Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Тарих.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
221.15 Кб
Скачать

75. Егемендік жағдайындағы әлеуметтік-экономикалық үрдістер.

Қазақстан халқын әлеуметтік қорғау өзінің саяси-экономикалық доктринасын қайта құрушы мемлекет үшін реформаландырудың аса күрделі және ауыр бөлімдерінің бірі болды. Тұрғындардың еңбекпен қамтылуы экономиканың барлық салаларында, әсіресе кәсіпорындарда, құрылыста және ауылшаруашылығында төмендеді. 1991-1995 жылдары экономиканың салаларындағы жалпы еңбекпен қамтамасыз етілгендердің жылдық орташа мөлшерінің төмендеуі 3,7% құрады. Қазақстан Республикасының алдында әлеуметтік реформалар жүргізудің тетіктерін анықтау міндеті тұрды. ҚР еңбекпен қамтамасыз етудің бірінші бағдарламасы 1991 жылдың маусымында дайындалды және бекітілді. Мұнда әлеуметтік қорғаудың дәстүрлі қалыптарынан басқа жұмыссыздық бойынша төленетін төлемақы төлеу, үйрету мен білімін көтеру, қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру шаралары қарастырылды. 1994 жылы Министрлер Кабинеті еңбекпен қамтамасыз етуге көмек беруші Қордың қаражатынан жұмысшы орындарын құруға кететін, несие беруге, қызметшілерді босатуға тоқтау салатын және басқа бір қатар қаулылар қабылданды. Республиканың барлық аймақтарында әлеуметтік реформалар баяулау болса да жүріп жатты.

ҚР-ң индустриалды-инновациялық дамуы мемлекеттік экономикалық саясатқа бағытталған. Оның негізгі бағыттары келесідей:

• өндеуші өнеркәсіптің өнім шығару деңгейінің негізгі қорларын жоғарылату;

• кәсіпкерлікті дамыту; қоғамдық институттардың құрылымы мен мазмұнын өзгерту;

• жоғары сапалы, экспортқа шығуға мүмкіндігі бар өндірісті дамыту;

• елдің экспорттық әлеуетін диверсификациялау; сапаның әлемдік стандартына көшу;

аймақтық және әлемдік экономикамен интеграциялық дамуды қамтамасыз ету; ауыл өмірін жақсартуды жан-жақты қарастыру болып табылады.

76. Қр қоғамдық-саяси өмірді демократияландыру. Көппартиялық жүйенің қалыптасуы.

Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін көппартиялықтың қалыптасуының шынайы кезеңі басталды.

Жаңа тұрпаттағы алғашқы саяси партиялар қатарында «Социал-демократтар» партиясы, «Алаш» ұлттық еркіндік партиясы, Қазақстанның «Халық конгресі» партиясы, «Республикалық» партия болды.

Қазақстан Республикасында көппартиялық жүйе қалыптасуын мынадай кезеңдерге бөлуге болады.

1986 жылдың аяғы мен 1990 жылдың басы /ресми емес бірлестіктердің қалыптасуы/;

1990 жыл мен 1991 жыл тамыз /партиялардың, қозғалыстар мен ұйымдардың құрылуы/;

1991 жылдың тамызы мен 1993 жылдың қаңтары /КПСС таратылуы, КСРО-ның тарауы, тәуелсіз ҚР құрылу, саяси партиялардың тіркеуден өтуі, азаматтардың саяси белсенділігінің артуы/;

1993 жылдың қаңтары мен 1995 жылдың тамызы /бірінші қабылданған ҚР Конституциясынан жаңа Конституциясына дейін/;

1995 жылдың тамызы 1996 жылдың шілдесі / жаңа қабылданған ҚР Конституциясынан ҚР саяси партиялар туралы Заңына дейінгі кезең/;

1996 жылдың шілдесінен 2002 жылдың қыркүйегіне дейінгі кезең; Жаңадан ҚР саяси партиялар туралы Заңының қабылдануы

77. Қазіргі кезеңдегі Қазақстандағы кәсіподақтар мен үкіметтік емес, жастар ұйымдарының құрылуы және дамуы.

Қазақстандағы үкіметтік емес ұйымдардың қалыптасу тарихына отыз жылдан астам уақыт өтіпті. Еліміздегі үкіметтік емес ұйымдар қызметі дамуының алғашқы кезеңі ХХ ғасырдың 80-ші жылдары мен 1994 жыл аралығын қамтиды. Отандық және шетелдік сарапшылардың бағалауынша, бұл кезеңде 500-ге жуық үкіметтік емес ұйымдар құрылып, олардың дені негізінен азаматтардың құқықтарын қорғау бағытында жұмыс істеген. Үкіметтік емес ұйымдарға қатысты мемлекеттік саясат аталған уақытта жалпы ұстанымдар мен бағыттарды анықтап алуға бағдарланды.

1994 жылдан 1997 жылға дейін жалғасқан екінші кезең үкіметтік емес ұйымдардың саны 500-ден 1600-ге дейін артты.

Қазақстанның үкіметтік емес ұйымдары дамуының үшінші кезеңі 1998 жылдан 2005 жылға дейінгі кезеңді қамтиды.