30. Газета «Звязда»

"Звязда" — старэйшая газета краіны, афіцыйны орган урада і парламента РБ. Штодзённая грамадска-палiтычная беларуская газета.

Выходзіць 5 разоў на тыдзень у поўнакаляровым выкананні. Тыраж: 32 345

Р аспаўсюджваецца ў Мінску і па рэспубліцы па падпісцы і праз кіёскі "Саюздруку".

Галоўны рэдактар газеты "Звязда" Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч

Сайт http://zviazda.by/

Газета "Звязда", як старэйшае беларускамоўнае выданне ў краiне, якому сёлета споўнiлася 94 гады, спадзяецца, што кола яе прыхiльнiкаў будзе не толькi стабiльным, але i значна пашырыцца ў блiжэйшым будучым.

Дадаткі да “Звязды”:

газета “Чырвоная змена”:

газета “Местное самоуправление”:

Заснавальнiкi газеты - Савет Рэспублiкi Нацыянальнага сходу Рэспублiкi Беларусь, Палата прадстаўнiкоў Нацыянальнага сходу Рэспублiкi Беларусь, Савет Мiнiстраў Рэспублiкi Беларусь.

Гісторыя "Звязды" непарыўна звязана з гераічным мінулым нашай краіны. Старонкі газеты — дакладны і праўдзівы летапіс жыцця беларускага народа. Газеце належыць адметная роля ў станаўленні і развіцці беларускіх друкаваных сродкаў масавай інфармацыі, фарміраванні высокіх традыцый нацыянальнай журналістыкі, выхаванні цэлай плеяды выдатных прафесіяналаў.

"Звязда" з'яўляецца нацыянальна-культурным набыткам беларускага народа. Па яе матэрыялах можна вывучаць гісторыю Беларусі са жніўня 1917 года па сённяшні дзень — і гераічную, і складаную, і часам трагічную.

У гады Вялікай Айчыннай вайны "Звязда" выходзіла ў падполлі ў Мінску, пасля — у партызанскай зоне на востраве Зыслаў Любанскага раёна. У гэты цяжкі для краіны час яна мужным друкаваным словам заклікала чытачоў на барацьбу з ворагам. Высокай адзнакай ролі газеты сталі ордэны Айчыннай вайны І ступені і Працоўнага Чырвонага Сцяга.

Сёння "Звязда" — адзіная беларускамоўная штодзённая грамадска-палітычная газета ў рэспубліцы. Безумоўным прыярытэтам у працы рэдакцыйнага калектыву з'яўляецца прапаганда нацыянальнай культуры, гістарычнай спадчыны нашага народа.

Трапіць у штат "Звязды", старэйшай і галоўнай газеты рэспублікі, органа ЦК Кампартыі Беларусі, Вярхоўнага Савета і Савета Міністраў БССР, лічылася вялікім гонарам. Гэтым быццам канчаткова сцвярджаўся журналісцкі прэстыж. Таму і прыходзілі ў рэдакцыю ўжо сталыя прафесіяналы, з жыццёвым і творчым вопытам, якія добра паспыталі газетнага хлеба. Іван Навуменка, Барыс Стральцоў, Васіль Пышкоў, Аркадзь Тоўсцік... На жаль, усіх пералічыць проста немагчыма. Яны ў розны час, на розных пасадах высока неслі сцяг "Звязды". У сваю чаргу "Звязда" ўзнімала іх аўтарытэт, вылучала, надавала вядомасць не толькі ў журналісцкім асяроддзі. Нездарма многія сталі вядомымі літаратарамі, навукоўцамі, кіраўнікамі іншых выданняў і ўстаноў.

Газета асвятляе пытаннi i праблемы грамадска-палiтычнага, сацыяльна-эканамiчнага i культурнага жыцця Беларусi, дзейнасць праваахоўных органаў, парламента i ўрада краiны, прафсаюзаў, партый i арганiзацый, мiжнароднае, фiзкультурна-спартыўнае жыццё.

«Звязда» — старэйшая газета нашай краiны, якая на працягу ўсёй гiсторыi глыбока, грунтоўна i сiстэмна асвятляла (i зараз асвятляе) пытаннi развiцця культуры нашага таленавiтага народа, захавання i прадаўжэння багатай духоўнай спадчыны, мовы, традыцый — з пазiцый патрыятызму i мудрай узважанасцi. Ды i тыраж адзiнай беларускамоўнай штодзённай газеты сведчыць пра папулярнасць яе сярод чытачоў.

“Звязде” принадлежит исключительная роль в развертывании минского подполья во время Великой Отечественной войны. Период послевоенного восстановления и дальнейшего развития Беларуси также стали центральной темой многочисленных материалов ее журналистов.

“Звязда” награждена орденами Отечественной войны и Трудового Красного Знамени. Две минские улицы названы именами редактора подпольной “Звязды” Героя Советского Союза Владимира Омельянюка и сотрудника довоенной поры, “белорусского Маресьева” — Александра Русановича. Недавно в белорусской столице появился и проспект, носящий имя “Звязды”.

Интерактивная экспозиция "Партизанская землянка-типография газеты "Звязда" открылась сегодня в Белорусском государственном музее истории Великой Отечественной войны.

Центральное место в экспозиции занимает инсталляция, представляющая собой реконструкцию среды и условий, в которых приходилось работать сотрудникам газеты в военное время. Под специально созданным из маскировочной сетки и хвойных веток навесом размещен уникальный экспонат - печатный станок. На нем сотрудники газеты печатали "Звязду" и листовки в 1943-1944 годах на острове Зыслов в Любанском районе Минской области. К слову, этот станок поступил в музей из Белорусского штаба партизанского движения еще в 1944 году в числе самых первых экспонатов. Музейщикам удалось наладить работу станка, и теперь посетителям предоставлена редкая возможность почувствовать себя в роли журналиста партизанской газеты. Примечательно, что в интерактивной экспозиции также представлен полноцветный номер "Звязды" от 3 июля 1945 года, посвященный освобождению Беларуси.

Землянка-типография газеты создана по фотографиям военных лет и рассказам ветеранов, сотрудников "Звязды".

В целом военный период в истории газеты "Звязда" широко представлен в постоянной экспозиции учреждения. Здесь можно увидеть экземпляры газет, выпущенные в Минске в условиях подполья и в партизанской зоне, фотографии редакторов и редакционных коллективов, снимки работников типографии и др. К 90-летию газеты сотрудники музея пополнили экспозицию новыми экспонатами. Теперь здесь представлены три периода из истории газеты: довоенный, минского подполья и партизанский.

В годы Великой Отечественной войны “Звязда” призывала к борьбе против врага, поддерживала боевой дух белорусского народа и неудивительно, что ее называли газетой-патриоткой, газетой-партизанкой. В оккупированной столице и партизанской зоне на Минщине печатались долгожданные номера газеты. Период послевоенного восстановления и дальнейшего развития Беларуси также стали центральной темой многочисленных материалов ее журналистов.

“Звязда” награждена орденами Отечественной войны и Трудового Красного Знамени. Две минские улицы названы именами редактора подпольной “Звязды” Героя Советского Союза Владимира Омельянюка и сотрудника довоенной поры Александра Русановича. В 2005 году в белорусской столице появился проспект, носящий имя “Звязды”.

Паводле гісторыка журналістыкі Алега Слукі, газета "Звезда":узнялася на мяжы эпохаў як аб'ектыўная ўмова рэвалюцыйнага руху і неабходнасці пераходу цывілізацыі на новую ступень тэхнагеннага паскарэння. Гэта акрэслівала глыбіню зместу асноўнага нацыянальнага выдання, які ва ўсе перыяды супадае з гістарычнымі памкненнямі беларускага народа.

"Звязда" з'яўляецца пераемніцай і прадаўжальніцай дэмакратычных, гуманістычных традыцый купалаўскай "Нашай Нівы", а па значнасці ўплыву на грамадства стала спецыфічным ідэйна-палітычным помнікам".

Не ўступаючы ў палеміку адносна "ступеняў тэхнагеннага паскарэння", адзначым, што ў 1917-1920 гг. змест газеты не толькі не супадаў з гістарычнымі памкненнямі беларускага народа, а супярэчыў ім.

"Што ждатычыць, бадай, самай вострай і балючай для беларускага народа праблемы - што з ім будзе іякі лёс яго чакае ў будучым, - дык "Звязда" пра гэта ці маўчала, ці пра Беларусь пісала як пра Заходнюю вобласць Расіі. Імкненні ж беларусаў самім вырашаць свой лёс называла "беларускай авантурай”[8].

Пэўны час са "Звездою" супрацоўнічаў класік беларускай літаратуры Максім Гарэцкі, які пасля абвяшчэння БССР "ахвотна згадзіўся на прапазыцыі тав. Кнорына"[9] і пераехаў са Смаленска ў Менск на сталую працу ў "Звезду", ботады "мела разьвінуцца шырокая, культурная, беларуская праца".

І тут да месца даць слова тагачаснаму сябру М. Гарэцкага, з кім разам сталі студэнтамі факультэта гісторыі мастацтваў Смаленскага аддзялення Маскоўскага археалагічнага інстытута. Сябра пакінуў пасаду агента ў смаленскім аддзеле забеспячэння Заходняй вобласці і, таксама пераехаўшы ў Менск, заняўся журналістыкаю. Толькі не ў бальшавіцкай "Звезде", а ў "Весткахчасовага работніцка-сялянскага радавога ўрада Беларусі". У "Вестках..." сябар М. Гарэцкага стаў сакратаром-перакладчыкам на беларускую мову (газета выходзіла таксама па-польску, парасейску і на ідышы).

Чытач ужо мог здагадацца, што гаворка ідзе пра Янку Купалу. Згадваючы 1919 год, ён пісаў:

"Першыя дні бальшавіцкай гаспадаркі, асабліва тут, у Менску, падавалі надзею, што беларуская справа стане на добры дэмакратычны грунт. Бо як жа было іначай думаць? На чале "чразвычайкі" стаў ня Яркін, вядомыў Смаленску сваёй крывавай ненасытнасьцю, а нейкая іншая асоба. Так што спачатку ірасстрэлы рэдка былі чутны [...]. Не касавалідробнага гандлю і не забаранялі прывозіць прадукты зь вёскі ў горад. Але гэты мядовы месяц савецкай улады на Беларусі цягнуўся нядоўга. Бальшавікі займаюць Вільню, касуюць "незалежную беларускую і г. д. рэспубліку", а сваіх беларускіх "нацыяналістаў" - Шантыра, Дылу, Фальскага (Жылуновіч пасьпеў да таго часу ўцякчы) - садзяць у вастрог, ствараюць ужо Літоўска-Беларускую савецкую і г. д. рэспубліку, у рад якой засядае ў Вільні. Пра нейкую беларускую "незалежнасьць"не было ўжо ігутаркі"[10].

У сувязі са стварэннем Літоўска-Беларускай Рэспублікі ў лютым 1919 г. газета пераехала ў Вільню, аднак пасля раптоўнага захопу горада польскімі войскамі (21.04.1919) "Звезда" вяртаецца ў Менск, а М. Гарэцкі застаецца ў Вільні...

Пра што яшчэ трэба расказаць:

- гістарычная свядомасць;

- матчына мова

- беларуская культура

- унікальны культурны скарб

- тэорыя і практыка беларускай дзяржаўнасці

- стваральніца сучаснай беларускай нацыянальнай культуры

- на старонках прадстаўлена цэлая эпоха

-аўтарытэтная творчая школа…

28 полос в неделю и около 35 тысяч экземпляров ежедневно. В редакцию приходят сотни подарков и писем, в которых постоянные читатели не только поздравляют любимую газету, но и благодарят за интересные и полезные материалы.

В 45-ой столичной школе история газеты "Звязда" от первых выпусков и до наших дней. Такой музей-единственный в республике и ему уже 20 лет. Поисковые отряды собирали материалы буквально по крупицам. Сохранился оригинальный номер 1931 года. Практически все материалы о коллективизации. Однако самый ценный экспонат-оригинал от 22 июня 41.Музей является очень популярным не только среди наших гостей. Когда к нам приезжают гости из заграницы, они также интересуются историей газеты "Звязда". Здесь проводятся не только экскурсии, а занятия по всемирной истории, истории Беларуси, курсу "ВОВ".

"Звязда" - единственная газета, которая издавалась и во время ВОВ. В честь звездовцев-подпольщиков установлено 4 памятника: 3 в Минске и один на Любанщине. А к 60-летию Победы по предложению Ивана Шамякина Проспект газеты Известия был переименован в проспект газеты "Звязда".

Журналист Виктория Телешук работает в газете 5 лет. Творческое начало заметно не только в ее материалах, но даже в оформлении кабинета.

Редактор отдела молодежи газеты "Звязда" Виктория Телешук: "Само собой получилось, что мы начали собирать эти афоризмы. Изначально, они были посвящены журналистике, потом нашлись кусочки фотографий и у нас получился творческий кабинет."

Творческий подход - не единственное, что привлекает читателей. Актуальные темы, аналитика, горячая линия и приложения - вот благодаря чему газету покупают и ждут с нетерпением.

Соломенные куклы, вышитые салфетки, открытки и письма. В преддверии юбилея в редакцию газеты они приходят сотнями. Так постоянные читатели поздравляют "Звязду" и благодарят любимую газету за интересные и полезные материалы.

С юбилеем в 2007 г. коллектив редакции газеты "Звязда" поздравил Президент Беларуси Александр Лукашенко: "Основанная еще до Октябрьской революции, "Звязда" всегда была своеобразным летописцем многогранной жизни нашего народа. И неслучайно, что недавно один из красивейших проспектов белорусской столицы получил имя дважды орденоносной газеты "Звязда", - говорится в поздравлении.

Гiстарычная даведка

Першы нумар выйшаў 27 лiпеня (9 жнiўня) 1917 у Мiнску на рускай мове. З 1925 газета друкуецца на беларускай i рускай мовах, са жнiўня 1927 - на беларускай мове. смс

С пачатку выдавалася як орган Мiнскага камiтэта РСДРП(б). Арганiзатары i першыя рэдактары В. Г. Кнорын, К. I. Ландар, А. Ф. Мяснiкоў, В. В. Фамiн, М. В. Фрунзе. Двойчы закрывалася Часовым урадам, але выходзiла пад iншымi назвамi: з 15(28).09 па 6(19).10.1917 "Молот"; з 8(21).10 па 29.10(11.11).1917 "Буревестник" - як орган Паўночна-Заходняга абласнога камiтэта РСДРП(б). З 1(14).11.1917 выдаецца пад першапачатковай назвай "Звезда". Спачатку рэзка крытыкавала пазiцыi Часовага ўрада, прапагандавала праграму РСДРП(б), змяшчала матэрыялы бальшавiцкiх з'ездаў, канферэнцый i пленумаў. Пасля Кастрычнiцкага перавароту 1917 асноўны iдэалагiчны i прапагандысцкi орган бальшавiкоў. У сувязi з акупацыяй Беларусi немцамi з лютага 1918 выдавалася ў Смаленску як газета Паўночна-Заходня абласнога i Смаленскага губернскага камiтэтаў РКП(б). Са снежня 1918 зноў у Мiнску. З пачатку сакавiка 1919 "Звязда" - орган ЦК КП(б) Лiтвы i Беларусi, 1-19.04.1919 выходзiла ў Вiльнi, з 1.05 да 8.08.1919 - зноў у Мiнску. У час польскай акупацыi з восенi 1919 выдавалася ў Смаленску, штотыднёвiк, з 8.08.1920 - у Мiнску.

У 1920-30-я гады асвятляла пытаннi калектывiзацыi, iндустрыялiзацыi, культурнага будаўнiцтва праз уяўную дзейнасць камунiстычнай партыi.

У Вялiкую Айчынную вайну з'яўлялася баявым органам беларускага народа ў барацьбе з нямецка-фашысцкiмi захопнiкамi. Спачатку выходзiла ў Мiнску, потым у Магiлёве i Гомелi (да 13.08.1941).

У маi-вераснi 1942 выпускалася нелегальна як орган Мiнскага падпольнага камiтэта КП(б)Б; выйшлi 4 нумары. Рэдактары У. С. Амельянюк (№ 1), У. К. Нiкiфараў (№ 2-4).

З 27.01.1943 да 1.07.1944 выдавалася як орган ЦК КП(б)Б i Мiнскага абкома КП(б)Б у зоне дыслакацыi партызанскiх злучэнняў на Мiншчыне, выйшлi 93 нумары (у студзенi 1943 - лютым 1944 рэдактар М. П. Барашкаў).

З 10.7.1944 выдаецца ў Мiнску, да 1991 орган ЦК КПБ, Вярхоўнага Савета i Савета Мiнiстраў БССР.

Доўгі час галоўным рэдактарам “Звязды” быў Уладзімір Браніслававіч Наркевіч.

Журналісты газеты: Сяргей Грыб, Уладзімір Здановіч, Леанід Лахманенка, Сяргей Протас, Сяргей Расолька, Анатоль Сланеўскі, Віккторыя Целяшук, Ігар Шчучэнка