Түрлендіргіштің қосылуының логометриялы сұлбасы.
Компенсационные схемы.
Принцип действия компенсационных схем/схем с обратной связью, основан на компенсации неизвестной измеряемой величины однородной известной.
· обеспечивает минимальную аддитивную и мультипликатную погрешность и наивысшую точность измерений
Выходная величина, определяется главным образом вторым преобразованием и мало зависит от первого преобразователя.
· если в качестве второго преобразователя будет использовано простое, но точное устройство, то высокую точность будет иметь вся схема в целом.
J = 0
Түрлендіргіштің қосылуының компенсационды (өтемақы) сұлбасы.
Логометрические схемы содержат 2 канала с последовательным соединением преобразователей, выходные величины которых подключаются на логометрический преобразователь.
Два входа:
· Логометрические схемы применяются для компенсации мультипликатных погрешностей.
Тензорезистивті түрлендіргіштер.
Тензорезисторлық түрлендіргіш жұмысының негізінде тензоэффект құбылысы жатыр, ол созылу-сығу деформациясы кезінде өткізгіштердің белсенді кедергілерінің өзгерісіне негізделген. Өткізгіштің деформациясы кезінде оның ұзындығы l, көлденең қимасының ауданы Q; кристалл тордың деформациясы кезінде меншікті кедергі ρ. Бұл өзгерістер өткізгіш кедергісінің өзгерісіне әкеледі.
R= ρl/Q.
Тензоэффекті материалдың негізгі сипаттамасы – салыстырмалы сезімталдық коэффициенті.Sсалыст , өткізгіш ұзындығының өзгерісіне қатысты кедергінің өзгеріс қатынасыарқылы анықталады: Sсалыст=εR/εl. мұндағы εR =ΔR/R сымның кедергісінің салыстырмалы өзгерісі. εl=Δl/l — өткізгіш ұзындығының салыстырмалы өзгерісі. Тензотүрлендіргіш материалға негізгі талап болып Sсалыс салыстырмалы сезімталдық коэффициентінің үлкен мәні табылады. Бұл көптеген терморезисторларда Sсалыс — салыстырмалы сезімталдық коэффициентінің мәні аз болатындығымен түсіндіріледі, шамамен (5...7)10-3. түрлендіргіштің қызып кетуі жұмыс өзгеруімін парапар оның кедергісінің өзгерісінен туындауы мүмкін. Басқа талаптарға түрлендіргіштің температуралық қателігін анықтайтын, материал кедергісінің температуралық коэффициентінің кішкене мәні болып табылуы мүмкін. Үшінші талапқа түрлендіргіш жасалатын материалдардың жоғары меншікті кедергісі болып табылады, бұл түрлендіргіш габариттік өлшемнің азаюы үшін қажет. Тензорезистор жасауда қолданылатын негізгі материалдар: константан, нихром, манганин, никель, хромель, висмут, питано, алюминий құймасы және жартылай өткізгіш материалдар (германий, кремний қоспалары т.б.). бүгінде көп жағдайда кеңінен сымдық, фольгалық, пленкалық және жартылай өткізгіш тензорезисторлар қолданылады.
Сымдық тензотүрлендіргіштер. Сымдық тензотүрлендіргіштер мыналарды өлшеуге қолданылады:
• өткізгіштің көлемдік сығымда тұрған тензоэффектісі түрлендіргіштің табиғи кіріс шамасы қысым (газ немесе сұйықтық) ал шығысы белсенді кедергінің өзгеруі болған жағдайда. Осы принципте жоғары және өте жоғары қысымдарды өлшеуге арналған монометрлер жасалады;
• тензосезімтал материалдан жасалған созылмалы сымдардың тензоэффектісі.
Сонымен қатар тензорезисторлар бір-біріне қозғалмалы және қозғалмайтын жабдықтармен орнықтаралған бір немесе бірнеше сымдар түрінде жасалады, сонымен қатар ол серпінді элемент ролін атқарады. Табиғи кіріс шамасы болып қозғалмалы бөлшегінің аз орын ауыстыру ал түрлендіргіштің шығыс кедергісі болып оның кедергісінің өзгеруі болып табылады. Түрлендіргіштің құрылымы 21-суретте келтірілген. 1 жұқа қағаз немесе лак пленка жолаққа жұқа зигзаг тәрізді диаметрі 0,02...0,05 мм 2 сым жабыстырылады. Сымдардың ұшына (дәнекерлеу арқылы) түрлендіргішті өлшегіш тізбекке қосатын шығыс мыс өткізгіштер жалғанады. Түрлендіргіш үстінен лак қабатымен қапталады немесе 3 қағазбен немесе фетрмен жабыстырылады. Мұндай түрлендіргіш сыналатын жабдыққа сым сыналатын жабдықтың беткі қабатының деформациясын қабылдщайтындай етіп жабыстырылады, нәтижесінде сымның кедергісі өзгереді. Осылайша табиғи кіріс шама болып сыналатын жабдықты сыртқы бетінің деформациясы ал шығысы осы деформацияға пропорционал түрлендіргіштің кедергісінің өзгеруі болып табылады.
21 — сурет. Жабыстырылатын сымдық терморезистордың құрылымы:
1 — лак пленка; 2 — сым; 3 — қағаз; 4 — мыс өткізгіштер