свести на нет

әдет-ғұрып – обряд, обычай, традиция

саясат – политика

қуатты күш – мощная сила

түбегейлі – кардинальный, коренным образом

татулық – дружба

тұрақтылық – стабильность

игілік – благо

үрдіс – процесс

рух – дух

2. Мәтінді оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз, мәтінге ат қойыңыз.

Мемлекет деген, ең алдымен, адамдар. Мемлекет бәсекеге қабілетті болуы үшін адамдар, яғни бүкіл ұлт бәсекеге қабілетті болуы керек. Ол үшін әрбір адам өзін-өзі қамшылауы керек. Мына беймаза тіршілігімді, бір ғана берілетін өмірді қайтсем дәулетті, сәулетті етемін деп жанын жеуі керек. Сонда ғана мемлекет өседі, өнеді, өркендейді»- деген еді елбасы. Яғни мемлекеттің өсіп-өркендеуі үшін әр адам өз елін жанындай сүйіп, қастерлеуі қажет, өз елінің патриоты болуы керек. Кез келген қоғам өмірінде осы отаншылдыққа қарсы болар рухани дерт – нигилизм, космополитизм де қанат жаяды.

Нигилизм (грекше «ештеңе») – қоғамда қабылданған, бүкіл адамға пайдалы, жағымды мұраларды, мәдени және моральдық ұстанымдар мен ережелерді мойындамау, адамның қоғам алдындағы борышын ұмыттырып, мақсатсыздандыру, отаншылдық сезімнен айыру.

Космополитизм (грекше «әлем азаматы») – ұлттық сезімді, ұлттық дәстүр мен мәдениетті, отаншылдықты жоққа шығару, ірі елдер бүкіл дүниежүзіне үстемдік жүргізуге, өз әдет-ғұрпын, салт-санасын зорлықпен енгізуге тырысатын агрессиялық саясаттың көрінісі.

Оларға қарсы тұрар қуатты күш – отаншылдық. Ата Заңымызда: «Республика қызметінің түбегейлі принциптері: қоғамдық татулық пен саяси тұрақтылық, бүкіл халықтың игілігін көздейтін экономикалық даму, қазақстандық патриотизм», - деп көрсетілген.

Отаншылдық қазақ халқы үшін жаңа үрдіс емес. Талай жылғы қиыншылықта тұтас елдігімізді, таза ұлттығымызды сақтап қалуы қазақ халқының отаншылдық рухының асқақтығын танытады.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]