1949 Ж. Ақш-та коммерциялық кәсіпорын түрінде пайда болған телевизия:

A) Эфирлік.

B) & Кабельдік.

C) Спутниктік.

D) Тәулік бойы.

E) Кассеталық.

*****

Осы әлеуметтік институттың шешімімен 1972 ж. кабельдік ТВ құқықтық негізге ие болды:

A) & АҚШ-тың Жоғарғы соты.

B) Ұлыбритания королевасы.

C) КСРО Министрлер Кеңесі.

D) Жапон императоры.

E) Франция президенті.

*****

Жердің жасанды серігі арқылы сигналды жіберетін және қабылдайтын телевизия түрі:

A) Кабельдік.

B) Эфирлік.

C) & Спутниктік.

D) Кассеталық.

E) Дұрыс жауабы жоқ.

*****

Адамның белгілі бір мүшесін, заттың жеке бөлшегін көрсету:

A) & Ірі план.

B) Белдік план.

C) Орта план.

D) Жалпы план.

E) Макроплан.

*****

“План” дегеніміз:

A) Затты ерекше көру нүктесінен түсіру.

B) & Кадрдағы бейненің масштабы (көлемі).

C) Монтаждың түрі.

D) Телевизия жанры.

E) Сценарий.

*****

Монтажшының міндеті:

A) & Кадрлар ретін жүйелеу.

B) Жарық түсіру.

C) Тексті өңдеу.

D) Дыбыс жазу.

E) Кадрдан тыс дауысты жазу.

*****

Болашақ телетуындының бейнелеу және дыбыстық шешімін қағазға түсіру:

A) Монтаж.

B) Редакциялау.

C) Режиссура.

D) & Сценарий.

E) Аранжировка.

*****

1939 Ж. “Енді біз дыбысқа бейнені қосамыз” деп хабарлаған ақш радиокорпорациясының президенті:

A) & Давид Сарнов.

B) Руперт Мэрдок.

C) Антони Иден.

D) Сергей Эйзенштейн.

E) Кольбер.

*****

1990 Ж. Басында бұл құрлықтың бірқатар елдерінде телевизор саны 100 адамға екеуден ғана болды:

A) Евразия.

B) Аргентина.

C) & Африка.

D) Латын Америкасы.

E) Солтүстік Америка.

*****

Әлемнің ағылшын тілді елдерінің барлығында ақпарат құралдары бар медиамагнат:

A) Кольбер.

B) Сноу.

C) & Мэрдок.

D) Джонсон.

E) Розинг.

*****

“Сапалы телевизия мақсатындағы шара” қоғамдық ұйымы қай елге тән:

A) & Англия.

B) Америка.

C) Шотландия.

D) Қазақстан.

E) Ресей.

*****

1980 Ж. 1 маусымында нендей маңызды оқиға болды :

A) & Спутникті кабельді жаңалықтар жүйесі CNN тарата бастады.

B) Әділдік доктринасы қабылданды.

C) Теледидар арқылы ішімдіктерді жариялауға тыйым салынды.

D) АВС Дисней студиясымен бірлесе жұмыс істеуді бастады.

E) Теледидарға мемлекет цензурасы жойылды.

*****

Декодер атты құрылғы кімге беріледі:

A) & Кабельдік телевизияның тұтынушысына.

B) Теледидары бар әрбір адамға.

C) Спутниктік телевизияның тұтынушысына.

D) Кабельдік студияның қызметкерлеріне.

E) Дұрыс жауабы жоқ.

*****

1980 Ж. Ортасына дейін ұшырылған серіктердің көпшілігі не мақсатқа негізделген:

A) & Телефон байланысы.

B) Мұнай көздерін барлау.

C) Әскери барлау.

D) Шетелдермен жедел байланыс.

E) Осылардың барлығы.

*****

Бұл хабар кейіпкерлерінің қатарында Түркия Президенті С.Демирел, Малайзияның премьер-министрі Махатхир, белгілі саясаткер А.Төлеев т.б. бар:

A) “Сұхбат”.

B) “Парыз бен қарыз”.

C) & “Тұлға”.

D) “Уақыт және қайраткер”.

E) “Қайраткер”.

*****

Адамдар арасындағы қарым-қатынас мәдениетін зерттеуші Д.Карнеги жақсы сөйлеп, шешен атану үшін ең бірінші ереже ретінде нені ұсынған:

A) & Сөзді ынтамен, күшті ұмтылыспен бастау.

B) Әңгімелесушіні мақтау.

C) Өзіңіздің жоғары класты журналист екендігіңізді ескерту.

D) Оны сыйлайтындығыңызды сездіріп отыру.

E) Ақпарат берушімен әңгіменің сіз үшін маңызды екенін ескертіп отыру.

*****

Журналистің шығармашылық қызметінің бастауы:

A) Объектіні ұзақ уақыт, мұқият бақылау.

B) Алған тақырыпты терең зерттеу.

C) & Тақырып таңдау.

D) Объектімен кездесу.

E) Сценарий жазу.

*****

Ақпаратқа қатысты қойылатын сұрақтар:

A) & Кім? Не? Қайда? Қашан? Неліктен?

B) Қазақстан жерінде ме, оған қатысты ма, ықпал ете ме?

C) Проблемалық па? Ақпараттық па? Жаңалық па?

D) Үлгі ету, Сабақ алу, Әшкерелеу

E) Сықақ, әжуа, шарж.

*****

Сатира мен юмордың негізі:

A) & Комизм

B) әдебиет

C) Журналистика

D) Фольклор

E) Жанр.

*****

Достық шарждың карикатурадан айырмашылығы:

A) Айырмасы жоқ

B) Шарж БАҚ тәжірибесінде қолданылмайды

C) Кейіпкер бейнесі тым бұрмаланбайды және мәтінге жоғары талап қойылады

D) & Карикатурада мәтін болмайды, достық шаржда болады

E) Автордың көзқарас айқындылығы бойынша.

*****

Репортажда сұқбат элементтері бола ма:

A) Болмайды

B) & Болады

C) Болса ол сұқбатқа айналып кетеді

D) Басты кейіпкермен ғана сұқбаттаса алады

E) Сұқбат диалог ретінде көрінеді

*****

Публицистика жанрларын алғаш пайымдаған ғалым:

A) Ахмет Байтұрсынов

B) & Тауман Амандосов

C) Темірбек Қожакеев

C) Зейнолла Қабдоллов

D) Х.Досмұхамбетов.

*****

Тікелей репортаждағы диалогтің ролі:

A) көркемдеушілік

B) толықтырушылық

C) & Журналистік ақпарат алу шеберлігі

D) сюжет аралық үзілісті жалғастыру

E) оператор шешімін көрсетеді

*****

Баспасөздегі және телеарнадағы тікелей репортаждың оперативтілік айырмасы.

A) Баспасөздегі репортажды кез-келген орында оқуға болады

B) Телерепортаж жеделдігі оқиға болып жатқанда

C) & Баспасөзде тікелей репортаж деген түсінік жоқ

D) Оперативті болу үшін газет репортажын күні бұрын даярлайды

E) Екеуінің оқырман, көрерменге әсері бердей.

*****

«Публицистика теориясы» сөз етілетін алғашы кітап:

A) & «Әдебиет танытқыш» А.Байтұрсынов

B) «Газет жанрлары» Т.Амандосов

C) «Сатира негіздері» Т.Қожакеев

D) «Уақыт және әдебиет» М.Әуезов

E) «Дүниетану даналығы» З.Серікқалиев

*****

Ақпараттық заметкадағы автордың баға беру позициясы:

A) Бұрынғы оқиғалармен салыстырып баға береді

B) Оқиғаға қатысушылармен жүздесу арқылы баға береді

C) Автор оқиға туралы өз болжамын жасайды

D) & Уақыт жеделдігінен баға берілмейді, оқиға хабарланады

E) Авторлық баға заметка соңында беріледі.

*****

Талдамалы жанрларға қандай шығармалар жатады?

A) Сұқбат, заметка

B) репортаж

C) очерк

D) & баспасөз мәслихаты, корреспонденция

E) Фельетон.

*****

Сюжетсіз очерк бола ма?

A) Болады

B) Сатиралық, сарказммен жазылса

C) & Дерексіз очерк болмайды, ал деректің өзі – сюжет

D) Редакция тапсырмасымен жазылса

E) Танымдық тақырыпқа жазылса.

*****

Репортаждың түрлері:

A) Сұқбат репортаж, танымдық репортаж

B) & Проблемалық репортаж, тақырыптық репортаж, фоторепортаж

C) Спорттық, әлеуметтік, саяси, экономикалық репортаж

D) Түсіндірмелі репортаж, тосын репортаж, қорытынды репортаж

E) Суреттемелік және сабақ алушылық.

*****

Сұқбат сауалдарын редакцияда даярлайтын адам:

A) Редактор

B) Редколлегия мүшелері

C) & Журналист

D) Сұқбат берушімен алдын-ала келісіледі

E) Кезекші редактор.

*****

«Жанр» сөзі әдебиетте білдіретін ұғымы:

A) & Тегі /род, вид/

B) саласын

C) мазмұндық бөлінуді

D) философиялық трактат мағынасын

E) Фольклорлық қолжазба мағынасы.

*****

Фельетон сөзі француз тілінен аударғанда білдіретін мағынасы:

A) монета

B) журналша

C) & листок – парақ

D) публика – бұқара

E) сын сатира.

*****

Дайджест – қандай ұғым береді?

A) Эротикалық бағыттағы жарияланымдар топтамасы

B) Тосын оқиғалар топтамасы

C) & Басқа басылымдардан көшіріп басу

D) Бір мақалаға басымдық беру

E) Сыни мақалаларды топтастыру

*****

Соңғы жылдары республикалық басылымдағы эпстолярлық публицистика үлгісі.

A) Президентке жолданған Ашық хаттар

B) Бас прокурор атына жарияланған хаттар

C) & Ш.Мұртаза мен К.Смайылов жазысқан хаттар

D) Ауыл өмірін жазған шығармалар

E) Редакция почтасындағы хабарға шолу.

*****

Ел Президентінің жолдауы жатқызылатын жанр:

A) Ақпараттық жанрға

B) Талдамалы жанрға

C) Көркем публицистикалық жанрға

D) & Ресми хабар ретінде

E) Құрылтайшымен арадағы шарт бойынша

*****

Сатиралық жанрлардағы аллегория:

A) Өсіріп айту

B) Астарлап айту

C) Күлкіге айналдыру

D) & Салыстырып сөйлеу

E) Сарказм.

*****

Пародия сұқбат жанрында қалай пайдаланылады:

A) Сұқбат берушінің жауабы ұнамағанда

B) Сұқбат берушіден сын тақырыбына жауап ала алмағанда

C) & Сұқбат кезінде пародияға жол жоқ

D) Сұқбат беруші сөзін қорытындылағанда

E) Сұқбат берушімен журналистің пікір қайшылығы болғанда.

*****

Авторлық көзқарас пен авторлық баға көбірек аңғарылатын жанр:

A) Заметкада

B) Ақпараттық жанрда

C) & Талдамалы жанрда

D) Жарнамалық материалдарда

E) Көркем публицистикалық.

*****

Ш.Уәлихановтың «Сот реформасы туралы» шығармасының жанры:

A) Есеп

B) & Көркем очерк

C) Мақала

D) Проблемалық репортаж

E) Фельетон.

*****

Ғылыми және көркем шығармалар жайында ой толғап, таразылап, саралап беретін жарияланым:

A) Шолу

B) Ашық хат

C) Корреспонденция

D) Заметка

E) & Рецензия.

*****

Басылымдарда әртүрлі жиналыстардан, кеңестерден, кездесулерден жазылған жарияланымдарды осы жанрға жатқызады:

A) Заметка

B) Репортаж

C) Сұхбат

D) Шолу

E) & Есеп.

*****

Портреттік очерктегі негізгі шарт.

A) оқиға

B) мінез

C) & адам (кейіпкер)

D) уақыт

E) авторлық баға.

*****

Көркем публицистикалық жанрлардағы гипербола:

A) Келемеж ету

B) & Өсіріп айту

C) Шартты елестету

D) Автордың ойымен баға беру

E) Мансұқ ету.

*****

«Сатира негіздері» кітабының авторы?

A) С.Байменшин

B) Т.Амандосов

C) А.Байтұрсынов

D) & Т.Қожакеев

E) М.Барманқұлов.

*****

«Публицистика – дәуір үні» атты кітаптың авторы,

A) Т.Қожакеев

B) Т.Ыдырысов

C) Ш.Елеукенов

D) & Т.Амандосов

E) М.Барманқұлов

*****

Эксклюзивті сұхбат:

A) Оқиғаға жедел түсінік алу

B) оқиға нәтижесін жедел хабарлау

C) оқиғаға қатысушының көзқарасын анықтау

D) & Тек бір БАҚқа сұқбат беру

E) Ақиқатты іздеу көрінісі

*****

«Жас тілшілер серігі» атты кітаптың авторы.

A) & Т.Қожакеев

B) М.Барманқұлов

C) Н.Омашев

D) Т.Амандосов

E) Б.Жақыпов

*****

Авторлық құқық қорғалатын нормативті құжат:

A) Республика Конституциясы

B) БАҚ туралы Заң

C) & Авторлық және сабақтас құқықтар туралы ҚР Заңы

D) Жергілікті сот органдары күнімен

E) Нотариус куәландырылуы арқылы.

Қазіргі форматты радиохабарлар

ф.ғ.к., доцент Рамазанова Ж.С.

$$$ 1

Радионың өзге ақпарат құралдарынан ерекшелігі, негізгі қасиеттері:

A) Шетел жаңалықтарын таратады.

B) &Жеделдігі.

C) &Шығынның аз кетуі.

D) Тікелей эфирлері басым

E) &Жағымды жаңалықтары басым.

F) Форматтылығы.

G) Тәулік бойы жаңалықтар таратады.

H) Тәрбиелік мәні зор.

$$$ 2

Радиохабардың бейнелеу құралдары көп зерттеліп жатқанымен, талас пікірлер аз емес. Мысалға алғашқы кезде оның дыбыстық эффектілерін тым асық бағаласа, келесі зерттеушілер бейнелеуші құралдардың барлығы бірдей деп дәлелдеуге тырысты:

A) А.А.Музыря.

B) & М.Баринов.

C) Г.В.Кузнецов.

D) С.Н.Велитченко.

E) М.Фролов.

F) & Ю.Д.Баранеевич

G) &В.Н.Ярошенко

H) Б. Д.Гаймакова

$$$ 3

Бұқаралық хабар тарату үшін ортақ 3 фактор:

A) Ақпараттық.

B) Психологиялық.

C) Рекреативтік.

D) &Көп функционалдығы.

E) Кері байланыс орната алуында.

F) &Кері нәтиже беруінде.

G)&Әртүрлі үгіт-насихаттық ағымдар мен жарнамалық ықпалдан тыс қала алмауы.

H) Тікелей эфирге шығу мүмкіндігі.

$$$ 4

Радиохабар таратудың міндеттері:

A) &Ақпараттық.

B) &Қоғамды әлеуметтік топтастыру міндеті.

C) Білімдерді жүйелендіру.

D) &Мәдени-ағартушылық міндеттері.

E) Біліктілік.

F) Эксперименталдық.

G) Жарнамалық.

H) Рекреативтік.

$$$5

Ақпараттарды іріктегенде алға шығатын мүдделер:

A) Халықаралық қатынастар.

B) &Мемлекеттік мүдде.

C) Ұлттық мүдде.

D) &Адамгершілік мүддесі.

E) Денсаулық мүддесі.

F) Табиғи мүдде.

G) Рухани мүдде.

H) &Әлеуметтік ахуал.

$$$ 6

Тікелей эфирге қойылатын негізгі талаптар:

A) Шет тілін меңгеруі шарт.

B) &Жинақылық.

C) Өз айтқанынан қайтпау.

D) Жағымды дауыс болуы шарт.

E) & Шапшаңдық.

F) Кідірістің орын алуы.

G) Эмоцияға ерік беру.

H) & Фонограмма, шу, музыкалардың тез орындалуы.

$$$ 7

«... радио мен телевизия өнері ерекше жаңа түр ретінде барған сайын өзінің мол мүмкіндіктерін ашты. Олар өзге де өнер салаларымен бірге, халқымыздың рухани мәдениетінің молшылығы үшін белсенді араласып келеді. Газет, журналдардан айырмашылығы - телевизия мен радиохабары телефильмдер мен радиоспектакльдер - өнер шығармаларын жасау мүмкіндігі бар», - деген пікірді негізге алатын ғалымдар:

A) &В.В.Егоров

B) В.Н.Ярошенко

C) Ж.Әбдіжәділқызы

D) К.Қабылғазы

E) &В.Н.Ружников

F) & Н.Омашев

G) Р.Йоффе

H) В.Л.Цвик

$$$ 8

Радиохабар таратудың міндеттері:

A) Саяси бағдарлық.

B) Рухани бағытта болуы.

C) &Тәрбиелік.

D) Этностық.

E) & Рекреативті.

F) Интеллектуалды.

G) &Эстетикалық.

H) Эрудиттық.

$$$ 9

Профессор Н.Омашев қазақ телерадиожурналистикасының тарихын зерттеуші ғалымдардың пікірлеріне сүйене отырып, қазақ жеріндегі радиостанциялардың 1913 жылдан емес, яғни 1912 жылдан жұмыс істегенін нақтылады:

A) К.Қамзин.

B) К.Қабылғазы.

C) & М.Барманқұлов.

D) Р.Сағымбеков.

E) &Ш.Нуриден.

F) Ж.Әбдіжәділқызы.

G) &Д.Бисмильдина.

H) С.Қозыбаев.

$$$ 10

Қазан төңкерісіне дейін Александр Форты мен Түркістандағы радиостанциялар жұмысының бағыттары:

A) & Радиохабарлары тек байланыс үшін қолданылып желілі телеграфты қайталады.

B) Орыс тілді тілшілер жұмысқа тартылды.

C) &Әскери және әскери-теңіз, сол сияқты почта-телеграф ведомостволары еді.

D) Ресей радиосының бағдарламаларын аударып, таратып тұрды.

E) & Шаруашылық, әкімшілік және саяси өмірге араласуы жоқтың қасы болатын.

F) Қазақ халқының мәдениеті мен тілін дәрептеді.

G) Тек әскери жаңалықтар таратты.

H) Нағыз ұлттық мүддені қалыптастыру.

$$$ 11

Телеграф Агенттігі өзінің ақпарат алу қызметінде жиі ағаттық жіберіп алуына байланысты, РОСТА беделіне нұқсан келтірмеу үшін ұстанған принципі:

A) Әлеуметтік субъектілер іс-әрекетіне араласу.

B) &Дайындаған материалдар әдеби жағынан қысқа әрі анық құрылған.

C) Әлеуметтік топтардың рухани мүддесін қорғау.

D) Топтық, қоғамдық қайшылықтар тудыру.

E) & Материалдар кездейсоқ емес, уақытқа лайық болуы тиіс.

F) &Қандай жағдай болса да ақпарат материалдары кешікпеуі қажет.

G) Моральдық нормалар мен бағдарларды тіршіліктің қайнар көзіне айналдыру.

H) Қоғамдағы саяси процестерден алшақтау.

$$$ 12

«Ауызша» газеттің баспа газетінен ерекшелігі:

A) &Шұбалаңқылық пен көпсөзділіктен ада.

B) Саясат саласында біршама ерекшелігі бар.

C) Өркениеттілігі, пәрменділігі, үйлесімділігі арта түседі.

D) Мәдени саладағы күрделі мәселелерге баруы.

E) & Мазмұны жеңіл, жұрттың бәріне түсінікті де ұғынықты.

F) Деректерді қорытады.

G) Қызықты пайымдаулар айтылған.

H) & Біртекті, бытыраңқы, үзік-үзік телеграммалар мен заметкалар біртұтас байланысқан шолуға бірігеді.

$$$ 13

Радио Достары Қоғамының Бүкілодақтық съезі радиохабарының мынадай негізгі міндеттерін белгіледі:

A) & Барлық еңбекшіге КСРО-дағы да, шетелдегі де революциялық жеңістердің барысы туралы кең хабарлама беру.

B) Қоғамдық сананы билеп-төстеуге ұмтылған саясатты көрсету.

C) & Партия-кеңес, кәсіподақ және кооператив аппаратына нұсқау беру.

D) Ұлттық идеяны айқындаушы мағыналық көптеген факторға назар аудару.

E) & Көркем-тәрбие жұмысы.

F) Ұлттар мен этностар арасындағы байланысты нығайту.

G) Идеологиялық-насихаттық қондырғының ақпараттық ағынды қатаң бағындыруы.

H) Нағыз ұлттық мүдденің қалыптасуын алға тарту.

$$$ 14

Соңғы уақыттағы зерттеулерге сүйенетін болсақ, радиотыңдаушылар ықыласын игерудің бір-бірімен тығыз байланысты үш кезеңі анықталған:

A) Көңіл көтерушілік сипаттағы материалдарды ұсыну.

B) & Дауыстың бірқалыпты емес, әлсін-әлсін бірде төмен, бірде жоғары шығуының тигізетін ықпалы.

C) Ақпарат мөлшері көбейген сайын хабар дәлірек болады.

D) & Аудиторияның тап сол сәттегі өте қажетсініп отырған мәселесін қозғау.

E) Дерек хақында айтылса, ақпарат деп әлдебір түйін жасауға болатындай ақиқаттар жиынтығын қарастыруға болады.

F) &Хабардың музыкалық “шапкасын” немесе атын естісімен-ақ аудитория одан қандай қызықты, әрі ақиқат ақпарат алатындығын шамамен болжалдап отырады.

G) Ол адамның практикалық өмір тіршілігімен тығыз байланысты.

H) Қоғамға байланысты көпшілік, арнайы және жеке деп жіктеуге болады.

$$$ 15

Эфирдегі ашық пікірталастың тиімділігі:

A) & Белгілі бір ұстанымды танып біледі.

B) & Жан-жақты ақпарат алынады.

C) Ақпаратты беру және қабылдау әдістеріне байланысты.

D) & Мәселенің күшті және әлсіз тұстарын айқындауға көмектеседі.

E) Бұқаралық ақпарат билігінің құдыреті күшті, оны ешкім ештеңемен ауыстыра алмайды

F) Халықтың ақпарат алу және талдау мүмкіндігі молайды.

G) Отандық және мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарының бәсекеге қабілеттілігіне байланысты.

H) Әлемдік талаптарға сай жетіліп және саясаттан тыс дамып жатса.

$$$ 16

Соғыс кезіндегі радиохабарлары көбінесе митингтік, насихаттық түрде берілетін. Соның бірі - ақын Виктор Гусевтің «Тыңда, фронт!» бағдарламасында шырқалған әндер:

A) «Ағашаяқ».

B) «Дудар-ай».

C) «Ақбақай».

D) & «Евгений Онегин» операсынан үзінділер.

E) & «Священная война» әні.

F) «Жігіттің падишасы - Әмір Темір».

G) & «Жас қазақ» әні.

H) «Елім-ай».

$$$ 17

1942 жылдың 1 маусымында партизандарға арналған бағдарламаның алғашқы саны шықты. Майдан шептерінен жеткен жеңістерді хабарлап, партизандардың еңсесін көтеретін радиотуындылар беріле бастады:

A) «Айтөбел».

B) & «Партизандарға кеңес».

C) «Кел, қалқатай».

D) & «Қалай жаудың қатынас құралдарын жою керек?»

E) «Дала комиссары».

F) «Қазақстан тыңы».

G) «Отан салтанаты».

H) & «Маскировка жасау шеберлігі».

$$$ 18

Соғыстан күйреген шаруашылықты қалпына келтіруге арналған бесжылдық жоспарды орындау жолына елді жұмылдыруда радионың қызметі орасан зор болды. Радиодан күніне сан рет қайталап беру арқылы идеология мақсаты орындалды. Ол міндеттер төмендегідей болатын:

A) Социалистік жарысты өрістету.

B) Арнайы ақпараттың көмегімен, кез келген тұлғаларға әртүрлі мәліметті ашық жариялау.

C) & Қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз ететін жақсы іс-әрекетке толы қасиеті бар адамдарды тәрбиелеу.

D) Идеологияны саяси дін ретінде қарастыру.

E) &Стахановтық жұмыс әдісін ұйымдастыру.

F) Өндірісте мемлекеттік және еңбек тәртібін нығайту;

G) & Әлеуметтік кернеулікті әлсірету.

H) Халқының мәдениеті мен салт-дәстүріне негізделген мемлекет құру.

$$$ 19

1947 жылы радио рөлі күрт күшейді. Халыққа ақпарат таратуда, саяси тәрбие беруде, елдің мәдени деңгейін арттырудағы беделі арта түсті. Жаңа радиоциклдар пайда болды:

A) & «Біздің Отан».

B) & «Күн тақырыбында».

C) «Топжарған».

D) «Қайырлы таң, Қазақ елі».

E) & «Ғылым мен техника жаңалықтары».

F) «Айтөбел».

G) «Інжу-маржан».

H) «Отан салтанаты».

$$$ 20

1962-1964 жылдар аралығында Қазақстан аумағында жұмыс жасап тұрған радиостанциялар:

A) «Эхо Москвы».

B) &Қазақ радиосы.

C) «Азаттық» радиосы.

D) & «Маяк» радиостанциясы.

E) «Радио Шахар».

F) & «Шалқар» радиосы.

G) «Классика» радиосы.

H) «Тенгри» радиосы.

$$$ 21

Жанрды құрайтын элементтер – радиожанрлардың негізгі компоненттері (ғалым Н.Омашевтың жіктеуі бойынша):

A) Оқиғаның қызықты болуы.

B) Бірнеше оператордың түсірілімге баруы.

C) & Репортердің әңгімесі.

D) & Өмір шындығының дыбыстық көшірмесі.

E) Диктофонға жазылған сапалы дауыс.

F) Танымал адамдардан түсініктеме алу.

G) & Материалды әдеби-көркем өңдеу (стиль мен композиция).

H) Музыкамен көркемдеу.

$$$ 22

Н.Омашевтың зерттеуі бойынша, тарихи дамуды ескере отырып, радиожурналистика жанрларын мынадай үш топқа бөлуге болады:

A) Хабар-ошар (қысқаша ақпараттар).

B) Комментарийі жоқ репортаж (репортаж, сұхбат, әңгіме).

C) &Газеттен келген жанрлар (қысқаша ақпараттар).

D) Арнайы репортаж (репортаж, сұхбат, әңгіме).

E) & Радионың ерекшелігіне бейімделген газет жанрлары (радиолекциялар).

F) Мемуарлық, лирика-философиялық очерк.

G) Публицистикалық очерк.

H) & Радионың өзіне тән ерекше жанрлар (репортаж, сұхбат, әңгіме).

$$$ 23

Радиожурналистика жанрларының өзіндік ерекшеліктері – бейнелеуші құралдары:

A) Тақырып бірлігі.

B) & Жанды сөз (оны пайдалану әдісі; монолог пен диалог).

C) & Дыбыстық дерек (өмір шындығының дыбыстық көшірмесі).

D) Дыбыстық ерекшелігі, принципі (жасанды дыбыстың көшірмесі).

E) Сигналды тежеу.

F) & Музыка (радиохабардың әуенмен әрленіп, сазбен көмкерілуі).

G) Ресми атауын айтып хабарды бастау.

H) Әуенмен айтылатын шақыру белгісі.

$$$ 24

1958 жылдың 16 ақпанынан бастап Қазақ радиосында 3 рет атауы өзгеріп шыққан әдеби-сатиралық журнал:

A) & «Сықақ және әзіл».

B) «Два болельшика два».

C) «Біздің Отан».

D) & «Қалақай».

E) «Күн тақырыбында».

F) & «Көреген».

G) «Топжарған».

H) «Арнаулы білім».

$$$ 25

Радиопьесаның негізгі үш компоненті:

A) & Диалог.

B) Шу.

C) &Дыбыс.

D) & Музыка.

E) Көрермен.

F) Көрермен ықыласы.

G) Сценарий.

H) Декорация.

$$$ 26

1969-1970 жылдары Қазақ радиосынан берілген радиопьеса авторлары:

A) &Ілия Жақанов.

B) Латиф Хамиди.

C) &Жиенбек Рсалдин.

D). Манарбек Ержанов.

E) Қали Байжанов.

F) Роза Жаманова.

G) &Әбділдә Ботбаев.

H) Д.Д.Мацуцин.

$$$ 27

Ғалымдар дәстүрлі радиожурналистикамен сабақтастыра отырып, тікелей эфир пішіндерін былайша топтастырады:

A) & Кері байланыс.

B) Радиоүндесу – бұрыннан қалыптасқан, қазіргі таңда жаңаша сипатқа ие болған пішін.

C) Тыңдарман пікірлері.

D) &Аудитория зерттеулері.

E) Ток-шоу немесе тікелей эфирдегі қызу пікірталас.

F) &Танымал радиожурналистің авторлық бағдарламасы.

G) Өзіндік дара үні бар әншілерді шақыру.

H) Әуенмен айтылатын шақыру белгісінің ерекшелігі.

$$$ 28

М.К.Барманқұлов радиоақпаратты дыбыстық табиғатына қарай былайша топтастырады:

A) Студияға әр уақытта қонақтардың шақырылуы.

B) &Диктордың оқуындағы хабарлама.

C) Арнаның біртұтастығы функционалдық сипат бірлігінің нәтижесі іспетті болуы.

D) & Оқиға кейіпкерінің сөзі.

E) &Тілшінің баяндауы, музыка.

F) Бағдарламалардың жаңа ақпараттардан құралуы.

G) Тақырыптың бірлігі, жүргізушінің тұлғасы, функционалды сипаты.

H) Радио тыңдаушылардың хаттарынан дайындалған қызықты әңгіме.

$$$ 29

Радиоақпараттың жанрлық ерекшеліктері:

A) & Деректілігі.

B) Танымалдығы.

C) & Дәйектілігі.

D). Көркемділігі.

E) Ақпараттылығы.

F) Жан-жақтылығы.

G) Жаңашылдық сипаты.

H) & Жедеғабыл сипаты.

$$$ 30

Радиоақпараттың осы сөздермен басталуы – шарт:

A) Өздеріңіз білетіндей.

B) &Бүгін.

C) Кеше айтқанымыздай.

D) Өткен тәулікте.

E) Кешегі күн.

F) &Дәл қазір.

G) &Осы сәтте.

H) Өткен жолғы ақпарат.

$$$ 31

1990 жылдары радиохабарлар пішіндік өзгеріске түсіп, жаңа авторлық бағдарламалар дүниеге келді:

A) & «Жан сарайы».

B) «Әлқисса».

C) «Зерде».

D) & «Адам, ғұмыр, қолтаңба».

E) «Ел дидары».

F) & «Бағзыдан жеткен сөз».

G) «Еңбек адамы».

H) «Алыстағы ағайын».

$$$ 32

1930 жылдардың екінші жартысында Қазақстан радиохабары сапалық жағынан алға басып, түрлі пішіндік бағдарламалар пайда болды:

A) Тікелей эфирдегі бағдарламалар.

B) Радиожурналдар.

C) & Радиомитингілер.

D) Радиоциклдар.

E) Радиобаяндаулар.

F) & Радиоүндесулер.

G) Радиорецензия.

H) &Студиядан тыс хабарлар.

$$$ 33

Радиошолуға тән ерекшеліктер:

A) &Тақырыптың зерттелу ауқымының кеңдігі.

B) Шолушының субъективті пкірі.

C) Өтіп жатқан жағдайларды әдістеу.

D) &Фактологиялық сипаты.

E) & Хронологиялық шеңбер аясында, белгілі бір сала бойынша жасалады.

F) Оқиға орнынан хабар тарату.

G) Синхрон берушінің танымал болуы.

H) Адамдардың берген мәліметтерін жоққа шығару.

$$$ 34

Радиожурналистиканың деректі-көркем жанрлары:

A) Радиосұхбат.

B) &Деректі драма.

C) Радиошолу.

D) & Радиокомпозиция.

E) Радиоәңгімелесі.

F) & Радиоочерк.

G) Радиоүндісулер.

H) Радиоесеп.

$$$ 35

Жанрлық даму тенденциясына байланысты радиоочерктің үш тармағы:

A) Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу.

B) & Жазушылар мен әдебиетшілердің газет-журнал бетінде жарияланған дүниелері эфирден оқылған.

C) & Музыкамен көркемделетіні есепке алынатын арнайы жазылған радиоочерктер эфирден берілетін болады.

D) Нақты ақпарат көздеріне сүйену.

E) & Дыбысталатын көркем мәтінмен бірге кейіпкердің нақты әңгімесі оқылады.

F) Автордың оқиғаны өзіндік бағалауымен ерекшелінеді.

G) Тақырыптың дамуымен ерекшеленеді.

H) Мәліметтер жүйесі тақырыпты ашуға мүмкіндік бермейді.

$$$ 36

Радиоочерктің жанрлық элементтері:

A) &Журналистің микрофон алдындағы жанды әңгімесі.

B) & Көркем шегініс пен көркем ойдан қосу.

C) Күнделікті, маңызды жағдайды, деректің сараптамасы мен синтезі негізінде жасалады.

D) Журналист тыңдарманмен бірге сараптама жасайды.

E) & Дәйекті деректер мен мәліметтер.

F) Сұрыпталған деректерді ұсынады.

G) Фактологиялық жағынан қатаң.

H) Материал хронологиялық шеңбермен қысқартылады.

$$$ 37

Бейнелейтін нысанына қарай радиоочерктің үш түрі бар:

A) Очерк-диалог.

B) Газеттік очерк.

C) Жалпы очерк.

D) & Жолсапар радиоочерк.

E) Тақырыптық очерк.

F) & Проблемалық радиоочерк.

G) Тікелей очерк.

H) &Портреттік очерк.

$$$ 38

Радиокомпозицияның кең тараған үш түрі:

A) & Бір немесе бірнеше автордың бір тақырыпқа жазған поэзиялық, прозалық туындыларынан алынған үзінділерден құрастырылады.

B) Басқа жанрда жоқ панорама ұстанымы жатыр.

C) Әр бөлімі жеке туынды емес, бүтіннің бір бөлшегі болып табылады.

D) & Әдеби материалдар іріктеледі, музыкалық туындылардың немесе симфониялық шығармаладың үзінділерін орынды шебер қолдану арқылы жүзеге асырылады.

E) Радиокомпозиция бөлімдері бір-бірін толықтырып, бір бүтінді құрайды.

F) Ол өмір мен қоғамның барлық саласын дерлік өз бойына топтастырады.

G) Нақты оқиғалармен аудиторияны таныстыратын жанр.

H) & Автор аудитория назарын өз сөзіне емес, композицияның сюжетін құрайтын деректі жазбаға аударуды мақсат етеді.

$$$ 39

Монтаждық ақпараттық бөлмедегі құралдар:

A) Декодер.

B) Граммофон.

C) Пластинкалар.

D) Әр түрлі музыкалық форматтардағы әуен.

E) & Магнитофондар.

F) & Монтаждық пульт.

G) & Бақылаушы дыбыстық агрегат.

H) Фонотека.

$$$ 40

Зерттеуші А.П.Загуменнов «Компьютерная обработка звуков» кітабында акустикалық сигналдың сипаттамасын берген:

A) &Акустикалық сигнал уақытқа байланысты әр түрлі деңгейдегі тербеліс береді.

B) Панораманы кеңіту, дыбыстың шекарасын, ауқымын кеңіту.

C) & Оның ең жоғарғы және төменгі мөлшері динамикалық диапозонды құрайды.

D) Музыкалық редакторларға байланысты.

E) Музыкалық аранжировка жасалады, яғни музыка мен дауысты сәйкестендіру, деңгейлестіру жүзеге асырылады, минусовкалар, фонограммалар даярланады.

F) &Оның импульсі өзермелі болып келеді.

G) Әр түрлі музыкалық форматтардағы әуен мен дауысты тыңдауға жол ашады.

H) Тыңдаушының қабілетін әспеттеу, солардың сұранысына орай хабарлар жасау.

$$$ 41

Радиожурналистиканың теоретигі Н.Омашев Қазақ радиосының бүгінгі басты үш ерекшелігін атап көрсетеді:

A) Тілшілерін біліктілікті арттыру курстарына қатыстырады.

B) Шетелде тәжірибе алмасуы.

C) Редактор өз білімін әрдайым жетілдіріп отыруы қажет.

D) &Дикторлық радиодан журналистік радиоға ауысуы.

E) Жан-жақты білімі бар, логикалық ойлауы зор, шет ел тілдерін білетін тілшілерді жұмысқа қабылдау.

F) Тыңдарман ықыласын жаулап алу үшін жақсы сценарий дайындай алатын шығармашылық топ қажет.

G) &Бағдарламаның ауқымдылығы, хабардың көп түрлілігі.

H) &Талдамалық яғни сараптамалық бағдарламалардың кең қолданылуы.

$$$ 42

Радиодағы ақпараттық қызмет журналистерінің басты міндеті:

A) Дикторлық оқуды шебер қолдану, кідіріс жасау.

B) &Кез келген оқиғаны алдымен хабарлау барысында журналистік әдептен ауытқымау, кәсіби этика сақталуы керек.

C) Шамадан тыс лаконизм, омонимия, какофония сияқтылар ауызша сөйлесуде болмау керек.

D) & Сөйлеушінің уақытын шектеп, оқиға не туралы, не мақсатта, түйіні неде деген сияқты детальдарды ғана ықшамдап алу.

E) Қазіргі орыс тілінің лексикалық немесе стилистикалық құралдарын қолданады.

F) & «Меніңше», «сөйткенге ұқсайды», «шамасы солай» т.б. деген тіркестерді қолданбау, бұл оқиғаның нақтылығынан гөрі дүдәмалдыққа апарады.

G) Суырып салып айту кей жағдайда нақты бола бермейді.

H) Қателіктері болса, онда онымен нақты қателіктерін көрсете отырып арнайы жұмыс жасау керек.

$$$ 43

Студия жұмысын дұрыс жолға қою шарты:

A) Хабарлардың ресми атауын жиі қайталау.

B) &Сапалы, ыңғайлы компьютерлер қажет.

C) Тәжірибелі мамандардың біліктілігін жетілдіру.

D) & Сапалы дыбыс жазу.

E) Сигналды тежеу.

F) Студияда журналистер санын азайту мақсатында цифрлы форматқа көшу.

G) Барлық журналистерге компьютерлік бағдарламаларды үйреніп алуды міндеттеу.

H) & Микрофоннан, магнитофоннан шыққан сигналдарды микшерлеу құралы қажет.

$$$ 44

«Алтын қор» үш жолмен жиналады:

A) Жаңалықтар хабарын жүргізуші сюжеттерінен.

B) Оқиға орнында сөйлеген алғашқы сөздердің жиынтығы.

C) & Қазақ радиосынан тыс (Қазақстанда немесе өзге елде) студияларда жазылған, яғни сырттан әкелінген таспалар.

D) Кез келген корреспонденттің жиналған материалдарынан.

E) Күнделікті айдарларға, циклдерге, серияларға топтасқан әңгімелерден.

F) & Қазақ радиосындағы арнайы дыбыс жазу студиясында дайындалған дүниелер.

G) & Орындаушының жеке мұрағатынан.

H) Кез келген дәстүрлі әндерден.

$$$ 45

Қазақ радиосындағы «Алтын қор» картотекасындағы кейбір атаулар:

A) & «Әншілер».

B) «Кәсіби апта».

C) «Әдебиет айдыны».

D) «Түбі бір, түрік елміз».

E) & «Деректілер».

F) & «Қазақтың ұлттық әндері».

G) «Алаш айдыны».

H) «Жүректен қозғайызқ».

$$$ 46

АҚШ та форматты радионың пайда болуы осы есімдермен байланысты:

А) & Ағайынды Строздар.

A) Дэвид Сарнов.

B) & Чак Дашвей.

C) Ағайынды Люмьерлер.

D) Роза Иоффе.

E) & Кент Бьокаар.

F) С.Эйзенштейн.

G) Д.Гриффит.

H) Антони Иден.

$$$ 47

Сымсыз байланыс жасау тарихындағы ұлы өзгерістерді жасаған есімдер:

A) М.Зарва.

B) & А.С.Попов.

C) А.Ковалев.

D) & В.В.Скобельцин.

E) К.Механов

F) & Г.Маркони.

G) А.Музыря.

H) Р.Иоффе.

$$$ 48

Дыбыс жазу процесінің түрлері:

A) Фотографиялық.

B) &Механикалық.

C) Әуелік.

D) & Электромагниттік.

E) &Механооптикалық.

F) Гидромеханикалық.

G) Электрохимиялық.

H) Термостатикалық.

$$$ 49

Дыбыс жазу процесінің түрлері:

A) & Электрохимиялық.

B) & Электромеханикалық.

C) Термостатикалық.

D) Электростатикалық.

E) Гидростатикалық.

F) Өлшемдік.

G) &Электротермикалық.

H) Электрофизикалық.

$$$ 50

Микрофондардың атқаратын функцияларына қарай жіктелісі:

A) Шулы.

B) Дегенераторлы.

C) &Конденсаторлы.

D) & Электромагнитті.

E) Ілеспелі.

F) Синтетикалық.

G) Синхронды.

H) & Көмірұнтақты.

$$$ 51

Микрофон құралдарының бәріне ортақ элемент - диафрагма. Оны жасайтын құрал:

А) Аудиометр.

B) Катушка.

C) & Пластинка.

D) Хром ұнтақтары.

E) & Мембрана.

F) & Лента.

G) Капсюль.

H) Күшейткіш.

$$$ 52

Микрофондар қолданылу қызметіне қарай үш түрге бөлінеді:

A) & Су асты тербелісін жазатын құралдар – гидрофон.

B) Темір қосындысы бар – феррафон.

C) & Жер қабатындағы дыбысты - геофон.

D) Әуе қабатындағы – эйрфон.

E) Көмір ұнтақты.

F) & Ауадағы дыбысты жазатын құрал – микрофон.

G) Хром ұнтқтақты.

H) Еденді.

$$$ 53

Радио режиссеріне қажетті алғышарттар:

A) &Қиялға бай, яғни фантазиясы мықты болуы шарт.

B) Қоғамдық пікірді субъективті түрде жеткізуші.

C) Хабардың сценарийіне байланысты.

D) Көпшілік талқысына ұсынылатын қоғамдық маңызы бар ашық мәселені жеткізуші.

E) & Білімді, білікті, өресі жан-жақты болғаны абзал.

F) Мемлекеттік саясат деңгейінде туындаған сауалдар төңірегінде әңгіме өрбіте білуі.

G) Белгілі бір нақты сұраққа әртүрлі адамнан жауап ала білу.

H) &Өмір құбылыстарының кез келген саласынан хабардар болуы керек.

$$$ 54

Отандық ғалымдар Қазақ радиосы арқылы берілетін радиоәңгімелесулердің формалық жағынан бірнеше түрін анықтаған:

A) Әңгімелесушіге мақтау-мадақ.

B) & Циклді әңгімелесулер

C) Жоғары санаттағы журналистпен әңгімелесу.

D) Ақпараттық әңгіме.

E) & Түсіндірме әңгімелесу.

F) Басқосу.

G) Ашық әңгіме.

H) & «Иллюстрациялы әңгімелесу».

$$$ 55

А.Фриш өзінің “Беседа по радио” деген кітабында радиоәңгімелесуді тақырыптық жағынан мынадай түрлерге бөледі:

A) Коммуникативті әңгімелесу.

B) Қиял-ғажайпқа құрылған әңгімелесу.

C) &Информациялық мәні бар әңгімелесу.

D) Әңгімелесушіні мақтайтын әңгіме.

E) & Көпшілікке арналған ғылыми тақырыптағы әңгімелесу.

F) & Тарихи оқиға туралы әңгімелесу.

G) «Жастар жаршысы» әңгімелесуі.

H) Балалар әңгімесі.

$$$ 56

Аудиторияны зерттеудің әдіс-тәсілдері:

A) Дистанциялық.

B) Мобильдық.

C) Бақылаушылық.

D) & Редакция поштасын талдау.

E) & Редакцияға телефон арқылы хабарласу.

F) Адрестік.

G) & Аудиометрлік өлшеу әдісі.

H) Реттеушілік.

$$$ 57

Қазақстан әуе кеңістігіндегі хабар тарататын шетелдік радиолар:

A) &Авторадио.

B) & Русское NS

C) Радио Сlassic.

D) Радио Umax FM

E) & «Радио Хит FM

F) Almatech Radio

G) Қазақ радиосы.

H) NE.FM Dance

$$$ 58

Сөйлеу мәдениеті мен эстетикасын жетік меңгерген нағыз журналиске тән ерекшеліктер (ғалым К.Қабылғазы):

A) Жіті бақылағыштық.

B) Билеу мәдениеті.

C) & Интуиция.

D) Патриоттық рухы болуы шарт.

E) Халықшылдық қасиеті.

F) &Тіл тазалығына мән беруі.

G) Тұрақты тіркестерді көптеп қолдану.

H) & Шығармашылық қиял.

$$$ 59

Сөйлеу мәдениеті мен эстетикасын жетік меңгерген нағыз журналиске тән ерекшеліктер (ғалым К.Қабылғазы):

A) & Тәжірибе молдығы.

B) & Сөздердің лексика-семантикалық ерекшеліктерін ажырата білу

C) Сананың саралығы.

D) Кейбір диалектілерді шебер қолдану.

E) Шеберлік.

F) Мағына жағынан қарама-қайшы сөздерді көп қолдану.

G) & Жазудың бірізділігін белгілейтін ережелер жиынтығын білуі.

H) Тілдегі сан алуан варианттарды қолдануда аса қатаң талап қоя білуі.

$$$ 60

Репортердің жұмысы

А) & Оқиға болып жатқан жерде табылу.

В) Кейіпкерлер табу.

С) Қаржы мәселесін шешу.

D) Сценарий жасау.

E) Студия табу.

F) & Бейне беретін кадрларды таңдап түсіру.

G) & Әсерлі әңгімелей алу.

H) Репортерлар табу.

$$$ 61

Редакциялау әдісінде түзетудің осы түрлері белгілі:

A) &Бірізді жазып, өңдеу.

B) & Бірдей дыбысталатын сөздерді өңдеу.

C) Қайта оқып түзету.

D) Ғылым мен техника салаларына қатысты сөздерді өңдеу.

E) Қысқарту арқылы түзету.

F) Өңдеу арқылы түзету.

G) & Сөз ішіндегі немесе сөз аралығындағы дыбыстарды түзету.

H) Сөздердің бір кездегі қалыптасқан үлгілерді реттеу.

$$$ 62

Телебағдарламаның құрамдас бөліктері:

A) Контенттер.

B) &Айдарлар.

C) & Сериялар.

D) & Блоктар.

E) Аралық бөлімдер.

F) Рекреациялар.

G) Жанрлар.

H) Лидтар.

$$$ 63

Модератор – бағдарлама компоненттерін бір жерге жинақтайтын тележүргізуші, сонымен қатар:

A) &Қатысушыларға кедергі жасамай, ол уақыттың адал бөлінуін қадағалайды.

B) Эфирге шығатын хабардың реңін келтіруші.

C) & Ол сұрақ қоя алады, түсінбеген жерін нақтылап сұрай алады.

D) &Репортер сияқты іздеу жүргізеді, бірақ ол дерек емес, ақиқат іздейді.

E) Қоғамдық пікірді жеткізу мен қалыптастыру, қарым-қатынас жасаушы адам.

F) Студиядағы жүргізуші мен телефон желісіндегі тыңдарманды тікелей эфирге қосатын адам.

G) Дыбыстық хабарлардың жасалу процесіне жауапты адам.

H) Музыкамен көркемделген әдеби мәтінді дайындайтын шығармашылық топ мүшесі.

$$$ 64

Радиодағы музыкалық бағдарламалар түрі:

A) Көпфункционалды хабар.

B) Ресми хабар.

C) & Сөздік хабар.

D) Арнаулы аспапты музыкалар.

E) Циклді хабар.

F) &Вокалды аспапты музыкалар.

G) Мобильдық.

H) & Аралас хабарлар.

$$$ 65

Талдамалы жанрларға жататын шығармалар:

А) &Сұхбат.

B) & Заметка.

C) Репортаж.

D) Очерк.

E) Корреспонденция.

F) Фельетон.

G) & Памфлет.

H) Шолу.

$$$ 66

БАҚ-тың жүйелік байланысының графикалық үлгісі:

A) Жарнама.

B) &Арна.

C) Көркем мәтін.

D) & Шығарма.

E) &Ақиқат, шындық, болмыс.

F) Жарық.

G) Студия қонағы.

H) Хабар хронометражы.

$$$ 67

Сөйлеу техникасының нысаны:

A) & Интонация.

B) Буын.

C) & Кідіріс.

D) Сөз.

E) & Артикуляция.

F) Морфема.

G) Фонема.

H) Жаңылтпаш.

$$$ 68

Радиохабардағы шудың қызметі:

A) Дыбыстың шекарасын, ауқымын кеңітеді.

B) &Дыбыстық фон құрайды.

C) Шынайылыққа қол жеткізу.

D) Сценарийге тікелей байланысты.

E) & Әдеби контексте айқындаушы белгі ролін атқарады.

F) Акустикалық талап.

G) & Журналистің баяндап отырған оқиғасының дыбыстық мінездемесін ашады.

H) Оқиғаның уақыт пен кеңістіктегі қозғалысын танытады.

$$$ 69

Дыбыс жылдамдығының сипаты:

A) &Ол таралу жылдамдығымен сипатталады.

B) Ол жиілікке тәуелді болады.

C) Ультрадыбыстық толқындарға байланысты.

D) & Жылдамдық толқын ұзындығымен және тербеліс жиілігімен байланысты.

E) Жаңғырыққа байланысты.

F) & Температурасы 20 градус ауада дыбыс толқындарының жылдамдығы 340 м/сек-қа тең.

G) Акустика мазмұынына қарай.

H) Дыбыс толқындарына байланысты.

$$$ 70

Жақсы сценарийдің тууына қажет шарттар:

A) & Тақырыптың өткірлігі.

B) Төңкерілген пирамиданы қолдану.

C) Қоғам пікірі.

D) & Сценарист ешкімге тәуелді болмауы керек.

E) Сұхбат элементтерін қолдану.

F) Шығарманың прагматикасы.

G) Сілтеме лидты қолдану.

H) &Сценарийге редактор емес, шығарма иесінің авторлық құқығы барын ескерту.

$$$ 71

Радио режиссері - шығармашылық мамандық иесі. Осы мамандықты анықтайтын сипат:

A) &Таспаға жазылған материалдың басты компоненттері - дауыс, оқиғаның дыбыстық бейнесі, музыка, шу, т.б. көркемдік элементтерді біріктіріп, үйлестіріп отырады.

B) Автордың түпкі ойына шығармашылықпен бойлай отырып, шығарманың белгілі бір эфирлік шешімін жасайды.

C) Музыкадан хабардар болуы шарт емес.

D) Радио өнімнің идеялық мәніне жауапты.

E) Ақпарат көзінің құпиялылығын сақтайды.

F) Барлық қосымша ақпараттар өткен жағдайды нақты ашып, тыңдаушыға нақты, толық ақпарат береді.

G) &Өз қызметі барысында әр түрлі мазмұндағы саясидан бастап әдебиге дейінгі хабарларды жасаумен шұғылданады.

H) Қоғамға қажетті маңызды ақпаратты алу және ақпаратты берушінің тұлғалық ерекшеліктерін ашып көрсетуді мақсат етеді.

$$$ 72

“Не болды?”, “Қайда болды?”, “Қашан болды?” «Не себепті?» деген сұраққа жауап беретін жанр:

A) Заметка.

B) Репортаж.

C) & Корреспонденция .

D) Сұхбат.

E) Есеп.

F) Хабар-ошар.

G) Радиофельетон.

H) & Комментарий.

$$$ 73

Техникалық топ мамандықтары:

A) Редакторлар.

B) Комментаторлар.

C) & Саунд-дизайнерлер.

D) Шолушылар.

E) &Шығарушы секторлар.

F) Режиссерлер.

G) Шоумендер.

H) Продюсерлер.

$$$ 74

Эфир жүргізушілеріне қойылатын талаптар:

A) & Эфирде өткен шаққа орын жоқ.

B) Компроматты тақырыптан айыру шеберлігі.

C) & Тіл, сөйлеу мәдениетін сақтау.

D) Детектив сияқты деректерді жинайды.

E) Өзін дұрыс таныстыра білуі.

F) Тікелей эфирде тәжірибесі болуы.

G) Сценарийге тікелей байланысты.

H) Кез-келген өзекті мәселенің себебін терең, жан-жақты, объективті талқылай білуі.

$$$ 75

Хабардың шақыру белгісі, оның алуан түрлі пішіндері:

A) Әнұран айтып шақыру белгісі

B) &Музыкалық шақыру белгісі.

C) Табиғи шулар арқылы шақыру.

D) & Ресми атауын айтып хабарды бастау.

E) Үнсіздікпен шақыру белгісі.

F) Компьютерлік технологияның көмегімен.

G) Журналист жазған мәтін арқылы.

H) Сұранысқа қарай.

$$$ 76

Радиохабардағы музыканың қызметі:

A) Шынайылыққа қол жеткізу.

B) Оқиғаның болған жері мен мерзімін білдіреді.

C) & Ақпараттық блоктардың арасын бөлу.

D) Дыбыстың шекарасын, ауқымын кеңітеді.

E) & Бағдарламаның музыкалық шапкасы.

F)музыканың маңызы айтарлықтай маңызды емес.

G) Сценарийге тікелей байланысты.

H) Материалдың эффектісі.

$$$ 77

Телерадио хабарларын дайындауда тәжірибесіз журналистерге қойылатын талаптар:

A) Өркениетті журналистиканың нормаларына сәйкеспейтін әрекетке бармау.

B) & Талғамды, талап қойғыш болу керек.

C) Тіл мәселесін ескеру.

D) & Ақыл айту тенденциясынан алшақтау.

E) Ақпаратқа тәуелді болу қажет.

F) Авторлық бағдарламаның сценарийін дайындай білу.

G) Ұжымда бәрімен сыпайы болу.

H) Тапсырманы шамасына қарай орындау.

$$$ 78

Дыбысты компьютерге көшірудің артықшылықтары:

A) &Цифрлы сигнал сапасын ешқашан жоймайды.

B) Табиғи жазылған дыбыс хабардың нақтылығын арттырады.

C) &Компьютерде өңдеу орасан шығармашылық мүмкіндіктерге жол ашады.

D) Қосымша халықаралық хабарларды жазуға мүмкіндік туады.

E) Радиотарату ісін қиындатып жіберді.

F) Әр түрлі дыбыстық әсерлер және жасанды жаңғырық жасауға кедергі туады.

G) Кез келген ақпаратқа “жан бітіру” қиындыққа әкеліп соғады.

H) Дәл уақытында дыбыстық эффектілерді қосып, тоқтатып тұруды, микшерлеуді, фонограмма жазуға мүмкіндік береді.

$$$ 79

Радионың талдамалы жанрлары:

A) &Радиокомментарий.

B) Радиоочерк.

C) & Радиоәңгімелесу.

D) Радиошолу.

E) Радиосұқбат.

F) Радиорепортаж.

G) Радиокомпозиция.

H) Радиофельетон.

$$$ 80

Дыбыс режиссері қызметін анықтайтын сипат:

A) Радиобағдаралманың эфирге шығуына жауапты адам.

B) & Фонотекалық материалдарды таңдап, дыбыстың техникалық, көркемдік сапасын бақылайды.

C) Эфирге шығатын хабардың реңін келтіруші.

D) Репортер сияқты іздеу жүргізеді, бірақ ол дерек емес, ақиқат іздейді.

E) Қоғамдық пікірді жеткізу мен қалыптастыру, қарым-қатынас жасаушы адам.

F) Әдеби талантты, білімді, талғамды болуы тиіс.

G) & Дәл уақытында дыбыстық эффектілерді қосып, тоқтатып тұруды, микшерлеуді, фонограмма жазуды бақылайды.

H) Әзіл әңгіме айтып, тыңдарман көңілін көтеруге бар күшін салады.

$$$ 81

Очеркке қатысты тұщымды пікір айтқан ғалымдар:

A) Л.Тимофеев.

B) & В.Н. Ярошенко.

C) В.Сорокин.

D) В.В. Егоров.

E) Г.Абрамович.

F) В.Третьяков.

G) & В.Л.Цвик.

H) В.Третьяков.

$$$ 82

Жарнама түрлері:

A) & Музыкалық қойылым.

B) Журналист жазған көркем шығарманың дыбысталуы.

C) Пьесалық қойылым.

D) & Шынайы ерекше қойылым.

E) Сатиралық қойылым.

F) Реверберациялық.

G) Тікелей оқиғалық көрініс.

H) Техникалық.

$$$ 83

Жарнама мәтініне қойылатын талаптар:

A) & Қысқа болуы.

B) Тұрақты тіркестерді көптеп қолдану.

C) & Жарнама туралы заңға сәйкес болуы.

D) Сөздің әсерін дұрыс пайдалану.

E) Тілдік нормадан ауытқуға болады.

F) Тіл қасаңдығынан арылу.

G) Мақал-мәтелді жиі қолдану.

H) Қаратпа, одағай, қыстырма сөздер жиі қолданылады.

$$$ 84

Келтірілген аргументтердің қатары адамды көндіруге әсер етеді:

A) Ашық әңгімеге тартып, жеке өміріне қатысты сұрақтар қою.

B) Аянышты жандарды бағдарламаға тарту.

C) & Әңгімелесуді өтініштен емес, аргументтерден бастау керек.

D) & Әңгімелесуші еш қиындықсыз «иә» деп жауап беретіндей, басында екі қысқа, қарапайым сұрақ қою.

E) Жабық сұрақ қою.

F) Сұрақты келбетінің келістілігіне қарай дайындау.

G) Шындық айтылғанша сұрақтың астына алу.

H) Қонақты тығырыққа тіреген – тиімді тәсілдердің бірі.

$$$ 85

Американдық өнертапқыш Томас Альва Эдисонның ойлап тапқан құралдары:

A) Магнтитофон.

B) &Фонограф.

C) &Жалпақ пластинка.

D) Микрофон.

E) Патефон.

F) Телефон.

G) Телевизор.

H) Радио.

$$$ 86

Тікелей эфирдегі журналистің шеберлігі көрінетін тұстар:

A) Нысанды дәлме-дәл әшкерелеуі.

B) & Тапқырлығы, ұтымдылығы, импровизацияны меңгеруі.

C) Шынайы типтік деректерді сұрыптау жолымен типтік образдар жасауы.

D) & Қабілет-дарын, эрудиция, шеберліктің жан-жақты көрінуі.

E) Сценарийден ауытқымау.

F) Материалды кең ауқымда қарастыруы.

G) Құбылыстың, оқиғаның себептерін ашады.

H) Журналистің көзқарасының дұрыс-бұрыстығы тыңдармандардың берген бағасымен анықталады.

$$$ 87

Ауызекі сөйлеу тілінің өзіне тән стильдік ерекшеліктері:

A) Қарапайым әңгімеге ұқсап кетеді.

B) &Қаратпа, одағай, қыстырма сөздер жиі қолданылады.

C) Білімді, білікті, өресі жан-жақты екендігін көрсетеді.

D) & Дауыс ырғағы, интонация, бет-әлпет, қол қимылдары қосымша қызмет атқарады.

E) Кез келген ақпаратқа “жан бітіруге” болады.

F). Сөйлеу тілі күрделі болуы керек.

G) Имиджіңіздің қалыптасуына мүмкіндік береді.

H) Бейнеңізді жан-жақты ашады.

$$$ 88

Тыңдарман назарын аударатын радиороликтер:

A) & Журналист жазған мәтіннің дыбысталуы.

B) & Табиғи шулар.

C) Импровизация арқылы.

D) Деректі радиороликтер.

E) Дыбыссыз роликтер.

F) Операторлық тапқырлық негізінде.

G) Жарнамалық-анықтамалық радиороликтер.

H) Идеялық-тақырыптық.

$$$ 89

Дыбыс (акустика) туралы ілім біріктіретін ғалымдар:

A) В.Белинский.

B) & Г.Галилей.

C) А.Столетов.

D) & Леонардо да Винчи.

E) А.Цвик.

F) А.Зворыкин.

G) А.С.Попов.

H) Г.Маркони.

$$$ 90

Радиобағдарлама жүргізушінің қызмет сипаты:

A) Әлеуметтік субъектілер іс-әрекетіне араласу.

B) Адамның көңіл-күйін, ішкі сезім толғанысын тереңірек ашып көрсетуге мүмкіндік береді.

C) & Журналистикаға қатысты түсініктер, соның ішінде радиожурналистиканың әдістемесі мен теориясын толық игеруі.

D) Журналист өз тәжірибесіне сүйеніп, бағдарламаның композициясын, стилін анықтайды.

E) & Радиохабарларға, радиобағдарлама жүргізушілерінің шығармашылықтарына талдау жасай білу.

F) Биліктегілермен жақсы қарым-қатынаста болуы.

G) Айқын көрсетілген тізбек, тезис, дәлелдеме, айғақ, қорытынды жасай білуі.

H) Авторлық бағдарлама жүргізуді мақсат қою.

$$$ 91

Зерттеуші А.П.Загуменнов музыканы компьютерде өңдеудің жаңа шығармашылық мүмкіндіктерін үш топқа бөліп қарастырады:

A) Имидждік ойналым.

B) & Қарапайым редакциялау.

C) Плей-парақ.

D) Материалдың эффектісі.

E) Мазмұн мен шығарма формасы.

F) &Дыбыс процестері.

G) Сөйлеу техникасы.

H) Хабардың хронометражы.

$$$ 92

Репортажға тән қасиеттер:

A) & Тілшінің қатысуымен өтуі.

B) Идеологиялық сарын.

C) Тілшінің субъективті бағасы.

D) Тек тікелей форматта өтуі.

E) & Жылдам хабарлайтын журналистиканың жанры.

F) Сараптамалық сипатта.

G) Өзекті мәселені терең талдау.

H) Оқиғаға талдау жасалуында.

$$$ 93

Ақпаратты-музыкалық және музыкалық радиостанциялардың хабарлар сеткасын дайындау принциптері:

A) Авторлық бағдарлама саны.

B) &Жарнама көлемі.

C) Шығармашылық қызметкерлердің еңбегін ұйымдастыру.

D) &Музыкалық хабардың сан-салалығы.

E) Әр түрлі мазмұндағы саясидан бастап әдебиге дейінгі хабарларды жасау.

F) Радиостанциялардың форматты болуы.

G) Журналистикаға қатысты түсініктер, соның ішінде радиожурналистиканың әдістемесі мен теориясын толық игеруі.

H) Радиохабарларға, радиобағдарлама жүргізушілерінің шығармашылықтарына талдау жасай білу.

$$$ 94

Репортаждың типологиялық ерекшеліктеріне қарай жіктелуі:

A) & Оқиғалық.

B) & Тақырыптық.

C) Мәдени-ағартушылық.

D) Ұйымдастырушылық.

E) Көпұғымдылық.

F) Бұқаралық.

G) Көркемдік.

H) Типтік.

$$$ 95

Комментарийі бар репортажда репортермен бірге жұмысқа атсалысатын шығармашылық мамандық иелері:

A) Шолушы.

B) & Оператор.

C) Қоюшы режиссер.

D) Декоратор.

E) &Режиссер.

F) Модератор.

G) Саунд инженер.

H) Шоумен.

$$$ 96

Оқиғалы репортажға тән қасиеттер:

A) Сценарий бойынша түсіріледі.

B) Сұрақтары алдын ала әзірленеді.

C) & Жедел жазылады, тез жарияланады.

D) Аудиторияның әлеуметтік деңгейі ескеріледі.

E) & Әлеуметтік деректер арқау болады.

F) Репортер көрерменді сендіруге барын салады.

G) Оқиға объектісін тілші өзі таңдайды.

H) Тілші стендапқа шықпайды.

$$$ 97

Тақырыптық репортажға тән белгілер:

A) &Оқиғаның нақты сәттегі суреттерімен байланысты жазылады.

B) Тілші стендапқа шықпайды.

C) & Жеке тақырыптарға арналады.

D) Кадр сыртындағы мәтін пафоспен оқылады.

E) Танымдық сипатта болуы шарт.

F) Тілші биліктің біржақты пікірін ескеру керек.

G) Елдің экономикасы тақырыбымен шектеледі.

H) Редактор репортер жұмысына араласпайды.

$$$ 98

Тақырыптық-танымдық репортаж белгілері:

A) Жедел жазылады, тез жарияланады.

B) &Жеделдік сипаты талап етілмейді.

C) Сценарий жазылмайды.

D) Продюсердің көмегі маңызды.

E) & Репортердің жұмысы – бүкіл ақпаратты танымал, қызықты пішінге келтіру.

F) Редактор репортер жұмысына араласпайды.

G) Тілші стендапқа шықпайды.

H) Синхрон жазылмайды.

$$$ 99

Репортажға тән қасиеттер:

A) & «Жанрлардың патшасы».

B) Оқиға жан-жақты қарастырылады.

C) & Өмірге жақындығымен, құбылыстың шындық бет-бейнесін ашуымен ерекшеленеді.

D) Тек павильондарда, студияларда жазылады.

E) Бағдарлама қонақтары болады.

F) Аса маңызды оқиғаны назарға алмайды.

G) Билік пікірімен санасады.

H) Аудиторияның әлеуметтік деңгейі ескеріледі.

$$$ 100

Радиоесеп берудің тақырыптық негізі:

A) & Қоғамдық оқиға.

B) Оқиға жан-жақты қарастырылады.

C) & Мемлекеттік маңызы бар оқиға.

D) Аса маңызды оқиғаны назарға алмайды.

E) Оқиға жан-жақты қарастырылады.

F) Тек тікелей эфирде беріледі.

G) Бүкіл ақпаратты танымал, қызықты пішінге келтіру.

H) Танымал адамдарды қатыстырту.

$$$ 101

Дыбыстық студияларға қажетті шарттар:

A) Әр түрлі музыкалық форматтардағы әуен.

B) & Дыбыстық оқшаулау (изоляция).

C) Табиғи шулар.

D) & Акустикалық талап.

E) Бақылаушы дыбыстық агрегат.

F) Жаңғырып тұруы қажет.

G) Радиотуындының жиынтық композициясы.

H) Ақпараттық блоктар.

$$$ 102

Электроманиттік дыбыс жазу жөніндегі жаңалық ашқан өнертапқыштыр:

A) Томас Эдиссон.

B) & Эдуард Брайль.

C) А.С.Попов.

D) Ю.Б.Левитан.

E) & Оберлин Смитт.

F) В.К.Викторский.

G) А.Цвик.

H) В.В.Скобольцын.

$$$ 103

Радиохабар жүргізушілеріне қойылатын талаптар:

A) Мәтінді тез, шапшаң оқу.

B) Жалпы идеяны ой елегінен өткізу.

C) Тыңдарман көңілін көтеруге бар күшін салу.

D) & Неғұрлым қысқа, нұсқа, нақты, тұжырымды сөйлеу.

E) Қоғамдық резонанс туғызады.

F) &Аудитория мәдениетін сақтау.

G) Өз тәжірибесіне сүйеніп, бағдарламаның композициясын, стилін анықтайды.

H) Эфирге шығатын публикацияға толығымен жауапты.

$$$ 104

Магнитофондардың сапалық топтастырылуы:

A) Студиялық аппараттық бөлмелердің сапасына байланысты.

B) Электронды монтаж жасауға лайықталған магнитофондармен ғана жұмыс жасау.

C) Магнитофонның сапалы болуы шарт емес.

D) Электромагнитті магнитофондар.

E) & Дыбысты шығару жылдамдығына орай.

F) Көпжолды магнитофондар.

G) &Магнитофондардың дыбыс жазу (головкалардың орналасуына) сапасына қарай.

H) Микшерлік магнитофондар.

$$$ 105

Сұхбаттың ақпарттық түрлері:

A) Күрделі сұхбат.

B) &Хаттамалық сұхбат.

C) Қосақталған сұхбат.

D) Сұхбат-сараптама.

E) & Сауалдама-сұхбат.

F) Дара сұхбат.

G) Талдамалы сұхбат.

H) Таңдаулы сұхбат.

$$$ 106

Дыбыс эффектілері ретінде қарастырылатын белгілер:

A) Цифрлы сигнал сапасы.

B) & Сигналды тежеу.

C) Қарапайым редакциялау.

D) & Тербелесі мен фазасын өзгерту.

E) Материалдың эффектісі.

F) Микрофонды дұрыс ұсыну тәсілі.

G) Имидждік ойналым.

H) Радиотуындының жиынтық композициясы.

$$$ 107

Радиосұхбат ерекшеліктері:

A) Кез келген сұхбатты журналиске таспаға жазып алу қиынға түседі.

B) & Журналист, интервьюер және тыңдарман арасындағы ақпарат алмасу үрдісі.

C) Түрлі бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің қатысуымен өткізіледі.

D) &Оның мақсаты - қызықты, маңызды ақпаратты алу.

E) Әңгімелесудің ұзақ болуы шарт.

F) Саяси тұлғалардың әуежай, теміржол вокзалдарында өткен кездесулері жайлы ақпарат тартуға тыйым салынған.

G) Журналиске сұхбатқа алдын ала дайындықты қажет етеді

H) Сұхбаттасушыны таңдап алуда қатаңдық таныту қажет.

$$$ 108

Радиосұхбатқа тән элементтер:

A) Неғұрлым қиын сұрақтар қоюға тырысу.

B) &Көлемі екіден сегіз минутқа дейін созылады.

C) Кездесу белгіленген мөлшерден аспасын.

D) &Сұхбат 5-6 сұрақтан құралады.

E) Неғұрлым ұзақ әңгімелесуге тырысқан жөн.

F) Әңгімелесушінің пайымдауы маңызды емес.

G) Радиосұхбаттың телевизиялық нұсқасын қатар дайындау.

H) Сұхбатқа келген кейіпкер сұрақтарға дөп басып жауап бере алмаса, сұхбаттан бас тарту.

$$$ 109

Магнитофон түрлері:

A) Аппараттық магнитофондар.

B) Электронды монтаж жасауға лайықталған магнитофондармен ғана жұмыс жасау.

C) Жазу және дыбысты шығару жолдарына қарай.

D) &Электромагнитті магнитофондар.

E) Дыбыстық магнитофондар.

F) &Көпжолды магнитофондар.

G) Магнитофондардың дыбыс жазу (головкалардың орналасуына) сапасына қарай.

H) Микросәулелі магнитофондар.

$$$ 110

Музыка мен шулар радиохабар құрылымында адам сөзін алмастырып тұрса, онда олар мынадай қызметтер атқарады:

A) & Оқиғаның болған жері мен мерзімін білдіреді.

B) Бірнеше хабарды бір-бірімен сабақтастырады.

C) Сценарийге тікелей байланысты.

D) Шынайылыққа қол жеткізу.

E) &Оқиғаның уақыт пен кеңістіктегі қозғалысын танытады.

F) Бейне мен сөздің, музыка мен шудың үйлесімділігі сияқты проблемалар шешілетін болады.

G) Суреттеп отырған оқиғаның эмоционалдық мінездемесін ашуға кедергі тигізеді.

H) Дауыс бояуының қанықтығын, көркем суретінің анықтығын қамтамасыз етеді.

$$$ 111

Радиобайланыста қолданылатын толқындар атауы:

A) &Ұзын толқын.

B) Шағылған толқын.

C) &Орта толқын.

D) Сәулелі толқын.

E) Электрлі толқын.

F) Қатерлі толқын.

G) Әуедегі толқын.

H) Кеңістік толқын.

$$$ 112

Микрофон түрлері:

A) Электродинамиттік.

B) Электростатикалық.

C) &Пьезоэлектрлы.

D) Электродинамикалық.

E) Дыбыстық.

F) & Көмірұнақты.

G) Гидромеханикалық.

H) Термостатикалық.

$$$ 113

Қарапайым редакциялау сипаттамасы:

A) & Дыбыс материалы компьютерде өңделіп, артық тұстары алынып тасталады, орындары ауыстырылады.

B) Кадрлар ретін жүйелеу.

C) Кадрдан тыс дауысты жазу.

D) Музыкалық хабардың сан-салалығы.

E) Музыкалық оператордың шеберлігімен іске асады.

F) Дыбыстық бейнелеуші құралдарды, декорацияны қолдану.

G) &Сұхбаттың кез-келген тұсын кесіп тастайсыз.

H) Қателік жіберілген жағдайда кері айналып, жұмысты қайта жалғастыруға мүмкіндік жоқ.

$$$ 114

Ақпараттық сұхбаттың ерекшелігі:

A) Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты туралы білу мақсатында ресми мәлімдеме алу үшін өткізіледі.

B) Әңгімелесушінің жауабы ресми мәлімдеме болып табылады.

C) Сұхбат беруші – сәйкесінше жоғары дәрежелі ресми тұлға болып келеді.

D) Қиыншылық көп көрген адамдар түрлі тәсілдер арқылы сұхбат алу.

E) & Әңгіме екпіні қарапайымға тән, түрлі эмоционалдық құбылыстарға толы болады.

F) Белгілі бір уақытта, белгілі бір жерде өтіп жатқан жағдайлар туралы нақты, таратып, қорытынды жасап әңгімелеу.

G) & Қоғамға қажетті маңызды ақпаратты алу және ақпаратты берушінің тұлғалық ерекшеліктерін ашып көрсетуді мақсат етеді.

H) Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу, оны суреттеу, адамдардың берген мәліметтерін түйіндеу.

$$$ 115

Ақпараттық сұхбаттың ерекшелігі:

A) & Ақпараттық сұхбатта әр сұрақтың даралығы болу керек.

B) Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты туралы білу мақсатында ресми мәлімдеме алу.

C) & Екі міндет атқарады: әлеуметтік маңызы бар ақпарат алу және осы ақпаратқа жауап бере алатын тұлғалардың ерекшеліктерін ашу.

D) Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу, оны суреттеу, адамдардың берген мәліметтерін түйіндеу.

E) Сценарийге тікелей байланысты.

F) Әңгімелесушінің тұлғасын мүмкіндігінше жан-жақты ашу.

G) Жеке тұлға арқылы қоғамдық маңызы бар мәселе туралы әртүрлі көзқарасты айқындау және шешу жолдарын табуды көздейді.

H) Сұхбат берушінің құндылықтарын ашу көзделеді.

$$$ 116

Дыбыс процестерінің міндеттері:

A) Цифрлы сигнал сапасы.

B) Жазу және дыбысты шығару жолдарына қарай.

C) Радиотарату ісін автоматтандыру.

D) &Тұрақты токты тоқтату.

E) & Панораманы кеңіту, дыбыстың шекарасын, ауқымын кеңітеді.

F) Кадрдан тыс дауысты жазу.

G) Музыкалық хабардың сан-салалығы.

H) Радиотуындының жиынтық композициясы.

$$$ 117

Анкеталық сұхбат ерекшеліктері:

A) Әңгімелесушінің тұлғасын мүмкіндігінше жан-жақты ашу.

B) & Бір-бірімен өзара әрекеттеспейтін әртүрлі әңгімелесушілердің арасында нақты сұрақ бойынша пікірлері анықталады.

C) Не? Қайда? Қашан? деген сұрақтарға жауап бере отырып, оқиғаны баяндау.

D) & Бұл барлық қатысушыларға бірдей сұрақтар қойылатын бір үлгіге салынған сұрақтар топтамасы.

E) Жеке тұлға арқылы қоғамдық маңызы бар мәселе туралы әртүрлі көзқарастарды айқындау және шешу жолдарын табуды көздейді.

F) Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты туралы білу мақсатында ресми мәлімдеме алу үшін өткізіледі.

G) Әңгіме екпіні қарапайымға тән, түрлі эмоционалдық құбылыстарға толы болады.

H) Репортер адамдардан ақпаратты барынша жылдам алуға тырысады.

$$$ 118

Анкеталық сұхбатта қоғамдық пікірдің объектісі мына белгілерге жауап беруі тиіс:

A) Пікірталасқа жақын болуы.

B) Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты туралы білу мақсатында.

C) Әңгімелесушінің тұлғасын мүмкіндігінше жан-жақты ашу.

D) & Қоғамдық қызығушылық туғызуы.

E) & Қойылатын сұрақ маңызды мәселеге арналуы тиіс.

F) Журналист немесе куәгер болған оқиғалардың ізін суытпай сұхбат береді.

G) Белгілі бір уақытта, белгілі бір жерде өтіп жатқан жағдайлар туралы нақты адамдардан сұрақ-жауап алу.

H) Сұхбат беруші – сәйкесінше жоғары дәрежелі ресми тұлға болып келеді.

$$$ 119

Портреттік сұхбат ерекшеліктері:

A) &Фильм-очерктің негізгі құрамы болуы мүмкін.

B) Сұхбат беруші – сәйкесінше жоғары дәрежелі ресми тұлға болып келеді.

C) Қойылатын сұрақ маңызды мәселеге арналуы тиіс.

D) Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты туралы білу мақсатында.

E) Пікірталасқа жақын болуы.

F) & Сұхбат беруші өзі туралы айтпаса да, оның тұлғасы, көзқарасы мен рухани құндылықтары көрінеді.

G) Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу, оны суреттеу, адамдардың берген мәліметтерін түйіндеу.

H) Портреттік сұхбатта журналистің де образы ашылады.

$$$ 120

Тартымды радиохабар негізі:

A) Сценарийден ауытқымауы.

B) & Сөз бен сөздің, ой мен ойдың астасуы, қабысуы, пікір түйіндерінің мәнін жоғалтпауы.

C) Аудитория көкейіндегі сұрақтарға жауап беруі.

D) Аудиторияны сергіту, бос уақытын ұйымдастыру.

E) &Сапалы магнитофондар, диктофондар қажет.

F) Аудиторияның санасына әсер ету, қоғамдық пікір туғызу.

G) Музыкалық шақыру белгісі.

H) Журналистің көзқарасының дұрыс-бұрыстығы тыңдармандардың берген бағасымен анықталады.

$$$ 121

Проблемалық сұхбат ерекшелігі:

A) Сұхбат беруші өзі туралы айтпаса да, оның тұлғасы, көзқарасы мен рухани құндылықтары көрінеді.

B) Әңгімелесушінің тұлғасын мүмкіндігінше жан-жақты ашу.

C) Журналист өз көзқарасына орын жоқ.

D) Фильм-очерктің негізгі құрамы болуы мүмкін.

E) Сұхбат беруші өзі туралы айтпаса да, оның тұлғасы, көзқарасы мен рухани құндылықтары көрінеді.

F) &Журналист белгілі бір мәселенің соңғы нүктесін қоя алмайды.

G) & Негізгі тезистер ойластырылады, болашақ бағдарламаның драматургиясы құрастырылады.

H) Бұл барлық қатысушыға бірдей сұрақтар қойылатын бір үлгіге салынған сұрақтар топтамасы.

$$$ 122

Проблемалық радиосұхбат сипаты:

A) & Деректік материалдың жалпылығы тартылады.

B) Бұл барлық қатысушыға бірдей сұрақтар қойылатын бір үлгіге салынған сұрақтар топтамасы.

C) Эмоцияға жол берілмеуі керек.

D) Жеке тұлға арқылы қоғамдық маңызы бар мәселе туралы әртүрлі көзқарастарды айқындау және шешу жолдарын табуды көздейді.

E) &Сұхбат алушы алдын-ала әңгіме тезисін, қоятын сұрақтарын дайындап алу керек.

F) Сұхбат барысында кейіпкердің аты-жөні, сырт келбеті мен дене кемшіліктерін келемеждеу

G) Фильм-очерктің негізгі құрамы болуы мүмкін.

H) Сұхбат беруші өзі туралы айтпаса да, оның тұлғасы, көзқарасы мен рухани құндылықтары көрінеді.

$$$ 123

Сұхбат жанрының ерекшеліктері:

A) &жанды дауысын есту арқылы ғана оның қолжетімділігі түсіндіріледі.

B) Біреудің атынан сюжет дайындап жіберу мүмкіндік бар.

C) Ақпарат көзінің құпиялылығын сақтамауы.

D) &Сұхбат – көптеген қиын радио пішіннің маңызды элементі.

E) Кейіпкердің аты-жөні, сырт келбеті мен дене кемшіліктерін келемеждеуге мүмкіндік бар.

F) Біреуден алған мәліметтердің өңін айналдырып, өзгертіп ұсыну.

G) Тікелей эфирге жол ашылады.

H) Ақпарат көзін жасыру.

$$$ 124

Техникалық құралдардарды дайындау барысында осыларды инженерлер мен операторлар ескерулері шарт:

A) Бүкіл ақпаратты танымал, қызықты пішінге келтіреді.

B) & Микрофондарды орнатарда ғимараттың акустикалық ерекшеліктерді ескеру.

C) Әр түрлі мазмұндағы саясидан бастап әдебиге дейінгі хабарларды жасау.

D) & Микрофонның сезімтал екенін ескеру.

E) Микрофонмен қай жерде тұру, объектіні қалай сөзге тарту керек, сөйленер сөзді қалай даярлау керек деген сияқты функциялар да солардың еншісінде.

F) Жаңғырықтың көп болуын бақылау.

G) Бағдарлама өнімінің идеялық мәніне жауапты.

H) Ақпарат көзінің құпиялылығын сақтайды.

$$$ 125

Радиодағы корреспонденция ерекшеліктері:

A) &Сараптамалық жоспармен маңызды тақырыпты арқау етіп, белгілі бір мәселе туралы деректер нақты, дәл материалдан құралған жанр.

B) Тікелей эфирге жол ашылады.

C) &Корреспонденция деректер тобына талдау жасайды.

D) Телебағдарламадағы таңқалдырушылық ақпараттың сенімділігін туғызып, бұл жанрдың жедел таралуына ықпал етті.

E) Маңызды рөлді жеделдік атқарады.

F) Журналист белгілі бір мәселенің соңғы нүктесін қоя алмайды.

G) Фильм-очерктің негізгі құрамы болуы мүмкін.

H) Көзге көріну арқылы ғана оның қолжетімділігі түсіндіріледі.

$$$ 126

Радиодағы корреспонденция сипаты:

A) Тікелей эфирге жол ашылады.

B) &Белгілі бір уақытта, белгілі бір жерде өтіп жатқан жағдайлар туралы нақты әңгімелеу.

C) Ақпарат көзінің құпиялылығын сақтамауы.

D) & Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу, оны суреттеу.

E) Журналистік зерттеуден айырмашылығының болмауы.

F) Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты туралы ақпарат тарату мақсатында.

G) Қоғамға қажетті маңызды ақпаратты алу және ақпаратты берушінің тұлғалық ерекшеліктерін ашып көрсетуді мақсат етеді.

H) Журналист детектив сияқты деректерді жинайды, бірақ ол белгілі бір тұлғаны айыптау мақсатында емес, қоғамдағы келеңсіз жайларды анықтауға үміттенеді.

$$$ 127

Ақпараттық радиокорреспонденцияның шарттары:

A) Талдау жасап отырып хабарлау.

B) &Барлық қосымша ақпараттар өткен жағдайды нақты ашып, тыңдаушыға нақты, толық ақпарат беруге көмектесуі қажет.

C) Қоғамға қажетті маңызды ақпаратты алу және ақпаратты берушінің тұлғалық ерекшеліктерін ашып көрсетуді мақсат етеді.

D) Тек тікелей эфирде өткізу.

E) & Бұл жерде халықтың ой-пікірі, магнитофон жазбасы құжатты мәліметтің негізін түрлендіре түседі.

F) Кез келген тілші дайындап жүргізе алады.

G) Адамның көңіл-күйін, ішкі сезім толғанысын тереңірек ашып көрсетуге мүмкіндік береді.

H) Тыңдарман қауымды жақсылыққа тәрбиелейтін, дұрыс бағыт беретін сөзден бастау.

$$$ 128

Ақпараттық радиокорреспонденцияның шарттары:

A) Қоғамның жақсы жақтарын ғана жеткізу.

B) & Ойдан шығарудан қашқақтай отырып, шынайы типтік деректерді сұрыптау жолымен типтік образдар жасау.

C) Корреспонденцияда тек қана принцип қымбат емес, сонымен бірге, мәліметті ашу, оны іріктеу, монтаждау үлкен рөл атқарады.

D) Ақпараттық корреспонденция нақты мақсаттарға қарағанда репортаждың немесе суреттеу мазмұнын иемденеді.

E) Мінездердің типтілігі, суреттеу құралдарының толыққанды көркемділігін ескеру.

F) &Кез келген өзекті мәселенің себебін субъективті талқылау мен зерттеу.

G) Корреспонденция нақты уақытқа байланысты.

H) Кез келген тілші дайындап жүргізе алады.

$$$ 129

Ақпараттық радиокорреспонденцияның белгілері:

A) &Жиналған мәліметтер, болып жатқан жағдай мазмұны журналистің жазуы арқылы баяндалады.

B) Тікелей эфирге жол ашылады.

C) Мінездердің типтілігі, суреттеу құралдарының толыққанды көркемділігі ескеріледі.

D) & Жағдайды суреттей отырып, автордың оқиғаны өзіндік бағалауымен ерекшелінеді.

E) Журналист детектив сияқты деректерді жинайды, бірақ ол белгілі бір тұлғаны айыптау мақсатында емес, қоғамдағы келеңсіз жайларды анықтауға үміттенеді.

F) Өмір шыңдағыш күрескерлік пен көркемдік өреліліктің қатар көрінуі.

G) Журналистің көзқарасына жол жоқ.

H) Компроматты тақырыптан айыру шеберлігі.

$$$ 130

Радиодағы корреспонденцияның түрлері:

A) Журналист детектив сияқты деректерді жинайды, бірақ ол белгілі бір тұлғаны айыптау мақсатында емес, қоғамдағы келеңсіз жайларды анықтауға үміттенеді.

B) Шапшаң деректілік және нысанды дәлме-дәл әшкерелеу.

C) Ойдан шығарудан қашқақтай отырып, шынайы типтік деректерді сұрыптау жолымен типтік образдар жасалады.

D) & Радиодағы ақпараттық корреспонденцияның материалдың кең ауқымда қарастырылуы жағдайға байланысты тақырыптың дамуымен ерекшеленеді.

E) & Радиодағы сараптамалық корреспонденцияда суреттеліп отырған құбылыстың, оқиғаның себептері ашылады.

F) Радиодағы корреспонденция жедел түрде әзірленеді.

G) Операторлық тапқырлық және әр нәрседегі қатаң шектілік, көркемдік өре қажет.

H) Журналист белгілі бір мәселенің соңғы нүктесін қоя алмайды.

$$$ 131

Журналистік зерттеудің теоретиктері:

A) Дэвид Сарнов.

B) Бернард Шоу.

C) & Роберт Грин.

D) Кент Бьокаар.

E) Роза Йоффе.

F) Ираклий Андроников.

G) В.Н.Ружников

H) & Дэвид Вейер.

$$$ 132

Журналистік зерттеу әдісінің мәні:

A) Кескін ішінде берілген кесінді көрініс.

B) & Құрғақ дерек арқылы емес авторлық бағалау арқылы жетістікке жету.

C) Классикалық шығармалардың телевизиялық нұсқасы.

D) & Белгілі бір құбылыстың, оқиғаның, жағдайдың себебін түсіндіру, толығымен нақты нәтижені туғызған, механизмді анықтау болып табылады.

E) Қоғамды әлеуметтік топтастыру міндеттері.

F) Журналист зерттеуді белгілі бір тұлғаны айыптау мақсатында жүргізеді.

G) Азаматтар мен ұйымдардың құқығы мен мүддесін қорғау.

H) Шығармашылық белсендік таныту, тәртіпті болу.

$$$ 133

Журналистік зерттеудің сипаты:

A) & Компроматты тақырыптан айыру шеберлігі.

B) Өркениетті журналистиканың нормаларына сәйкес болуы.

C) Кеткен тілдік, стильдік қателерге кешіріммен қарау.

D) Ақпарат көзінің құпиялылығын сақтамауы.

E) Ақпарат көзін жасыру.

F) & Зерттеу кезеңдерінің ішінде дерекаралық байланыс және болжамдар ұсынуға болады.

G) Кейіпкердің аты-жөні, сырт келбеті мен дене кемшіліктерін келемеждеу.

H) Журналистік зерттеудің сапасы сценарийге тікелей байланысты.

$$$ 134

Қазақстандық форматты радиолар:

A) Авторадио.

B) Русское NS

C) & Радио Сlassic.

D) & Радио Umax FM

E) «Радио Хит FM

F) Түркия үні.

G) Lav-радио

H) Эхо Москвы.

$$$ 135

Суреттемеге тән сипаттар:

A) &Болған оқиға туралы маңызды ақпаратты хабарламайды, бірақ оны көрнекті, анық, қызықты етіп бейнелейді.

B) Көңіл көтерушілік сипаттағы сюжеттер.

C) Аудиторияның тап сол сәттегі өте қажетсініп отырған мәселесін қозғау.

D) Қоғамның келеңсіз жақтарын жеткізеді.

E) ) Жан-жақты ақпарат алынады.

F) &Стильдік бейнелеуші құралдардың үлесі зор.

G) Мәселенің күшті және әлсіз тұстарын айқындауға көмектеседі.

H) Ақпаратты беру және қабылдау әдістеріне байланысты.

$$$ 136

Монтажды қолданудың тәсілдері және оның қызмет формасы:

А) & Мәтінді қысқарту.

В) Сценарийден ауытқуға мүмкіншілік беріледі.

С) Автордың негізі ойына сүйенбеу.

D) & Дыбыстық бейнелеуші құралдарды, декорацияны қолдану.

Е) Ультрадыбыстық толқындарға байланысты.

F) Жылдамдық толқын ұзындығымен және тербеліс жиілігімен байланысты.

G) Сөз бен сөздің, ой мен ойдың астасуы, қабысуы, пікір түйіндерінің мәнін жоғалтпауы.

H) Дыбысты шығару жылдамдығына орай.

$$$ 137

Профессор В.П.Владимирцев суреттеменің алуан түрін былай бөледі:

A) Деректі суреттеме.

B) Күнделікті суреттеме.

C) & Портреттік суреттеме.

D) & Оқиғалық немесе репортаждық суреттеме.

E) Көркем суреттеме.

F) Шыншыл суреттеме.

G) Көрмелер суреттемесі.

H) Фактологиялық суреттеме.

$$$ 138

Дыбыс құрудағы өзіндік әдіс-тәсілілдерді көрсетіңіз:

А) &“Буратино”.

В) & Реверберация.

С) Дауыстық қабат.

D) Электротермикалық.

Е) Прагматикалық.

F) Төңкерілген пирамида.

G) Жасанды дауыстарды қолдану

H) Ультрадыбыстық толқындарға байланысты.

$$$ 139

Очеркке қатысты тұщымды пікір айтқан ғалымдар:

A) Л.Тимофеев.

B) & В.Н. Ярошенко.

C) В.Сорокин.

D) В.В. Егоров.

E) Г.Абрамович.

F). & В.Н.Ружников.

G) Б.Шоу.

H) В.Третьяков.

$$$ 140

«Золотой Граммофон» радиостанцияның музыкалық жүлдесі:

A) «Эхо Москвы»

B) & «Русское Радио»

C) «Радио России»,

D) «Радио ретро»

E) «Радио Хит FM»

$$$ 141

Бұл радиостанция Қазақстанның аумағында таралып отырған радио жиіліктер ішіне кірмейді:

A) «Love radio».

B) «Радио classik».

C) & «Радио NS».

D) «Радио Шансон».

E) «Радио Шахар».

$$$ 142

Қазақстандағы тақырыптық радиолардың алғашқысы:

A) «Love radio.

B) &«Радио classik».

C) «Радио России».

D) «Радио ретро».

E) «Радио Хит FM».

$$$ 143

Бұл радио «Хабар» радиосының құрамына кіреді:

A) «Love radio».

B) «Тенгри FM».

C) «Радио России».

D) & «Радио classik».

E) «Радио Хит FM».

$$$ 144

«Қазақстан» телерадиокомпаниясымен қарайлас «Түркия телерадиосы компаниясы» құрамында сексен бес жылдай өмір сүріп келе жатқан Түрік радиосының атауы:

A) «Түрік FM».

B) ««Abad FM»».

C) «Slow Türk» (махаббат толқыны).

D) & «Түркия үні».

E) «Kral FM».

$$$ 145

«Эхо Москвыдың» эфирге шыққан күні:

A) 1989 ж.22 маусым.

B) 1990 ж. 9 тамыз.

C) & 1990 ж. 22 тамыз.

D) 1991 ж. 19 тамыз.

E) 1996 ж. 21 маусым.

$$$ 146

«Русского Радионың» эфирге шыққан күні:

A) 1992 ж.22 қаңтар.

B) 1993 ж. 21 тамыз.

C) &1995 ж. 2 тамыз.

D) 1995 ж. 19 тамыз.

E) 1996 ж. 31 маусым.

$$$ 147

Батысты үнемі жүріп отыратын радиоаудитория зерттейтін мониторинг атауы:

A) Жаңа медианың тыңдарманы.

B) & «Жаңа аудио-технологияның ролі.

C) Тыңдарман, қайдасың.

D) Радиостанциялардың болашағы.

E) Қазіргі ақпараттық атмосфераны жасаушы контингент.

$$$ 148

Еуропалық радионы осы жас аралығындағылар көп тыңдайды:

A) 17-37 жастағылар.

B) 19-35 аралығындағы.

C) & 19-49 жас аралығындағылар.

D) 19-28 жас аралығындағылар.

E) 22-58 жас аралығындағылар.

$$$ 149

Ақпаратты-музыкалық «Астана» радиостанциясы FM толқынында эфирге шыға бастаған күн:

A) 1998 ж.22 қаңтарда.

B) 1997 ж. 21 тамызда.

C) 1999 ж. 2 тамызда.

D) 1998 ж. 19 тамызда.

Е) &1999 жылы 19 қаңтарда.

$$$ 150

«Астана» радиосы өзінің эфирлік форматын жаңартып, заман талабына сай, сандық құрылғылармен жұмыс істей бастаған кезең:

A) 2009 ж.22 қаңтарында.

B) 2005 ж. 21 шілдесінде.

C) 2003 ж. 2 тамызында.

D) 2001 ж. 17 тамызында.

Е) &2003 жылы 1 ақпанында.

$$$ 151

Қазақ радиосында осы тілдерде бағдарламалар әуе толқынына шығады:

A) &Қазақ, орыс, неміс, корей, ұйғыр, әзірбайжан, түрік және татар.

B) Қазақ, орыс, неміс, корей, ұйғыр, украин, түрік және татар.

C) Қазақ, орыс, неміс, грузин, ұйғыр, украин, түрік және татар.

D) Қазақ, орыс, неміс, корей, ұйғыр, итальян, түрік және татар.

Е) Қазақ, орыс, француз, корей, ұйғыр, украин, түрік және татар.

$$$ 152

Қазақ радиосының хабарларын Он-лайн режимінде тыңдауға болатын сайттарды көрсетіңіз:

A) www.kaznu.kz/.

B) surak-zhauap.kz.

C) & www.kaztrk.kz, www.kazradio.kz.

D) infomarket.kz.

Е) www.sana.gov.kz/showarticle.php, www.parlam.kz.

$$$ 153

Қазақ АССР Халық комиссарлары Кеңесі Республикалық радиохабарларын таратуды құру жөнінде шешім қабылдаған датаны көрсетіңіз:

A) &1921 жылдың 29 қыркүйегінде.

B) 1922 жылдың 11 қыркүйегінде.

C) 1923 жылдың 14 қыркүйегінде.

D) 1924 жылдың 21 қыркүйегінде.

Е) 1925 жылдың 28 қыркүйегінде.

$$$ 154

Бұл радио 2009 жылы 19 қаңтарда өзінің 10 жылдық мерейтойын атап өтті. 1999 және 2003 жылдардағы ең үздік ақпаратты топтамасы үшін «Алтын Жұлдыз» жүлдесін жеңіп алып, 2006 жылы «Үздік радио» атағына ие болды.

A) «Шалқар».

B) «Радио Сlassik».

C) «Радио Хабар».

D) & «Астана».

E) «Радио Шахар».

$$$ 155

«Первое радио» Ресейдің қай қаласында радиохабарларын таратады:

A) Санкт-Петербург.

B) & Краснодар.

C) Мәскеу.

D) Барнаул.

E) Екатеринбург.

$$$ 156

Қазақ радиосының «Алтын қор» тыңдарманының жас мөлшері:

A) 17-37 жастағылар.

B) 19-35 аралығындағы.

C) &30-60 жас аралығындағылар.

D) 19-50 жас аралығындағылар.

E) 22-58 жас аралығындағылар.

$$$ 157

«Қазақ үшін, тіл үшін радионы қоғамды зерттей отырып, сол қоғамды тәрбиелеуші құрал, «мемлекеттің тілі» ретінде пай­далану қажет. Яғни радиодағы алтын уақытты құнды, танымдық бағдарламалармен толықтыру керек деп ойлаймын. Ал біз осы айтылғандардың басын біріктіретін, бойында коммерциялық радиолардың форматына лайықты негіз бар, жүрегінде ұлттық намысы бар, білікті журналистерге әлі де зәруміз».

A) & Ертай Нүсіпжанов.

B) Кәмшат Тасболат.

C) Намазалы Омашев.

D) Жылбек Сембекұлы.

E) Темірхан Момбекұлы.

$$$ 158

Ақпаратты-музыкалық және музыкалық радиостанциялардың хабарлар сеткасын дайындау принциптеріне жатпайтынын көрсетіңіз:

A) & Жүргізушілердің шетел тілінде хабар жүргізуі.

B) Аудитория көлемі.

C) Жарнама көлемі.

D) Музыкалық хабардың сан-салалығы.

E) Радиостанциялардың техникалық жарақталандыруы.

$$$ 159

Америкада жаңа типті радионың пайда болуына себепкер болған ағайынды ди-джейлер:

A) Ағайынды Гриммдер.

B) Ағайынды Люмьерлер.

C) & Ағайынды Сторздар.

D) Ағайынды Ярославичтер.

E) Ағайынды Райттар.

$$$ 160

“Радиохабарда сөз бен музыка – негізгі, шулар – қосалқы құралдар”, - деп қарастырған ғалым:

А) К.Қабылғазина.

В) И.Л.Андроников.

С) М.Барманкулов.

D) & Д.Баранеевич.

Е) Н.Омашев.

$$$ 161

Әуе толқынына шығуға тиісті хабарға жауапты адам:

А) Режиссер.

В) Ди-джей.

С) Дыбыс операторы.

D) & Редактор.

Е) Жүргізуші.

$$$ 162

Радиохабардың ажырамас бөлігі:

А) Дауыс.

В) Шу.

С) &Бейне.

D) Дыбыс.

Е) Арнайы эффект.

$$$ 163

Радио режиссеріне қажетті алғышарттар:

А) Қиялға бай, фантазиясының мықты болуы.

В) Білімді, білікті, өресі жан-жақты.

С) Өмір құбылыстарының кез келген саласынан хабардар болуы.

D) Кез келген ақпаратқа “жан бітіре” білу.

Е) & Шетел тілдерін білу, монтаж жасай білу.

$$$ 164

Тікелей эфирге қойылатын талаптарға қатысы жоқ:

А) Жинақылық.

В) Шапшандық.

С) Жеделдік.

D) & Фонограмма, шу, музыкалардың тез орындалуы.

Е) Мәтінді алдын-ала әзірлеу.

$$$ 165

Радиодағы фонотекалық материалдарды таңдап, фонограмма жазуды бақылайтын шығармашылық қызметкер:

А) Режиссер.

В) Ди-джей.

С) & Дыбыс режиссері.

D) Дыбыс операторы.

Е) Репортер.

$$$ 166

Ұялы телефондардағы барлық мультимедия файлдарының жіберілуі мен қабылдануы осыған байланысты:

А) & Сандық радиохабар (СРХ).

В) Сандық фотоаппарат.

С) Сандық бейнекамера.

D) Интернет.

Е) Радиоқабылдағыш нүктесі.

$$$ 167

Репортаждың жанрлық элементтеріне жатпайтыны:

А) Оқиға.

В) &Репортердің техника мен кәсіптен хабардар болуы шарт емес.

С) Тілші баяндауы.

D) Мекен-жай.

Е) Уақыттық көрсеткіш.

$$$ 168

Эфирден берілу сипатына қарай, тақырыптық жағынан радиорепортаж былай бөлінеді:

А) Тікелей репортаж.

В) Тікелей емес репортаж.

С) Оқиғалық репортаж.

D) Проблемалық репортаж.

Е) &Бейне репортаж.

$$$ 169

Радионың деректі-көркем жанры:

А) Радиокомментарий.

В) &Радиоочерк.

С) Радиоәңгімелесу.

D) Радиошолу.

Е) Радиокорреспонденция.

$$$ 170

Радионың талдамалы жанры:

А) Радиоочерк.

В) Радиофельетон.

С) & Радиоәңгімелесу.

D) Радиопьеса.

Е) Радиокомпозиция.

$$$ 171

Дыбыс құруда “Буратино” тәсілін ойлап тапқан адам:

А) Қ.Механов.

В) &М.Зарва.

С) А.Ковалев.

D) А.Музыря.

Е) Р. Иоффе.

$$$ 172

Дыбыс құрудағы өзіндік әдіс-тәсілілдерді көрсетіңіз:

А) “Буратино”.

В) & Реверберация.

С) Дыбыстық мизансцена.

D) Электротермикалық.

Е) Дауыстық әрлеу.

$$$ 173

Монтажды қолданудың тәсілдері және оның қызмет формасы:

А) Мәтінді қысқарту.

В) Белгілі бір уақытқа сығымдау.

С) & Автордың негізі ойына сүйенбеу.

D) Дыбыстық бейнелеуші құралдарды, декорацияны қолдану.

Е) Радиотуындының жиынтық композициясын құру.

$$$ 174

Монтаждың түрлері:

А) Акустикалық монтаж.

В) Бірнеше хабарды бір-бірімен сабақтастыра беру.

С) Тізбектелген монтаж.

D) Акустикалық коллаж.

Е) &Мәтін құрастыру.

$$$ 175

Мәтіндік құжатты радиохабарда пайдаланудың тәсілдері:

А) Хабардың мазмұнына шынайылық және көлемдік сипаттар беру.

В) Радиохабардың сюжеттік-мәндік негізі ретінде қолдану.

С) & Диктордың тікелей эфирге шығып, мәтін оқуы.

D) Құрылым түзуші екі элементтің бірі ретінде пайдалану.

Е) Инсценировкалау үшін қолдану.

$$$ 176

“Интонация күшімен сөзге тура, болмаса кері мағына беруге әбден болады” – деген белгілі шешен.

А) & И.Андроников.

В) В.Белинский.

С) М.Баринов.

D) В.Цвик.

Е) В.Ярошенко.

$$$ 177

Дыбыс эффектісі ретінде мыналар қарастырылады:

А) Сигналды тежеу.

В) Тербелісі мен фазасын өзгерту.

С) Дыбысталу деңгейі мен уақытын өзгерту.

D) Караоке және басқалар.

Е) & Фонограммаларды дайындау.

$$$ 178

Дыбыс процестеріне мыналар жатады:

А) Дыбыс тербелістерін біріктіру.

В) Тербеліс деңгейлерін өзгерту.

С) Тұрақты токты өзгерту.

D) Дыбыс деңгейін бір дәрежеге көтеру.

Е) & Стереоэффектерді қолданбау.

$$$ 179

Радиожурналистиканы теория жүзінде зерттеген ғалым:

А) Н.Омашев.

В) Р.Сағымбеков.

С) Ж.Әбдіжәділқызы.

D) Р.Нұрғали.

Е) &С.Ақтаев.

$$$ 180

Ғалым Г.Лазутина журналистің кәсіби этикасын келесі принциптерге бөледі:

А) Принципшіл, тиянақты болу.

В) &Шығармашылық белсендік таныту, тәртіпті болу.

С) Әріптестік ынтымақтастықты сақтау.

D) Сұранысы.

Е) Талғамы.

$$$ 181

Радиодағы ең жоғарғы толқын жиілігі

А) 500 мың км/с.

В) 250 мың км/с.

С) &300 мың км/с.

D) 400 мың км/с.

Е) 450 мың км/с.

$$$ 182

Акустикалық тербелісті электрлі тербеліске айналдыртын құрал

А) & Микрофон.

В) Радио.

С) Теледидар.

D) Камертон.

Е) Диктофон.

$$$ 183

Әр түрлі дыбыстық белгілер жиынтығының аталуы:

А) Музыка.

В) & Шу.

С) Толқын.

D) Радиохабар.

Е) Толқынды шу.

$$$ 184

Радиода әңгімеге қатысушы адамдарға микрофонды ұсынудың, бағыттаудың тәсілі.

А) Реверберация.

В) &Дыбыстық мизансцена.

С) Буратино тәсілі.

D) Дауыс.

Е) Дыбыстық реверберация.

$$$ 185

Дыбыстың ең төменгі жиілігі

А) 3-10 кГц/м.

В) 3-15 кГц/м.

С) &3-30 кГц/м.

D) 3-26 кГц/м.

Е) 3-40 кГц/м.

$$$ 186

Радиожурналистикада алғашқы рет магнитофонды қолданған жыл:

А) 1928 ж.

В) 1946 ж.

С) 1956 ж.

D) &1952 ж.

Е) 1953 ж.

$$$ 187

Дыбыстық ақпараттар жиынтығының атауы:

А) Телехабар.

В) Жаңалықтар.

С) Әуен.

D) & Радиохабар.

Е) Шу.

$$$ 188

Музыкалық хабардың жүргізушісі:

А) &Ди-джей.

В) Оператор.

С) Дыбыс режиссері.

D) Редактор.

Е) Режиссер.

$$$ 189

Әуе толқынына шығуға тиісті хабарға жауапты адам:

А) Оператор.

В) & Редактор.

С) Режиссер.

D) Ди-джей.

Е) Дыбыс режиссері.

$$$ 190

Радионың атқаратын қызметі:

А) Оқиғаны,болмысты көрсетеді.

В) Деректі,оқиғаны талдап,түсіндіреді.

С) Деректі талдайды.

D) & Ақпарат таратады, құлақтандырады.

Е) Ақпаратты сан қырынан көрсетеді.

$$$ 191

1895 жылдың күнтізбесі бойынша нешінші мамырда Петербург университетінде А.С.Поповтың баяндамасы мәлімденді?

А) & 7.

В) 3.

С) 8.

D) 5.

Е) 9.

$$$ 192

Қай жылы «жеке меншіктегі радиоқабылдағыш радиостанциялар туралы» қаулы қабылданды?

А) 1925.

В) &1924.

С) 1926.

D) 1923.

Е) 1922.

$$$ 193

Микрофон мен объектінің ара қашықтығы:

А) 20-30 см.

В) 30-60 см.

С) 20-50 см

D) & 30-50 см.

Е) 30-40 см.

$$$ 194

Хроника дегеніміз:

А) & Бас тақырыбы жоқ, шағын бірер сөйлемнен тұратын хабар.

В) Белгілі бір тақырыбы бар хабар.

С) Жәй сөйлем.

D) Көп сөйлемнен құралатын сөйлем.

Е) Қысқа хабар.

$$$ 195

Кеңейтілген ақпараттың көлемі:

А) 40-60 жол.

В) 40-80 жол.

С) 50-120 жол.

D) & 40-150 жол.

Е) 50-200 жол.

$$$ 196

Радионың табиғатына тән, оқиғаның дыбыстық суретін тыңдарманның көз алдына елестете алатын жанр:

А) Радиоақпарат.

В) Радиосұхбат.

С) Радиокомментарий.

D) &Радиорепортаж.

Е) Радиошолу.

$$$ 197

Радиобағдарламалардың қалыптасу кезеңі

А) &1921-1927жж.

В) 1927-1941жж.

С) 1941-1945жж.

D) 1946-1950жж.

Е) 1950-1985жж.

$$$ 198

Драматург Т.Ахтановтың «Шырағың сөнбесін» туындысы бойынша радиоспектакль ұсынылған жыл:

А) 1982 жылы наурыз.

В) 1985 жылы мамыр.

С) 1984 жылы ақпан.

D) 1983 жылы сәуір.

Е) & 1984 жылы наурыз.

$$$ 199

Музыкалық хабардың жүргізушісі?

А) Редактор.

В) Режиссер.

С) Дыбыс режиссері.

D) Дыбыс операторы.

Е) &Ди-джей.

$$$ 200

Радиожурналистиканың жанрлары:

А) Хабарлы, мәтінді, таңдамалы.

В) Сатиралық, құжаттық.

С) Таңдамалық.

D) & Ақпараттық, талдамалық, сатиралық.

Е) Салыстырмалы.

$$$ 201

Алғашқы коммерциялық радио:

А) «31 радио».

В) & «Эхо Москвы».

С) «Русское радио».

D) «Шалқар».

Е) «Қазақ радиосы».

$$$ 202

«Ди-джейдің» атқаратын қызметі:

А) &Музыкалық хабардың жүргізушісі.

В) Жаңалықтар топтамасының жүргізушісі.

С) Спорт бағдарламасын жүргізуші.

D) Хабарлар таратушы.

Е) Әншілермен жүзедесетін жүргізуші.

$$$ 203

Форматты радионың отаны:

А) Қытай.

B) Қазақстан.

C) & Америка Құрама Штаттары.

D) Үндістан.

E) Түркия.

$$$ 204

“Люксембург”, “Монте-Карло”, “Европа-1”, “Андорра” мына мемлекеттің телерадиостанциясы:

A) Ұлыбритания.

B) Италия.

C) Испания.

D) Греция.

E) & Франция.

$$$ 205

Радио қызметкерлерінің ақпараттық хабарлар, газет мақалаларынан бастап, баспа мәтіндерін дайындау дағдыларын игере бастаған жылдары:

А) 1940-1950 жылдары.

В) & 1930-1940 жылдары.

С) 1890-1900 жылдары.

D) 1920-1930 жылдары.

Е) 1910-1920 жылдары.

$$$ 206

Қазақ радиосының бүгінгі ең басты ерекшелігінің бірі:

А) & Дербестілігі.

В) Ауқымдылығы.

С) Сараптамалығы.

D) Тек жаңалықтармен шектеледі.

Е) Жаңалықтың көп болуы.

$$$ 207

«Қазақстан» телерадиокомпаниясымен қарайлас «Түркия телерадиосы компаниясы» құрамында сексен бес жылдай өмір сүріп келе жатқан Түрік радиосының атауы:

A) «Түрік FM».

B) ««Abad FM»».

C) «Slow Türk» (махаббат толқыны).

D) & «Түркия үні».

E) «Kral FM».

$$$ 208

1937-1938 жылдары жазған мақалаларында киномонтаждың кейбір заңдылықтарының әдебиет заңдылықтарымен сәйкестігін дәлелдеген кім:

A) & С.Эйзенштейн.

B) В.Зворыкин.

C) Д.Гриффит.

D) Ағайынды Люмьерлер.

E) М.Ромм.

$$$ 209

Ресей телерадиохабар таратушыларының Хартиясында бірінші кезекте тұрған мәселе:

A) & Ақпараттың шынайылығы.

B) Азаматтар мен ұйымдардың құқығы мен мүддесін қорғау.

C) Тіл мәселесі.

D) Өркениетті журналистиканың нормаларына сәйкеспейтін әрекетке бармау.

E) Жекеменшік территорияда рұқсатсыз видеотүсіруден аулақ болу.

$$$ 210

Бүкіләлемдік сауда ұйымына кіретін 70 мемлекет өкілдері қол қойған ортақ құжат қалай аталады:

A) Телекоммуникациялар жайлы негізгі келісім.

B) Телекоммуникациялар жайлы сараптама.

C) Телевизия жайлы негізгі келісім.

D) & Телехабарлар сапасы жайлы келісім.

E) Телекоммуникациялар жайлы салыстырмалы талдау.

Телерадио-журналистика

«... радио мен телевизия өнері ерекше жаңа түр ретінде барған сайын өзінің мол мүмкіндіктерін ашты. Олар өзге де өнер салаларымен бірге, халқымыздың рухани мәдениетінің молшылығы үшін белсенді араласып келеді. Газет, журналдардан айырмашылығы - телевизия мен радиохабары телефильмдер мен радиоспектакльдер - өнер шығармаларын жасау мүмкіндігі бар», - деген пікірді негізге алатын ғалымдар:A) В.В.ЕгоровE) В.Н.РужниковF) Н.Омашев

«Алтын қор» үш жолмен жиналады:C) Қазақ радиосынан тыс (Қазақстанда немесе өзге елде) студияларда жазылған, яғни сырттан әкелінген таспалар.F) Қазақ радиосындағы арнайы дыбыс жазу студиясында дайындалған дүниелер.G) Орындаушының жеке мұрағатынан.

«Ауызша газеттің» берілу формасы:A)ақпаратты газет материалдарын алу арқылыC)ақпарат-жанры арқылы

«Ауызша» газеттің баспа газетінен ерекшелігі:A) Шұбалаңқылық пен көпсөзділіктен ада.E) Мазмұны жеңіл, жұрттың бәріне түсінікті де ұғынықты.H) Біртекті, бытыраңқы, үзік-үзік телеграммалар мен заметкалар біртұтас байланысқан шолуға бірігеді.

«Жібек жолы» телеэкспедициясы шығармашылық топтың жеткен жетістіктері:A) Ескерткіштерді, тас тұнжырларды, мұражай экспонаттарын көбірек көрсеткені көңілден шықты.D) «Ұрпаққа біз нені мұра етіп қалдырамыз?», - деп өткір проблема көтерген.F) Күлтегін, Тоныкөк, Мағжан жырларынан үзінділер оқылды.

«Жібек жолы» телеэкспедициясы шығармашылық топтың жіберген кемшіліктері:B) Хабарлар мазмұнында ғылымға қайшы мағлұматтар.E) Мәтін мен кадрдың көп жағдайда бірі-бірімен қабысауы.H) Хабарларға қазақ жерінің тек Жетісу, Оңтүстік Қазақстан аймақтарын ғана өзек ету.

«Радиохабарының белсенді құрамы»:C)граммафонE)тех.құралF)дыбыс шығарушы

«Тыңдаушы өз алдында анау-мынау адам емес, шешен, өз қарсыласын жеңе алатын күрескер тұрғанын сезінуге тиіс. Радиода тек осындай шешенді тыңдайтын болады»-дегенпікірдегі пішін:A)радиомонологD)радиобаяндама

1930 жылдардың екінші жартысында Қазақстан радиохабары сапалық жағынан алға басып, түрлі пішіндік бағдарламалар пайда болды:C) Радиомитингілер.F) Радиоүндесулер.H) Студиядан тыс хабарлар.

1942 жылдың 1 маусымында партизандарға арналған бағдарламаның алғашқы саны шықты. Майдан шептерінен жеткен жеңістерді хабарлап, партизандардың еңсесін көтеретін радиотуындылар беріле бастады:B) «Партизандарға кеңес».D) «Қалай жаудың қатынас құралдарын жою керек?»H) «Маскировка жасау шеберлігі».

1947 жылы радио рөлі күрт күшейді. Халыққа ақпарат таратуда, саяси тәрбие беруде, елдің мәдени деңгейін арттырудағы беделі арта түсті. Жаңа радиоциклдар пайда болды:A) «Біздің Отан».B) «Күн тақырыбында».E) «Ғылым мен техника жаңалықтары».

1958 жылдың 16 ақпанынан бастап Қазақ радиосында 3 рет атауы өзгеріп шыққан әдеби-сатиралық журнал:A) «Сықақ және әзіл».D) «Қалақай».F) «Көреген».

1962-1964 жылдар аралығында Қазақстан аумағында жұмыс жасап тұрған радиостанциялар:B) Қазақ радиосы.D) «Маяк» радиостанциясы.F) «Шалқар» радиосы.

1969-1970 жылдары Қазақ радиосынан берілген радиопьеса авторлары:A) Ілия Жақанов.C) Жиенбек Рсалдин.G) Әбділдә Ботбаев.

1970-1980 жылдары ұлттық телеарнадағы жасаған бағдарламалары арқылы өзекті тақырыптарды қозғай білген:B) Құсман Игісінов.D) Фатима Бегембаева.E) Сұлтан Оразалин.

1970-1980 жылдары шыққан ұлттық сипаттағы телепублицистикалық туындылар:A) Тамаша.D) Халық дәстүрі.F) Алты арыс.

1990 жылдары радиохабарлар пішіндік өзгеріске түсіп, жаңа авторлық бағдарламалар дүниеге келді:A) «Жан сарайы».D) «Адам, ғұмыр, қолтаңба».F) «Бағзыдан жеткен сөз».

1996 жылы көрермен қайта қауышқан «Бәрі бас байрағым» телебағдарламаның ерекшелігі:B) Мәтінді оқыған диктордың дауысы бірден хабарға жетектетіп жібереді.C) Мәтіннің мазмұны соншалықты терең болмағанымен мағыналы, жүйелі.F) Хабар көріністерге бай. Мұражай экспонаттары, күнде байқала бермейтін табиғат айшықтары әдемі өрілген.

А.Фриш өзінің “Беседа по радио” деген кітабында радиоәңгімелесуді тақырыптық жағынан мынадай түрлерге бөледі:C) Информациялық мәні бар әңгімелесу.E) Көпшілікке арналған ғылыми тақырыптағы әңгімелесу.F) Тарихи оқиға туралы әңгімелесу.

Авторлық көзқарас пен авторлық баға көбірек аңғарылатын жанр:C) Корреспонденцияда. F) Шолуда.H) Журналистік зерттеуде.

Адамды көндіруге келтірілген аргументтер:B) Өзіңіздің және әңгімелесушінің мимикасын және қимылдарын бақылап отыру.E) Сіздің ұсынысыңыз әңгімелесушінің қандай да болмасын қажеттілігін қанағаттандыратынын көрсету.F) Конфликтогендерден (дау туғызатын сөздерден) аулақ болыңыз.

Адрестік (анкеталық) сұрақтардың қажеттілігі:B) Кейіпкердің биографиясын білу үшін.F) Портреттік сұхбатта қолданылады.H) Портреттік очеркте қолданылады.

Ақпараттарды іріктегенде алға шығатын мүдделер:B) Мемлекеттік мүдде.D) Адамгершілік мүддесі.H) Әлеуметтік ахуал.

Ақпараттық радиокорреспонденцияның белгілері:A) Жиналған мәліметтер, болып жатқан жағдай мазмұны журналистің жазуы арқылы баяндалады.D) Жағдайды суреттей отырып, автордың оқиғаны өзіндік бағалауымен ерекшелінеді.G) Журналистің көзқарасының дұрыс-бұрыстығы тыңдарман-дардың берген бағасымен анықталады.

Ақпараттық радиокорреспонденцияның шарттары:A) Жағдайды нақты дәлелдермен хабарлау.B) Барлық қосымша ақпараттар өткен жағдайды нақты ашып, тыңдаушыға нақты, толық ақпарат беруге көмектесуі қажет.E) Бұл жерде халықтың ой-пікірі, магнитофон жазбасы құжатты мәліметтің негізін түрлендіре түседі.

Ақпараттық радиокорреспонденцияның шарттары:B) Ойдан шығарудан қашқақтай отырып, шынайы типтік деректерді сұрыптау жолымен типтік образдар жасау.F) Кез келген өзекті мәселенің себебін субъективті талқылау мен зерттеу.G) Корреспонденция нақты уақытқа байланысты емес.

Ақпараттық радиокорреспонденцияның шарттары:B)корреспонденция нақты уақытқа байланысты емес

Ақпараттық сұхбаттың ерекшелігі:B) Әңгімелесушінің жауабы ресми мәлімдеме болып табылмайды.E) Әңгіме екпіні қарапайымға тән, түрлі эмоционалдық құбылыстарға толы болады.G) Қоғамға қажетті маңызды ақпаратты алу және ақпаратты берушінің тұлғалық ерекшеліктерін ашып көрсетуді мақсат етеді.

Ақпараттық сұхбаттың сипаты:A) Ақпараттық сұхбатта әр сұрақтың даралығы болу керек.C) Екі міндет атқарады: әлеуметтік маңызы бар ақпарат алу және осы ақпаратқа жауап бере алатын тұлғалардың ерекшеліктерін ашу.E) Ақпараттық сұрақта әр сұрақ жеке-дара беріледі, себебі ол сұрақтар журналист әңгімелесіп отырған адамға бағытталады.

Ақпаратты-музыкалық және музыкалық радиостанциялардың хабарлар сеткасын дайындау принциптері:B) Жарнама көлемі.D) Музыкалық хабардың сан-салалығы.F) Радиостанциялардың техникалық жарақталандыруы.

АҚШ та форматты радионың пайда болуы осы есімдермен байланысты:А) Ағайынды Строздар.B) Чак Дашвей.E) Кент Бьокаар.

АҚШ телевизиясындағы рейтингі жоғары бағдарламалар пішіні:A) «Оскар» номинациясымен марапаттау рәсіміне арналған бағдарламалар.C) Спорт бағдарламалары.H) Ток-шоулар.

АҚШ телевизиясының қайраткері Стюарт Хайд тележурналиске қойған талаптары:B) Сайт материалдарымен жұмыс жасай білу.F) Түрлі ұйымдардың жұмысын жете білу.G) Ай сайын біліктілігін жетілдіру.

АҚШ телевизиясының қайраткері Стюарт Хайд эфирде жұмыс істейтін журналистке қойылатын талаптарды анықтаған:A)Географиядан хабары мол болуы

АҚШ телевизиясының қайраткері Стюарт Хайд эфирде жұмыс істейтін журналиске қойылатын мына талаптарды анықтаған:B) Фонетиканы жете білуі.D) Географиядан хабары мол болуы.G) Тарихты терең зерттей білуі.

АҚШ-та форматты радионың пайда болуы осы есімдермен байланысты:A)Кент БьюкаарB)Чак ДашвейF)Дэвид Сарнов

Америкалық журналист Маргарэт Фрини сілтеме жасауда және белгілі бір адамның пікірін қосарда мына бір ережеге сүйенуге шақырады:A) Бұл фактіні саған кім айтты?C) Сен айтқан ақпараттың шындыққа сай екендігін оқырманың қалай біледі?E) Берілген ақпаратты тағы да тексеріп ал! Екінші ақпарат көзінен не болмаса, үшінші ақпарат көзінен нақтылап алуға тырыс. Бәлкім, бұл ақпарат негізсіз шығар?

Американдық өнертапқыш Томас Альва Эдисонның ойлап тапқан құралдары:B) Фонограф.C) Жалпақ пластинка.E) Граммофон.

Аналитик журналистің негізгі қасиеттері.C) Әр түрлі оқиғалар арасындағы көзге көрінбес байланыстарды дәл тауып баға беруі. F) Болашаққа бағдар жасауы.G) Машық иесі болу.

Анкеталық сұхбат ерекшеліктері:A)Репортер адамдармен жақсы қарым-қатынас орнатып, сұхбат берушіні бауырына тартып, қойған мақсатына жетуі тиісC)Бір-бірімен өзара әрекеттеспейтін әртүрлі әңгімелесушілердің арасында нақты сұрақ бойыеша пікірлері анықталадыE)Бұл барлық қатысушыларға бірдей сұрақтар қойылатын бір үлгіге салынған сұрақтар топтамасы

Анкеталық сұхбат ерекшеліктері:B) Бір-бірімен өзара әрекеттеспейтін әртүрлі әңгімелесушілердің арасында нақты сұрақ бойынша пікірлері анықталады.D) Бұл барлық қатысушыларға бірдей сұрақтар қойылатын бір үлгіге салынған сұрақтар топтамасы.H) Репортер адамдармен жақсы қарым-қатынас орнатып, сұхбат берушіні бауырына тартып, қойған мақсатына жетуі тиіс.

Анкеталық сұхбатта қоғамдық пікірдің объектісі мына белгілерге жауап беруі тиіс:A) Пікірталасқа жақын болуы.D) Қоғамдық қызығушылық туғызуы.E) Қойылатын сұрақ маңызды мәселеге арналуы тиіс.

Аудиторияны зерттеудің әдіс-тәсілдері:D) Редакция поштасын талдау.E) Редакцияға телефон арқылы хабарласу.G) Аудиометрлік өлшеу әдісі.

Ауызекі сөйлеу тілінің өзіне тән стильдік ерекшеліктері:B) Қаратпа, одағай, қыстырма сөздер жиі қолданылады.D) Дауыс ырғағы, интонация, бет-әлпет, қол қимылдары қосымша қызмет атқарады.F) Сөйлеу тілі қарапайым қарым-қатынас жасау кезінде айтылады (бір-бірін жақсы танитын, жақын адамдардың арасында);

Әзіл-сықақ пішіндегі хабарлар:B) «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаевпен».D) «Бешбармақ шоу».H) «Мүмкін емес».

Әңгіме жүргізуші журналистің, яғни модератордың, экрандағы бейнесі:C)Қоғамдық болмыстың сан-саласынан хабардар болуD)Телекөріктілік, жағымды дауысG)Таланттық, еркін сөйлеуді игеру

Әңгіме жүргізуші журналистің, яғни модератордың, экрандағы бейнесі:A) Таланттылық, еркін сөйлеуді игеру.B) Телекөріктілік, жағымды дауыс.D) Қоғамдық болмыстың сан-саласынан хабардар болу.

Әңгіме жүргізуші журналистің, яғни модератордың, экрандағы бейнесі:A) Адамгершілік қасиеттерінің жоғары болуы.D) Эрудиция биіктігі.F) Әртістік қабілет таныту.

Бағдарлама жүргізушісінің міндеті:B) Адами қарым-қатынаста болу.D) Экрандағы жүргізуші образына көңіл толу керек.E) Өте сауатты болу керек.

Бағдарлама редакторы шақырылатын қонақтарға қатысты ескеретін ережелер:D) Экраннан жағымсыз болып көрінетін адамдарды тартудың қажеті жоқ екенін білуі керек.E) Көрермен талғамына, сезіміне нұсқан келмеуі керек.F) Танымал адамның қатарына белгісіз адамды әкеліп отырғызуға болмайды.

Бағдарламаның техникалық тұстары:C) Түсіру, бейнекөрініс.E) Кодировка жасау.H) Монтаж.

Бағдарламаның техникалық тұстары:C)түсіру, бейнекөрініс

БАҚ-тың жүйелік байланысының графикалық үлгісі:B) Арна.D) Шығарма.E) Ақиқат, шындық, болмыс.

Баспасөз конференциясына тән сипат:A) Әртүрлі бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің қатысуымен өткізіледі.C) Бұл жиында сөз етілген мәселелерді таспаға жазып алу радиожурналист үшін қиынға түседі.F) Сауалдар микрофон алдында өзінен-өзі туындап, әңгімелесу барысында шарықтап күрделене түсуі керек.

Бейнелейтін нысанына қарай радиоочерктің үш түрі бар:D) Жолсапар радиоочерк.F) Проблемалық радиоочерк.H) Портреттік очерк.

Бұқаралық хабар тарату үшін ортақ 3 фактор:D) Көп функционалдығы.F) Кері нәтиже беруінде.G) Әртүрлі үгіт-насихаттық ағымдар мен жарнамалық ықпалдан тыс қала алмауы.

Бір тақырыптағы біртектес фактілерге талдау жасалатын шығарма:E) Корреспонденция.G) Шолу.H) Журналистік зерттеу.

Ғалым Н.Омашев: «Хабардың ұлттық табиғатын беру деген оңай шаруа емес. Бұл тұрғысында жалпы талпыныстар бар...», - дей келе, осы бағдарламаларды атайды:B) Алтыбақан.D) Алтын сақа.E) Ақ сүйек.

Ғалымдар дәстүрлі радиожурналистикамен сабақтастыра отырып, тікелей эфир пішіндерін былайша топтастырады:A) Кері байланыс.D) Аудитория зерттеулері.F) Танымал радиожурналистің авторлық бағдарламасы.

Ғалымдар сұхбат берушілерді шартты түрде үшке бөледі:А) Саяси және мемлекет қайраткерлері, белгілі бір нақты салада арнайы білімі бар мамандар, олардан бір мәселенің мән-жайын білу мақсатында сұхбат алынады.C) Өмірі көпшілікке таныс танымалы тұлғалар.F) Үйде, көшеде, қызметте кездесетін қарапайым адамдар, олардан бір оқиға, жағдай туралы қоғамдық ой-пікірді білу мақсатында сұхбат алынады.

Деректі киноның классигі Дзига Вертов бастаған кинематографистер Отан соғысы кезінде Қазақстанда үш жылдай болып, осы фильмдерді түсірген:B) «Майдан, саған».E) «Домбыра күмбіріне қосылып».H) «Алатау баурайында»

Дыбыс (акустика) туралы ілім біріктіретін ғалымдар:B) Г.Галилей.D) Леонардо да Винчи.E) М.Мерсенн.

Дыбыс жазу процесінің түрлері:A) Электрохимиялық.B) Электромеханикалық.G) Электротермикалық.

Дыбыс жазу процесінің түрлері:B) Механикалық.D) Электромагниттік.E) Механооптикалық.

Дыбыс жазу процесінің түрлері:А) Механикалық.D) Электрохимиялық.Е) Электромагниттік.

Дыбыс жылдамдығының сипаты:A) Ол таралу жылдамдығымен сипатталады.D) Жылдамдық толқын ұзындығымен және тербеліс жиілігімен байланысты.F) Температурасы 20 градус ауада дыбыс толқындарының жылдамдығы 340 м/сек-қа тең.

Дыбыс құрудағы өзіндік әдіс-тәсілдерді көрсетіңіз:B)РеверберацияC)Дыбыстық мизансцена

Дыбыс құрудағы өзіндік әдіс-тәсілілдерді көрсетіңіз:А) “Буратино”.В) Реверберация.С) Дыбыстық мизансцена.

Дыбыс процестеріне мына міндеттер жатады:B) Дыбыс тербелістерін біріктіру.D) Тұрақты токты тоқтату. E) Панораманы кеңіту, дыбыстың шекарасын, ауқымын кеңітеді.

Дыбыс процестеріне мына міндеттер жатады:B)Дыбыс тербелестірен біріктіруD)Тұрақты тоқтатуE)Панорамалық кеңіту, дыбыстың шекарасын, ауқымын кеңітеді

Дыбыс режиссері қызметін анықтайтын сипат:A) Дыбыстық материалдарды дайындауды ұйымдастыруға басшылық жасайды.B) Фонотекалық материалдарды таңдап, дыбыстың техникалық, көркемдік сапасын бақылайды.G) Дәл уақытында дыбыстық эффектілерді қосып, тоқтатып тұруды, микшерлеуді, фонограмма жазуды бақылайды.

Дыбыс эффектілері ретінде қарастырылатын белгілер:B) Сигналды тежеу.D) Тербелесі мен фазасын өзгерту.F) Жаңғырық.

Дыбысты компьютерге көшірудің артықшылықтары:A) Цифрлы сигнал сапасын ешқашан жоймайды.C) Компьютерде өңдеу орасан шығармашылық мүмкіндіктерге жол ашады.E) Радиотарату ісін автоматтандыруға жол ашты.

Дыбысты компьютерге көшірудің артықшылықтары:C)Цифрлы сигнал сапасын ешқашан жоймайдыE)Радиотарату ісін автоматтандыруға жол ашты

Дыбыстық студияларға қажетті шарттар:B) Дыбыстық оқшаулау (изоляция).D) Акустикалық талап.F) Реверберация уақыты.

Дэвид Рэндалл журналистік зерттеудің үш ерекшелігін анықтаған:B) Бастапқы зерттеу – жат мәліметтер мен мағлұматтарды біріктіру.D) Таңдап алынған тақырыптың маңыздылығы.F) Ақпаратты құпия ұстау.

Есеп жанрының ерекшелігі:D) Әлеуметтік немесе мемлекеттік маңызды оқиға жөнінде ресми хабар беру.F) Оператордың шеберлігімен іске асады.G) Конференция, жиындардан хабар беру.

Жақсы сценарийдің тууына қажет шарттар:A) Тақырыптың өткірлігі.D) Сценарист ешкімге тәуелді болмауы керек. H) Сценарийге редактор емес, шығарма иесінің авторлық құқығы барын ескерту.

Жақсы сценарийдің тууына қажет шарттар:C)Тақырыптың өзектілігіE)Сценарист ешкімге тәуелді болмауы керек

Жанрды құрайтын элементтер – радиожанрлардың негізгі компоненттері (ғалым Н.Омашевтың жіктеуі бойынша):C) Репортердің әңгімесі.D) Өмір шындығының дыбыстық көшірмесі.G) Материалды әдеби-көркем өңдеу (стиль мен композиция).

Жанрлық даму тенденциясына байланысты радиоочерктің үш тармағы:B) Жазушылар мен әдебиетшілердің газет-журнал бетінде жарияланған дүниелері эфирден оқылған.C) Музыкамен көркемделетіні есепке алынатын арнайы жазылған радиоочерктер эфирден берілетін болады. E) Дыбысталатын көркем мәтінмен бірге кейіпкердің нақты әңгімесі оқылады.

Жаңалықтар берудегі жаңа тәсілдер:A) Финишинг.G) Инфотеймент.H) Бильдизация.

Жарнама мазмұнының жіктелуі:B) Кәсіптік.D) Ресми.F) Әдеби.

Жарнама мәтініне қойылатын талаптар:A) Қысқа болуы.C) Жарнама туралы заңға сәйкес болуы.E) Тілдік нормаға сәйкес болуы.

Жарнама түрлері:A) Музыкалық қойылым.D) Шынайы ерекше қойылым.G) Жанрлық көрініс.

Жолсапар телеочеркі сипаты:A) Түсірілімінің репортаждық әдісін пайдаланады.B) Деректер мен болған оқиғаларға жай ғана назар аударылмайды, авторлық көзқарас тұрғысынан ой елегінен өткізіледі.E) Танымдық элементттерге толы, терең талдауларға әкелетін жеке бағалауларымен ерекшеленеді.

Жолсапар телеочеркінің сипаты:A)Түсірілімде репортаждық әдісті пайдаланадыE)Деректер мен болған оқиғаларға жай ғана назар аударылмайды, авторлық көзқарас тұрғысынан ой елегінен өткізіледіF)Танымдық өлементтерге толы, терең талдауларға әкелетін жеке бағалауларымен ерекшеленеді

Журналистер хабардың негізгі жобасын ұсынбас бұрын, осыларды ескергендері жөн:A) Тақырып.D) Тың ой.E) Қоғамдық пікір.

Журналистика теориясын зерттеушілер сатиралық жанрлардың осы түрлерін анықтады:A)ФельетонC)Памфлет

Журналистика теориясын зерттеушілер сатиралық жанрлардың осы түрлерін анықтады:B) Эпиграмма.E) Памфлет.G) Фельетон.

Журналистикада ақпарат үш тұрғыда қарастырылады, олар:А) Прагматикалық.С) Семантикалық. G) Синтактикалық.

Журналистік зерттеу әдісінің мәні:B) Құрғақ дерек арқылы емес авторлық бағалау арқылы жетістікке жету.D) Белгілі бір құбылыстың, оқиғаның, жағдайдың себебін түсіндіру, толығымен нақты нәтижені туғызған, механизмді анықтау болып табылады. F) Журналист детектив сияқты деректерді жинайды, бірақ ол белгілі бір тұлғаны айыптау мақсатында емес, қоғамдағы келеңсіз жайларды анықтауға үміттенеді.

Журналистік зерттеуге тән белгілер:A) Фактографиялық нақтылаудың үлкен дәрежесі.C) Зерттеліп отырған тақырыптың жан-жақты ашылуы мен тегіс қамтылуына жағдай жасайтын авторлық ойдың терең болуы.E) Кез келген өзекті мәселенің себебін терең, жан-жақты, объективті талқылау мен зерттеу.

Журналистік зерттеудің сипаты :A) Компроматты тақырыптан айыру шеберлігі.E) Интуиция, публицистің ізденгіштік қабілеті.F) Зерттеу кезеңдерінің ішінде дерекаралық байланыс және болжамдар ұсынуға болады.

Журналистік зерттеудің теоретиктері:B) М.Шостак.C) Роберт Грин.H) Дэвид Вейер.

Журналистік зерттеудің теориктері:B)Роберт ГринF)М.Шостак

Журналистік шығармашылықтың қалыптасу кезеңдері:B) Біреуге еліктеу шағы.F) Өзгеден өзгешелеу, өзінше мәнер табу.G) Мүлде ешкімге ұқсамайтын мәнер табу, өзіндік стиль табу.

Журналистің өзіне қатысты талаптар:A) Өз-өзіне сенімділік.D) Жылдам бағамдау.H) Оқиға орнынан алғашқыболып ақпарат тарату.

Зерттеуші А.П.Загуменнов «Компьютерная обработка звуков» кітабында акустикалық сигналдың сипаттамасын берген:A) Акустикалық сигнал уақытқа байланысты әр түрлі деңгейдегі тербеліс береді.C) Оның ең жоғарғы және төменгі мөлшері динамикалық диапозонды құрайды.F) Оның импульсі өзермелі болып келеді.

Зерттеуші А.П.Загуменнов музыканы компьютерде өңдеудің жаңа шығармашылық мүмкіндіктерін үш топқа бөліп қарастырады:B) Қарапайым редакциялау.F) Дыбыс процестері.G) Дыбыс эффектілері.

Интервьюдің кейіпкер тұлғасын ашуға, әлеуметтік, психологиялық мінездемесін беруге бағытталған жанр:A) Интервью-портрет.B) Интервью-очерк.D) Интервью-анкета.

Кадрда сөз сөйлеудің жетістіктері:A) Автор сөзінде қолданылатын техника мен тәсілге байланысты.D) Айтылатын сөздер өте жеңіл, түсінікті, қызықты болуы тиіс.F) Ақпараттың қырық пайызы дауыс ырғағына (интонацияға) байланысты.

Камерамен түсірудің түрлері: A) Тревеллинг.B) Траекториялық.F) Панорамалау.

Кәсіби шығармашылықтың қайнар көзі.C) Талап.F) Еңбек.G) Машық.

Кейбір мамандар сұхбат сұрақтарын осылай бөледі:B) Жанасқан.C) Адрестік.G) Бағдарламалық.

Келтірілген аргументтердің қатары адамды көндіруге әсер етеді:A) Әңгімелесушіні иландыру үшін, сіз онымен келіспеуден емес, келісуден бастаңыз.D) Эмпатия білдіру.F) Жақсы тыңдаушы болу.

Келтірілген аргументтердің қатары адамды көндіруге әсер етеді:C) Әңгімелесуді өтініштен емес, аргументтерден бастау керек.D) Әңгімелесуші еш қиындықсыз «иә» деп жауап беретіндей, басында екі қысқа, қарапайым сұрақ қою.H) Өзіңізді тығырыққа тіреп, статусыңызды төмендетпеу.

Комментарийі бар репортажда репортермен бірге жұмысқа атсалысатын шығармашылық мамандық иелері:B) Оператор.D) Дыбыс режиссері.E) Режиссер.

Көркем радиоочерк сипаты:A) Кейіпкерлері тарихта болған, оқиғалы туынды.C) Өзінің пішіні жағынан көркем радиоочерк документальді очерктен тым ерекшеленбейді.D) Мінездердің типтілігі, суреттеу құралдарының толыққанды көркемділігі ескеріледі.

Көркем радиочерк сипаты:C)Кейіпкерлері тарихта болған, оқиғалы туындыD)Өзінің пішіні жағынан көркем радиоочерк документальді радиоочерктен тым ерекшеленбейдіE)Мінездердің типтілігі, суреттеу құралдарының толыққанды көркемділігі ескеріледі

Көркем-публицистикалық жанрлар түрі:D) Очерк.F) Фельетон.G) Памфлет.

Қазақ жеріндегі алғашқы радиостанция:A)АқтауE)Александр ФортыG)Шевченко

Қазақ радиосында жұмыс істеген танымал өнер қайраткерлері:C)И.БайзақовF)М.Майшекин

Қазақ радиосындағы «Алтын қор» картотекасындағы кейбір атаулар:A) «Әншілер».E) «Деректілер».F) «Қазақтың ұлттық әндері».

Қазақ радиосындағы «Алтын қордың жиналуы»:B)Қазақ радиосынан тыс (Қазақстанда немесе өзге елде) студияларда жазылған, яғни сырттан әкелінген таспалар

Қазақ радиосының қалыптасу кезеңіндегі өлеңдері берілген ақындар:B)І.ЖансүгіровD)Т.ЖароковE)И.Байзақов

Қазақ телевизиясы Сұлтан Оразалин алғаш мұрындық болып ашқан циклдық бағдарламалар:A) Айтыс.B) Сұхбат.E) Қымызхана.

Қазақ телевизиясындағы ток-шоу ерекшеліктері:A) Қазақ халқының ұлттық ерекшеліктеріне сай құрылып, жоспарлануы.C) Қандай жағдайда да сыйластық, сыпайылық шеңберінен шықпауға тырысу.H) Қатысушыларға еркіндік бере отырып, журналист өз позициясын ұстану керек.

Қазақ телевизиясындағы ток-шоу ерекшеліктері:D)Қазақ халқының ұлттық ерекшеліктеріне сай құрылып, жоспарлануыE)Қандай жағдайда да сыйластық, сыпайылық шеңберінен шықпауға тырысуG)Қатысушыларға еркіндік бере отырып, журналист өз позициясын ұстану керек

Қазақстан әуе кеңістігіндегі форматты радиолар: C) Радио Сlassic.D) Радио Umax FMF) Almatech Radio

Қазақстан әуе кеңістігіндегі хабар тарататын шетелдік радиолар:A) Авторадио.B) Русское NS E) «Радио Хит FM

Қазақстандық форматты радиолар: C) Радио Сlassic.D) Радио Umax FMF) Almatech Radio

Қазақстанның халықаралық қауымдастықтағы өзінің ақпараттық саясатын насихаттайтын деңгейге жету үшін қолға алатын шаралар:A)Ғаламдық радионарықта жұмыс жасайтын халықаралық радио ашу қажетF)Қазіргі жалпы отандық радиобағдарламалар кестесін мемлекеттік (ұлттық) идеологиялық және қазақтілді әлеуметтік сұраныс негізінде қайта құру

Қазақстанның халықаралық қауымдастықтағы өзінің ақпараттық саясатын насихаттайтын деңгейге жету үшін қолға алатын шаралар:A) Ғаламдық радионарықта жұмыс жасайтын халықаралық радио ашу қажет.D) Қазіргі жалпы отандық радиобағдарламалар кестесін мемлекеттік (ұлттық) идеологиялық және қазақтілді әлеуметтік сұраныс негізінде қайта түзуH) Тыңдарманмен қарым-қатынас тәсілдеріне сай жаңғырған радиоқұрылым жасау.

Қазан төңкерісіне дейін Александр Форты мен Түркістандағы радиостанциялар жұмысының бағыттары:A) Радиохабарлары тек байланыс үшін қолданылып желілі телеграфты қайталады.C) Әскери және әскери-теңіз, сол сияқты почта-телеграф ведомостволары еді.E) Шаруашылық, әкімшілік және саяси өмірге араласуы жоқтың қасы болатын.

Қазіргі кездегі шығармашылық топтар қолданып жүрген әдіс-тәсілдер:C)Титрға қысқа анықтама жіберіп, сонан соң көрермен психологиясын дайныдап алған соң толық кадрларды көрсетуD)Негізгі объектіні қимыл үстінде көрсетіп тұру, сонан соң кадрдан тыс мәтін арқылы түсіндіру

Қазіргі кездегі шығармашылық топтар қолданып жүрген әдіс-тәсілдер:B) Бір мәселенің түйіні табылмаған төңірегіндегі екі пікірді жарыстырып беру.D) Титрға қысқа анықтама жіберіп, сонан соң көрермен психологиясын дайындап алған соң толық кадрларды көрсету.F) Негізгі объектіні қимыл үстінде көрсетіп тұру, сонан соң кадрдан тыс мәтін арқылы түсіндіру.

Қазіргі кездегі шығармашылық топтар қолданып жүрген әдіс-тәсілдер:C) Сөздің әсерін дұрыс пайдалану.D) Сөз саптасын құбылтып, мағынасын түрлендіріп беруге дағдылану.E) Дөп басып айту.

Қарапайым редакциялау сипаттамасы:A) Дыбыс материалы компьютерде өңделіп, артық тұстары алынып тасталады, орындары ауыстырылады.G) Сұхбаттың кез-келген тұсын кесіп тастайсыз.H) Қателік жіберілген жағдайда кері айналып, жұмысты қайта жалғастыруға болады.

Лидтің түрлерін анықтаңыз:B) Сілтеме лид.D) Қысқа лид.E) Талдау лид.

М.Барманқұловтың телевизия теорипясына арнаған еңбектері:A)Документальді жанрдың сценарийі

М.К.Барманқұлов радиоақпаратты дыбыстық табиғатына қарай былайша топтастырады: B)Диктордың оқуындағы хабарлама.D) Оқиға кейіпкерінің сөзі.E) Тілшінің баяндауы, музыка.

Магнитофон түрлері:D) Электромагнитті магнитофондар.F) Көпжолды магнитофондар.H) Микшерлік магнитофондар.

Магнитофондардың сапалық топтастырылуы:C) Жазу және дыбысты шығару жолдарына қарай.E) Дыбысты шығару жылдамдығына орай.G) Магнитофондардың дыбыс жазу (головкалардың орналасуына) сапасына қарай.

Мемлекеттік арналар:B) Үкімет идеологиясын насихаттайды.C) Мемлекет бюджетінен қаржыландырылады.E) Тәуелді арналар.

Микрофон құралдарының бәріне ортақ элемент – диафрагма. Оны жасайтын құрал:C) Пластинка.E) Мембрана.F) Лента.

Микрофон түрлері:A) Электродинамикалық.B) Электростатикалық.F) Көмірұнақты.

Микрофондар қолданылу қызметіне қарай үш түрге бөлінеді:A) Су асты тербелісін жазатын құралдар – гидрофон.C) Жер қабатындағы дыбысты - геофон.F) Ауадағы дыбысты жазатын құрал – микрофон.

Микрофондардың атқаратын функцияларына қарай жіктелісі:C) Конденсаторлы.D) Электромагнитті.H) Көмірұнтақты.

Модератор – бағдарлама компоненттерін бір жерге жинақтайтын тележүргізуші, сонымен қатар:A) Қатысушыларға кедергі жасамай, ол уақыттың адал бөлінуін қадағалайды.C) Ол сұрақ қоя алады, түсінбеген жерін нақтылап сұрай алады. D) Репортер сияқты іздеу жүргізеді, бірақ ол дерек емес, ақиқат іздейді.

Модератор жүргізетін бағдарламалар:D) Теледебаттар.F) Дискуссиялар.H) Ток-шоу.

Монтаж түрлері:А) Акустикалық монтаж.С) Тізбектелген монтаж.D) Акустикалық коллаж.

Монтажды қолданудың тәсілдері және оның қызмет формасы:А) Мәтінді қысқарту.В) Белгілі бір уақытқа сығымдау.D) Дыбыстық бейнелеуші құралдарды, декорацияны қолдану.

Монтаждық ақпараттық бөлмедегі құралдар:E) Магнитофондар.F) Монтаждық пульт.G) Бақылаушы дыбыстық агрегат.

Музыка мен шулар радиохабар құрылымында адам сөзін алмастырып тұрса, онда олар мынадай қызметтер атқарады:C)оқиғаның уақыт пен кеңістіктегі қозғалысын танытадыD)оқиғаның болған жері мен мерзімін білдіреді

Музыка мен шулар радиохабар құрылымында адам сөзін алмастырып тұрса, онда олар мынадай қызметтер атқарады:A) Оқиғаның болған жері мен мерзімін білдіреді.E) Оқиғаның уақыт пен кеңістіктегі қозғалысын танытады.G) Суреттеп отырған оқиғаның эмоционалдық мінездемесін ашып көрсетеді.

Н.Омашевтың зерттеуі бойынша, тарихи дамуды ескере отырып, радиожурналистика жанрларын мынадай үш топқа бөлуге болады:C) Газеттен келген жанрлар (қысқаша ақпараттар).E) Радионың ерекшелігіне бейімделген газет жанрлары (радиолекциялар).H) Радионың өзіне тән ерекше жанрлар (репортаж, сұхбат, әңгіме).

Не болды? Қайда болды? Қашан болды? деген сұрақтарға жауап беретін жанр:C) Корреспонденция .G) Шолу.H) Комментарий.

Неміс әлеуметтанушысы Рихард Мюнхтың “Коммуникациялық қоғамның диалектикасы” кітабындағы жаңа медиа туралы тұжырымдары:A) Журналистика корпоративті мүдделердің шырмауында қалып қойып, қоғамдағы құралдардың біріне айналуы мүмкін.D) Журналистика ақпараттық тасқын жолында бақылаушы ғана болуы мүмкін.F) Журналистика ақпараттық тасқындарды сүзіп, тазартып отыратын “эмиссиялық банк” тәрізді рөлге ие болуы мүмкін.

Неміс әлеуметтанушысы Рихард Мюнхтың «Коммуникациялық қоғамның диалектикасы» кітабындағы жаңа медиа туралы тұжырымдары:C)Журналистика ақпараттық тасқындарды сүзіп, тазартып отыратын «миссиялық банк» тәрізді рөлге ие болуы мүмкінG)Журналистика корпоративті мүдделердің шырмауында қалып қойып, қоғамдағы құралдардың біріне айнала алуы мүмкін

Оқиғалы репортажға тән қасиеттер:C) Жедел жазылады, тез жарияланады.E) Әлеуметтік деректер арқау болады.F) Репортер көрерменмен бірге оқиғаға байланысты таңғалады.

Оператордың түсіру кезінде пайдаланатын план түрлері:A) Ірі план.D) Жалпы план.E) Макроплан.

Орыс тіліндегі шоқтығы биік бағдарламалар:B) Моя правда.E) Черный квадрат.F) Такая жизнь.

Осы телепублицистердің білекке білек қосып, ой тоғыстыруы нәтижесінде 1980 жылдары барысында «Көкпар» хабары дүниеге келді.B) Құсман Игісінов.F). Фатима Бегембаева.G) Нұртілеу Иманғали.

Осы үш мемлекете 1950ж. Телевизия бар еді:D)ҰлыбританияE)АҚШ

Осы үш мемлекетте 1950 ж. телевизия бар еді:A) АҚШ.D) КСРО.F) Ұлыбритания.

Отандық ғалымдар Қазақ радиосы арқылы берілетін радиоәңгімелесулердің формалық жағынан бірнеше түрін анықтаған:B) Циклді әңгімелесулер E) Түсіндірме әңгімелесу.H) «Иллюстрациялы әңгімелесу».

Очеркке қатысты тұщымды пікір айтқан ғалымдар:B) В.Н. Ярошенко.F). В.Н.Ружников.G) В.Л.Цвик.

Очерктің белгісі:D) Шыншылдылығы мен деректілігі.G) Өмір шыңдағыш күрескерлік пен көркемдік өреліліктің қатар көрінуі.H) Ойдан шығарудан қашқақтай отырып, шынайы типтік деректерді сұрыптау жолымен типтік образдар жасалады.

Өзінің имиджін қалыптастыру үшін журналист бірнеше сатыдан өтеді. Ең негізгі саты осы 3 сұраққа жауап бере білуі:C) Кәсіби маман ретінде неге қол жеткізе аламын?E) Бүгін мен (жеке тұлға ретінде) кіммін? (тәрбие, білім).G) Мен не істей аламын? (табиғаттың бергені не?).

Өнердің үлкен баспалдағына «Алтыбақан» телехабары арқылы танылған әншілер:A) М.Ерәлиева.D) Ш.Керімбеков.E) М.Нұркенова.

Памфлетке тән сипаттар:A)масқаралаушы, сынаушы туындыC)ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеуі істің мәнін ашу

Памфлетке тән сипаттар:B) Масқаралаушы, сынаушы туынды.D) Сарказм мен жоғары дәлдік.G) Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу.

Полемика пішініндегі бағдарламадағы журналист-модератор қызметін атқарушы тілшілер:A) Владимир Познер.C) Юлия Меньшова.E) Валерия Комиссарова.

Портреттік очерктегі негізгі шарт.B) Мінез. C) Адам (кейіпкер). F) Кейіпкердің ішкі дүниесі.

Портреттік сұхбат ерекшеліктері:A) Фильм-очерктің негізгі құрамы болуы мүмкін.F) Сұхбат беруші өзі туралы айтпаса да, оның тұлғасы, көзқарасы мен рухани құндылықтары көрінеді.H) Портреттік сұхбат өзгеше уақыт дерегіне айналып, бір адамның бейнесін ғана емес, бүкіл ұрпақты көрсеткен жағдайлар кездеседі.

Портреттік сұхбат жанры көрініс тапқан авторлық бағдарламалар:C) Жадыра Сейдештің «Жүрекжарды».E) Әйгерім Сейфолланың «Сырласуы».H) Гүлмира Бықайдың «Кейіпкері».

Портреттік сұхбаттың ерекшелігі:A) Әңгімелесушінің тұлғасын мүмкіндігінше жан-жақты ашу.D) Жеке тұлға арқылы қоғамдық маңызы бар мәселе туралы әртүрлі көзқарастарды айқындау және шешу жолдарын табуды көздейді.F) Сұхбат берушінің құндылықтарын ашу көзделеді.

Портреттік сұхбаттың ерекшелігі:B)әңгімелесушінің тұлғасын мүмкіндігінше жан-жақты ашуF)сұхбат берушінің құндылықтарын ашу көзделедіG)жеке тұлға арқылы қоғамдық маңызы бар мәселе туралы әртүрлі көзқарастарды айқындау және шешу жолдарын табуды көздейді

Портреттік телеочерк сипаты:B) Автор өз кейіпкерінің өмірін жан-жақты пайымдап, оның әрекеттерінің, жеке тұлғалық қасиеттерін тереңінен ашуға тырысады.E) Кейіпкер әрекетінің әлеуметтік мағынасын ашады.F) Ұзақ бақылау, портреттік сұхбат, «жасырын камера», мұрағат кадрлары арқылы жүзеге асуы да мүмкін.

Проблемалық сұхбат ерекшелігі:A) Деректік материалдың жалпылығы тартылады.C) Логикалық дәлелдермен қатар, әңгімелесуші мен көрермендердің эмоционалдық әсері де есептелген аргументация болуы тиіс.E) Сұхбат алушы алдын ала әңгіме тезисін, қоятын сұрақтарын дайындап алу керек.

Проблемалық сұхбат ерекшелігі:C) Журналист өз көзқарасын мәлімдеуге мүмкіндігі бар.F) Журналист белгілі бір мәселенің соңғы нүктесін қоя алмайды.G) Негізгі тезистер ойластырылады, болашақ бағдарламаның драматургиясы құрастырылады.

Профессор В.П.Владимирцев суреттеменің алуан түрін былай бөледі:C) Портреттік суреттеме.D) Оқиғалық немесе репортаждық суреттеме.G) Табиғат суреттемесі.

Профессор Н.Омашев қазақ телерадиожурналистикасының тарихын зерттеуші ғалымдардың пікірлеріне сүйене отырып, қазақ жеріндегі радиостанциялардың 1913 жылдан емес, яғни 1912 жылдан жұмыс істегенін нақтылады:C) М.Барманқұлов.E) Ш.Нуриден.G) Д.Бисмильдина.

Публицистика жанрларын зерттеген ғалымдар:A) Т.Амандосов.C) Қ.Бекхожин.E) Б.Жақып.

Публицистика жанрларын зерттеген ғалымдар:C)М.БарманқұловE)Қ.ҚабылғазинаG)Қ.Бекқожин

Радио достары қоғамының бүкілодақтық съезі радиохабарының мынадай негізгі міндеттерін белгіледі:A) Барлық еңбекшіге КСРО-дағы да, шетелдегі де революциялық жеңістердің барысы туралы кең хабарлама беру.C) Партия-кеңес, кәсіподақ және кооператив аппаратына нұсқау беру.E) Көркем-тәрбие жұмысы.

Радио режиссері - шығармашылық мамандық иесі. Осы мамандықты анықтайтын сипат:A) Таспаға жазылған материалдың басты компоненттері - дауыс, оқиғаның дыбыстық бейнесі, музыка, шу, т.б. көркемдік элементтерді біріктіріп, үйлестіріп отырады.C) Ол ән, би, саз, әртістік, т.б. секілді өнердің барлық түрлеріне жүйе-жүйесімен бағыт сілтеп, бағдар беріп отырады.G) Өз қызметі барысында әр түрлі мазмұндағы саясидан бастап әдебиге дейінгі хабарларды жасаумен шұғылданады.

Радио режиссеріне қажетті алғышарттар:A) Қиялға бай, яғни фантазиясы мықты болуы шарт.E) Білімді, білікті, өресі жан-жақты болғаны абзал.H) Өмір құбылыстарының кез келген саласынан хабардар болуы керек.

Радио сынының баспасөз сынынан өзгешілігі:A)дыбыстығыB)таспаға түсіру

Радио туралы ілімініңң Қазақстанда жүзеге асуына белсене араласқан қайраткер:B)Н.Төреқұлов

Радиоақпараттың жанрлық ерекшеліктері:A) Деректілігі.C) Дәйектілігі.H) Жедеғабыл сипаты.

Радиоақпараттың осы сөздермен басталуы – шарт: B) Бүгін.F) Дәл қазір.G) Осы сәтте.

Радиобағдарлама жүргізушінің қызмет сипаты:C) Журналистикаға қатысты түсініктер, соның ішінде радиожурналистиканың әдістемесі мен теориясын толық игеруі.E) Радиохабарларға, радиобағдарлама жүргізушілерінің шығармашылықтарына талдау жасай білу.H) Қазақ радиожурналистері мен дикторлары, режиссерлері мен сазгерлері шығармашылық ынтымақтастықта дүниеге әкелген көркем дүниелеріне баға бере білу.

Радиобайланыста қолданылатын толқындар атауы:A) Ұзын толқын.C) Орта толқын.E) Ультрақысқа толқын.

Радиогазетті алмастырған редакция:C) «соңғы хабарлар» редакциясыD)жаңалықтар редакциясыE)соңғы ақпараттар редакциясы

Радиодағы ақпараттық қызмет журналистерінің басты міндеті:B) Кез келген оқиғаны алдымен хабарлау барысында журналистік әдептен ауытқымау, кәсіби этика сақталуы керек.D) Сөйлеушінің уақытын шектеп, оқиға не туралы, не мақсатта, түйіні неде деген сияқты детальдарды ғана ықшамдап алу.F) «Меніңше», «сөйткенге ұқсайды», «шамасы солай» т.б. деген тіркестерді қолданбау, бұл оқиғаның нақтылығынан гөрі дүдәмалдыққа апарады.

Радиодағы корреспонденция ерекшеліктері:B) Белгілі бір уақытта, белгілі бір жерде өтіп жатқан жағдайлар туралы нақты әңгімелеу.D) Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу, оны суреттеу.E) Зерттеу кезінде ұсыныс жасаған адамдардан жазып алу, бәрін көркемдеп бір мәтін етіп жазу.

Радиодағы корреспонденция сипаты:A) Сараптамалық жоспармен маңызды тақырыпты арқау етіп, белгілі бір мәселе туралы деректер нақты, дәл материалдан құралған жанр.C) Корреспонденция деректер тобына талдау жасайды.E) Маңызды рөлді жеделдік, тақырыптың дәлдігі, анық адрес атқарады.

Радиодағы корреспонденцияның түрлері:D) Радиодағы ақпараттық корреспонденцияның материалдың кең ауқымда қарастырылуы жағдайға байланысты тақырыптың дамуымен ерекшеленеді.E) Радиодағы сараптамалық корреспонденцияда суреттеліп отырған құбылыстың, оқиғаның себептері ашылады. F) Радиодағы қойылымдық корреспонденцияда күнделікті, маңызды жағдайды, деректің сараптамасы мен синтезі негізінде жасалады.

Радиодағы музыкалық бағдарламалар түрі:C) Сөздік хабар.F) Вокалды аспапты музыкалар.H) Аралас хабарлар.

Радиодағы режиссер мамандығын анықтайтын сипат:E)ол ән, би, саз, әртістік, т.б. секілді өнердің барлық түрлеріне жүйе-жүйесімен бағыт сілтеп, бағдар беріп отырадыF)өз қызметі барысында әр түрлі мазмұндағы саясидан бастап әдебиге дейін хабарларды жасаумен шұғылданады

Радиожурналистика жанрларының өзіндік ерекшеліктері – бейнелеуші құралдары:B) Жанды сөз (оны пайдалану әдісі; монолог пен диалог).C) Дыбыстық дерек (өмір шындығының дыбыстық көшірмесі).F) Музыка (радиохабардың әуенмен әрленіп, сазбен көмкерілуі).

Радиожурналистика жанрының өзіндік дыбыстық сипаты мен компоненттері:C)репортердің әңгімесі

Радиожурналистиканың деректі-көркем жанрлары:B) Деректі драма.D) Радиокомпозиция.F) Радиоочерк.

Радиожурналистиканың теоретигі Н.Омашев Қазақ радиосының бүгінгі басты үш ерекшелігін атап көрсетеді:D) Дикторлық радиодан журналистік радиоға ауысуы.G) Бағдарламаның ауқымдылығы, хабардың көп түрлілігі.H) Талдамалық яғни сараптамалық бағдарламалардың кең қолданылуы.

Радиожурналистикканың стильдік бейнелеуіш құралдары:C)Фрагменттеу

Радиожүйесінде сымсыз байланыс жасау тарихындағы ұлы өзгерістерді жасаған есімдер:A)Г.Маркони

Радиокомпозицияның кең тараған үш түрі:A) Бір немесе бірнеше автордың бір тақырыпқа жазған поэзиялық, прозалық туындыларынан алынған үзінділерден құрастырылады.D) Әдеби материалдар іріктеледі, музыкалық туындылардың немесе симфониялық шығармаладың үзінділерін орынды шебер қолдану арқылы жүзеге асырылады.H) Автор аудитория назарын өз сөзіне емес, композицияның сюжетін құрайтын деректі жазбаға аударуды мақсат етеді.

Радионың деректі-көркем жанрлары:А) Радиоочерк.В) Радиофельетон.Е) Радиокомпозиция.

Радионың өзге ақпарат құралдарынан ерекшелігі, негізгі қасиеттері:B) Жеделдігі.C) Шығынның аз кетуі.E) Жағымды жаңалықтары басым.

Радионың талдамалы жанрлары:A) Радиокомментарий.C) Радиоәңгімелесу.E) Радиокорреспонденция.

Радиоочерктің жанрлық элементтері:A) Журналистің микрофон алдындағы жанды әңгімесі.B) Көркем шегініс пен көркем ойдан қосу.E) Дәйекті деректер мен мәліметтер.

Радиопьесаның негізгі үш компоненті:A) Диалог.C) Дыбыс.D) Музыка.

Радиосұхбат ерекшеліктері:B) Журналист, интервьюер және тыңдарман арасындағы ақпарат алмасу үрдісі.D) Оның мақсаты - қызықты, маңызды ақпаратты алу.E) Ол жанды әңгімелесу.

Радиосұхбатқа тән элементтер:B) Көлемі екіден сегіз минутқа дейін созылады.D) Сұхбат 5-6 сұрақтан құралады.F) Әңгімелесушінің пайымдауын міндетті түрде тыңдау.

Радиосұхбаттың ерекшелігі:C)сұхбат 5-6 сұрақтан құраладыD)әңгімелесушінің пайымдауын міндетті түрде тыңдауF)көлемі екіден сегіз минутқа дейін созылады

Радиохабар жүргізушілеріне қойылатын талаптар:A) Егер мәтін оқытылатын болса, онда қажетті паузаның ескерілгені жөн.D) Неғұрлым қысқа, нұсқа, нақты, тұжырымды сөйлеу.F) Аудитория мәдениетін сақтау.

Радиохабар жүргізушілеріне қойылатын талаптар:B)Аудитория мәдениетін сақтауC)Егер мәтін оқылатын болса, онда қажетті паузаның ескерілгені жөн

Радиохабар таратудың міндеттері:A) Ақпараттық.B) Қоғамды әлеуметтік топтастыру міндеті.D) Мәдени-ағартушылық міндеттері.

Радиохабар таратудың міндеттері:C) Тәрбиелік.E) Рекреативті.G) Эстетикалық.

Радиохабардағы музыканың қызметі:C) Ақпараттық блоктардың арасын бөлу.E) Бағдарламаның музыкалық шапкасы.F) Дыбыстық образ жиынтығын қалыптастырудың көркемдік тәсілі.

Радиохабардағы шудың қызметі:A)журналистің баяндап отырған оқиғасының дыбыстық мінездемесін ашадыB)дыбыстық фон құрайдыG)әдеби контексте айқындаушы белгі ролін атқарады

Радиохабардағы шудың қызметі:B) Дыбыстық фон құрайды.E) Әдеби контексте айқындаушы белгі ролін атқарады.G) Журналистің баяндап отырған оқиғасының дыбыстық мінездемесін ашады.

Радиохабардың бейнелеу құралдары көп зерттеліп жатқанымен, талас пікірлер аз емес. Мысалға алғашқы кезде оның дыбыстық эффектілерін тым асық бағаласа, келесі зерттеушілер бейнелеуші құралдардың барлығы бірдей деп дәлелдеуге тырысты:B) М.Баринов.F) Ю.Д.БаранеевичG) В.Н.Ярошенко

Радиошолуға тән ерекшеліктер:A) Тақырыптың зерттелу ауқымының кеңдігі.D) Фактологиялық сипаты.E) Хронологиялық шеңбер аясында, белгілі бір сала бойынша жасалады.

Рамазанова Ж.С._Телерадиожурналистика_каз

Редакциялау әдісінде түзетудің осы түрлері белгілі:A) Бірізді жазып, өңдеу.B) Бірдей дыбысталатын сөздерді өңдеу.G) Сөз ішіндегі немесе сөз аралығындағы дыбыстарды түзету.

Режиссерлік пен операторлық шеберлікті қоса игерген шығармашылық мамандық иесі - кинорежиссер. Осы мамандықты анықтайтын сипат:B) Бұл салада өз шеберліктерін көрсете білгендер: Д.Вертов, Л.В.Кулешов, С.М.Эйзенштейн, В.И.Пудовкин, А.П.Довженко, С.И.Юткевич, Ш.Айманов пен О.Әбішев сынды адамдардың шығармашылық тәжірибесі үлкен рөл атқарады.D) Оның негізгі жұмысында мыналар ескерілуі шарт: сюжет мазмұны, бейнелеу кадрларының орынды қолдануы, ішкі ырғақтың ескерілуі.E) Бейне мен сөздің, музыка мен шудың үйлесімділігі сияқты проблемаларды шешеді.

Репортаж құрылымы:A) СХР.C) Stand-up.F) КСМ.

Репортажға тән қасиеттер:A) «Жанрлардың патшасы».C) Өмірге жақындығымен, құбылыстың шындық бет-бейнесін ашуымен ерекшеленеді.H) Ең көп тараған, журналистиканың басты жанры болып табылады.

Репортажға тән қасиеттер:A) Тілшінің қатысуымен өтуі.E) Жылдам хабарлайтын журналистиканың жанры.H) Оқиға куәгері.

Репортаждың жанрлық элементтері:B) Жарнама көлемі.F) Репортаж көріністерге бай.G) Репортаж мазмұнында ғылымға қайшы мағлұматтар көп.

Репортаждың типологиялық ерекшеліктеріне қарай жіктелуі:A) Оқиғалық.B) Тақырыптық.E) Қойылымдық.

Репортаждың түрлері.B) Проблемалық репортаж.F) Тақырыптық репортажH) Фоторепортаж.

Репортаждың түрлері:A)проблемалықD)фоторепортаж

Репортер - шығармашылық мамандық иесі. Осы мамандықты анықтайтын сипат:A) Оқиға барысын қадағалап, жедел сұхбат алып, хабар жүргізеді.C) Оларға қойылатын басты талаптар: оқиғаны дәл жеткізу, мақсатқа жету, оқиғаның бейнесін ашуда ыждағаттылық көрсету.F) Олар бүгінгі аласапыран заманда үнемі алдыңғы қатарда жүреді, бекітулі есіктерді бұзады, ақиқаттың түбіне жетпейінше белін тәуекелге байлайды.

Репортерге қажет негізгі құралдар:B) Көркем мәтін.F) Юмор.G) Мекен-жай кітабы.

Репортердің жұмысы:A)бейне беретін кадрларды таңдап түсіруE)оқиға болып жатқан жерде табылуF)әсерлі әңгімелей алу

Репортердің жұмысы:А) Оқиға болып жатқан жерде табылу.F) Бейне беретін кадрларды таңдап түсіру.G) Әсерлі әңгімелей алу.

Ресей телевизия саласында қызмет жасап жүрген өзге мамандық иелері:B) Владимир Познер.D) Владимир Соловьёв.F) Евгений Киселёв.

Сатира жанрына қалам тербеушілер:A) Алпысбай Боранбаев.D) Көпен Әмір-Бек.F) Мұхтар Шерім.

Сатиралық жанр:B) Шарж.F) Аншлаг.G) Некролог.

Соғыс кезіндегі радиохабарлары көбінесе митингтік, насихаттық түрде берілетін. Соның бірі – ақын Виктор Гусевтің «Тыңда, фронт!» бағдарламасында шырқалған әндер:D) «Евгений Онегин» операсынан үзінділер.E) «Священная война» әні.G) «Жас қазақ» әні.

Соғыстан күйреген шаруашылықты қалпына келтіруге арналған бесжылдық жоспарды орындау жолына елді жұмылдыруда радионың қызметі орасан зор болды. Радиодан күніне сан рет қайталап беру арқылы идеология мақсаты орындалды. Ол міндеттер төмендегідей болатын:C) Қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз ететін жақсы іс-әрекетке толы қасиеті бар адамдарды тәрбиелеу.E) Стахановтық жұмыс әдісін ұйымдастыру.G) Әлеуметтік кернеулікті әлсірету.

Соңғы уақыттағы зерттеулерге сүйенетін болсақ, радиотыңдаушылар ықыласын игерудің бір-бірімен тығыз байланысты үш кезеңі анықталған: B) Дауыстың бірқалыпты емес, әлсін-әлсін бірде төмен, бірде жоғары шығуының тигізетін ықпалы.D) Аудиторияның тап сол сәттегі өте қажетсініп отырған мәселесін қозғау.F) Хабардың музыкалық “шапкасын” немесе атын естісімен-ақ аудитория одан қандай қызықты, әрі ақиқат ақпарат алатындығын шамамен болжалдап отырады.

Сөйлеу мәдениеті мен эстетикасын жетік меңгерген нағыз журналиске тән ерекшеліктер (ғалым К.Қабылғазы):C) Интуиция.F) Тіл тазалығына мән беруі.H) Шығармашылық қиял.

Сөйлеу техникасының нысаны:A) Интонация.C) Кідіріс.E) Артикуляция.

Стендапқа қойылатын шарттар:B) Тілшінің баяндауы 10-20 секундтан аспауы керек.D) Тілшінің артындағы фон айтып жатқан оқиғаға қатысы болуы керек.F) Стендап мәтіні кадр сыртындағы мәтінді қайталамау керек.

Стендапқа шыққан тілшінің назарына алатын жайттар:C) Стендап басында және соңында 5 секундтық кідіріс жасаңыз (монтажда қажет).E) Стендап мәтінін жаттап алудың қажеті жоқ.G) Қатты аязда да стендапты бас киімсіз жасаңыз.

Стендаптың мақсаты:B) Тілшінің оқиға орында екенін көрсету.D) Көрерменнің назарын маңызды оқиғаға аударту.G) Бейнеқатардың (видеоряд) жетіспеушілігінен.

Студия жұмысын дұрыс жолға қою шарты:B) Сапалы, ыңғайлы компьютерлер қажет.D) Сапалы дыбыс жазу.H) Микрофоннан, магнитофоннан шыққан сигналдарды микшерлеу құралы қажет.

Суреттемеге тән сипаттар:A) Болған оқиға туралы маңызды ақпаратты хабарламайды, бірақ оны көрнекті, анық, қызықты етіп бейнелейді. D) Қоғамның жақсы жақтарын жеткізеді.F) Оператордың үлесі зор.

Сұхбат жанрындағы бағдарламалар:A) «Сырласу»F) «Сыр-сұхбат»G) «Үзеңгі жолдас»

Сұхбат жанрындағы бағдарламалар:A) «Үзеңгі жолдас».C) «Сырласу»E) «Сыр-сұхбат»

Сұхбаттың ақпарттық түрлері:B) Хаттамалық сұхбат.D) Сұхбат-хабарлама.E) Сауалдама-сұхбат.

Сымсыз байланыс жасау тарихындағы ұлы өзгерістерді жасаған есімдер:B) А.С.Попов.D) В.В.Скобельцин.F) Г.Маркони.

Сілтеме жасауда және белгілі бір адамның пікірін қосарда журналист Маргарэт Фрини сүйенуге шақырған ереже:C)Берілген ақпаратты тағы да тексеріп ал! Екінші ақпарат көзінен, не болмаса, үшінші ақпарат көзінен нақтылап алуға тырыс. Бәлкім, бұл ақпарат негізсіз шығарD)Сен айтқан ақпараттың шындыққа сай екендігін оқырманың қалай біледіE)Бұл фактіні саған кім айтты

Т.Амандосовтың публицистика теориясына арналған еңбектері:A) «Публицистика – дәуір үні».C) «Совет журналистикасының теориясы мен практикасы».D) «Газет жанрлары».

Тақырыптық репортажға тән белгілер:A) Оқиғаның нақты сәттегі суреттерімен байланысты жазылады.C) Жеке тақырыптарға арналады.E) Тақырыпты тереңдеткен сайын оның танымдық сипаты да көтеріле түседі.

Тақырыптық-танымдық репортаж белгілері:B) Жеделдік сипаты талап етілмейді.D) Сценарий жазылады.E) Репортердің жұмысы – бүкіл ақпаратты танымал, қызықты пішінге келтіру.

Талдамалы жанрлар:A) Журналистік зерттеу.B) Телесуреттеме.G) Шолу.

Тартымды радиохабар негізі:A) Монтаждың дұрыс жасалғанына байланысты.B) Сөз бен сөздің, ой мен ойдың астасуы, қабысуы, пікір түйіндерінің мәнін жоғалтпауы.E) Сапалы магнитофондар, диктофондар қажет.

Тәжірибелі журналистің сұхбат барысында қолданатын сәтті тәсілдері:B) Сұхбат алушымен отырғанда еркін атмосфера орнату.C) Анекдот, қызықты, не күлкілі әңгіме айту.F) Өзі туралы сөз бастау, кейіпкерге байланысты мәліметтерді келтіру.

Телеарнадағы редактор қызметін анықтайтын сипат:D) Телевизиялық өнімнің идеялық мәніне жауапты.E) Микрофонмен қай жерде тұру, объектіні қалай сөзге тарту керек, сөйленер сөзді қалай даярлау керек деген сияқты функциялар да соның еншісінде.H) Шығармашылық қызметкерлердің еңбегін ұйымдастыру, нормалау мен ақы төлеу жөніндегі салалық нормативтік актілер мен әдістемелік ұсынымдарды орындалуын қадағалайды.

Телеаудиторияда сөз сөйлейтін жүргізуші тұлғасына ерекше талаптар қояды:B) Жүргізуші нағыз тұлға болуы керек.D) Өз ойын нақты, түсінікті айта алатын, ерекше ойлау қабілеті бар.G) Жеке бағдарлама арқылы танымал болу.

Телебағдарламаның құрамдас бөліктері:B) Айдарлар.C) Сериялар.D) Блоктар.

Телевидениеде кадрда сөз сөйлеудің негізгі үш пішіні бар:D) Сөз сөйлеушімен бірігіп жазылған және телередактормен редакциялаған мәтіндік сөз сөйлеу.F) Алдын ала тақырып пен ой жүйесі белгіленген, сөз сөйлеуші қоятын ортақ сұрақтарына қысқаша жауап дайындау.H) Алдын ала тек тақырып пен сөйлеу ұзақтығы (хронометраж) белгіленген суырып салма сөз сөйлеу.

Телевизия режиссері қызметін анықтайтын сипат:A) Жасалып жатқан материалдың образдық қатарын түзеді, бейнепландардың қанықтығын тексереді, эмоциялық әр беруші құралдарды іздеп қарастырады.D) Экрандық көрсетілімнің жарығын, бояуының қанықтығын, суретінің анықтығын қамтамасыз етеді.E) Автордың түпкі ойына шығармашылықпен бойлай отырып, шығарманың белгілі бір сахналық, экрандық шешімін жасайды.

Телевизия тіліне қойылатын басты талап:A) Қарапайымдылық.F) Ауызекі тілге жақын болуы.H) Ұғынықтылық.

Телевизиялық сұхбат жанрының ерекшеліктері:A) Көзге көріну арқылы ғана оның қолжетімділігі түсіндіріледі.D) Сұхбат – көптеген қиын телевизиялық пішіннің маңызды элементі.H) Сұхбат жанрын сұхбат беруші журналистке қарағанда көп мағлұмат бере алатын жағдайда ғана қолданады.

Телевизияны дамытудағы әр елдердің қоры жанындағы телевизия саласындағы тағайындалған жүлделер:B) Алтын сұңқар.C) Тэфи.E) Пулицер жүлдесі.

Телеграф Агенттігі өзінің ақпарат алу қызметінде жиі ағаттық жіберіп алуына байланысты, РОСТА беделіне нұқсан келтірмеу үшін ұстанған принципі:B) Дайындаған материалдар әдеби жағынан қысқа әрі анық құрылған.E) Материалдар кездейсоқ емес, уақытқа лайық болуы тиіс.F) Қандай жағдай болса да ақпарат материалдары кешікпеуі қажет.

Теледидар редакторының ерекшеліктері:B) Мәтіндік материалдан (бейне) видеоқатармен де айналысуы керек, яғни сөз бен бейне үйлесім табуы қажет.D) Объектілерді сараптайды, бағдарламада көрсетілетін ұйымдармен келісім жүргізеді, бейнелік материалдарды таңдайды.G) Бағдарламаға қатысушыларды іздейді.

Теледидар редакторының жұмысы:B) Теледидарлық жоба жасауға қатысады.E) Техникалық және шығармашылық мәселелердің үйлесімділігіне жауапты.H) Камераның техникалық мүмкіндігі мен электронды «спецэффектілерді», монтажды білуі қажет.

Теледидар редакторының міндеті:A) Материалдың эффектілі болуын қамтамасыз ету.D) Эфирге шығатын публикацияға толығымен жауапты.G) Мазмұн мен шығарма формасына сараптама жасау болып табылады.

Теледидардағы модератордың қызметі. С) Ток-шоу жүргізуші. D) Теледебат жүргізуші.F) Дискуссия жүргізуші.

Теледидардағы фельетон жанрының ерекшелігі:B) Көрермендер образы эмоционалдық әсерді сөзбен салыстырғанда көп есе арттырады.D) Қоғамдық резонанс туғызады.F) Қоғамдық ортаны жағымсыз әрекеттермен таныстырып, оларды осы келеңсіздіктерге қарсы бірге күресу үшін пайдаланылады.

Телеесеп берудің тақырыптық негізі:A) Қоғамдық оқиға.C) Мемлекеттік маңызы бар оқиға.E) Ресми оқиға.

Телеесепке тән ерекшеліктер:A) Есеп беру эфирге журналистің комментариінсіз шығуы мүмкін.D) Есеп берудің жанрлық ерекшеліктері комментарийі жоқ репортажбен толығымен сәйкес келеді.G) Көрерменге ыңғайлы уақытта қысқартып көрсетеді.

Тележурналистиканың негізгі құралы:B) Сөз.F) Юмор.G) Музыка.

Тележурналистиканың функциялары:D)Әлеуметтік-басқарушылықE)Сараптамалық

Телекөрермендер арасында өте танымал болған сатиралық қойылымдар:B) «Ұят болмасын»C) «77 күн»E) «Куклы»

Телекөрермендер арасында өте танымал болған сатиралық қойылымдар:A) «Ұят болмасын».C) «77 күн».E) «Куклы».

Телекөрермендер арасында өте танымал сатиралық қойылымдар авторлары:B) Толымбек Әлімбекұлы.D) Серік Абас-Шах.E) Жарылқасын Дәулетов

Телекөрермендер арасында танымал ресейлік ойын-сауық, пародиялық пішіндегі бағдарламалар:B) Раз в неделю.F) Что? Где? Когда?G) О, счастливчик!

Телекөрермендердің қызығушылығын тудырып, қатысушылардан білімнен гөрі интуицияны талап ететін ойын-сауық бағдарламалар:A) О, счастливчик!D) Поле чудес.G) Как стать миллионером.

Телеочерк белгілері:A) Тақырып және нысан, автордың көзқарасы анық болуы шарт.E) Экрандық кейіптеу мүмкіндіктері ойластырылып, ойды жүзеге асыру үшін пайдаланылатын көркемдеуші құралдары мен әдістері жайлы ой қорытуға мүмкіндік береді.F) Мазмұны құрғақ деректерге бағынбайды.

Телеочерк ерекшеліктері:C) Шынайы өмір ақиқатын жасап шығу үшін ерекше шеберлік, авторлық және режиссерлік қиял қажет.E) Операторлық тапқырлық және әр нәрседегі қатаң шектілік, көркемдік өре қажет.H) Көрермен көз алдында бұрын болған деректің қайта қойылып жатқандығын білуі тиіс.

Телеочерк жанрының көркемдік жақтары:A) Телеочерктік бейнеде көркем бейненің барлық қасиеттеріне ие.D) Эмоционалдық, жеке-дара өмірдің қорытындысы және өмірлік құбылыстардың бағасын көрсетеді.F) Бейненің өзіндік ерекшелігі оның табиғи деректілігінде ғана емес, сонымен бірге деректерді жинақтап қорыта білуінде.

Телеочерк жанрының көркемдік жақтары:C)Телеочерктік бейнеде көркем бейненің барлық қасиеттеріне иеD)Эмоционалдық, жеке-дара өмірдің қорытындысы және өмірлік құбылыстардың бағасын көрсетедіE)Бейненің өзіндік ерекшелігі оның табиғи деректілігінде ғана емес, сонымен бірге деректерді жинақтап қорыта білуінде

Телерадио хабарларын дайындауда тәжірибесіз журналистерге қойылатын талаптар:B) Талғамды, талап қойғыш болу керек.D) Ақыл айту тенденциясынан алшақтау.E) Ақпараттық тәуелсіздік қажет.

Телерадио хабарларын жасау барысында жас журналистерге қойылатын талаптар:A) Тіл қасаңдығынан арылу.C) Әсіре сөзге құмарлықтан арылу.H) Деректі зерделеу.

Телерепортаж белгілері:A)Репортердің субъективті қабылдауы алдыңғы қатарға шығады

Телерепортаж белгілері:C) Жедел жанр.D) Шынайы өмірді сол күйінде көрсетеді.E) Репортердің субъективті қабылдауы алдыңғы қатарға шығады.

Телесуреттеменің қасиетін анықтайтын сипат:A) Бұнда ақпараттан бейнелілік басым. Тақырыбы неғұрлым тар келеді.D) Журналист қысқа бірақ жіті де образды өзінің алған әсері туралы айтып береді, өз байқағандарын жеткізеді.F) Мұнда оқиға болмайды, дегенмен оператордың шебер жұмысы көрінуі тиіс.

Телесұхбат жанрының сираты:A) Әңгімелесушілердің біреуі аталмыш тақырыпта өзекті мәселеге қатысты көп дерек бере алатын дәрежеде болуы тиіс.G) Телебағдарламадағы таңқалдырушылық ақпараттың сенімділігін туғызып, бұл жанрдың кең таралуына ықпал етті.H) Жетістікке жету, көбінесе, жүрізушіге байланысты.

Телесұхбат жүргізушісіне қойылатын талаптар:C) Журналист өз тәжірибесіне сүйеніп, бағдарламаның композициясын, стилін анықтайды.E) Сұхбат алушы біріншіден, әңгімелесушімен қарым-қатынас орнатуға тырысады.F) Қатарынан бірнеше сұрақ қоймай, қысқа сұрақтар қойып, әңгімені өрбіткен жөн.

Телехабарларды жасаушы ұжым мүшелері күрделі технологияның іргетасының мықты болуына көңіл бөлулері керек:C) Көрсетілуге тиіс бағдарламаның, хабардың сипатын анықтау.D) Режиссерлік талғам мықты болу керек.F) Редакторлық еркіндікке шектеу қойылмауы тиіс.

Телехабарларды жасаушы ұжым мүшелері мыналарға көңіл бөлуі керек:D) Эфир мәдениеті толыққанды көріне алуы керек.E) Көрермен сұранысымен санасу, зерттеу қажет.H) Шынайылық, табиғилық қасиеттер өте қажет.

Телеэссе жанрындағы бағдарламалар:B) Г.Шергованың «Дошкова жайлы аңыз бен ақиқат».E) А.Габриловичтің «Біздің балалықтың футболы».G) И.Андрониковтың «Загадка Н.Ф.И.»

Телеэссе осы пішіндерге айналды:A) Пьеса.C) Фильм. E) Вернисаж.

Техникалық құралдардарды дайындау барысында осыларды инженерлер мен операторлар ескерулері шарт:B) Микрофондарды орнатарда ғимараттың акустикалық ерекшеліктерді ескеру.D) Микрофонның сезімтал екенін ескеру.F) Акустикалық жарақтандырылған бөлме дыбыстың сапалы жазылып, оған жаңғырық араласпауы қажет.

Техникалық топ мамандықтары:C) Саунд-дизайнерлер.E) Шығарушы секторлар.G) Операторлар.

Ток-шоу пішінін анықтайтын сипат :C) Жанрдың туған жері – Америка. Бұл жанр ол жақта қырық жылдан астам уақыт бойы өркендеп, тұтастай бір индустрияға айналдыD) Ол жанр сахнадан келді.G) Ол көбіне көңіл көтеруге арналған сейілдік әрі жеңіл бағдарлама болып табылады.

Тыңдарман назарын аударатын радиороликтер:A) Журналист жазған мәтіннің дыбысталуы.B) Табиғи шулар.E) Компьютерлік технологияның көмегімен өңделген және қосалқы дыбыстар арқылы айшықталған.

Тікелей репортаждағы диалогтің ролі:C) Журналистік ақпарат алу шеберлігі. F) Репортаждың ажырамас бөлігі.G) Шынайылыққа қол жеткізу.

Тікелей эфирге қойылатын негізгі талаптар:B) Жинақылық.E) Шапшаңдық.H) Фонограмма, шу, музыкалардың тез орындалуы.

Тікелей эфирдегі журналистің шеберлігі көрінетін тұстар:B) Тапқырлығы, ұтымдылығы, импровизацияны меңгеруі.D) Қабілет-дарын, эрудиция, шеберліктің жан-жақты көрінуі.E) Психологиялық аспектілердің ескерілуі.

Тіл мәдениеті анықтамасының толық нұсқасы:B) Сөздерді дұрыс, орнымен қолдану (лексикалық).D) Тілді әсерлі етіп жұмсау (лингвостилистикалық) нормаларын ұстану.H) Дұрыс дыбыстау (орфоэпиялық).

Хабар редакторының міндеті:B) Хабардың форматын, бағытын, түсінуі керек.D) Әдеби талантты, білімді, талғамды болуы тиіс.F) Экраннан жағымсыз болып көрінетін адамдарды тартудың қажеті жоқ екенін білуі керек.

Хабарға қажетті техникалық құралдарға жауапты мамандық иелері:D) Операторлар.E) Инженерлер. G) Дыбыс режиссерлер.

Хабардың шақыру белгісі, оның алуан түрлі пішіндері:B) Музыкалық шақыру белгісі.D) Ресми атауын айтып хабарды бастау.E) Әуенмен айтылатын шақыру белгісі.

Хаттамалық сұхбат ерекшелігі:A) Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты туралы білу мақсатында ресми мәлімдеме алу үшін өткізіледі.D) Сұхбат беруші – сәйкесінше жоғары дәрежелі ресми тұлға болып келеді.G) Хаттамалық сұхбатта емін-еркіндікті бейнелеу, жаттанды сұрақтарды қойған орынсыз.

Шебер журналиске тән ерекшеліктер (ғалым К.Қабылғазы):A) Тәжірибе молдығы.B) Сөздердің лексика-семантикалық ерекшеліктерін ажырата білуG) Жазудың бірізділігін белгілейтін ережелер жиынтығын білуі.

Шерхан Мұртаза басқарған кезде Қазақ телевизиясы ұлттық рухты қастерлеп, шоқтығы биік хабарларды дайындап шығарды:B) Таңшолпан.D) Тайқазан.G) Тайбурыл.

Шолушы - шығармашылық мамандық иесі. Осы мамандықты анықтайтын сипат:A) Бір сала бойынша білетіні көргені көп, сол арқылы небір шешуі қиын проблемалар туралы кесіп-пішерлік пікір-ой айта алады.E) Өзіндік ойларға, батыл болжамдарға бай, өмірлік құбылыстарды қабылдап, оларға баға беруде өзіндік ерекшеліктерімен көзге түсе алатын тұлға.G) Хабарға дайындаған материалды өзі жүргізу керек, өз ой-пікірлерін ортаға салады.

Шығармашылық топ мамандықтары:B) Комментаторлар.E) Дикторлар.H) Ви-джейлер, жүргізушілер.

Электроманиттік дыбыс жазу жөніндегі жаңалық ашқан өнертапқыштыр:B) Эдуард Брайль.E) Оберлин Смитт.G) Вольдемар Паульсен.

Эфир жүргізушілеріне қойылатын талаптар:A) Эфирде өткен шаққа орын жоқ.C) Тіл, сөйлеу мәдениетін сақтау.E) Кідіріс орын алмау керек.

Эфирдегі ашық пікірталастың тиімділігі:A) Белгілі бір ұстанымды танып біледі.B) Жан-жақты ақпарат алынады.D) Мәселенің күшті және әлсіз тұстарын айқындауға көмектеседі.

Эфирдегі ашық пікірталастың тиімділігі:B)Белгілі бір ұстанымды танып біледіD)Жан-жақты ақпарат алынады

Рамазанова Ж.С._Телерадиожурналистика_каз

01_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Жанрлық даму тенденциясына байланысты радиоочерктің үш тармағы:

B) Жазушылар мен әдебиетшілердің газет-журнал бетінде жарияланған дүниелері эфирден оқылған.

C) Музыкамен көркемделетіні есепке алынатын арнайы жазылған радиоочерктер эфирден берілетін болады.

E) Дыбысталатын көркем мәтінмен бірге кейіпкердің нақты әңгімесі оқылады.

$$$ 002

Есеп жанрының ерекшелігі:

D) Әлеуметтік немесе мемлекеттік маңызды оқиға жөнінде ресми хабар беру.

F) Оператордың шеберлігімен іске асады.

G) Конференция, жиындардан хабар беру.

$$$ 003

Телевизияны дамытудағы әр елдердің қоры жанындағы телевизия саласындағы тағайындалған жүлделер:

B) Алтын сұңқар.

C) Тэфи.

E) Пулицер жүлдесі.

$$$ 004

Портреттік очерктегі негізгі шарт.

B) Мінез.

C) Адам (кейіпкер).

F) Кейіпкердің ішкі дүниесі.

$$$ 005

Т.Амандосовтың публицистика теориясына арналған еңбектері:

A) «Публицистика – дәуір үні».

C) «Совет журналистикасының теориясы мен практикасы».

D) «Газет жанрлары».

$$$ 006

Америкалық журналист Маргарэт Фрини сілтеме жасауда және белгілі бір адамның пікірін қосарда мына бір ережеге сүйенуге шақырады:

A) Бұл фактіні саған кім айтты?

C) Сен айтқан ақпараттың шындыққа сай екендігін оқырманың қалай біледі?

E) Берілген ақпаратты тағы да тексеріп ал! Екінші ақпарат көзінен не болмаса, үшінші ақпарат көзінен нақтылап алуға тырыс. Бәлкім, бұл ақпарат негізсіз шығар?

$$$ 007

Дэвид Рэндалл журналистік зерттеудің үш ерекшелігін анықтаған:

B) Бастапқы зерттеу – жат мәліметтер мен мағлұматтарды біріктіру.

D) Таңдап алынған тақырыптың маңыздылығы.

F) Ақпаратты құпия ұстау.

$$$ 008

Электроманиттік дыбыс жазу жөніндегі жаңалық ашқан өнертапқыштыр:

B) Эдуард Брайль.

E) Оберлин Смитт.

G) Вольдемар Паульсен.

$$$ 009

Стендапқа қойылатын шарттар:

B) Тілшінің баяндауы 10-20 секундтан аспауы керек.

D) Тілшінің артындағы фон айтып жатқан оқиғаға қатысы болуы керек.

F) Стендап мәтіні кадр сыртындағы мәтінді қайталамау керек.

$$$ 010

Стендаптың мақсаты:

B) Тілшінің оқиға орында екенін көрсету.

D) Көрерменнің назарын маңызды оқиғаға аударту.

G) Бейнеқатардың (видеоряд) жетіспеушілігінен.

$$$ 011

Ақпараттарды іріктегенде алға шығатын мүдделер:

B) Мемлекеттік мүдде.

D) Адамгершілік мүддесі.

H) Әлеуметтік ахуал.

$$$ 012

Сымсыз байланыс жасау тарихындағы ұлы өзгерістерді жасаған есімдер:

B) А.С.Попов.

D) В.В.Скобельцин.

F) Г.Маркони.

$$$ 013

Микрофондар қолданылу қызметіне қарай үш түрге бөлінеді:

A) Су асты тербелісін жазатын құралдар – гидрофон.

C) Жер қабатындағы дыбысты - геофон.

F) Ауадағы дыбысты жазатын құрал – микрофон.

$$$ 014

Кейбір мамандар сұхбат сұрақтарын осылай бөледі:

B) Жанасқан.

C) Адрестік.

G) Бағдарламалық.

$$$ 015

Журналистік зерттеу әдісінің мәні:

B) Құрғақ дерек арқылы емес авторлық бағалау арқылы жетістікке жету.

D) Белгілі бір құбылыстың, оқиғаның, жағдайдың себебін түсіндіру, толығымен нақты нәтижені туғызған, механизмді анықтау болып табылады.

F) Журналист детектив сияқты деректерді жинайды, бірақ ол белгілі бір тұлғаны айыптау мақсатында емес, қоғамдағы келеңсіз жайларды анықтауға үміттенеді.

Рамазанова Ж.С._Телерадиожурналистика_каз

02_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Публицистика жанрларын зерттеген ғалымдар:

A) Т.Амандосов.

C) Қ.Бекхожин.

E) Б.Жақып.

$$$ 002

Радиобағдарлама жүргізушінің қызмет сипаты:

C) Журналистикаға қатысты түсініктер, соның ішінде радиожурналистиканың әдістемесі мен теориясын толық игеруі.

E) Радиохабарларға, радиобағдарлама жүргізушілерінің шығармашылықтарына талдау жасай білу.

H) Қазақ радиожурналистері мен дикторлары, режиссерлері мен сазгерлері шығармашылық ынтымақтастықта дүниеге әкелген көркем дүниелеріне баға бере білу.

$$$ 003

Өнердің үлкен баспалдағына «Алтыбақан» телехабары арқылы танылған әншілер:

A) М.Ерәлиева.

D) Ш.Керімбеков.

E) М.Нұркенова.

$$$ 004

«Жібек жолы» телеэкспедициясы шығармашылық топтың жіберген кемшіліктері:

B) Хабарлар мазмұнында ғылымға қайшы мағлұматтар.

E) Мәтін мен кадрдың көп жағдайда бірі-бірімен қабысауы.

H) Хабарларға қазақ жерінің тек Жетісу, Оңтүстік Қазақстан аймақтарын ғана өзек ету.

$$$ 005

Шерхан Мұртаза басқарған кезде Қазақ телевизиясы ұлттық рухты қастерлеп, шоқтығы биік хабарларды дайындап шығарды:

B) Таңшолпан.

D) Тайқазан.

G) Тайбурыл.

$$$ 006

1996 жылы көрермен қайта қауышқан «Бәрі бас байрағым» телебағдарламаның ерекшелігі:

B) Мәтінді оқыған диктордың дауысы бірден хабарға жетектетіп жібереді.

C) Мәтіннің мазмұны соншалықты терең болмағанымен мағыналы, жүйелі.

F) Хабар көріністерге бай. Мұражай экспонаттары, күнде байқала бермейтін табиғат айшықтары әдемі өрілген.

$$$ 007

«Жібек жолы» телеэкспедициясы шығармашылық топтың жеткен жетістіктері:

A) Ескерткіштерді, тас тұнжырларды, мұражай экспонаттарын көбірек көрсеткені көңілден шықты.

D) «Ұрпаққа біз нені мұра етіп қалдырамыз?», - деп өткір проблема көтерген.

F) Күлтегін, Тоныкөк, Мағжан жырларынан үзінділер оқылды.

$$$ 008

Радионың өзге ақпарат құралдарынан ерекшелігі, негізгі қасиеттері:

B) Жеделдігі.

C) Шығынның аз кетуі.

E) Жағымды жаңалықтары басым.

$$$ 009

Бұқаралық хабар тарату үшін ортақ 3 фактор:

D) Көп функционалдығы.

F) Кері нәтиже беруінде.

G) Әртүрлі үгіт-насихаттық ағымдар мен жарнамалық ықпалдан тыс қала алмауы.

$$$ 010

Телеграф Агенттігі өзінің ақпарат алу қызметінде жиі ағаттық жіберіп алуына байланысты, РОСТА беделіне нұқсан келтірмеу үшін ұстанған принципі:

B) Дайындаған материалдар әдеби жағынан қысқа әрі анық құрылған.

E) Материалдар кездейсоқ емес, уақытқа лайық болуы тиіс.

F) Қандай жағдай болса да ақпарат материалдары кешікпеуі қажет.

$$$ 011

«Ауызша» газеттің баспа газетінен ерекшелігі:

A) Шұбалаңқылық пен көпсөзділіктен ада.

E) Мазмұны жеңіл, жұрттың бәріне түсінікті де ұғынықты.

H) Біртекті, бытыраңқы, үзік-үзік телеграммалар мен заметкалар біртұтас байланысқан шолуға бірігеді.

$$$ 012

Радио достары қоғамының бүкілодақтық съезі радиохабарының мынадай негізгі міндеттерін белгіледі:

A) Барлық еңбекшіге КСРО-дағы да, шетелдегі де революциялық жеңістердің барысы туралы кең хабарлама беру.

C) Партия-кеңес, кәсіподақ және кооператив аппаратына нұсқау беру.

E) Көркем-тәрбие жұмысы.

$$$ 013

1969-1970 жылдары Қазақ радиосынан берілген радиопьеса авторлары:

A) Ілия Жақанов.

C) Жиенбек Рсалдин.

G) Әбділдә Ботбаев.

$$$ 014

Ғалым Н.Омашев: «Хабардың ұлттық табиғатын беру деген оңай шаруа емес. Бұл тұрғысында жалпы талпыныстар бар...», - дей келе, осы бағдарламаларды атайды:

B) Алтыбақан.

D) Алтын сақа.

E) Ақ сүйек.

$$$ 015

Қазақ телевизиясы Сұлтан Оразалин алғаш мұрындық болып ашқан циклдық бағдарламалар:

A) Айтыс.

B) Сұхбат.

E) Қымызхана.

$$$ 016

1970-1980 жылдары шыққан ұлттық сипаттағы телепублицистикалық туындылар:

A) Тамаша.

D) Халық дәстүрі.

F) Алты арыс.

$$$ 017

1970-1980 жылдары ұлттық телеарнадағы жасаған бағдарламалары арқылы өзекті тақырыптарды қозғай білген:

B) Құсман Игісінов.

D) Фатима Бегембаева.

E) Сұлтан Оразалин.

$$$ 018

Осы телепублицистердің білекке білек қосып, ой тоғыстыруы нәтижесінде 1980 жылдары барысында «Көкпар» хабары дүниеге келді.

B) Құсман Игісінов.

F). Фатима Бегембаева.

G) Нұртілеу Иманғали.

$$$ 019

Деректі киноның классигі Дзига Вертов бастаған кинематографистер Отан соғысы кезінде Қазақстанда үш жылдай болып, осы фильмдерді түсірген:

B) «Майдан, саған».

E) «Домбыра күмбіріне қосылып».

H) «Алатау баурайында»

Рамазанова Ж.С._Телерадиожурналистика_каз

03_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Кәсіби шығармашылықтың қайнар көзі.

C) Талап.

F) Еңбек.

G) Машық.

$$$ 002

Телевизия тіліне қойылатын басты талап:

A) Қарапайымдылық.

F) Ауызекі тілге жақын болуы.

H) Ұғынықтылық.

$$$ 003

Тіл мәдениеті анықтамасының толық нұсқасы:

B) Сөздерді дұрыс, орнымен қолдану (лексикалық).

D) Тілді әсерлі етіп жұмсау (лингвостилистикалық) нормаларын ұстану.

H) Дұрыс дыбыстау (орфоэпиялық).

$$$ 004

Жарнама мәтініне қойылатын талаптар:

A) Қысқа болуы.

C) Жарнама туралы заңға сәйкес болуы.

E) Тілдік нормаға сәйкес болуы.

$$$ 005

Жарнама мазмұнының жіктелуі:

B) Кәсіптік.

D) Ресми.

F) Әдеби.

$$$ 006

Дыбыс жазу процесінің түрлері:

B) Механикалық.

D) Электромагниттік.

E) Механооптикалық.

$$$ 007

Дыбыс жазу процесінің түрлері:

A) Электрохимиялық.

B) Электромеханикалық.

G) Электротермикалық.

$$$ 008

Сөйлеу техникасының нысаны:

A) Интонация.

C) Кідіріс.

E) Артикуляция.

$$$ 009

Әңгіме жүргізуші журналистің, яғни модератордың, экрандағы бейнесі:

A) Таланттылық, еркін сөйлеуді игеру.

B) Телекөріктілік, жағымды дауыс.

D) Қоғамдық болмыстың сан-саласынан хабардар болу.

$$$ 010

Ауызекі сөйлеу тілінің өзіне тән стильдік ерекшеліктері:

B) Қаратпа, одағай, қыстырма сөздер жиі қолданылады.

D) Дауыс ырғағы, интонация, бет-әлпет, қол қимылдары қосымша қызмет атқарады.

F) Сөйлеу тілі қарапайым қарым-қатынас жасау кезінде айтылады (бір-бірін жақсы танитын, жақын адамдардың арасында);

04_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Не болды? Қайда болды? Қашан болды? деген сұрақтарға жауап беретін жанр:

C) Корреспонденция .

G) Шолу.

H) Комментарий.

$$$ 002

Авторлық көзқарас пен авторлық баға көбірек аңғарылатын жанр:

C) Корреспонденцияда.

F) Шолуда.

H) Журналистік зерттеуде.

$$$ 003

Телерадио хабарларын дайындауда тәжірибесіз журналистерге қойылатын талаптар:

B) Талғамды, талап қойғыш болу керек.

D) Ақыл айту тенденциясынан алшақтау.

E) Ақпараттық тәуелсіздік қажет.

$$$ 004

Қазан төңкерісіне дейін Александр Форты мен Түркістандағы радиостанциялар жұмысының бағыттары:

A) Радиохабарлары тек байланыс үшін қолданылып желілі телеграфты қайталады.

C) Әскери және әскери-теңіз, сол сияқты почта-телеграф ведомостволары еді.

E) Шаруашылық, әкімшілік және саяси өмірге араласуы жоқтың қасы болатын.

$$$ 005

Радиожурналистиканың теоретигі Н.Омашев Қазақ радиосының бүгінгі басты үш ерекшелігін атап көрсетеді:

D) Дикторлық радиодан журналистік радиоға ауысуы.

G) Бағдарламаның ауқымдылығы, хабардың көп түрлілігі.

H) Талдамалық яғни сараптамалық бағдарламалардың кең қолданылуы.

$$$ 006

«Алтын қор» үш жолмен жиналады:

C) Қазақ радиосынан тыс (Қазақстанда немесе өзге елде) студияларда жазылған, яғни сырттан әкелінген таспалар.

F) Қазақ радиосындағы арнайы дыбыс жазу студиясында дайындалған дүниелер.

G) Орындаушының жеке мұрағатынан.

$$$ 007

Қазақ радиосындағы «Алтын қор» картотекасындағы кейбір атаулар:

A) «Әншілер».

E) «Деректілер».

F) «Қазақтың ұлттық әндері».

$$$ 008

Радиохабар таратудың міндеттері:

A) Ақпараттық.

B) Қоғамды әлеуметтік топтастыру міндеті.

D) Мәдени-ағартушылық міндеттері.

$$$ 009

Радиодағы ақпараттық қызмет журналистерінің басты міндеті:

B) Кез келген оқиғаны алдымен хабарлау барысында журналистік әдептен ауытқымау, кәсіби этика сақталуы керек.

D) Сөйлеушінің уақытын шектеп, оқиға не туралы, не мақсатта, түйіні неде деген сияқты детальдарды ғана ықшамдап алу.

F) «Меніңше», «сөйткенге ұқсайды», «шамасы солай» т.б. деген тіркестерді қолданбау, бұл оқиғаның нақтылығынан гөрі дүдәмалдыққа апарады.

$$$ 010

Проблемалық сұхбат ерекшелігі:

C) Журналист өз көзқарасын мәлімдеуге мүмкіндігі бар.

F) Журналист белгілі бір мәселенің соңғы нүктесін қоя алмайды.

G) Негізгі тезистер ойластырылады, болашақ бағдарламаның драматургиясы құрастырылады.

$$$ 011

Телевизиялық сұхбат жанрының ерекшеліктері:

A) Көзге көріну арқылы ғана оның қолжетімділігі түсіндіріледі.

D) Сұхбат – көптеген қиын телевизиялық пішіннің маңызды элементі.

H) Сұхбат жанрын сұхбат беруші журналистке қарағанда көп мағлұмат бере алатын жағдайда ғана қолданады.

$$$ 012

Телесұхбат жанрының сираты:

A) Әңгімелесушілердің біреуі аталмыш тақырыпта өзекті мәселеге қатысты көп дерек бере алатын дәрежеде болуы тиіс.

G) Телебағдарламадағы таңқалдырушылық ақпараттың сенімділігін туғызып, бұл жанрдың кең таралуына ықпал етті.

H) Жетістікке жету, көбінесе, жүрізушіге байланысты.

$$$ 013

Радиодағы корреспонденция ерекшеліктері:

B) Белгілі бір уақытта, белгілі бір жерде өтіп жатқан жағдайлар туралы нақты әңгімелеу.

D) Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу, оны суреттеу.

E) Зерттеу кезінде ұсыныс жасаған адамдардан жазып алу, бәрін көркемдеп бір мәтін етіп жазу.

05_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Соғыс кезіндегі радиохабарлары көбінесе митингтік, насихаттық түрде берілетін. Соның бірі – ақын Виктор Гусевтің «Тыңда, фронт!» бағдарламасында шырқалған әндер:

D) «Евгений Онегин» операсынан үзінділер.

E) «Священная война» әні.

G) «Жас қазақ» әні.

$$$ 002

Оператордың түсіру кезінде пайдаланатын план түрлері:

A) Ірі план.

D) Жалпы план.

E) Макроплан.

$$$ 003

Камерамен түсірудің түрлері:

A) Тревеллинг.

B) Траекториялық.

F) Панорамалау.

$$$ 004

Тартымды радиохабар негізі:

A) Монтаждың дұрыс жасалғанына байланысты.

B) Сөз бен сөздің, ой мен ойдың астасуы, қабысуы, пікір түйіндерінің мәнін жоғалтпауы.

E) Сапалы магнитофондар, диктофондар қажет.

$$$ 005

Хабарға қажетті техникалық құралдарға жауапты мамандық иелері:

D) Операторлар.

E) Инженерлер.

G) Дыбыс режиссерлер.

$$$ 006

Тікелей эфирге қойылатын негізгі талаптар:

B) Жинақылық.

E) Шапшаңдық.

H) Фонограмма, шу, музыкалардың тез орындалуы.

$$$ 007

Соңғы уақыттағы зерттеулерге сүйенетін болсақ, радиотыңдаушылар ықыласын игерудің бір-бірімен тығыз байланысты үш кезеңі анықталған:

B) Дауыстың бірқалыпты емес, әлсін-әлсін бірде төмен, бірде жоғары шығуының тигізетін ықпалы.

D) Аудиторияның тап сол сәттегі өте қажетсініп отырған мәселесін қозғау.

F) Хабардың музыкалық “шапкасын” немесе атын естісімен-ақ аудитория одан қандай қызықты, әрі ақиқат ақпарат алатындығын шамамен болжалдап отырады.

$$$ 008

1942 жылдың 1 маусымында партизандарға арналған бағдарламаның алғашқы саны шықты. Майдан шептерінен жеткен жеңістерді хабарлап, партизандардың еңсесін көтеретін радиотуындылар беріле бастады:

B) «Партизандарға кеңес».

D) «Қалай жаудың қатынас құралдарын жою керек?»

H) «Маскировка жасау шеберлігі».

$$$ 009

Тақырыптық-танымдық репортаж белгілері:

B) Жеделдік сипаты талап етілмейді.

D) Сценарий жазылады.

E) Репортердің жұмысы – бүкіл ақпаратты танымал, қызықты пішінге келтіру.

06_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Репортаждың түрлері.

B) Проблемалық репортаж.

F) Тақырыптық репортаж

H) Фоторепортаж.

$$$ 002

Репортерге қажет негізгі құралдар:

B) Көркем мәтін.

F) Юмор.

G) Мекен-жай кітабы.

$$$ 003

Сұхбат жанрындағы бағдарламалар:

A) «Үзеңгі жолдас».

C) «Сырласу».

E) «Сыр-сұхбат»

$$$ 004

Дыбыс (акустика) туралы ілім біріктіретін ғалымдар:

B) Г.Галилей.

D) Леонардо да Винчи.

E) М.Мерсенн.

$$$ 005

Дыбыстық студияларға қажетті шарттар:

B) Дыбыстық оқшаулау (изоляция).

D) Акустикалық талап.

F) Реверберация уақыты.

$$$ 006

Радиохабардың бейнелеу құралдары көп зерттеліп жатқанымен, талас пікірлер аз емес. Мысалға алғашқы кезде оның дыбыстық эффектілерін тым асық бағаласа, келесі зерттеушілер бейнелеуші құралдардың барлығы бірдей деп дәлелдеуге тырысты:

B) М.Баринов.

F) Ю.Д.Баранеевич

G) В.Н.Ярошенко

$$$ 007

Радиошолуға тән ерекшеліктер:

A) Тақырыптың зерттелу ауқымының кеңдігі.

D) Фактологиялық сипаты.

E) Хронологиялық шеңбер аясында, белгілі бір сала бойынша жасалады.

$$$ 008

Радиожурналистиканың деректі-көркем жанрлары:

B) Деректі драма.

D) Радиокомпозиция.

F) Радиоочерк.

$$$ 009

Микрофондардың атқаратын функцияларына қарай жіктелісі:

C) Конденсаторлы.

D) Электромагнитті.

H) Көмірұнтақты.

$$$ 010

Микрофон құралдарының бәріне ортақ элемент – диафрагма. Оны жасайтын құрал:

C) Пластинка.

E) Мембрана.

F) Лента.

$$$ 011

Репортажға тән қасиеттер:

A) Тілшінің қатысуымен өтуі.

E) Жылдам хабарлайтын журналистиканың жанры.

H) Оқиға куәгері.

$$$ 012

Телерепортаж белгілері:

C) Жедел жанр.

D) Шынайы өмірді сол күйінде көрсетеді.

E) Репортердің субъективті қабылдауы алдыңғы қатарға шығады.

$$$ 013

Репортаждың типологиялық ерекшеліктеріне қарай жіктелуі:

A) Оқиғалық.

B) Тақырыптық.

E) Қойылымдық.

$$$ 014

Оқиғалы репортажға тән қасиеттер:

C) Жедел жазылады, тез жарияланады.

E) Әлеуметтік деректер арқау болады.

F) Репортер көрерменмен бірге оқиғаға байланысты таңғалады.

$$$ 015

Тақырыптық репортажға тән белгілер:

A) Оқиғаның нақты сәттегі суреттерімен байланысты жазылады.

C) Жеке тақырыптарға арналады.

E) Тақырыпты тереңдеткен сайын оның танымдық сипаты да көтеріле түседі.

$$$ 016

Репортажға тән қасиеттер:

A) «Жанрлардың патшасы».

C) Өмірге жақындығымен, құбылыстың шындық бет-бейнесін ашуымен ерекшеленеді.

H) Ең көп тараған, журналистиканың басты жанры болып табылады.

$$$ 017

Телеесеп берудің тақырыптық негізі:

A) Қоғамдық оқиға.

C) Мемлекеттік маңызы бар оқиға.

E) Ресми оқиға.

$$$ 018

Телеесепке тән ерекшеліктер:

A) Есеп беру эфирге журналистің комментариінсіз шығуы мүмкін.

D) Есеп берудің жанрлық ерекшеліктері комментарийі жоқ репортажбен толығымен сәйкес келеді.

G) Көрерменге ыңғайлы уақытта қысқартып көрсетеді.

$$$ 019

Проблемалық сұхбат ерекшелігі:

A) Деректік материалдың жалпылығы тартылады.

C) Логикалық дәлелдермен қатар, әңгімелесуші мен көрермендердің эмоционалдық әсері де есептелген аргументация болуы тиіс.

E) Сұхбат алушы алдын ала әңгіме тезисін, қоятын сұрақтарын дайындап алу керек.

$$$ 020

Ақпараттық радиокорреспонденцияның шарттары:

A) Жағдайды нақты дәлелдермен хабарлау.

B) Барлық қосымша ақпараттар өткен жағдайды нақты ашып, тыңдаушыға нақты, толық ақпарат беруге көмектесуі қажет.

E) Бұл жерде халықтың ой-пікірі, магнитофон жазбасы құжатты мәліметтің негізін түрлендіре түседі.

$$$ 021

Радиодағы корреспонденцияның түрлері:

D) Радиодағы ақпараттық корреспонденцияның материалдың кең ауқымда қарастырылуы жағдайға байланысты тақырыптың дамуымен ерекшеленеді.

E) Радиодағы сараптамалық корреспонденцияда суреттеліп отырған құбылыстың, оқиғаның себептері ашылады.

F) Радиодағы қойылымдық корреспонденцияда күнделікті, маңызды жағдайды, деректің сараптамасы мен синтезі негізінде жасалады.

07_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Теледидардағы модератордың қызметі.

С) Ток-шоу жүргізуші.

D) Теледебат жүргізуші.

F) Дискуссия жүргізуші.

$$$ 002

Талдамалы жанрлар:

A) Журналистік зерттеу.

B) Телесуреттеме.

G) Шолу.

$$$ 003

Стендапқа шыққан тілшінің назарына алатын жайттар:

C) Стендап басында және соңында 5 секундтық кідіріс жасаңыз (монтажда қажет).

E) Стендап мәтінін жаттап алудың қажеті жоқ.

G) Қатты аязда да стендапты бас киімсіз жасаңыз.

$$$ 004

Радиожурналистика жанрларының өзіндік ерекшеліктері – бейнелеуші құралдары:

B) Жанды сөз (оны пайдалану әдісі; монолог пен диалог).

C) Дыбыстық дерек (өмір шындығының дыбыстық көшірмесі).

F) Музыка (радиохабардың әуенмен әрленіп, сазбен көмкерілуі).

$$$ 005

Радиоочерктің жанрлық элементтері:

A) Журналистің микрофон алдындағы жанды әңгімесі.

B) Көркем шегініс пен көркем ойдан қосу.

E) Дәйекті деректер мен мәліметтер.

$$$ 006

Бейнелейтін нысанына қарай радиоочерктің үш түрі бар:

D) Жолсапар радиоочерк.

F) Проблемалық радиоочерк.

H) Портреттік очерк.

$$$ 007

Радиокомпозицияның кең тараған үш түрі:

A) Бір немесе бірнеше автордың бір тақырыпқа жазған поэзиялық, прозалық туындыларынан алынған үзінділерден құрастырылады.

D) Әдеби материалдар іріктеледі, музыкалық туындылардың немесе симфониялық шығармаладың үзінділерін орынды шебер қолдану арқылы жүзеге асырылады.

H) Автор аудитория назарын өз сөзіне емес, композицияның сюжетін құрайтын деректі жазбаға аударуды мақсат етеді.

$$$ 008

Көркем-публицистикалық жанрлар түрі:

D) Очерк.

F) Фельетон.

G) Памфлет.

$$$ 009

Журналистік зерттеудің сипаты :

A) Компроматты тақырыптан айыру шеберлігі.

E) Интуиция, публицистің ізденгіштік қабілеті.

F) Зерттеу кезеңдерінің ішінде дерекаралық байланыс және болжамдар ұсынуға болады.

$$$ 010

Журналистік зерттеуге тән белгілер:

A) Фактографиялық нақтылаудың үлкен дәрежесі.

C) Зерттеліп отырған тақырыптың жан-жақты ашылуы мен тегіс қамтылуына жағдай жасайтын авторлық ойдың терең болуы.

E) Кез келген өзекті мәселенің себебін терең, жан-жақты, объективті талқылау мен зерттеу.

$$$ 011

Портреттік телеочерк сипаты:

B) Автор өз кейіпкерінің өмірін жан-жақты пайымдап, оның әрекеттерінің, жеке тұлғалық қасиеттерін тереңінен ашуға тырысады.

E) Кейіпкер әрекетінің әлеуметтік мағынасын ашады.

F) Ұзақ бақылау, портреттік сұхбат, «жасырын камера», мұрағат кадрлары арқылы жүзеге асуы да мүмкін.

$$$ 012

«... радио мен телевизия өнері ерекше жаңа түр ретінде барған сайын өзінің мол мүмкіндіктерін ашты. Олар өзге де өнер салаларымен бірге, халқымыздың рухани мәдениетінің молшылығы үшін белсенді араласып келеді. Газет, журналдардан айырмашылығы - телевизия мен радиохабары телефильмдер мен радиоспектакльдер - өнер шығармаларын жасау мүмкіндігі бар», - деген пікірді негізге алатын ғалымдар:

A) В.В.Егоров

E) В.Н.Ружников

F) Н.Омашев

$$$ 013

Жолсапар телеочеркі сипаты:

A) Түсірілімінің репортаждық әдісін пайдаланады.

B) Деректер мен болған оқиғаларға жай ғана назар аударылмайды, авторлық көзқарас тұрғысынан ой елегінен өткізіледі.

E) Танымдық элементттерге толы, терең талдауларға әкелетін жеке бағалауларымен ерекшеленеді.

08_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

М.К.Барманқұлов радиоақпаратты дыбыстық табиғатына қарай былайша топтастырады:

B)Диктордың оқуындағы хабарлама.

D) Оқиға кейіпкерінің сөзі.

E) Тілшінің баяндауы, музыка.

$$$ 002

Сатиралық жанр:

B) Шарж.

F) Аншлаг.

G) Некролог.

$$$ 003

Американдық өнертапқыш Томас Альва Эдисонның ойлап тапқан құралдары:

B) Фонограф.

C) Жалпақ пластинка.

E) Граммофон.

$$$ 004

Микрофон түрлері:

A) Электродинамикалық.

B) Электростатикалық.

F) Көмірұнақты.

$$$ 005

Магнитофондардың сапалық топтастырылуы:

C) Жазу және дыбысты шығару жолдарына қарай.

E) Дыбысты шығару жылдамдығына орай.

G) Магнитофондардың дыбыс жазу (головкалардың орналасуына) сапасына қарай.

$$$ 006

1947 жылы радио рөлі күрт күшейді. Халыққа ақпарат таратуда, саяси тәрбие беруде, елдің мәдени деңгейін арттырудағы беделі арта түсті. Жаңа радиоциклдар пайда болды:

A) «Біздің Отан».

B) «Күн тақырыбында».

E) «Ғылым мен техника жаңалықтары».

$$$ 007

1962-1964 жылдар аралығында Қазақстан аумағында жұмыс жасап тұрған радиостанциялар:

B) Қазақ радиосы.

D) «Маяк» радиостанциясы.

F) «Шалқар» радиосы.

$$$ 008

Жанрды құрайтын элементтер – радиожанрлардың негізгі компоненттері (ғалым Н.Омашевтың жіктеуі бойынша):

C) Репортердің әңгімесі.

D) Өмір шындығының дыбыстық көшірмесі.

G) Материалды әдеби-көркем өңдеу (стиль мен композиция).

$$$ 009

Н.Омашевтың зерттеуі бойынша, тарихи дамуды ескере отырып, радиожурналистика жанрларын мынадай үш топқа бөлуге болады:

C) Газеттен келген жанрлар (қысқаша ақпараттар).

E) Радионың ерекшелігіне бейімделген газет жанрлары (радиолекциялар).

H) Радионың өзіне тән ерекше жанрлар (репортаж, сұхбат, әңгіме).

$$$ 010

Ғалымдар дәстүрлі радиожурналистикамен сабақтастыра отырып, тікелей эфир пішіндерін былайша топтастырады:

A) Кері байланыс.

D) Аудитория зерттеулері.

F) Танымал радиожурналистің авторлық бағдарламасы.

$$$ 011

Радиоақпараттың осы сөздермен басталуы – шарт:

B) Бүгін.

F) Дәл қазір.

G) Осы сәтте.

$$$ 012

БАҚ-тың жүйелік байланысының графикалық үлгісі:

B) Арна.

D) Шығарма.

E) Ақиқат, шындық, болмыс.

$$$ 013

Ақпараттық радиокорреспонденцияның шарттары:

B) Ойдан шығарудан қашқақтай отырып, шынайы типтік деректерді сұрыптау жолымен типтік образдар жасау.

F) Кез келген өзекті мәселенің себебін субъективті талқылау мен зерттеу.

G) Корреспонденция нақты уақытқа байланысты емес.

$$$ 014

Ақпараттық радиокорреспонденцияның белгілері:

A) Жиналған мәліметтер, болып жатқан жағдай мазмұны журналистің жазуы арқылы баяндалады.

D) Жағдайды суреттей отырып, автордың оқиғаны өзіндік бағалауымен ерекшелінеді.

G) Журналистің көзқарасының дұрыс-бұрыстығы тыңдарман-дардың берген бағасымен анықталады.

$$$ 015

Памфлетке тән сипаттар:

B) Масқаралаушы, сынаушы туынды.

D) Сарказм мен жоғары дәлдік.

G) Ең маңызды және мәні бар деректерді іріктеу, істің мәнін ашу.

$$$ 016

Профессор В.П.Владимирцев суреттеменің алуан түрін былай бөледі:

C) Портреттік суреттеме.

D) Оқиғалық немесе репортаждық суреттеме.

G) Табиғат суреттемесі.

$$$ 017

Очерктің белгісі:

D) Шыншылдылығы мен деректілігі.

G) Өмір шыңдағыш күрескерлік пен көркемдік өреліліктің қатар көрінуі.

H) Ойдан шығарудан қашқақтай отырып, шынайы типтік деректерді сұрыптау жолымен типтік образдар жасалады.

$$$ 018

Журналистика теориясын зерттеушілер сатиралық жанрлардың осы түрлерін анықтады:

B) Эпиграмма.

E) Памфлет.

G) Фельетон.

$$$ 019

Сатира жанрына қалам тербеушілер:

A) Алпысбай Боранбаев.

D) Көпен Әмір-Бек.

F) Мұхтар Шерім.

$$$ 020

Теледидардағы фельетон жанрының ерекшелігі:

B) Көрермендер образы эмоционалдық әсерді сөзбен салыстырғанда көп есе арттырады.

D) Қоғамдық резонанс туғызады.

F) Қоғамдық ортаны жағымсыз әрекеттермен таныстырып, оларды осы келеңсіздіктерге қарсы бірге күресу үшін пайдаланылады.

09_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Әзіл-сықақ пішіндегі хабарлар:

B) «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаевпен».

D) «Бешбармақ шоу».

H) «Мүмкін емес».

$$$ 002

Радионың талдамалы жанрлары:

A) Радиокомментарий.

C) Радиоәңгімелесу.

E) Радиокорреспонденция.

$$$ 003

Радионың деректі-көркем жанрлары:

А) Радиоочерк.

В) Радиофельетон.

Е) Радиокомпозиция.

$$$ 004

Бір тақырыптағы біртектес фактілерге талдау жасалатын шығарма:

E) Корреспонденция.

G) Шолу.

H) Журналистік зерттеу.

$$$ 005

Интервьюдің кейіпкер тұлғасын ашуға, әлеуметтік, психологиялық мінездемесін беруге бағытталған жанр:

A) Интервью-портрет.

B) Интервью-очерк.

D) Интервью-анкета.

$$$ 006

Лидтің түрлерін анықтаңыз:

B) Сілтеме лид.

D) Қысқа лид.

E) Талдау лид.

$$$ 007

Репортаж құрылымы:

A) СХР.

C) Stand-up.

F) КСМ.

$$$ 008

Телесуреттеменің қасиетін анықтайтын сипат:

A) Бұнда ақпараттан бейнелілік басым. Тақырыбы неғұрлым тар келеді.

D) Журналист қысқа бірақ жіті де образды өзінің алған әсері туралы айтып береді, өз байқағандарын жеткізеді.

F) Мұнда оқиға болмайды, дегенмен оператордың шебер жұмысы көрінуі тиіс.

$$$ 009

Ток-шоу пішінін анықтайтын сипат :

C) Жанрдың туған жері – Америка. Бұл жанр ол жақта қырық жылдан астам уақыт бойы өркендеп, тұтастай бір индустрияға айналды

D) Ол жанр сахнадан келді.

G) Ол көбіне көңіл көтеруге арналған сейілдік әрі жеңіл бағдарлама болып табылады.

$$$ 010

Студия жұмысын дұрыс жолға қою шарты:

B) Сапалы, ыңғайлы компьютерлер қажет.

D) Сапалы дыбыс жазу.

H) Микрофоннан, магнитофоннан шыққан сигналдарды микшерлеу құралы қажет.

$$$ 011

Қазақ телевизиясындағы ток-шоу ерекшеліктері:

A) Қазақ халқының ұлттық ерекшеліктеріне сай құрылып, жоспарлануы.

C) Қандай жағдайда да сыйластық, сыпайылық шеңберінен шықпауға тырысу.

H) Қатысушыларға еркіндік бере отырып, журналист өз позициясын ұстану керек.

$$$ 012

Полемика пішініндегі бағдарламадағы журналист-модератор қызметін атқарушы тілшілер:

A) Владимир Познер.

C) Юлия Меньшова.

E) Валерия Комиссарова.

$$$ 012

Радиохабар таратудың міндеттері:

C) Тәрбиелік.

E) Рекреативті.

G) Эстетикалық.

$$$ 013

Соғыстан күйреген шаруашылықты қалпына келтіруге арналған бесжылдық жоспарды орындау жолына елді жұмылдыруда радионың қызметі орасан зор болды. Радиодан күніне сан рет қайталап беру арқылы идеология мақсаты орындалды. Ол міндеттер төмендегідей болатын:

C) Қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз ететін жақсы іс-әрекетке толы қасиеті бар адамдарды тәрбиелеу.

E) Стахановтық жұмыс әдісін ұйымдастыру.

G) Әлеуметтік кернеулікті әлсірету.

$$$ 014

Сұхбаттың ақпарттық түрлері:

B) Хаттамалық сұхбат.

D) Сұхбат-хабарлама.

E) Сауалдама-сұхбат.

$$$ 015

Баспасөз конференциясына тән сипат:

A) Әртүрлі бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің қатысуымен өткізіледі.

C) Бұл жиында сөз етілген мәселелерді таспаға жазып алу радиожурналист үшін қиынға түседі.

F) Сауалдар микрофон алдында өзінен-өзі туындап, әңгімелесу барысында шарықтап күрделене түсуі керек.

$$$ 016

Радиосұхбат ерекшеліктері:

B) Журналист, интервьюер және тыңдарман арасындағы ақпарат алмасу үрдісі.

D) Оның мақсаты - қызықты, маңызды ақпаратты алу.

E) Ол жанды әңгімелесу.

$$$ 017

Радиосұхбатқа тән элементтер:

B) Көлемі екіден сегіз минутқа дейін созылады.

D) Сұхбат 5-6 сұрақтан құралады.

F) Әңгімелесушінің пайымдауын міндетті түрде тыңдау.

$$$ 018

Тәжірибелі журналистің сұхбат барысында қолданатын сәтті тәсілдері:

B) Сұхбат алушымен отырғанда еркін атмосфера орнату.

C) Анекдот, қызықты, не күлкілі әңгіме айту.

F) Өзі туралы сөз бастау, кейіпкерге байланысты мәліметтерді келтіру.

$$$ 019

Ғалымдар сұхбат берушілерді шартты түрде үшке бөледі:

А) Саяси және мемлекет қайраткерлері, белгілі бір нақты салада арнайы білімі бар мамандар, олардан бір мәселенің мән-жайын білу мақсатында сұхбат алынады.

C) Өмірі көпшілікке таныс танымалы тұлғалар.

F) Үйде, көшеде, қызметте кездесетін қарапайым адамдар, олардан бір оқиға, жағдай туралы қоғамдық ой-пікірді білу мақсатында сұхбат алынады.

$$$ 020

Хаттамалық сұхбат ерекшелігі:

A) Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты туралы білу мақсатында ресми мәлімдеме алу үшін өткізіледі.

D) Сұхбат беруші – сәйкесінше жоғары дәрежелі ресми тұлға болып келеді.

G) Хаттамалық сұхбатта емін-еркіндікті бейнелеу, жаттанды сұрақтарды қойған орынсыз.

$$$ 021

Ақпараттық сұхбаттың ерекшелігі:

B) Әңгімелесушінің жауабы ресми мәлімдеме болып табылмайды.

E) Әңгіме екпіні қарапайымға тән, түрлі эмоционалдық құбылыстарға толы болады.

G) Қоғамға қажетті маңызды ақпаратты алу және ақпаратты берушінің тұлғалық ерекшеліктерін ашып көрсетуді мақсат етеді.

$$$ 022

Ақпараттық сұхбаттың сипаты:

A) Ақпараттық сұхбатта әр сұрақтың даралығы болу керек.

C) Екі міндет атқарады: әлеуметтік маңызы бар ақпарат алу және осы ақпаратқа жауап бере алатын тұлғалардың ерекшеліктерін ашу.

E) Ақпараттық сұрақта әр сұрақ жеке-дара беріледі, себебі ол сұрақтар журналист әңгімелесіп отырған адамға бағытталады.

$$$ 023

Портреттік сұхбаттың ерекшелігі:

A) Әңгімелесушінің тұлғасын мүмкіндігінше жан-жақты ашу.

D) Жеке тұлға арқылы қоғамдық маңызы бар мәселе туралы әртүрлі көзқарастарды айқындау және шешу жолдарын табуды көздейді.

F) Сұхбат берушінің құндылықтарын ашу көзделеді.

$$$ 024

Анкеталық сұхбат ерекшеліктері:

B) Бір-бірімен өзара әрекеттеспейтін әртүрлі әңгімелесушілердің арасында нақты сұрақ бойынша пікірлері анықталады.

D) Бұл барлық қатысушыларға бірдей сұрақтар қойылатын бір үлгіге салынған сұрақтар топтамасы.

H) Репортер адамдармен жақсы қарым-қатынас орнатып, сұхбат берушіні бауырына тартып, қойған мақсатына жетуі тиіс.

$$$ 025

Анкеталық сұхбатта қоғамдық пікірдің объектісі мына белгілерге жауап беруі тиіс:

A) Пікірталасқа жақын болуы.

D) Қоғамдық қызығушылық туғызуы.

E) Қойылатын сұрақ маңызды мәселеге арналуы тиіс.

$$$ 026

Портреттік сұхбат ерекшеліктері:

A) Фильм-очерктің негізгі құрамы болуы мүмкін.

F) Сұхбат беруші өзі туралы айтпаса да, оның тұлғасы, көзқарасы мен рухани құндылықтары көрінеді.

H) Портреттік сұхбат өзгеше уақыт дерегіне айналып, бір адамның бейнесін ғана емес, бүкіл ұрпақты көрсеткен жағдайлар кездеседі.

$$$ 027

Радиодағы корреспонденция сипаты:

A) Сараптамалық жоспармен маңызды тақырыпты арқау етіп, белгілі бір мәселе туралы деректер нақты, дәл материалдан құралған жанр.

C) Корреспонденция деректер тобына талдау жасайды.

E) Маңызды рөлді жеделдік, тақырыптың дәлдігі, анық адрес атқарады.

$$$ 028

Телеэссе жанрындағы бағдарламалар:

B) Г.Шергованың «Дошкова жайлы аңыз бен ақиқат».

E) А.Габриловичтің «Біздің балалықтың футболы».

G) И.Андрониковтың «Загадка Н.Ф.И.»

$$$ 029

Телеэссе осы пішіндерге айналды:

A) Пьеса.

C) Фильм.

E) Вернисаж.

10_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Шолушы - шығармашылық мамандық иесі. Осы мамандықты анықтайтын сипат:

A) Бір сала бойынша білетіні көргені көп, сол арқылы небір шешуі қиын проблемалар туралы кесіп-пішерлік пікір-ой айта алады.

E) Өзіндік ойларға, батыл болжамдарға бай, өмірлік құбылыстарды қабылдап, оларға баға беруде өзіндік ерекшеліктерімен көзге түсе алатын тұлға.

G) Хабарға дайындаған материалды өзі жүргізу керек, өз ой-пікірлерін ортаға салады.

$$$ 002

Радио режиссері - шығармашылық мамандық иесі. Осы мамандықты анықтайтын сипат:

A) Таспаға жазылған материалдың басты компоненттері - дауыс, оқиғаның дыбыстық бейнесі, музыка, шу, т.б. көркемдік элементтерді біріктіріп, үйлестіріп отырады.

C) Ол ән, би, саз, әртістік, т.б. секілді өнердің барлық түрлеріне жүйе-жүйесімен бағыт сілтеп, бағдар беріп отырады.

G) Өз қызметі барысында әр түрлі мазмұндағы саясидан бастап әдебиге дейінгі хабарларды жасаумен шұғылданады.

$$$ 003

Телеарнадағы редактор қызметін анықтайтын сипат:

D) Телевизиялық өнімнің идеялық мәніне жауапты.

E) Микрофонмен қай жерде тұру, объектіні қалай сөзге тарту керек, сөйленер сөзді қалай даярлау керек деген сияқты функциялар да соның еншісінде.

H) Шығармашылық қызметкерлердің еңбегін ұйымдастыру, нормалау мен ақы төлеу жөніндегі салалық нормативтік актілер мен әдістемелік ұсынымдарды орындалуын қадағалайды.

$$$ 004

Репортер - шығармашылық мамандық иесі. Осы мамандықты анықтайтын сипат:

A) Оқиға барысын қадағалап, жедел сұхбат алып, хабар жүргізеді.

C) Оларға қойылатын басты талаптар: оқиғаны дәл жеткізу, мақсатқа жету, оқиғаның бейнесін ашуда ыждағаттылық көрсету.

F) Олар бүгінгі аласапыран заманда үнемі алдыңғы қатарда жүреді, бекітулі есіктерді бұзады, ақиқаттың түбіне жетпейінше белін тәуекелге байлайды.

$$$ 005

Телевизия режиссері қызметін анықтайтын сипат:

A) Жасалып жатқан материалдың образдық қатарын түзеді, бейнепландардың қанықтығын тексереді, эмоциялық әр беруші құралдарды іздеп қарастырады.

D) Экрандық көрсетілімнің жарығын, бояуының қанықтығын, суретінің анықтығын қамтамасыз етеді.

E) Автордың түпкі ойына шығармашылықпен бойлай отырып, шығарманың белгілі бір сахналық, экрандық шешімін жасайды.

$$$ 006

Дыбыс режиссері қызметін анықтайтын сипат:

A) Дыбыстық материалдарды дайындауды ұйымдастыруға басшылық жасайды.

B) Фонотекалық материалдарды таңдап, дыбыстың техникалық, көркемдік сапасын бақылайды.

G) Дәл уақытында дыбыстық эффектілерді қосып, тоқтатып тұруды, микшерлеуді, фонограмма жазуды бақылайды.

$$$ 007

Шығармашылық топ мамандықтары:

B) Комментаторлар.

E) Дикторлар.

H) Ви-джейлер, жүргізушілер.

$$$ 008

Техникалық топ мамандықтары:

C) Саунд-дизайнерлер.

E) Шығарушы секторлар.

G) Операторлар.

$$$ 009

Профессор Н.Омашев қазақ телерадиожурналистикасының тарихын зерттеуші ғалымдардың пікірлеріне сүйене отырып, қазақ жеріндегі радиостанциялардың 1913 жылдан емес, яғни 1912 жылдан жұмыс істегенін нақтылады:

C) М.Барманқұлов.

E) Ш.Нуриден.

G) Д.Бисмильдина.

$$$ 010

1958 жылдың 16 ақпанынан бастап Қазақ радиосында 3 рет атауы өзгеріп шыққан әдеби-сатиралық журнал:

A) «Сықақ және әзіл».

D) «Қалақай».

F) «Көреген».

$$$ 011

Радиоақпараттың жанрлық ерекшеліктері:

A) Деректілігі.

C) Дәйектілігі.

H) Жедеғабыл сипаты.

$$$ 012

Репортердің жұмысы:

А) Оқиға болып жатқан жерде табылу.

F) Бейне беретін кадрларды таңдап түсіру.

G) Әсерлі әңгімелей алу.

$$$ 013

Модератор – бағдарлама компоненттерін бір жерге жинақтайтын тележүргізуші, сонымен қатар:

A) Қатысушыларға кедергі жасамай, ол уақыттың адал бөлінуін қадағалайды.

C) Ол сұрақ қоя алады, түсінбеген жерін нақтылап сұрай алады.

D) Репортер сияқты іздеу жүргізеді, бірақ ол дерек емес, ақиқат іздейді.

$$$ 014

Модератор жүргізетін бағдарламалар:

D) Теледебаттар.

F) Дискуссиялар.

H) Ток-шоу.

$$$ 015

Хабар редакторының міндеті:

B) Хабардың форматын, бағытын, түсінуі керек.

D) Әдеби талантты, білімді, талғамды болуы тиіс.

F) Экраннан жағымсыз болып көрінетін адамдарды тартудың қажеті жоқ екенін білуі керек.

$$$ 016

Бағдарлама редакторы шақырылатын қонақтарға қатысты ескеретін ережелер:

D) Экраннан жағымсыз болып көрінетін адамдарды тартудың қажеті жоқ екенін білуі керек.

E) Көрермен талғамына, сезіміне нұсқан келмеуі керек.

F) Танымал адамның қатарына белгісіз адамды әкеліп отырғызуға болмайды.

$$$ 017

Бағдарлама жүргізушісінің міндеті:

B) Адами қарым-қатынаста болу.

D) Экрандағы жүргізуші образына көңіл толу керек.

E) Өте сауатты болу керек.

$$$ 018

Қазіргі кездегі шығармашылық топтар қолданып жүрген әдіс-тәсілдер:

B) Бір мәселенің түйіні табылмаған төңірегіндегі екі пікірді жарыстырып беру.

D) Титрға қысқа анықтама жіберіп, сонан соң көрермен психологиясын дайындап алған соң толық кадрларды көрсету.

F) Негізгі объектіні қимыл үстінде көрсетіп тұру, сонан соң кадрдан тыс мәтін арқылы түсіндіру.

$$$ 023

Комментарийі бар репортажда репортермен бірге жұмысқа атсалысатын шығармашылық мамандық иелері:

B) Оператор.

D) Дыбыс режиссері.

E) Режиссер.

$$$ 019

Телеочерк ерекшеліктері:

C) Шынайы өмір ақиқатын жасап шығу үшін ерекше шеберлік, авторлық және режиссерлік қиял қажет.

E) Операторлық тапқырлық және әр нәрседегі қатаң шектілік, көркемдік өре қажет.

H) Көрермен көз алдында бұрын болған деректің қайта қойылып жатқандығын білуі тиіс.

$$$ 020

Телеочерк белгілері:

A) Тақырып және нысан, автордың көзқарасы анық болуы шарт.

E) Экрандық кейіптеу мүмкіндіктері ойластырылып, ойды жүзеге асыру үшін пайдаланылатын көркемдеуші құралдары мен әдістері жайлы ой қорытуға мүмкіндік береді.

F) Мазмұны құрғақ деректерге бағынбайды.

$$$ 021

Телеочерк жанрының көркемдік жақтары:

A) Телеочерктік бейнеде көркем бейненің барлық қасиеттеріне ие.

D) Эмоционалдық, жеке-дара өмірдің қорытындысы және өмірлік құбылыстардың бағасын көрсетеді.

F) Бейненің өзіндік ерекшелігі оның табиғи деректілігінде ғана емес, сонымен бірге деректерді жинақтап қорыта білуінде.

$$$ 022

Теледидар редакторының жұмысы:

B) Теледидарлық жоба жасауға қатысады.

E) Техникалық және шығармашылық мәселелердің үйлесімділігіне жауапты.

H) Камераның техникалық мүмкіндігі мен электронды «спецэффектілерді», монтажды білуі қажет.

$$$ 023

Теледидар редакторының міндеті:

A) Материалдың эффектілі болуын қамтамасыз ету.

D) Эфирге шығатын публикацияға толығымен жауапты.

G) Мазмұн мен шығарма формасына сараптама жасау болып табылады.

$$$ 024

Теледидар редакторының ерекшеліктері:

B) Мәтіндік материалдан (бейне) видеоқатармен де айналысуы керек, яғни сөз бен бейне үйлесім табуы қажет.

D) Объектілерді сараптайды, бағдарламада көрсетілетін ұйымдармен келісім жүргізеді, бейнелік материалдарды таңдайды.

G) Бағдарламаға қатысушыларды іздейді.

$$$ 025

Режиссерлік пен операторлық шеберлікті қоса игерген шығармашылық мамандық иесі - кинорежиссер. Осы мамандықты анықтайтын сипат:

B) Бұл салада өз шеберліктерін көрсете білгендер: Д.Вертов, Л.В.Кулешов, С.М.Эйзенштейн, В.И.Пудовкин, А.П.Довженко, С.И.Юткевич, Ш.Айманов пен О.Әбішев сынды адамдардың шығармашылық тәжірибесі үлкен рөл атқарады.

D) Оның негізгі жұмысында мыналар ескерілуі шарт: сюжет мазмұны, бейнелеу кадрларының орынды қолдануы, ішкі ырғақтың ескерілуі.

E) Бейне мен сөздің, музыка мен шудың үйлесімділігі сияқты проблемаларды шешеді.

11_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Қазақстан әуе кеңістігіндегі форматты радиолар:

C) Радио Сlassic.

D) Радио Umax FM

F) Almatech Radio

$$$ 002

Қазақстандық форматты радиолар:

C) Радио Сlassic.

D) Радио Umax FM

F) Almatech Radio

$$$ 003

Журналистикада ақпарат үш тұрғыда қарастырылады, олар:

А) Прагматикалық.

С) Семантикалық.

G) Синтактикалық.

$$$ 004

Тыңдарман назарын аударатын радиороликтер:

A) Журналист жазған мәтіннің дыбысталуы.

B) Табиғи шулар.

E) Компьютерлік технологияның көмегімен өңделген және қосалқы дыбыстар арқылы айшықталған.

$$$ 005

Жарнама түрлері:

A) Музыкалық қойылым.

D) Шынайы ерекше қойылым.

G) Жанрлық көрініс.

$$$ 006

Радиобайланыста қолданылатын толқындар атауы:

A) Ұзын толқын.

C) Орта толқын.

E) Ультрақысқа толқын.

$$$ 007

Дыбыс жылдамдығының сипаты:

A) Ол таралу жылдамдығымен сипатталады.

D) Жылдамдық толқын ұзындығымен және тербеліс жиілігімен байланысты.

F) Температурасы 20 градус ауада дыбыс толқындарының жылдамдығы 340 м/сек-қа тең.

$$$ 008

Техникалық құралдардарды дайындау барысында осыларды инженерлер мен операторлар ескерулері шарт:

B) Микрофондарды орнатарда ғимараттың акустикалық ерекшеліктерді ескеру.

D) Микрофонның сезімтал екенін ескеру.

F) Акустикалық жарақтандырылған бөлме дыбыстың сапалы жазылып, оған жаңғырық араласпауы қажет.

$$$ 009

Дыбыс эффектілері ретінде қарастырылатын белгілер:

B) Сигналды тежеу.

D) Тербелесі мен фазасын өзгерту.

F) Жаңғырық.

$$$ 010

Музыка мен шулар радиохабар құрылымында адам сөзін алмастырып тұрса, онда олар мынадай қызметтер атқарады:

A) Оқиғаның болған жері мен мерзімін білдіреді.

E) Оқиғаның уақыт пен кеңістіктегі қозғалысын танытады.

G) Суреттеп отырған оқиғаның эмоционалдық мінездемесін ашып көрсетеді.

$$$ 011

1990 жылдары радиохабарлар пішіндік өзгеріске түсіп, жаңа авторлық бағдарламалар дүниеге келді:

A) «Жан сарайы».

D) «Адам, ғұмыр, қолтаңба».

F) «Бағзыдан жеткен сөз».

$$$ 012

1930 жылдардың екінші жартысында Қазақстан радиохабары сапалық жағынан алға басып, түрлі пішіндік бағдарламалар пайда болды:

C) Радиомитингілер.

F) Радиоүндесулер.

H) Студиядан тыс хабарлар.

$$$ 013

АҚШ та форматты радионың пайда болуы осы есімдермен байланысты:

А) Ағайынды Строздар.

B) Чак Дашвей.

E) Кент Бьокаар.

$$$ 014

Радио режиссеріне қажетті алғышарттар:

A) Қиялға бай, яғни фантазиясы мықты болуы шарт.

E) Білімді, білікті, өресі жан-жақты болғаны абзал.

H) Өмір құбылыстарының кез келген саласынан хабардар болуы керек.

$$$ 015

Редакциялау әдісінде түзетудің осы түрлері белгілі:

A) Бірізді жазып, өңдеу.

B) Бірдей дыбысталатын сөздерді өңдеу.

G) Сөз ішіндегі немесе сөз аралығындағы дыбыстарды түзету.

$$$ 016

Телебағдарламаның құрамдас бөліктері:

B) Айдарлар.

C) Сериялар.

D) Блоктар.

$$$ 017

Бағдарламаның техникалық тұстары:

C) Түсіру, бейнекөрініс.

E) Кодировка жасау.

H) Монтаж.

$$$ 018

Телекөрермендердің қызығушылығын тудырып, қатысушылардан білімнен гөрі интуицияны талап ететін ойын-сауық бағдарламалар:

A) О, счастливчик!

D) Поле чудес.

G) Как стать миллионером.

$$$ 019

Суреттемеге тән сипаттар:

A) Болған оқиға туралы маңызды ақпаратты хабарламайды, бірақ оны көрнекті, анық, қызықты етіп бейнелейді.

D) Қоғамның жақсы жақтарын жеткізеді.

F) Оператордың үлесі зор.

$$$ 020

Репортаждың жанрлық элементтері:

B) Жарнама көлемі.

F) Репортаж көріністерге бай.

G) Репортаж мазмұнында ғылымға қайшы мағлұматтар көп.

12_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Адрестік (анкеталық) сұрақтардың қажеттілігі:

B) Кейіпкердің биографиясын білу үшін.

F) Портреттік сұхбатта қолданылады.

H) Портреттік очеркте қолданылады.

$$$ 002

Тікелей репортаждағы диалогтің ролі:

C) Журналистік ақпарат алу шеберлігі.

F) Репортаждың ажырамас бөлігі.

G) Шынайылыққа қол жеткізу.

$$$ 003

Эфирдегі ашық пікірталастың тиімділігі:

A) Белгілі бір ұстанымды танып біледі.

B) Жан-жақты ақпарат алынады.

D) Мәселенің күшті және әлсіз тұстарын айқындауға көмектеседі.

$$$ 004

Отандық ғалымдар Қазақ радиосы арқылы берілетін радиоәңгімелесулердің формалық жағынан бірнеше түрін анықтаған:

B) Циклді әңгімелесулер

E) Түсіндірме әңгімелесу.

H) «Иллюстрациялы әңгімелесу».

$$$ 005

А.Фриш өзінің “Беседа по радио” деген кітабында радиоәңгімелесуді тақырыптық жағынан мынадай түрлерге бөледі:

C) Информациялық мәні бар әңгімелесу.

E) Көпшілікке арналған ғылыми тақырыптағы әңгімелесу.

F) Тарихи оқиға туралы әңгімелесу.

$$$ 006

Аудиторияны зерттеудің әдіс-тәсілдері:

D) Редакция поштасын талдау.

E) Редакцияға телефон арқылы хабарласу.

G) Аудиометрлік өлшеу әдісі.

$$$ 007

Сөйлеу мәдениеті мен эстетикасын жетік меңгерген нағыз журналиске тән ерекшеліктер (ғалым К.Қабылғазы):

C) Интуиция.

F) Тіл тазалығына мән беруі.

H) Шығармашылық қиял.

$$$ 008

Шебер журналиске тән ерекшеліктер (ғалым К.Қабылғазы):

A) Тәжірибе молдығы.

B) Сөздердің лексика-семантикалық ерекшеліктерін ажырата білу

G) Жазудың бірізділігін белгілейтін ережелер жиынтығын білуі.

$$$ 009

Қазіргі кездегі шығармашылық топтар қолданып жүрген әдіс-тәсілдер:

C) Сөздің әсерін дұрыс пайдалану.

D) Сөз саптасын құбылтып, мағынасын түрлендіріп беруге дағдылану.

E) Дөп басып айту.

$$$ 010

Келтірілген аргументтердің қатары адамды көндіруге әсер етеді:

C) Әңгімелесуді өтініштен емес, аргументтерден бастау керек.

D) Әңгімелесуші еш қиындықсыз «иә» деп жауап беретіндей, басында екі қысқа, қарапайым сұрақ қою.

H) Өзіңізді тығырыққа тіреп, статусыңызды төмендетпеу.

$$$ 011

Келтірілген аргументтердің қатары адамды көндіруге әсер етеді:

A) Әңгімелесушіні иландыру үшін, сіз онымен келіспеуден емес, келісуден бастаңыз.

D) Эмпатия білдіру.

F) Жақсы тыңдаушы болу.

$$$ 012

Адамды көндіруге келтірілген аргументтер:

B) Өзіңіздің және әңгімелесушінің мимикасын және қимылдарын бақылап отыру.

E) Сіздің ұсынысыңыз әңгімелесушінің қандай да болмасын қажеттілігін қанағаттандыратынын көрсету.

F) Конфликтогендерден (дау туғызатын сөздерден) аулақ болыңыз.

13_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Аналитик журналистің негізгі қасиеттері.

C) Әр түрлі оқиғалар арасындағы көзге көрінбес байланыстарды дәл тауып баға беруі.

F) Болашаққа бағдар жасауы.

G) Машық иесі болу.

$$$ 002

Тікелей эфирдегі журналистің шеберлігі көрінетін тұстар:

B) Тапқырлығы, ұтымдылығы, импровизацияны меңгеруі.

D) Қабілет-дарын, эрудиция, шеберліктің жан-жақты көрінуі.

E) Психологиялық аспектілердің ескерілуі.

$$$ 003

Эфир жүргізушілеріне қойылатын талаптар:

A) Эфирде өткен шаққа орын жоқ.

C) Тіл, сөйлеу мәдениетін сақтау.

E) Кідіріс орын алмау керек.

$$$ 004

Қарапайым редакциялау сипаттамасы:

A) Дыбыс материалы компьютерде өңделіп, артық тұстары алынып тасталады, орындары ауыстырылады.

G) Сұхбаттың кез-келген тұсын кесіп тастайсыз.

H) Қателік жіберілген жағдайда кері айналып, жұмысты қайта жалғастыруға болады.

$$$ 005

Өзінің имиджін қалыптастыру үшін журналист бірнеше сатыдан өтеді. Ең негізгі саты осы 3 сұраққа жауап бере білуі:

C) Кәсіби маман ретінде неге қол жеткізе аламын?

E) Бүгін мен (жеке тұлға ретінде) кіммін? (тәрбие, білім).

G) Мен не істей аламын? (табиғаттың бергені не?).

$$$ 006

Радиопьесаның негізгі үш компоненті:

A) Диалог.

C) Дыбыс.

D) Музыка.

$$$ 007

Журналистер хабардың негізгі жобасын ұсынбас бұрын, осыларды ескергендері жөн:

A) Тақырып.

D) Тың ой.

E) Қоғамдық пікір.

$$$ 008

Жақсы сценарийдің тууына қажет шарттар:

A) Тақырыптың өткірлігі.

D) Сценарист ешкімге тәуелді болмауы керек.

H) Сценарийге редактор емес, шығарма иесінің авторлық құқығы барын ескерту.

$$$ 009

Телерадио хабарларын жасау барысында жас журналистерге қойылатын талаптар:

A) Тіл қасаңдығынан арылу.

C) Әсіре сөзге құмарлықтан арылу.

H) Деректі зерделеу.

$$$ 010

Журналистік шығармашылықтың қалыптасу кезеңдері:

B) Біреуге еліктеу шағы.

F) Өзгеден өзгешелеу, өзінше мәнер табу.

G) Мүлде ешкімге ұқсамайтын мәнер табу, өзіндік стиль табу.

$$$ 011

Телехабарларды жасаушы ұжым мүшелері күрделі технологияның іргетасының мықты болуына көңіл бөлулері керек:

C) Көрсетілуге тиіс бағдарламаның, хабардың сипатын анықтау.

D) Режиссерлік талғам мықты болу керек.

F) Редакторлық еркіндікке шектеу қойылмауы тиіс.

$$$ 012

Телехабарларды жасаушы ұжым мүшелері мыналарға көңіл бөлуі керек:

D) Эфир мәдениеті толыққанды көріне алуы керек.

E) Көрермен сұранысымен санасу, зерттеу қажет.

H) Шынайылық, табиғилық қасиеттер өте қажет.

$$$ 013

Әңгіме жүргізуші журналистің, яғни модератордың, экрандағы бейнесі:

A) Адамгершілік қасиеттерінің жоғары болуы.

D) Эрудиция биіктігі.

F) Әртістік қабілет таныту.

$$$ 014

Телеаудиторияда сөз сөйлейтін жүргізуші тұлғасына ерекше талаптар қояды:

B) Жүргізуші нағыз тұлға болуы керек.

D) Өз ойын нақты, түсінікті айта алатын, ерекше ойлау қабілеті бар.

G) Жеке бағдарлама арқылы танымал болу.

$$$ 015

Кадрда сөз сөйлеудің жетістіктері:

A) Автор сөзінде қолданылатын техника мен тәсілге байланысты.

D) Айтылатын сөздер өте жеңіл, түсінікті, қызықты болуы тиіс.

F) Ақпараттың қырық пайызы дауыс ырғағына (интонацияға) байланысты.

$$$ 016

Телесұхбат жүргізушісіне қойылатын талаптар:

C) Журналист өз тәжірибесіне сүйеніп, бағдарламаның композициясын, стилін анықтайды.

E) Сұхбат алушы біріншіден, әңгімелесушімен қарым-қатынас орнатуға тырысады.

F) Қатарынан бірнеше сұрақ қоймай, қысқа сұрақтар қойып, әңгімені өрбіткен жөн.

$$$ 017

Портреттік сұхбат жанры көрініс тапқан авторлық бағдарламалар:

C) Жадыра Сейдештің «Жүрекжарды».

E) Әйгерім Сейфолланың «Сырласуы».

H) Гүлмира Бықайдың «Кейіпкері».

$$$ 018

Көркем радиоочерк сипаты:

A) Кейіпкерлері тарихта болған, оқиғалы туынды.

C) Өзінің пішіні жағынан көркем радиоочерк документальді очерктен тым ерекшеленбейді.

D) Мінездердің типтілігі, суреттеу құралдарының толыққанды көркемділігі ескеріледі.

$$$ 019

Ақпаратты-музыкалық және музыкалық радиостанциялардың хабарлар сеткасын дайындау принциптері:

B) Жарнама көлемі.

D) Музыкалық хабардың сан-салалығы.

F) Радиостанциялардың техникалық жарақталандыруы.

14_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Жаңалықтар берудегі жаңа тәсілдер:

A) Финишинг.

G) Инфотеймент.

H) Бильдизация.

$$$ 002

Монтажды қолданудың тәсілдері және оның қызмет формасы:

А) Мәтінді қысқарту.

В) Белгілі бір уақытқа сығымдау.

D) Дыбыстық бейнелеуші құралдарды, декорацияны қолдану.

$$$ 003

Монтаж түрлері:

А) Акустикалық монтаж.

С) Тізбектелген монтаж.

D) Акустикалық коллаж.

$$$ 004

Осы үш мемлекетте 1950 ж. телевизия бар еді:

A) АҚШ.

D) КСРО.

F) Ұлыбритания.

$$$ 005

Қазақстан әуе кеңістігіндегі хабар тарататын шетелдік радиолар:

A) Авторадио.

B) Русское NS

E) «Радио Хит FM

$$$ 006

Ресей телевизия саласында қызмет жасап жүрген өзге мамандық иелері:

B) Владимир Познер.

D) Владимир Соловьёв.

F) Евгений Киселёв.

$$$ 007

АҚШ телевизиясындағы рейтингі жоғары бағдарламалар пішіні:

A) «Оскар» номинациясымен марапаттау рәсіміне арналған бағдарламалар.

C) Спорт бағдарламалары.

H) Ток-шоулар.

$$$ 008

Монтаждық ақпараттық бөлмедегі құралдар:

E) Магнитофондар.

F) Монтаждық пульт.

G) Бақылаушы дыбыстық агрегат.

$$$ 009

Магнитофон түрлері:

D) Электромагнитті магнитофондар.

F) Көпжолды магнитофондар.

H) Микшерлік магнитофондар.

$$$ 010

Неміс әлеуметтанушысы Рихард Мюнхтың “Коммуникациялық қоғамның диалектикасы” кітабындағы жаңа медиа туралы тұжырымдары:

A) Журналистика корпоративті мүдделердің шырмауында қалып қойып, қоғамдағы құралдардың біріне айналуы мүмкін.

D) Журналистика ақпараттық тасқын жолында бақылаушы ғана болуы мүмкін.

F) Журналистика ақпараттық тасқындарды сүзіп, тазартып отыратын “эмиссиялық банк” тәрізді рөлге ие болуы мүмкін.

$$$ 011

Орыс тіліндегі шоқтығы биік бағдарламалар:

B) Моя правда.

E) Черный квадрат.

F) Такая жизнь.

$$$ 012

АҚШ телевизиясының қайраткері Стюарт Хайд эфирде жұмыс істейтін журналиске қойылатын мына талаптарды анықтаған:

B) Фонетиканы жете білуі.

D) Географиядан хабары мол болуы.

G) Тарихты терең зерттей білуі.

$$$ 013

АҚШ телевизиясының қайраткері Стюарт Хайд тележурналиске қойған талаптары:

B) Сайт материалдарымен жұмыс жасай білу.

F) Түрлі ұйымдардың жұмысын жете білу.

G) Ай сайын біліктілігін жетілдіру.

$$$ 014

Журналистік зерттеудің теоретиктері:

B) М.Шостак.

C) Роберт Грин.

H) Дэвид Вейер.

$$$ 015

Очеркке қатысты тұщымды пікір айтқан ғалымдар:

B) В.Н. Ярошенко.

F). В.Н.Ружников.

G) В.Л.Цвик.

$$$ 016

Телекөрермендер арасында танымал ресейлік ойын-сауық, пародиялық пішіндегі бағдарламалар:

B) Раз в неделю.

F) Что? Где? Когда?

G) О, счастливчик!

015_ Телерадиожурналистика _каз.rtf

$$$ 001

Қазақстанның халықаралық қауымдастықтағы өзінің ақпараттық саясатын насихаттайтын деңгейге жету үшін қолға алатын шаралар:

A) Ғаламдық радионарықта жұмыс жасайтын халықаралық радио ашу қажет.

D) Қазіргі жалпы отандық радиобағдарламалар кестесін мемлекеттік (ұлттық) идеологиялық және қазақтілді әлеуметтік сұраныс негізінде қайта түзу

H) Тыңдарманмен қарым-қатынас тәсілдеріне сай жаңғырған радиоқұрылым жасау.

$$$ 002

Дыбыс жазу процесінің түрлері:

А) Механикалық.

D) Электрохимиялық.

Е) Электромагниттік.

$$$ 003

Дыбыс құрудағы өзіндік әдіс-тәсілілдерді көрсетіңіз:

А) “Буратино”.

В) Реверберация.

С) Дыбыстық мизансцена.

$$$ 004

Хабардың шақыру белгісі, оның алуан түрлі пішіндері:

B) Музыкалық шақыру белгісі.

D) Ресми атауын айтып хабарды бастау.

E) Әуенмен айтылатын шақыру белгісі.

$$$ 005

Радиодағы музыкалық бағдарламалар түрі:

C) Сөздік хабар.

F) Вокалды аспапты музыкалар.

H) Аралас хабарлар.

$$$ 006

Радиохабар жүргізушілеріне қойылатын талаптар:

A) Егер мәтін оқытылатын болса, онда қажетті паузаның ескерілгені жөн.

D) Неғұрлым қысқа, нұсқа, нақты, тұжырымды сөйлеу.

F) Аудитория мәдениетін сақтау.

$$$ 007

Зерттеуші А.П.Загуменнов «Компьютерная обработка звуков» кітабында акустикалық сигналдың сипаттамасын берген:

A) Акустикалық сигнал уақытқа байланысты әр түрлі деңгейдегі тербеліс береді.

C) Оның ең жоғарғы және төменгі мөлшері динамикалық диапозонды құрайды.

F) Оның импульсі өзермелі болып келеді.

$$$ 008

Дыбысты компьютерге көшірудің артықшылықтары:

A) Цифрлы сигнал сапасын ешқашан жоймайды.

C) Компьютерде өңдеу орасан шығармашылық мүмкіндіктерге жол ашады.

E) Радиотарату ісін автоматтандыруға жол ашты.

$$$ 009

Зерттеуші А.П.Загуменнов музыканы компьютерде өңдеудің жаңа шығармашылық мүмкіндіктерін үш топқа бөліп қарастырады:

B) Қарапайым редакциялау.

F) Дыбыс процестері.

G) Дыбыс эффектілері.

$$$ 010

Дыбыс процестеріне мына міндеттер жатады:

B) Дыбыс тербелістерін біріктіру.

D) Тұрақты токты тоқтату.

E) Панораманы кеңіту, дыбыстың шекарасын, ауқымын кеңітеді.

$$$ 011

Радиохабардағы музыканың қызметі:

C) Ақпараттық блоктардың арасын бөлу.

E) Бағдарламаның музыкалық шапкасы.

F) Дыбыстық образ жиынтығын қалыптастырудың көркемдік тәсілі.

$$$ 012

Радиохабардағы шудың қызметі:

B) Дыбыстық фон құрайды.

E) Әдеби контексте айқындаушы белгі ролін атқарады.

G) Журналистің баяндап отырған оқиғасының дыбыстық мінездемесін ашады.

$$$ 013

Мемлекеттік арналар:

B) Үкімет идеологиясын насихаттайды.

C) Мемлекет бюджетінен қаржыландырылады.

E) Тәуелді арналар.

$$$ 014

Журналистің өзіне қатысты талаптар:

A) Өз-өзіне сенімділік.

D) Жылдам бағамдау.

H) Оқиға орнынан алғашқыболып ақпарат тарату.

$$$ 015

Тележурналистиканың негізгі құралы:

B) Сөз.

F) Юмор.

G) Музыка.

$$$ 016

Телевидениеде кадрда сөз сөйлеудің негізгі үш пішіні бар:

D) Сөз сөйлеушімен бірігіп жазылған және телередактормен редакциялаған мәтіндік сөз сөйлеу.

F) Алдын ала тақырып пен ой жүйесі белгіленген, сөз сөйлеуші қоятын ортақ сұрақтарына қысқаша жауап дайындау.

H) Алдын ала тек тақырып пен сөйлеу ұзақтығы (хронометраж) белгіленген суырып салма сөз сөйлеу.

$$$ 017

Телекөрермендер арасында өте танымал сатиралық қойылымдар авторлары:

B) Толымбек Әлімбекұлы.

D) Серік Абас-Шах.

E) Жарылқасын Дәулетов

$$$ 018

Телекөрермендер арасында өте танымал болған сатиралық қойылымдар:

A) «Ұят болмасын».

C) «77 күн».

E) «Куклы».