42. Қазақстандағы 1920-30 жж. Кеңестік білім беру ісінің қалыптасуы мен ерекшеліктері, нәтижелері мен қайшылықтары.

Өлкеде мәдени құрылыстарды жүзеге асыруға көптеген кедергілер кездесті:

Ұлт зиялыларының аздығы,Ұлыдержавалық шовинизм,Материалдық техникалық базаның болмауы.

1924 жылы сәуірде «Сауатсыздықты жою» қоғамы құрылды.

1921-1927 жылдары 200 адам оқып сауатын ашты.

1926 жылы «Біріңғай еңбек мектебі» туралы декларция қабылданды.Сипаты:Арнаулы білім беру мен мектептері ашылды. Үш жылдық және төрт жылдық мектепттердің үлесін көбейту, Қазақ қыздарына арнап мектеп ашу.Қыздарға арналған мектептер Шымкентте, Алматыды, Түркістанда, Оралда ашылды.

1928 жылы араб әрпі латын әрпімен , 1940 жылы кириллициамен ауыстырылды.

1931 жылы «Сауатсыздықты жою туралы декрет» «Жалпыға міндетті 7 жылдық білім енгізілді».Сипаты: 15-50 жас аралығында баршаға бірдей міндетті білім беру.

Қазақ тілінде жазылған оқулықтардың авторлары:

Қ.Сәтбаев-қазақ тілінде бірінші алгебрадан мектеп оқулығын жазды.

А.Байтұрсынов-араб әрпінің негізінде жасалған қазақ әліпбимен жетілдірді.

Ә.Бөкейханов география оқулығын жазды.

Санжар Асфендияров-Қазақстан тарих оқулығын құрастырды.

1930-1932 жылдары аштық салдарынан білім беру саласы күрт төмендеді

1932 жылдың күзінде балалар үйлеріне 68 мың жетім бала орналастырлды. 1932 жылы Шығыс Қазақстанда 1687 бала қайтыс болды. 1933 жылдың 1қаңтарында 1000 астам панасыз бала есепке алынды.

Сауаттылық деңгейінің өзгерістері:

1928 жылы. Сауатты адамдар саны -28%

10%-қазақтар

14%-педтехникумдар

4%-пединституттар

1938 жылы. Сауатты адамдар саны -65%,оның ішінде қазақтар-40%

29%-педтехникумдар

8%-пединституттар

«Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мұғалімі»атағын алғаш алған ұстаздар:С.Көбеев, С.Ақышев, А.Ақатов,Ш.Сарыбаев,Л.И.Добранская,Н.В.Волков т.б.

Жаппай сауатты қалалар пайда болды:Алматы, Қарағанды, Орал, Әулиеата, Риддер, Шымкент, Қарсақбай, Степняк өнеркәсіпті қоныстары.

ЖОО мамандары даярлау: 1919-1920 жылы Орынборда,Ордада,Семейде халық ағарту интитуттары ашылды.

1921 жылы тұңғыш жұмысшы факультеті Орынборда құрылды.

1928 жылы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институты.1935 жылы оған Абай есімі берілді.

1929 жылы Алматы мал дәрігерлік институты.

1931 жылы Алматы мед институты

1934 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті.

43. 1920-30 жж. қазақ зиялылары мен саяси қайраткерлерінің ұстанымдары және олардың ұлт мүддесін қорғаудағы еңбектері (Т. Рысқұлов, С.Сәдуақасов, С.Қожанов, Ж.Мыңбаев және т.б.).

44. Қазақ АКСР-ның одақтас республикаға айналуы. Әлеуметтік-экономикалық, этнодемографиялық және саяси жағдай.

45. 1920-30 жж. Қазақстан ғылымының қалыптасуы. КСРО ҒА-ның Қазақстандық базасының КСРО ҒА-ның Қазақ филиалы болып қайта құрылуы.

46. ХХ ғ. 30-40 жж. қуғын-сүргін және оның Қазақстандағы жүзеге асырылуы. Ұлт зиялыларының қайғылы тағдыры.

47. Қазақстандағы тоталитарлық жүйенің орнығуы және өлкеде Лагерьлер жүйесінің қалыптасуы. Халықтар депортациясының басталуы.

48. Отан қорғау соғысы қарсаңындағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық және мәдени-рухани жағдай.

49. Фашистерден Отан қорғау соғысының басталуы және қазақстандықтардың майдандағы ерліктері.

50. Республика экономикасын соғыс жағдайына бейімдеу. Эвакуациялауды жүзеге асыру (1941-1942 жж).

51. Қазақстан жерінде жасақталған әскери бөлімдер және олардың майдандағы ерліктері.

52. Қазақстандық Кеңес Одағының батырлары.

53. Фашистерден Отан қорғау жылдарындағы қазақстандық партизандар.

54. Отан соғысы жылдарындағы тыл еңбеккерлерінің ерліктері.

55. Соғыс жылдарындағы ұлт саясаты. Қазақстандағы халықтар депортациясы.

56. Соғыс жылдарындағы ғылым, мәдениет және халыққа білім беру қызметі.

57. Екінші дүниежүзілік соғыстың ащы қорытындылары мен ауыр сабақтары.

58. Соғыстан кейінгі жылдардағы Қазақстан. Бейбіт құрылысқа бейімделу ауыртпалықтары.

59. Соғыстан кейнгі жылдардағы Қазақстанның халық шаруашылығындағы қиыншылықтар мен проблемалар.

60. Отан соғысынан кейінгі қоғамдық өмірдегі ахуал және адам құқын шектеуге бағытталған партиялық бақылаудың күшеюі.

61. 1940-1950 жж. Қазақстандағы білім беру саласындағы өзгерістер.

62. 1940-50 жж. Қазақстандағы ғылым мен мәдениеттің жағдайы. Қазақ КСР Ғылым Академиясының құрылуы.

63. КОКП ХХ съезі және Сталиннің жеке басқа табынушылығын сынау. Жазықсыз жазаланғандарды ақтау және оның сипаты.

64. Партиялық-мемлекеттік басқару жүйесіндегі Хрущев реформалары мен олардың волюнтаристік сипаттары.

65. 1953-64 жж. ауыл шаруашылығы. Тың және тыңайған жерлерді игеру: жетістіктері мен қиыншылықтары.

66. 1953-1964 жж. экономиканы және шаруашылықты басқару саласындағы реформалар және олардың нәтижелері.

67. 1953-64 жж. қоғамдық-әлеуметтік шиеленістер. 1958 ж. Теміртау оқиғасы.

68. Л.Брежнев бастаған топтың билікке келуі. 1965 – 1966 жж экономикалық реформалар және олардың экстенсивтік сипаты.

69. 1965-1985 жж.Қазақстанның ауыл шаруашылығының жағдайы.

70. ХХ ғ. 60-80 жж. идеологиялық тоқырау. Қоғамдық-саяси көзқарастардағы қайшылықтар.

71. Тоқырау жылдарындағы Қазақстан индустриясы мен өнеркәсібі және оның КСРО өнеркәсібін өркендетуге үлесі.

72. ХХ ғ. 60-70 жж. қазақ әдебиеті және ондағы қайшылықтар мен идеологиялық үстемдік.

73. ХХ ғасырдың 60-70 жж. экологиялық дағдарыстар.

74. Қазақстандағы мәдениет пен ғылым (1960 ж. ІІ-жартысы мен 1980 ж. І-жартысы).

75. ХХ ғ. 60-80 жж. тіл және ұлт саясаты, ондағы бұрмалаушылықтар. Целиноград оқиғалары.