3) Жартылай сауыттар
4) төрттен үш сауыттар
5) қалыптастырушы пломбалар
263. "Келесі белгілердің қателік себебін көрсетіңіз:
- сөйлеу кезінді мұрын-ерін және иек асты сызықтар тегістеледі
- физиологиялық тыныштық кезінде тістердің арасында саңылау болмайды"
1) беттің төменгі бөлігі биіктігінің төмендеуі
+2) беттің төменгі бөлігі биіктігінің жоғарылауы
3) төменгі жақтың медиальді жылжуы
4) төменгі жақтың дистальді жылжуы
5) бұлшық ет контрактурасы
264. "Келесі белгілердің қателік себебін көрсетіңіз:
- мұрын-ерін және иек асты сызықтары айқындалған
- беттің төменгі бөлігінің жұмсақ тіндерінің артықшылығы
- физиологиялық тыныштық кезінде тістердің арасында саңылау 6-8 мм"
1) төменгі жақтың медиальді жылжуы
+2) беттің төменгі бөлігі биіктігінің төмендеуі
3) беттің төменгі бөлігі биіктігінің жоғарылауы
4) төменгі жақтың дистальді жылжуы
5) тістердің жоғары қажалуы
265. Толық алмалы-салмалы протездердің конструкциясын тексеру кезінде: бүйір тістердің түйісулері тегіс емес және бұдырлы түйіскендігін тістесудің биіктегені анықталды, алдыңғы тістер арасында саңылау бар. Орталық қатынасты анықтаған кезде қандай қате кеткенін анықтаңыз?
1) жоғарғы негіз білігінің алға жылжуы
2) төменгі негіз білігінің артқа жылжуы
+3) төменгі жақтың алға жылжуы
4) жоғарғы балауыз негізінің деформациясы
5) жақтың алдыңғы бөлігінің альвеола өсіндісі шырышты қабығының компрессиясы
266. "Металдыкерамикалық көпір тәрізді протезді дайындаудың клиникалық кезеңдерінің кезектілігін көрсетіңіз:
1) қалып-өлшем алу
2) тексеру, диагноз қою, конструкциясын таңдау
3) жансыздандыру, тісті егеу
4) түсін анықтау
5) цементке бекіту
6) металдыкерамикалық көпір тәрізді протездің қаңқасын шақтап көру
7) металлокерамикалық көпір тәрізді протезді шақтап көру, цементке бекіту
Жауаптар:"
а - 2, 5, 7, 3, 4, 1, 6
б - 6, 2, 5, 3, 1, 7, 4
в - 7, 1, 4, 3, 2, 6, 5
г - 3, 6, 1, 4, 5, 7, 2
+д - 2, 3, 1, 6, 4, 7, 5
267."Біртұтас құйылған сауыттарды дайындаудың клиникалық кезеңдерінің реттілігін көрсетіңіз:
1) сауыттарды шақтап көру
2) тісті егеу және қалып-өлшем алу
3) сауыттарды бекіту
4) орталық окклюзияны анықтау
Жауаптары:"
б - 1, 2, 4, 3
б - 1, 2, 4, 3 2, 4, 1, 3
в - 3, 4, 2, 1
г - 2, 3, 4, 1
д - 3, 1, 4, 2
268. "Біртұтас құйылған тіс сауыттарын дайындаудың лабораториялық реттілігін көрсетіңіз:
1) құрамалы мүсін дайындау
2) металл қорытпасын құю
3) адаптан қалпақша дайындау
4) мүсінде шақтау
5) сауытты мүсіндеу
6) тегістеу, жалтырату
Жауаптар:"
а - 5, 3, 6, 4, 2, 1
б - 5, 2, 4, 6, 1, 3
в - 6, 1, 4, 3, 5, 2
+г - 1, 3, 5, 2, 4, 6
д -3, 6, 4, 2, 5, 1
269."Пластмассаның полимеризация сатысын атаңыз:
1) резеңке тәріздес
2) қамыр тәріздес
3) құм тәріздес
4) созылмалы жіп тәріздес
5) қаттаюы
Жауаптар:"
+а - 3, 4, 1, 2, 5
б - 3, 5, 1, 4, 2
в- 1, 3, 4, 2, 5
г - 5, 4, 3, 2, 1
д - 3, 5, 2, 1, 4
270. "Металсыз керамикалық сауыттың клиникалық сатыларын көрсетіңіз:
1) орталық окклюзияны анықтау
2) сауыттарды шақтап көру
3) сауыттарды бекіту
4) қаңқасын шақтап көру
5) тісті егеу және қалып алу
Жауаптары:"
а - 4, 5, 2, 1, 3
б - 1, 2, 4, 3, 5
+в - 2, 4, 5, 3, 1
г - 3, 4, 1, 2, 5
+д - 2, 4, 5, 3, 1
271. "Металдыпластмассалы сауыттарды дайындаудың клиникалық кезеңдерінің кезектілігін көрсетіңіз:
1) орталық окклюзиясын анықтау
2) қаңқасын шақтап көру
3) сауытты бекіту
4) тісті егеу және қалып алу
5) сауытты шақтап көру
Жауаптары :"
а - 3, 1, 2, 4, 5
б - 1, 2, 4, 3, 5
+в - 4, 1, 2, 5, 3
г - 5, 4, 3, 2, 1
д - 3, 2, 5, 1, 4
272. "Фарфорлы сауытқа тісті егеу кезектілігін көрсетіңіз:
1) тістің сауытын қысқарту
2) алдын ала кертпе жасайды, тісті вестибулярлы және оральді бетінен егеу
3) жанасу беттерін сепарациялау, медиальді және дистальді беттеріне алдын ала кертпе жасау
4) айналмалы кертпені түбегейлі қалыптастыру
5) өткір қырларын тегістеу
Жауаптары:"
а - 5, 1, 2, 3, 4
б - 1, 4, 3, 2, 5
в - 3, 1, 4, 2, 5
+г - 2, 3, 1, 4, 5
д - 1, 2, 4, 5, 3
273. "Металдыкерамикалы сауыттарды дайындаудың зертханалық кезеңдерінің кезектілігін көрсетіңіз:
1) қалыптар алу
2) адапттан қалпақша дайындау, қаңқасын балауыздан мүсіндеу
3) қалпақша құю, өңдеу, мүсінде шақтап көру
4) қалпақшаны керамикамен қаптау, қабатты күйдіру
5) глазурлеу
Жауаптары:"
5) глазурлеу
а - 4, 5, 2, 1, 3
б - 3, 2, 5, 1, 4
в - 1, 3, 4, 2, 5
г - 1, 2, 5, 3, 4
+д - 1, 2, 3, 4, 5
274. "Протездің метал бөлігін құюға дайындау:
1) балауызды балқыту
2) қорытпаны еріту және құю
3) отқа төзімді массамен қаптау
4) кюветаны пішідегіш қоспамен толтыру
5) кюветаны құрғату
6) құю жүйесін құру
Жауаптары:"
+а - 6, 3, 4, 5, 1
б - 3, 6, 5, 4, 1, 2
в - 4, 2, 6, 5, 1, 3
г - 1, 3, 4, 2, 6, 5
д - 2, 3, 6, 4, 1, 5
275. "Тіс протезін құю процесі:
1) композицияны отқа төзімді қабатпен жабу
2) құю жүйесін құру
3) құйылған протезді отқа төзімді массадан және құю жүйесінен босату
4) опоканы қалыптағыш қоспамен толтыру
5) балауызды балқыту және қалыпты құрғату
6) еріту және қорытпаны құю
Жауаптары:"
а - 6, 1, 2, 5, 4, 3
б - 3, 6, 4, 1, 5, 2
в - 4, 1, 2, 5, 3, 6
+г - 2, 1, 4, 5, 6, 3
д - 5, 2, 4, 6, 3, 1
276. "Қарама-қарсы жұп тістер бар кездегі окклюзиялық біліктері бар балауыз негіздің көмегімен орталық окклюзияны анықтаудың кезектілігін көрсетіңіз:
1) қарама-қарсы тістер түйіскенше жоғарғы және төменгі біліктерді кезекпен шақтап көру
2) окклюзиялық білігі бар балауыз негіздің дайындалу сапасының бағасын беру
3) жұмсартылған балауыз тілігін балауыз білігіне жабыстыру және орталық окклюзияны бекіту
4) қарама-қарсы тістер түйіскенше жоғарғы және төменгі біліктерді бір уақытта шаптап көру
5) жасанды тістерді қоюға бағаттаушы сызықтар сызу
6) мүсіндерді орталық окклюзияда қою және анықталуының дұрыстығын тексеру
Жауаптары :"
а - 1, 5, 4, 3, 2, 6
+б - 2, 1, 4, 3, 5, 6
в - 5, 4, 6, 3, 2, 1
г - 4, 5, 3, 2, 1, 6
д - 3, 5, 6, 1, 2, 4
277. "Тіс қатарының ақауы кезінде пластиналық протездерді дайындау үшін жақ сүйектердің орталық қатынасын анықтаудың реттілігін көрсетіңіз:
1) салыстырмалы физиологиялық тыныштық жағдайында беттің төменгі бөлігі биіктігін анықтау
2) жақтардың орталық қатынасын анықталуының дұрыстығын тексеру және клиникалық бағдарларды белгілеу
3) балауыз негізінің окклюзиялық біліктерінің дайындалу сапасын бағалау
4) физиологиялық тыныштық биіктігін есепке ала отырып балауыз негізінің окклюзиялық білігін шақтап көру
5) балауыздың жұмсарған балауыз пластинкасын жабыстыру және жақтардың орталық қатынасын бекіту
Жауаптары :"
а - 5, 3, 1, 4, 2
+б- 2, 5, 1, 3, 4
в - 3, 2, 4, 1, 5
г - 1, 2, 4, 5, 3
д - 4, 1, 2, 3, 5
278. "Тірек-ұстағыш кламмерлері бар алмалы-салмалы көпір тәрізді протезді дайындау кезеңінің кезектілігін көрсетіңіз:
1) қалып алу
2) параллелометрия жүргізу
3) ауыз қуысына протезді салу және шақтап көру
4) тексеру, диагноз қою
5) протездің конструкциясын таңдау
Жауаптары :"
+а - 4, 5, 1, 2, 3
б - 2, 1, 3, 4, 5
в - 4, 5, 3, 1, 2
г - 4, 5, 3, 1, 2
д - 3, 5, 4, 2, 1
279. "Құйылған бюгельді протездің қаңқасын лабораториялық дайындаудың реттілігін көрсетіңіз:
1) қаңқасын мүсіндеу
2) жұмысшы мүсінде тістердің (кемерлерін) терең мойын бөліктерін балауызбен толтыру
3) гипс мүсінде сызылған қаңқаның суретін (отқа төзімді) мүсінге ауыстыру
4) мүсінді қосарлау
5) қаңқасын құю
6) қаңқаны гипс мүсінге шақтап көру
Жауаптары::"
а - 2, 3, 5, 1, 6, 4
+б - 2, 4, 3, 1, 5, 6
в - 2, 3, 6, 1, 5, 4
г - 6, 1, 3, 4, 5, 2
д - 2, 3, 4, 6, 5, 1
280. "Бюгельді протезді дайындаудың клиникалық кезеңдерінің реттілігін көрсетіңіз:
1) бюгельді протездің қаңқасын шақтап көру
2) бюгельді протезді салу және шақтап көру
3) орталық окклюзияны анықтау және параллелометрия
4) жақ сүйектерінің қалып-өлшем алу
5) бюгельді протездің конструкциясын тексеру
Жауаптары:"
а - 2, 4, 1, 5, 3
б - 2, 5, 1, 3, 4
+в - 4, 3, 1, 5, 2
г - 4, 3, 2, 1, 5
д - 1, 2, 3, 5, 4
281. "Бюгельді протезді дайындаудың лабораториялық кезеңдерінің реттілігін көрсетіңіз:
1) кюветаға гипске отырғызу, балауызды пластмассаға ауыстыру, өңдеу
2) ершігін мүсіндеу, жасанды тістерді қою
3) гипспен мүсінді құю, окклюзиялық білігі бар балауыз негізін дайындау
4) мүсінді қосарлау, қаңқасын мүсіндеу, құю, қаңқаны мүсінде шақтап көру
Жауаптары:"
а - 1, 2, 3, 4
б - 2, 1, 4, 3
в - 2, 3, 1, 4
+г - 3, 4, 2, 1
д - 1, 3, 4, 2
282. Жоғарғы жақтың шырышты қабығы семіген, таңдай өсінділерінің жапсары кең, қан-нерв талшықтары шығатын жер пальпациясы ауру сезімін шақырады. Қандай қалып-өлшем алу қажет?
а - (компрессионды) қысым астында
+б - (декомпресионды) қысым аз түсетін
в - (дифференцацияланған) іріктелген
г - функционалды-жабысқақ
д - анатомиялық
283. Жоғарғы және төменгі жақтың шырышты қабығының серпімділігі әртүрлі дәрежеде. Таңдай торусы, таңдай қатпарынан айқындалған. Қандай қалып-өлшем алу қажет?
а - (компрессионды) қысым астында
б - (декомпресионды) қысым аз түсетін
+в - (дифференцацияланған) іріктелген
г - функционалды-жабысқақ
д - анатомиялық
284. Алдыңғы аймақта "қозғалмалы айдаршық" болған жағдайда функционалды қалып-өлшем алудың ерекшелігі неде?
а - жеке қасық дайындауға қосымша дайындық жүргізу
б - сұйық материалмен дифференциалды қалып-өлшем алу
в - термомассамен функционалды қалып алу
г - өысым аз түсетін қалып алу
+д - а+б
285. Жоғарғы және төменгі жақтарда жартылай алмалы-салмалы пластиналық протез болғанда анықталғаны, орталық түйісуде оң жақ жасанды тістер арасында 2 мм шамасында саңылау бар, алдыңғы тістер мен сол жақ жасанды тістері тығыз түйіседі. Жіберілген қатені көрсетіңіз.
а - жақтар орталық окклюзияда бекітілген
б - жақтарды орталық емес, алдыңғы окклюзияда бекіткен
+в - жақтарды сол бүйір окклюзияда бекіту
г - жақтарды оң бүйір окклюзияда бекіту
д - жақтарды дистальді окклюзияда бекіту
286. Төменгі жаққа жартылай алмалы-салмалы пластиналы протезді салғанда табиғи алдыңғы тістер мен негіздің арасында саңылау анықталды. Жіберілген қатенің себебін көрсетіңіз.
а - алмалы-салмалы протезді кюветаға ғаныштау кезіндегі қателік
+б - протез негізін механикалық өңдеу кезіндегі қателік
в - негіздің кедірлігін жою және мойындарын ою кезіндегі қателік
г - қалып алу кезіндегі қателік
д - мүсін құю кезіндегі қателік
287. Жоғарғы және төменгі жақтарда жартылай алмалы-салмалы потездердің конструкциясын тексергенде балауыз негізінің мүсінде дұрыс отырмағаны анықталды. Бұл жағдайда сіздің тактикаңыз.
+а - орталық окклюзияны қайта анықтау қажет
б - ауыз қуысында түзеу керек
в - балауыз негізіне қосымша балауыз қосу керек
г - балауыз негізімен бірге коррекциялы материалмен қалып алу керек
д - бұған көңіл аударудың қажеті жоқ
288. Жоғарғы жақта жартылай алмалы-салмалы протездің конструкциясын тексерген кезде кламмердің таңдай жақта орналасқаны анықталды. Бұлай болуы мүмкін бе?
а - тірек тістің дұрыс орналасатын кезінде бола береді
б - эстетикалық тұрғыда бола береді
+в - жіберілмейді
г - а мен б жауаптары дұрыс
д - тірек тістің вестибулярлы бетінің экваторы болмаса, бола береді
289. Жоғарғы жақта жартылай алмалы-салмалы протездің конструкциясын тексерген кезде мүсінде алдыңғы таңдай қатпарының зақымдалғаны анықталды. Бұл жағдайда дәрігердің тактикасы қандай?
а - осы мүсінді түзей отырып, алмалы-салмалы протез дайындауға болады
+б - қалыпта қайта алып, клиникалық және лабораториялық кезеңдерді қайталау керек
в - сұйық ғаныштың көмегімен мүсіндегі зақымдалған жерді кетіру
г - оған көңіл аударудың қажеті жоқ
д - алмалы-салмалы протездің балауызды конструкциясын пайдаланып, коррекциялы материалмен функционалды қалып алу
290. 72 жастағы науқас жартылай тістерін жоғалтқан. 15, 16, 21, 22, 34, 35, 36, 37, 38, 45, 46, 47 тістері жоқ. Төменгі жақта 33, 43, 44 тістері 1 дәрежеде қозғалмалы. 26, 27 тістерінің түбірі ? жалаңаштанған альвеола өсіндісінің ұлғаюы байқалмайды. Емдеу жоспарын көрсетіңіз.
а - 33, 44 тістерге бекіткіш кламмерлері бар төменгі жақтың жартылай алмалы-салмалы протезі және жоғарғы жаққа көпір тәрізді протез
+б - 31, 32, 33 , 41, 42, 43, 44 тістерге дәнекерленген металды сауыттар, төменгі жаққа жартылай алмалы-салмалы протез және жоғарғы жаққа көпір тәрізді протез
в - төменгі жаққа шендеуішті бюгельді протез, жоғарғы жаққа көпірлі протез
г - 31, 32, 33, 41, 42, 43, 44 тістерге металдыкерамикалық сауыттар және төменгі жаққа аттачмені бар бюгельді протез
д - жоғарғы және төменгі жақтарға жартылай алмалы-салмалы пластиналы протез жасау керек
291. Науқастың ауыз қуысын тексеру кезінде 11,21,22 тістерінің сауыттары ? бөлігіне қажалуы анықталды. Қалған тістері сау (интакты). Сіздің емдеу тактикаңыз.
а - толық металды сауыттар дайындау
+б - депульпациялап, өзекті штифті салма және эстетикалық сауыттар дайындау
в - анкерлі штифт, пломбамен қалпына келтіру
г - пластмассамен көмкерілген құйма бетімен штампталған металды сауыттар жасау
д - Ричмондтың штифті тісін жасау
292. "Тіс формуласы: 000001300!110000000
Диагноз қойыңыз:"
1) жоғары тіс қатарының ақауы Кеннеди бойынша 1 класс
2) жоғары тіс қатарының ақауы Кеннеди бойынша 2 класс
3) жоғары тіс қатарының ақауы Кеннеди бойынша 3 класс
4) жоғары тіс қатарының ақауы Кеннеди бойынша 4 класс
+5) жоғары тіс қатарының ақауы Гаврилов бойынша 4 класс
293. 25 жастағы науқастың 15, 16, 17 25, 26, 27, 35, 36, 37, 45, 46, 47 тістерінің сауыттары тісжегімен бұзылған, әр тісінде екіден қуыстар бар. 11, 12, 13, 21, 22, 23,31, 32, 33, 41, 42, 43 тістеу қырлары аздап қажалған. Сіздің тактикаңыз?
а - тісжегі қуысын пломбалау және тістеу қырларын жарық полимеризациялы пластмассамен қалпына келтіру
+б - тісжегі қуысын пломбалап, металдыкерамикалық сауытпен қаптау және тістеу қырларын қалпына келтіру
в - тісжегі қуысын пломбалау және керамикалық, металлокерамикалық протездер салу
г - бүйір топ тістердің тіс жегі қуысын пломбалау және азу, алдыңғы тістерді металды сауыттармен қаптау
д - алдыңғы тістерге винирлер салу, бүйір тістерді пломбалау
294. Пациент 16 тістің сауытының бұзылғанына шағымданады. Объективті: 16 тістің клиникалық сауыты қысқа, тісжегімен зақымдалған. Тісі депульпирленген, тұрақты, перкуссияда ауру сезімі жоқ. Рентгенограммада - түбір өзегі ұшына дейін пломбаланған, пародонтта патологиялық өзгеріс жоқ. Емдеу жоспарын құрыңыз.
а - пломбамен қалпына келтіріп, бүтін құйылған немесе металдыкерамикалық сауытпен протездеу
б - пломбамен қалпына келтіріп, штампталған сауытпен протездеу
+в - парапульпарлы штифтермен емдеу, пломбамен қалпына келтіріп, штампталған металды сауытпен протездеу
г - жарық полимеризациялы пластмассамен қалыптастыратын пломба
д - пластмассадан қалыптастыратын сауыт
295. Пациент бұзылған және түсі өзгерген 22 тісіне сауыт дайындауын сұрап клиникаға келді. Қандай конструкция ұсынасыз? Қандай материалдан?
а - металды өзекті штифті салмамен қалпына келтіру, керамикалық сауытпен протездеу
б - анкерлі штифтпен емдеу, жарық полимеризациялы пластмассамен қалпына келтіру
+в - стандартты шыныталшықты штифтпен қалпына келтіру және керамикалық сауытпен протездеу
г - жай штифті тіс салу
д - Ричмондтың штифті тісін салу
296. Жасанды тістерді қою қандай аспапта жүргізіледі?
а - параллелометрде
б - Самсон аспабында
+в- окклюдаторлар, артикуляторлар
г - Кулаженко аспабында
д - АОЦО аппараты
297. Жоғарғы жақта 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 21, 28 тістерін жартылай жоғалтқан, ал ауыз қуысында қалған тістерінің физиологиялық қозғалғыштығы бар науқасқа протездің қандай түрін дайындауға болады?
а - көпір тәрізді протез
+б - пластиналы протез
в - бөлінетін көпір тәрізді протез
г - бюгельді протез
д - шендеуші бюгельді протез
298. Қай жағдайда алмалы-салмалы протезде тістерді жартылай жоғалтқанда жасанды тістерді қызылиексіз қоюға болады?
+а - алдыңғы бөліктің ақауы мен айқындалған альвеола өсіндісі
б - бүйір бөлігінде
в - альвеола өсіндісінің семуінде
г - альвеола алдыңғы бөліктің өсіндісінің деформацияларында
д - прогения тістемінде
299. Науқас 30 жаста, ортопедиялық стоматология клиникасына 27 тісінің ауру сезіміне шағымданып келді. Ауыз қуысын қарағанда дәрігер тістің перкуссияға оң реакциясын байқады. Тістің шайнау бетінде металдан салма бар. Диагноз қою үшін дәрігерге қандай қосымша тексеру әдісі қажет?
1. окклюзиограмма
2. гнатодинамометрия
+3. рентгенография
