- •Жерге орналастырудағы геоақпараттық технологиялар
- •1. Геоақпараттану – бұл
- •4. Геоақпараттық жүйелердің ерекшеліктері
- •5. Геоақпараттардың тұрақты пайдаланушылар
- •6. Аппараттық құралдар
- •7. Ақпараттарды гаж-ға енгізу құралдары
- •28. Гарвард лабораториясынан белгілі бағдарламалар
- •38. Ақпараттық платформа келесі бөліктерден турады
- •196. Геоақпараттық жүйелердің ерекшеліктері
- •197. Геоақпараттардың тұрақты пайдаланушылар
- •198. Аппараттық құралдар
- •199. Ақпараттарды гаж-ға енгізу құралдары
- •220. Гарвард лабораториясынан белгілі бағдарламалар
- •230. Ақпараттық платформа келесі бөліктерден турады
1. Геоақпараттану – бұл
географиялық ақпараттық жүйелерді ғылыми дәлелдеу, жобалау, құру, пайдалану және қолдану туралы ғылым, ол –технология және өндірістік әрекет
кеңістіктік-үйлестіруші деректерді жинауды, сақтауды, өңдеуді, кіруді, бейнелеуді және таратуды қамтамасыз ететін ақпараттық жүйе
деректерді жинауға, деректер қорын құруға, оларды компьютерлік жүйелерге енгізуге, сақтауға, өңдеуге, түрлендіру
2. ГАЖ-дың функциялары
картографиялық және тақырыптық ақпараттарды жинау, жүйелеу
картографиялық және тақырыптық жинақтау, сақтау, талдау
картографиялық және тақырыптық түрлендіру, тарату
3. ГАЖ-ды пайдалану мақсаттары
жерді инвентаризациялау, талдау, модельдеу, басқару
болжам жасау, жоспарлау, мониторинг
жерді картаға түсіру, тұтынушыларға қызмет көрсету
4. Геоақпараттық жүйелердің ерекшеліктері
Пайдаланушыға қолайлы кеңістіктік деректердің бейнеленуі – кеңістіктік деректерді, сонымен қатар қабылдауға аса қолайлы үшөлшемді өлшеудегі деректерді картографиялау (картаға түсіру)
Деректерді мекеме ішінде интеграциялау – геоақпараттық жүйелер компанияның әртүрлі бөлімдерінде немесе тіпті бір аймақтағы мекеменің түрлі қызмет салаларында жинақталған деректерді біріктіреді
Дәлелді шешімдерді қабылдау – кеңістіктік деректермен байланысты кез келген құбылыс туралы есеп беруді талдау және құру процесін автоматтандыру, шешімді қабылдау тәртібін жеделдету мен оның тиімділігін жоғарылатуға мүмкіндік береді
5. Геоақпараттардың тұрақты пайдаланушылар
басқарушы және орындаушы өкіметтің қалалық құрылымдары, жоспарлаушы органдар, салық инспекциясы, заң және құқық қорғау органдары
Қаланың сәулет-жоспарлау және жер қызметтері, пайдаланушы мекемелер (коммуникациялар, транспорт, ғимараттар мен құрылыстар), ғылыми-зерттеу, жобалау институттары, құрылыс мекемелері, сауда мекемелері, барлық міндеттегі биржалар
Әлеуметтік-экономикалық, техникалық қадағалау, инспекциялары мен бақылау органдары, шетел серіктестері мен инвесторлар, кәсіпкерлердің коммерциялық білім алуы, жеке тұлғалар
6. Аппараттық құралдар
Компьютерлі платформалардың әртүрлі типтерінде
орталықтандырылған серверден
жеке немесе үстел үстіндегі байланысқан компьютер желісі
7. Ақпараттарды гаж-ға енгізу құралдары
Сыртқы компьютерлік жүйелер, клавиатура
Дигитайзер, сканер
Электрондық геодезиялық құралдар, ғарыштық және аэрофото түсі рімдер
8. ГАЖ-дың бағдарламалық қамтамасыздандырылуы
Географиялық (кеңістіктік) ақпараттарды сақтау
Географиялық (кеңістіктік) ақпараттарды талдау және көзбен шолу (визуализация)
Географиялық (кеңістіктік) ақпараттарға қажетті функциялар мен құрал-жабдықтар
9. Атрибутивті деректер қорын басқару жүйесі
Көзбен шолу жүйес
Өндеу және талдау жүйесі
Шығару жүйесі
10. Графикалық деректер қорын басқару жүйесі
Көзбен шолу жүйес
Өндеу және талдау жүйесі
Шығару жүйесі
11. ГАЖ-дың шығару жүйесімен деректерді беру
Монитор, плоттер, принтер
Магниттік пайдаланушылар
Бейнефильмдер мен слайдтар, сыртқы жүйелер
12. ГАЖ-бен жүзеге асырылатын операциялар
Деректерді енгізу
Деректерді басқару
Деректерді көзбен шолу (визуализация)
13. Геодезия және картография
далада түсірілген геодезиялық деректер негізінде топографиялық пландарды құру, геодезиялық өлшеу деректерін енгізу
жердің сандық моделін өңдеу және құру, векторлау жолымен әртүрлі бағыттағы карталарды құру, карталарды жаңарту
оперативті картаға түсіру, карталарды редакциялау, жинақтау және басып шығару, тақырыптық карталар мен атластарды жинау, т.б.
14. Атрибуттар
деректер қорындағы сандық немесе таңбалық сипаттамалар
деректер қорындағы санды қарапайымдыларға да, объектілерге де жатады
сақталатын деректер, әдетте толық, нақты және символдық типтер жатады
15. Топологиялық үлгі
ГАЖ-дағы өзара ерекше байланысқан көптеген графикалық деректер, объектілер бір топ объектілерді біріктіреді
ГАЖ деректерін әртүрлі кеңістіктік талдама үшін пайдалануды кеңейтетін өзара байланыстар сақталады
графикалық модельдері автоматты жобалау жүйесі (АЖЖ) моделінен едәуір ерекшеленеді
16. Деректер қорын басқару жүйелерінде қолданылатын деректер моделінің үш түрі
Иерархиялық
Желілі
Реляциялы (кестелік)
17. Деректер қорын басқару жүйелері құрамының негізгі үш құрамбөлігі (компонент)
командалық тіл
түсіндіруші жүйе немесе командаларды өңдеу компиляторы
пайдаланушы интерфейсі
18. Тиімді үлгі таңдап алу үшін деректер қорын қарастыру түрлері
семиотика
типтеу
өзгергіштігі мен өзара байланыс
19. ГАЖ-дағы бейнеленген дерек түрлері
кеңістіктік (орналасу орнын анықтау)
уақыттық (уақыт өткен сайын объектінің өзгеруі)
тақырыптық (объектілердің белгілерін көрсету)
20. Растрлық үлгілердің сипаттамасы
Көру рұқсатылығы
Мәні мен бағыты
Зоналары мен орны
21. Растрлық үлгілердің артықшылықтары
Растр статистикалық өңдеу әдістерінің негізінде зерттелетін объектілердің объективті сипаттамасын алуға мүмкіндік береді
буферлі аймақты құру міндетін растрлы түрде шешу оңай
растрлы модельдер векторлық деректерді енгізуге мүмкіндік береді
22. Растрлы формат түрлері
PCX форматы
GIF форматы
TIFF форматы
23. Векторлық формат түрлері
DXF, DWG
MIF/MID
SHP, GEN
24. Графикалық ақпараттарды енгізу тәсілі
өңделуге жататын құжаттар сипатын бағалау
жұмыс істеу мақсаты
бағдарламалық өнімнің құны, еңбек шығындары және құжаттар сан
ГАЖ шығу тарихы
25. ГАЖ технологиясының даму тарихын төрт кезеңі
A) Пионерлік кезең
B) Мемлекеттік кезең
C) Комерциялық өркендеу кезеңі мен пайдаланушылар кезеңі
26. ГАЖ технологиясының мемлекеттік қолдау барысында жеткен жетістігі
A) Навигация жүйесін автоматтандыру
B) Қала қоқыстарын шығару жүйесі
C) Төтенше жағдайда қаладағы көліктердің жүру бағыттарын анықтау
27. ГАЖ-дың дамуына Канаданың қосқан үлесі
A) Геодеректерді енгізу, автоматтандыру процесінде сканерді қолдану
B) Картографиялық ақпараттарды тақырыптық қабаттарға бөлу және олар үшін «атрибуттік деректер кестесін» құру концепциясы жасалды
C) Полигондар мен оверлейлік операциялар функциялары мен алгоритмдерін, ауданды өлшеу және басқа картометриялық есептерді шығару
