4. Дәрістерді мультимедия түрінде көрету.
5. Әдебиеттер:
Негізгі:
1. ГФ СССР X изданиям., Медицина, 1968 г.
2. ГФ СССР X изданиям., Медицина, 1987 гг. , том 1
3. ГФ СССР X изданиям., Медицина, 1987 гг. , том 2
4. Технология лекарственных форм. / Под редакцией Т. С. Кондратьевой.
М. Медицина, 1-й том.
5. Руководство к лабораторным занятиям по аптечной технологии лекарственных форм» (Под редакцией Т. С. Кондратьевой) - М., 1986 г.
6. Тенцова А. И. , Ажгихин И.С. Лекарственная форма и терапевтическая эффективность лекарств. М., Медицина, 1974 г.
7. Сборник законодательных и нормативных актов по фармацевтической деятельности. Алматы- 1998 г. Справочник фармацевтического работника. Полянская Т. И. М.: Феникс, 2004.
8. Приказы и инструктивные письма, нормирующие деятельность аптечных учреждений и фармацевтических предприятий.
Қосымша:
1. Машковский М. Д.-Лекарственные средства. - М.:Медицина, 2000-Изд. 13-е, дополн.- В2-х томах.
2. Тенцова А. И., Грецкий В.М. Современные аспекты исследования и производства мазей. М., Медицина, 1989 г.
3. Справочник фармацевта (Под редакцией А. И. Тенцовой)- М., Медицина, 1980.
4. Справочник ВИДАЛЬ «Лекарственные препараты в России» М. -2000 г.
6. Бақылау сұрақтары (кері байланыс):
Фармацевтикалық терминология деген не, мәні неде?
Ұғымдарды қалай анықтауға болады: дәрілік заттар, табиғи дәрілік шикізаттар, қосымша заттар? .
Мемлекеттік фармакопея деген не?
Кредит 1.
Дәріс №2.
Тақырыбы: Ұнтақтар дәрілік форма ретінде.Анықтау. Сипаттамасы. Қойылатын талаптар. Жіктелуі. Ұнтақтарды дайындаудың жалпы технологиясы.
Мақсаты: Ұнтақтарды дайындау әдістерімен студенттерді таныстыру.
Дәріс тезисі:
Ұнтақтар деп ішке және сыртқа қолданылатын қатты дәрілік форма, себілетін қабілеті бар және араластыру мен өлшеу кезінде біркелкі көлем береді.Ұньақтар өз алдына бос, жан-жақты дисперсті жүйе береді,ал дисперсті емес орталарда ұсақ дисперсті көлемде және формаларда кездеседі. Кейбір жағдайларда ұнтақтардан сұйық компанентер алады, бірақ санына байланысты олардың себілетін қабілеті сақталады.
Ұнтақтарды қолдану аясы өте кең. Ұнтақ түрінде жеке дәрілік зат болып ағайындалады, құрамы бойынша бірнеше дәрілік зат ретінде тағайындауға болады. Бірінші жағдайда ұнтақтар жай қосылыс, ал екінші жағдайда –күрделі болып есптелінеді. Ұнтақтар дозаланған болуы мүмкін, қабылдау мөлшеріне байланысты әр түрлі дозаланады, дозаланбаған түрде де тағайындалады,бұл дозаға бөлінбеген жалпы түрде тағайындалады.
Ішке қабылдауға арналған ұнтақтар дозаланған түрде дәрігер нұсқаулығымен тағайындалады. Ал сыртқа арналған ұнтақтар дозаланбаған түрде қабылданады. Ұнтақтар технолоиясы НФХ бабына сәйкес регламенттеледі.
Ұнтақтарды дайындау мына үрдістер арқылы жүргізіледі: өлшеу, араластыру, кептіру, дозаландыру және өқдеу. Құрамына байланысты кейбір үрдіс қатар қолданылады.
Ұсақтау (pulverisatio). Ұсақталған қаты дәрілік препараттың емдік әсері жоғары болады, бірақ оптимальді араластыружәне дәл дозаландыру қажет.
Араластыру. Күрделі ұнтақтарды дайындауда араластыру ең маңызды процесс болып есептеледі.Ол ұсақтау үрдісімен қатар немесе жеке процесс бола алады.Араластыру процесі көз мөлшері бойынша біркелкі болғанша жүргізіледі.
Ұнтақтарды қолданылуы,құрамы мен сипаттамасына қарай жіктейді
Ұнтақтардың жіктелуі.
Араластыру ережелері. Күрделі және жай ұнтақтарды дайындау.
Араластыру (mixtio).
Араластыру сатысының мақсаты — біркелкі ұнтақтар қоспасын алу.Араластыру ереже бойынша ұсақтау сатысымен бір мезгілде М:Х: Исмагулова аппаратымен немесе басқа аппарат арқылы жүргізеді. Көптеген жағдайларда күрделі ұнтақтарлы екі араластыру жағдайымен қарастырады: тура және жақынырақ тура мөлшерде. Күрделі ұнтақтар құрамындағы ингредиенттер әр түрлі көлемде болады.
Rp.: Amydopyrini
Analgini ana 0,25
Misce fiat pulvis
D.t.d.N.10
S. По 1 порошку 2 раза в день.
Бұл жағдайда араластырудың мәні аса қажет емес, себебі дәрілік заттар құрамы, физикалық қасиеті бір-біріне жақынырақ.
Екінші жағдайда балсенді өлшеп араластыруды аз мөлшерде тағайындалған дәрілік заттан бастайды.Сонымен қатар, ұсақтауды таза түрде жүргізу қажет.Ұнтақтайтын шыныда ереже бойынша дұрыс жүргізу қажет.дәрілік затты езу кезінде ұнтақтайтын шыны тазалығы қатаң сақталуы қажет.басқа дәрілк заттармен араласып кетпеуін қамтамсыз ету қажет.
Ұнтақтарды ереже бойынша тағайындайды, анықталған әдіс арқылы.Үлгі:
Rp.: Codeini phosphatis 0,18
Phenobarbitali 0,3
Amidopyrini 1,8
Misce fiat pulvis Divide in partes aequales N.6
S. По 1 порошку 2 раза в день.
Ұнтақтарды боялатын,қиын өлшенетін заттардан дайындау.ұнтақтарды улы және күшті әсер ететін заттардан дайындау.Тритурация.
Улы және күшті әсері ететін заттардан дайындалған ұнтақтар.
«Ұнтақтар» бабында МФ мынадай бұйрықтар көрсетілген-улы және күшті әсер ететін заттар мөлшері 0,05 г көп болмауы керек,ал қалған массасын тритурация түрінде қолданылады- қант пен сүт қоспасымен қолданылатын заттармен бірге және қосымша басқа заттармен , медицинада қолданылатын заттармен бірге қолданылады. (1:100 немесе 1:10).