Билет № 11

1, Электрофорез, электроосмос. Медицинада қолданылуы. Коллоидтық ерітінділерді тазалау әдістері. Коллоидтық жүйелердің коагуляциясы. Коллоидтық қорғау. Ірі дисперсті жүйелер: аэрозольдер, суспензиялар, эмульсиялар.

Электрофорез, электроосмос. Медицинада қолданылуы. Коллоидтық ерітінділерді тазалау әдістері. Коллоидтық жүйелердің коагуляциясы. Коллоидтық қорғау. Ірі дисперсті жүйелер: аэрозольдер, суспензиялар, эмульсиялар.

Электрофорез-бұл сыртқы электр өрісінің әсерінен зарядталған коллоидты бөлшектердің қарама-қарсы зарядталған электродка карай багытталуы.

Электроосмос-сырткы электр өрісінің әсерінен жылжымайтын дисперсті фазамен салыстырмалы түрде дисперсті ортаның грануланың козгалысына карама-карсы багытпен электродка карай орын ауыстыруы.Практикалық маңызы зор:электрофорез аркылы белоктарды,нуклеин қышқылдарын т.б биополимерлерді фракцияларга бөлуге болады.Биохимиялық маңызды обьектілерді зерттеу үшін қағазда жүретін электрофорез әдісі жүреді.Электрофорез әдісін диагноз қоюға,организмге әртүрлі дәрі-дәрмектерді енгізу үшін де қолданады.Гельді электрофорезбен ақуыздың антигендік табиғатын,акуыз коспаларының құрамын,сандық мөлшерлерін оте дәл аныктауга мүмкіндік береді.

Коагуляция-бұл коллоидты бөлшектердің ірі агрегаттарға бірігу процесі.Жасырын коагуляция-седиминциялық тұрактылыгы сакталып,бөлшектердің іріленуі бойынша жүретін коагуляция процесінің бірінші сатысы.Айқын коагуляция-ерітіндінің көзге көрінетін өзгерістерімен жүретін,бөлшектердің іріленіп,седиментециялық тұрақтылығының жоғалуына байланысты туындайтын коагуляция процесінің екінші сатысы.Коагуляцияны тудыратын факторлар:электролиттерді қосу,температура өзгерісі,механикалық әсер ету,электр және магнит өрістерінін әсері,көрінетін жарықтың әсері.Коллоидтық қорғау-жогары молекулалы косылыстарды енгізу жолымен коллоидты бөлшектердің бетінде олардың бірігуіне кедергі келтіретін адцорбциялық-сольватты қабатты түзуі аркылы зольдің агрегативтік тұрактылыгының артуы.Дөрекі дисперсті жүйелер-бөлшектерінің өлшемі шамамен 10-10м болатын жүйелер.Фазалардың агрегаттык күйі бойынша жіктеледі:аэрозольдер,ұнтақтар-дисперсті ортасы газ тәріздес болатын жүйелер.Суспензияларэмульсиялар,көбіктер-дисперсті ортасы сұйық болатын жүйелер.Аэрозольдер-дисперсті ортасы газ тәріздес болатын дисперсті жүйелер:тұман,түтін,шаң,смог.Суспенсиялар-дисперсті фазасы-катты дене,ал дисперсті ортасы-сұйықтық болатын дисперсті жүйелер.Мысал:табиғи және жасанды су коймаларындагы су,ас қорыту процесінде барлык катты түрдегі тагам,дәрілік құралдар,косметикалық құралдар.Эмульсиялар-дисперсті фазасы мнг дисперсті ортасы өзара араласпайтын сұйықтық болатын бос дисперсті жүйелер.Мысалдар:табиги:сүт,жұмыртқа сарысы,шикі мұнай.Тагамдық және парфюмериялық(жакпа майлар,лосьондар)эмульсиялар.Мицелланың құрылысы күрделі.Ол қос электр қабатымен қоршалған ядродан тұрады.Ядро мицелланың негізгі массасын құрайды.

Азотты негіздер	Нуклеозид	Дезоксинуклеозид
Аденин	Аденозин	Дезоксиаденозин
Гуанин	Гуанозин	Дезоксигуанозин
Тимин	5-Метилуридин m5U	Дезокситимидин dT
Урацил	Уридин U	Дезоксиуридин dU
Цитозин	Цитидин C	Дезоксицитидин dC

2, Нуклеозидтердің моно-, ди- және трифосфаттары. Нуклеозидциклофосфаттар – цАМФ, ц-ГМФ және ішкі жасушаның биореттегіштері.

Нуклеозидтердің моно-, ди- және трифосфаттары. Нуклеозидциклофосфаттар – цАМФ, ц-ГМФ және ішкі жасушаның биореттегіштері.

Нуклеозидтер — азот негізі мен рибозадан (рибонуклеозидтер) немесе дезоксирибозадан (дезоксирибонуклеозидтер) тұратын қосылыстар. Олар пурин немесе пиримидин негіздерінің Ы-гликозидтері. Фосфокиназалардың әсерімен фосфорланып нуклеотидтер құрайды.