31.2 Сурет
(і) 31.2 суреттегі Р нүктесінде бӛлшекке әсер ететін күштің бағытын стрелкамен сызыңыз және
F пен белгілеңіз. |
[1] |
(іі) Бӛлшектің траекториясы қандай қозғалатынын тұжырымдаңыз және себебін түсіндіріңіз
.....................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................ |
[2] |
|
[Жалпы: 8] |
|
|
|
|
құрастырған: Бижанов Е.К., Талдықорған НЗМ. |
Страница 14 |
32. PQ кӛк жарық сәулесі тіктӛртбұрышты шыны блоктың қабырғасына 32.1 суретте кӛрсетілгендей түседі.
сурет 32.1
(а) (і) 32.1 суретке PQ сәулесінің блок арқылы және оның сыртындағы жүрісін жалғастырып
сызыңыз. |
[1] |
(іі) Сәуленің СD қабырғасына түсу бұрышынын i |
әрпімен және СD қабырғасынан сыну |
бұрышын r әрпімен белгілеңіз. |
[2] |
Жарықтың ауадағы жылдамдығы 3.0×108 м/с және шыныдағы жылдамдығы 2.0×108 м/с.
(і) Жарықтың ауадағы және шыныдағы жылдамдықтары кӛзқарасынан шынының сыну кӛрсеткішін анықтайтын формуланы жазыңыз.
сыну кӛрсеткіші =
(іі) Осы формуланы қолданып шынының сыну кӛрсеткішін есептеңіз.
-
сыну кӛрсеткіші = .......................
[2]
(с) PQ кӛк жарық сәулесінің жиілігі 6.0×1014 Гц. Осы жарықтың ауадағы толқын ұзындығын есептеңіз.
-
Толқын ұзындығы = ......................
[2]
[Барлығы: 7]
құрастырған: Бижанов Е.К., Талдықорған НЗМ. Страница 15
33. Кейбір судың құрамында радиоактивті элемент бар.
Зертханада ластанған су үлгісінің радиоактивті ыдырау жылдамдығы әрбір 10 тәуліктен ӛлшенді. Ӛлшеу нәтижелері кестеде кӛрсетілген.
-
Уақыт /тәулік
0
10
20
30
40
50
60
70
Ыдырау
3250
2300
1650
1200
980
550
400
320
жылдамдығы/
(ыд./с)
(а) 33.1 суреттегі графикке алғашқы үш нүктені белгілеңіз және графикті сызыңыз. Сіз ең
жанасымды қисық (the best-fit curve) сызуыңыз қажет. |
[2] |
Ыдырау жылдамдығы ыд/с
уақыт/тәулік
33.1 сурет
Графиктен пайдаланып радиоактивті элементтің жартылай ыдырау периодын анықтаңыз. Радиациялық фонды ескермеңіз.
жартылай ыдырау периоды = …………….. [2]
(c) Бізді қоршаған ортада радиациялық фон бар. Фондық сәулеленудің (радиациялық фон) екі табиғи кӛзін тұжырымдаңыз.
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
[2]
Радиоактивті сәулелерді тіркейтін құралдардың бірі Гейгер санағышы болып табылады. Гейгер санағышының жұмыс істеу принципі радиоактивті сәулелердің қандай қасиетіне негізделген?
……………………………………………………………………………………………………… [1]
[Жалпы: 7]
құрастырған: Бижанов Е.К., Талдықорған НЗМ. Страница 16
34. (а) Әдетте астрономияда астрономиялық бірлік, жарық жылы және парсек қашықтық бірліктерін қолданамыз.
(і) Парсек ұғымының анықтамасынын тұжырымдаңыз.
.....................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................... [1]
(іі) Астрономиялық объектінің параллакс бұрышы 0.25 секунда.
Объектіге дейінгі қашықтықты есептеңіз
Қашықтық = ..................... парсек [2]
Жұлдыздан уақыт бірлігі ішінде бӛлініп шығатын энергия жарқырау деп аталады. Жұлдыздың жарқырауы қандай шамаларға тәуелді? Екі шаманы атаңыз.
............................................................................................................................................................... [1]
(с) (і) Хаббл заңын тұжырымдаңыз
.....................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................[1]
(іі) Галактиканың алыстау жылдамдығы 5000 км/с. Хаббл тұрақтысы 2.3×10-18 с-1.
Галактикаға дейінгі қашықтықты есептеңіз.
Қашықтық =........................ км [1]
[Жалпы: 6]
құрастырған: Бижанов Е.К., Талдықорған НЗМ. Страница 17