Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Статистика-ответы.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
203.18 Кб
Скачать

71.Сапалық белгілер арсындағы өзара байланыс тығыздығын анықтау

Сапалы белгілер арасындағы байланыс тығыздығының дәрежесін зерттеу үшін баламалы белгілері бойынша төрт тордан тұратынкесте құрастырамыз және оның әрбір торына сапалық белгі әрпімен (a, b, c, d) белгіленген бірінші және екінші мәндерін орналастырамыз.

Мұнда a, b, c, d – сапалық белгілердің жиіліктері;

N – жалпы жиілікртердің қосындысы.

Осы берілген кестенің сапалық мәндерін қолдану арқылы бірнеше корсеткіштерді есептеуге болады. оларға ағылшын статистиктері Д. Юланың ассоциация және К. Пирсонның контингенцмя коэффиценттері жатады.

Ассоцация коэффиценті деп баламалы екі сапалық белгі арасындағы өзара байланыс тығыздығын сипаттайтын сандық көрсеткішті айтады және оны төмендегі формула бойынша есептейді:

ас= ad+bc /ad+bc

Ассоцация коэффиценті минус 1 ден плюс 1 ге дейінгі мәнге өзгереді және ол неғұрлым плюс 1-ге немесе минус 1-ге жақындаған сайын, сапалық белгілер арасындағы өзара байланыс тығыздығы күшейе түседі. Демек, ad-bc болса, онда ол белгілер арасында тікелей байланыс, ad+bc – кері байланыс, ad=bc – байланыс жоқ деп ұғыну керек

Контингенция коэффицентінде, егер сол берілген төрт тордағы

сапалық белгі көрсеткіштерінің біреуі белгісіз немесе жоқ болса, ал ассоцация коэффицентінің мәні бірге тең болса, онда белгілер арасындағы өзара байланыс тығыздығы ұлғая түседі. Мұндай жағдайда .контингенция коэффицентін қолданған дұрыс болады. контингенция коэффиценті сияқты минус 1-ден плюс 1-ге дейінгі мәнге өзгереді, бірақ, ассоциация коэффицентінен әрқашанда кіші болып келеді. Үш және оданда көп топттан тұратын сапалық белгілер арасындағы өзара байланыс тығыздығын анықтау үшін арнайы көрсеткіш, яғни К. пирсон мен А. Чупровтың өзара ілеспелі коэффицентері қолданылады. К. пирсонның өзара ілеспелі коэффиценті мына формула арқылы өрнектеледі:

Кпир

Мұндағы гректің ф2 (фи шаршы) әрпімен белгіленген белгі өзара ілеспелі көрсеткіштерді көрсетеді

72.Сызықтық емес байланыстарды анықтау

73.Келушілерді статистикалық анықтау

Келу сапары тек көзделген ел шегіндегі орындарда болуын ғана қамтиды. Келушілер ағынын халықаралық тәжірибемен анықтау үшін деректердің әртүрлі көздерін араластырып немесе оларды үйлестіру ұсынылады: мәселен, келу/кету кәртішкелерін қолдану және зерттеу нәтижелері бойынша осындай тұлғаларды байқауды ұйымдастыру. Ал Қазақстан Республикасының келу және кету туризмі бойынша туристік ағынын қалыптастыру үшін тоқсан сайынғы және жылдық негіздегі өткізілген зерттеулер нәтижелері қолданылады, онда Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды – 79 «Туристік қызмет туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны бойынша және «Тұруды ұйымдастыру бойынша қызмет көрсету «Орналастыру объектілерінің қызметі туралы есеп» (2-туризм) жалпымемлекеттік статистикпалық байқаудың статистикалық нысаны бойынша «Туризм саласында қызмет көрсететін туроператорлардың, турагенттердің және өзге де ұйымдардың қызметтері» экономикалық қызмет түрімен кәсіпорындар (заңды тұлғалар) мен жеке кәсіпкерлер (жеке тұлғалар) зерттеледі. Зерттеудің статистикалық бірліктерінің жиынтығын анықтау үшін ақпарат көзі болып кәсіпорындар мен жеке кәсіпкерлер бойынша статистикалық бизнес тіркелім қызмет етеді.