2 Сулы ортаның ластануын бақылаудың кеңінен таралған инструментальді əдістер

Су объектілерінің ластануын бақылау әдістері. Су объектілерінің ластануын бақылау әдістері (4-кесте) ауа ортасының ластануын бақылау әдістеріне қарағанда әр түрлі болып келеді, себебі су сапасын бақылау әр топтағы көрсеткіштер бойынша жүргізіледі. Сонымен қатар, сулы орта мен ауа ортасын химиялық талдаудыңкеңінен тарлған әдісі бірдей екенін ескеру керек, себебі талдау үшін сұйық фазаны қолдануға негізделген: газды ортаның құрамын зерттеу, әдетте қарастырылатын ингридиенттердің сұйық жұтқышпен (абсорбентпен) алдын ала абсорбциялануынан кейін жүргізіледі.

Анықтау әдісі	Көрсеткіштер атауы
Атомды-абсорбциялыспектрофотометрия	Cr, Al, Ag, Be, Cd, Co, Cu, Fe, Mn, Mo, Ni, Pb, V, Zn, Se, Hg, As
Атомды-эмиссиялыспектрофотометрия	Zn, Cr, Sr2+, Se, Pb, Ni, As, Cu, Mn, Cd, Fe, B, Be, Ba, Al, Mo
Эмиссиялыжалынды фотометрия	Sr2+, Na+, K+, Ca2+
Фотометрия	Si, Al, Ba, Mn, As, Pb, Ni, Fe, Cr (VI), Cd, MoNH4+, Cu, Zn, фосфаттар, фе­нолдар, формальдегидтер, нитриттер, нит­раттар, анионабелсендіББЗ? полиакриламид, цианидтер, фторидтер
Турбидиметрия	Сульфаты
Флуориметрия	Al, Be, B, F-, Se, Pb, NO-, Cu, Zn, формальдегид, бенз(а)пирен, ББЗ
ИК-спектрофотометрия	Мұнай өнімдері
Потенциометрия (ионометрия)	F-, pH
Инверсиялы вольтамперометрия	Zn, As, Cu, Pb,Cd
ГЖ хроматография	Хлороформ, дикотексжәне 2, 4-Д, ДДТ, хлордың орнын басатынкөмірсутегі, мұнай өнімдері, толуол, ксилол, стирол, бензол
Ионды хроматография	Нитраттар, нитриттер, сульфаттар, хло­ридтер, фторидтер
Титриметрия	Хлоридтер, перманганатты тотығу, жалпы қаттылығы
Гравиметрия	Майлар, құрғақ қалдықтар, сульфаттар
Радиометрия	Радионуклидтер

3 Гидросфера құрамы

Гидросфера-Жер шарының су қабығы,ол ғаламшардағы химиялық қосылысқа түспеген табиғи судың барлық түрін қамтиды.Гидросфераны және оның құрамдас бөліктерін зерттейтін ғылымды гидрология деп атайды.Гидродогия зертеу объектісіне қарай екі салаға: Дүниежүзілік мұхит пен оның бөліктерін зерттейтін мұхиттану мен құрлықтағы суларды зерттейтін құрлық гидрологиясына жіктеледі. Гидросфераның жалпы көлемі,шамамен,1,4 млрд км³.Бұл орасан мол су массасының тек 2,5%-ы ғана тұщы су,қалған 97,5% -ын ащы су құрайды.Тұщы сулардың

Су табиғатта химиялық таза зат түрінде еш жерде кездеспейді. Табиғи су құрамын ерітілген газ, ион, өлшенген және минералды колоид және органикалық пайда болуы жағынан қиын кешен деп қабылдауға болады. Табиғи суларда Д.И. Менделеев кестесіне енетін жертілай химиялық элементтер табылған. Үлкен санды және әр түрлі қоспалар саны жағынан ағынды сулар ерекшеленеді; осы қоспалар құрамы олар пайда болатын өндірістік сипаттамаларға толығымен байланысты болады.

Табиғи сияқты ағынды су қоспаларының құрамы оны тазалау әдістерін таңдауда үлкен мәнге ие болады. Суда болатын барлық заттарды өлшенген және ерітілген деп бөлуге болады. Өз кезегімен ерітілген табиғи су қоспалары О.А. Алекинмен сәйкес органикалық заттар, иондар (макрокомпонентиер), микроэлементтер, биогенді заттар және ерітілген газдар деп бөлінеді.