Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
4 НСА.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
660.86 Кб
Скачать

2.Қазақстанда кеңес өкіметінің орнау ерекшеліктері.

Кеңес өкіметі орнауының 2 түрлі жолы болды:

  1. Өнеркəсіп орталықтары мен темір жолға жақын, жұмысшыларбасым оңтүстік жəне солтүстік аймақтарда бейбіт жолмен;

  2. Сібір, Орал, Жетісу казактары мен офицерлер біріккен, контрреволюциялық күштер басым аудандарда қарулы күрес жолымен орнады.

Қаза өлкесінде Кеңес билігі алдымен теміржол бойындағы қалаларда орнады.

Қала атауы

Уақыты

Орнаған жолы

1

Перовск

1917 ж 30 қазан

Бейбіт жолмен

2

Ташкент

1қараша

Бейбіт жолмен

3

Əулиеата

6 қараша

Бейбіт жолмен

4

Черняев (Шымкент), Петропавл

16-17 қараша

Бейбіт жолмен

5

Бөкей Ордасы

2 желтоқсан

Бейбіт жолмен

6

қостанай

25 желтоқсан

Қарулы күреспен

7

Көкшетау

Желтоқсан аяғы

Қарулы күреспен

8

Ақтөбе

1918 жылы 8 қаңтар

Қарулы күреспен

9

Орынбор

18 қаңтар

Қарулы күреспен

10

Павлодар

қаңтар

Бейбіт жолмен

11

Орал

15 қаңтар

Қарулы күреспен

12

Атбасар

2 қаңтар

Бейбіт жолмен

13

Семей

16-17 ақпан

Қарулы күреспен

14

Верный

2-3 наурыз

Қарулы күреспен

Кеңес үкіметін орнату үшін Ақмола даласы мен Ертіс бойында табан тірескен шайқастар жүргізілді.1917 ж қарашада Петропавлда Уақытша революциялық комитет құрылды.

Семей большевиктеріне көмекке Новониколаевскіден өкілдер келді.

Бұл жағдай Өскеменде, Қарқаралыда, Зайсанда,Шығыс Қазақстанның өзге елді мекендерде Кеңес өкіметінің орнатылуын қамтамасыз етті.

1917 ж қарашада Орынборда атаман Дутов контрреволюциялық төңкеріс жасап, өкімет билігі қазақтардың “Əскери үкіметі” қолына көшті. “ Жетісу əскери үкіметі” де бүкіл өкімет билігін басып алды.

1917 жылдың аяғында Торғай облысындағы саяси жағдай қиындап кетті. Атаман Дутовтың қазақтар тобы,Алашорда үкіметі, меньшевиктер,эсерлер Кеңес өкіметіне қарсы бірікті.

Дутовшыларға қарсы күрес жүргізіліп, шұғыл əскери көмек көрсетілді. Нəтижесінде:

1918 жылы 15-16 қаңтарда Қостанайдағы Кеңестер съезінде бүкіл уезде Кеңес өкіметін орнату туралы шешім қабылданды.

1918 жылдың басында Ырғыз,Торғай уездерінде Кеңес өкіметі орнады.

Ордада Кеңес өкіметі қиын жағдайда орнатылып, 1918 жылы 15 қаңтарда жеңіп шықты.

Орал өңірінде қалыптасқан контрреволюция ошағы 1918 наурыздың 28-нен 29-на қараған түні төңкеріс жасап Кеңес өкіметін құлатты.

Атқару комитетінің 60-қа жуық мүшесі қамауға алынып, көбі ақ гвардияшылардың қолынан қаза тапты.

Кеңес өкіметі осындай қиыншылықшылықтармен Орал өңірінде азамат соғысы жылдарында ғана біржола орнатылды.

Жетісуда таптық күштер арасында соғыс жағдайы еңгізілді. Контрреволюциялық күштер 1917 жылы желтоқсанда Верный Кеңесін таратып, большевиктер жағында болған Симбирск жасағын қарусыздандырып, прапорщиктер мектебін ашты.

1918 жылы наурызда Жетісу облысында Кеңес өкіметі орнады.

1917 жылғы қазан-1918 жылғы наурыз аралығы Кеңес өкіметі өлкеде тугел орнап бітті.

Орал кеңес өкіметі қиын жағдайда орнатылды: 1918 жылы қаңтар.

Павлодар кеңес өкіметі билігін өз қолына алды: 1918 жылы қаңтар.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]