Геодезия

« »

«Ортадан» нивелирлеу кезінде үш станциядан рейканың қара жағы бойынша мынадай есептер алынған: 1-станция: артқы 1236 мм, алдыңғы 1938 мм; 2-станция: артқы 1596 мм, алдыңғы 2163 мм; 3-станция: артқы 2563 мм, алдыңғы 1485 мм. Станциялардағы биіктік өсімшелері мынаған тең: -0,702 м ; -0,567 м ; +1,078 м ;

«Ортадан» нивелирлеу кезінде үш станциядан рейканың қара жағы бойынша мынадай есептер алынған: 1-станция: артқы 2638 мм, алдыңғы 1153 мм; 2-станция: артқы 2374 мм, алдыңғы 1475 мм; 3-станция: артқы 2234 мм, алдыңғы 2665 мм. Станциялардағы биіктік өсімшелері мынаған тең: +1,485 м ; +0,899 м ; -0,431 м;

1

1 және 2 разрядты полигонометриялық жиілету торларында және теодолиттік жүрістерде сызықтық өлшемдердің дәлдігі: 1:10 000 ; 1:5 000 ; 1:2 000 ;

1 классты триангуляция сипаттамалары: S≥20 ; m_β=0,7 ; f_βдоп=3 ;

1 классты триангуляцияда қабырға ұзындығы, бұрышты өлшеудегі орташа квадраттық қателік, базистік қабырғаны өлшеудегі салыстырмалы қателік: 20 км ; 0,7" ; 1:400 000 ;

1 разрядты толықтыру торының негізгі сипаттамалары: S≤5км ; m_β=5^'' ; m_s/s=1/5000 ;

1 разрядты триангуляциядағы ұшбұрыштағы бұрышты өлшеудегі орташа квадраттық қателік, қабырғаларды өлшеудегі салыстырмалы қателік және шектік бұрыштық қиыспаушылық мынаған тең: 5,0" ; 1:50 000 ; 20,0" ;

1, 2 және 3 классты полигонометриядағы бұрыштарды өлшеудің орташа квадраттық қателіктері: 0,4" ; 1,0" ; 1,5" ;

1, 2 және 3 классты полигонометриядағы сызықтарды өлшеудің салыстырмалы орташа квадраттық қателіктері: 1:100 000 ; 1:200 000 ; 1:400 000 ;

1, 2, 3 классты триангуляцияда базистік қабырға ұзындығының салыстырмалы орташа квадраттық қателігі: 1:400 000 ; 1:300 000 ; 1:200 000 ;

1, 2, 3 классты триангуляцияда бұрыштарды өлшеудің орташа квадраттық қателіктері мынаған тең: 0,7" ; 1,0" ; 1,5" ;

1, 2, 3 классты триангуляциялық торлардағы қабырға ұзындықтары: 20 км және одан жоғары ; 7-20 км ; 5-8 км ;

1, Кластық триангуляция торлардың негізгі қолдану шарттары: Барлық геодезиялық торларды кұру үшін негізгі болып табылады ; Жер қыртысының қозғалысын анықтау; Жердің көлемін және пішінің анықтау бойынша есептерді шешу ;

1:1 000 000 масштабты топографиялық карта їшін мына тұжырымдар дұрыс: 1:100 000 масштабты 144 картаға бөлінеді ; Рамкасы бойлықта 6°, ендікте 4° аралықты алады ; Белгіленуі латынша бас әріп жане реттік саннан тұрады ;

1:10 000 масштабты картада 13,5 см, 27,6 см және 19,8 см кесінділер алынған. Осы кесінділердің жергілікті жердегі горизонталь қойылымдары мынаған тең: 1350 м ; 2760 м ;1980 м;

1:100 000 масштабты топографиялық карта їшін мына тұжырымдар дұрыс: 1:50 000 масштабты 4 картаға бөлінеді ; Рамкасы бойлықта 30', ендікте 20' аралықты алады ; Белгіленуі M-15-133 тәрізді жазылады ;

1:1000 масштабты пландағы ұзындығы 23 см, 12 см, 34 см сызықтардың жергілікті жердегі горизонталь қойылымдары мынаған тең: 230 м ; 120 м ; 340 м ;

1:1000, 1:5000 және 1:25000 масштабтарының дәлдіктері мынадай: 0,1 м; 0,5 м ; 2,5 м ;

1:10000 масштабты картадағы ұзындығы 15 см, 27 см, 36 см сызықтардың жергілікті жердегі горизонталь қойылымдары мынаған тең: 1500 м ; 2700 м ; 3600 м ;

1:10000, 1:5000, 1:2000 масштабтары үшін геодезиялық пландық тірек пунктерінің жиілігі: 50 км² ға 1 пункт ; 20 км² ға 1 пункт ; 10 км² ға 1 пункт ;

1:25000, 1:5000 және 1:2000 масштабтарында түсіріс жасау үшін қажетті геодезиялық пункттер жиілігі: 50-60 км² ға 1 пункт ; 20-30 км² ға 1 пункт ; 5-15 км² ға 1 пункт ;

1:50 000 масштабты картада 5,9 см, 16,8 см және 21,7 см кесінділер алынған. Осы кесінділердің жергілікті жердегі горизонталь қойылымдары мынаған тең:2950м ;8400 м ;10850 м ;

1:50 000 масштабты топографиялық карта їшін мына тұжырымдар дұрыс: 1:25 000 масштабты 4 картаға бөлінеді ; Рамкасы бойлықта 15', ендікте 10' аралықты алады ; Белгіленуі M-15-133-А тәрізді жазылады ;

1:500, 1:1000 және 1:2000 масштабтарының дәлдіктері мынадай: 0,05 м ; 0,1 м ; 0,2 м ;

2

2 классты триангуляция негізгі сипаттамалары: S=7 20 ; m_β=1,0 ; f_βдоп=4;

2 классты триангуляцияда қабырға ұзындығы, бұрышты өлшеудегі орташа квадраттық қателік, базистік қабырғаны өлшеудегі салыстырмалы қателік: 7-20 км; 1,0" ; 1:300 000 ;

2 разрядты толықтыру торының негізгі сипаттамалары: S≤3км ; f_βдоп=40^'' ; m_β=10^'' ;

3 - классты триангуляция негізгі сипаттамалары: S=5 8 ; m_β=1,5 ; f_βдоп=6 ;

3

3 класты триангуляцияда қабырға ұзындығы, бұрышты өлшеудегі орташа квадраттық қателік, базистік қабырғаны өлшеудегі салыстырмалы қателік: 5-8 км ; 1,5" ; 1:200 000 ;

30 рет өлшеу жұмыстары жүргізілгенде оқиғалар 6 рет, 12 рет және 3 рет болған, жиілігін мынаған тең: 0,20 ; 0,40 ; 0,10 ;

4

4 класты триангуляциядағы қабырғалардың ұзындықтары, бұрышты өлшеудегі орташа квадраттық қателік, базистік қабырғаларды өлшеудегі салыстырмалы қателік: 2-5 км ; 2,0" ; 1:200000 ;

4-классты триангуляция негізгі сипаттамалары: S=2 5 ; m_β=2,0 ; f_βдоп=8 ;

5

5, 4 және 6 қабырғалы тұйықталған теодолиттік жүрістер берілген. Ішкі бұрыштардың практикалық қосындысы сәйкесінше 539°43'16", 360°05'23", 719°11'36". Бұрыштық қиыспаушылықтар мынаған тең: -0°16'44" ; +0°05'23" ; -0°48'24" ;

5, 4 және 6 қабырғалы тұйықталған теодолиттік жүрістер берілген. Ішкі бұрыштардың практикалық қосындысы сәйкесінше 540°11'12", 359°51'08", 718°25'25". Бұрыштық қиыспаушылықтар мынаған тең: +0°11'12" ; -0°08'52" ; -1°34'35" ;

I

I, II, III класты нивелирлік жүрістерде 1 км жүрістегі орташа квадраттық қателігі мынаған тең: 0,5 мм ; 10 мм ; 5,0 мм ;

А

Абрис сызуда қолданылатын тәсілдер: Перпендикуляр тәсілі ; Полярлық тәсілі; Бұрыштық қиылыстыру тәсілі ;

АВ бағыты берілген. = 23 Х және У осьтері бойынша АВ бағытының координата өсімшелерінің теріс мәніне сәйкес келетіндері: Х_В>Х_А ; У_В>У_А ; α_ВА=203° ;

АВ бағытының дирекциондық бұрышы 120°. АВ створы бойынша С, D нүктелері бекітілген. Арақашықтықтар АС=112 м, CD=86м, DB=94 м. Δх_АС, Δх_CD, Δх_CВ координаталар өсімшелері мынаған тең: - 56 м ; - 43 м ; - 47 м ;

АВ бағытының дирекциондық бұрышы 210°. АВ створы бойынша С, D нүктелері бекітілген. Арақашықтықтар АС=100 м, CD=60м, DB=80 м. Δу_АС, Δу_CD, Δу_CВ координаталар өсімшелері мынаған тең: - 50 м ; - 30 м ; - 40 м ;

АВ бағытының дирекциондық бұрышы 330°. АВ створы бойынша С, D нүктелері бекітілген. Арақашықтықтар АС=70 м, CD=34 м, DB=42 м. Δу_АС, Δу_CD, Δу_CВ координаталар өсімшелері мынаған тең: - 35 м ; - 17 м ; - 21 м ;

АВ бағытының дирекциондық бұрышы 60°. АВ створы бойынша С, D нүктелері бекітілген. Арақашықтықтар АС=50 м, CD=30м, DB=40 м. Δх_АС, Δх_CD, Δх_CВ координаталар өсімшелері мынаған тең: +25 м ; +15 м ; +20 м ;

Алтыградустық зонадаға остік меридиан бойлықтары: 3° ; 9° ; 15° ;

Ара қашықтығы 23 км болатын екі нүктенің арасы үш картада 4,6 см, 11,5 см, 23 см-ге тең. Їш картаның сәйкесінше масштабтарын анықтау қажет:1:500000; 1:200000; 1:100000 ;

Ара қашықтығы 7800 м болатын екі нүктенің арасы үш картада 15,6 см, 7,8 см, 3,9 см тең. үш картаның сәйкесінше масштабтарын анықтау қажет: 1:50000; 1:200000; 1:100000 ;

Арақашықтықтарды өлшейтін аспаптар: Таспа ; Рулетка ; Сым ;

Артқы және алдыңғы рейкалардың есептері бойынша биіктік өсімшелерін анықтаңыз: а=1520, b=2040; a=1500,b=2000; a=1000, b=1620 : h= –520 ; h= –500 ; h= –620 ;

Аспалы сызықтарды өлшеуде мына тәсіл қолданылады: Өзіңе қарай ; Сай арқылы; Дөңес арқылы ;

Астрономиялық бақылау арқылы Лаплас пункті үшін анықтайды: Ендікті ; Бойлықты ; Азимутты ;

Ауданды анықтайтын тәсілдер: Графикалық ; Механикалық ; Аналитикалық ;

Ауылшаруашылық түсірістерінің нысандары: Жердің пайдалану шекарасы; Бақшалар ; Жыртылатын жер ;

Аяқ-қол жетпейтін арақашықтықтарды өлшейтін аспаптар: Светодальномер ; Лазерлік рулетка ; Тахеометр ;

Б

Бағыт румбтары ОШ 34°, ОБ 78°, СБ 83° болған жағдайда, дирекциондық бұрыштар мынаған тең: 146° ; 258° ; 277° ;

Бағыт румбтары СШ 47°, ОШ 73°, ОБ 56° болған жағдайда, дирекциондық бұрыштар мынаған тең: 47° ; 107° ; 236° ;

Бағыттардың дирекциондық бұрыштары 45°, 87° және 112°-қа тең. Кері дирекциондық бұрыштары мынаған тең: 225° ; 267° ; 292° ;

Бағыттардың дирекциондық бұрыштары 77°, 192° және 237°-қа тең. Кері дирекциондық бұрыштары мынаған тең: 257 ° ; 12° ; 57° ;

Бағытты бағдарлау бұрыштары: Азимут ; Румб ; Дирекциондық бұрыш ;

Басқаларынан қарағанда дәлірек өлшенген сызықтар: 1:10 000 ; 1:5000; 1:3000 ;

Берілген бағыттың координаталар өсімшелері мен сызық ұзындығы мына формулалар бойынша анықталады: ; ; ;

Бес қабырғалы тұйықталған теодолиттік жүрістерде ішкі бұрыштардың қосындысы 539°58,5', 540°1,2', 538°45,3' болған. Қиыспаушылықтар мынаған тең: -0°01,5' ; +0°01,2' ; -1°14,7' ;

Бесінші пикеттегі жобалық биіктік 236,45 м, тоғызыншы пикеттегі жобалық биіктік 238,45 м болса, ПК 7, ПК 7+40, ПК 8+20 нүктелеріндегі жобалық биіктік мынаған тең: 237,45 м ; 237,65 м ; 238,05 м ;

Биіктік, биіктік өсімшесі, құрал горизонты: Нүктенің таңдап алынған жазықтықтан бастап алынған биіктігі ; Екі нүкте биіктіктерінің айырмасы ; Визирлік сәуленің таңдап алынған жазықтықтан бастап алынған биіктігі ;

Бір шаманы өлшегенде жағдайлар: Дәлдігі бірдей құралдар ; Біліктілігі бірдей тұлғалар ; Өлшем алудың әдісі бірдей болуы керек ;

Буссольға келесі талаптар қойылады: Магниттік тіл жақсы магниттелген болуы тиіс ; Істік жақсы ұшталған ; Тас жақсы тегістелген ;

Бұрыш өлшеудің өлшем бірліктері: Градус ; Минут ; Секунд ;

Бұрыштық өлшемдердегі қиыспаушылық, түзетпе, қате: Тұйық жүрістегі өлшенеген бұрыштар суммасы мен теориялық сумма айырмасы ; Өлшенген бұрыштарға кері таңбамен үлестірілген қателік; Өлшенген мән мен дәл мәннің айырмасы ;

В

Вертикаль бұрыштарды мына құралдардың көмегімен өлшейді: Теодолит; Тахеометр ; Электронды теодолит ;

Г

Геодезистер теодолитпен мына өлшеуді жүргізеді: Горизонталь бұрыштарды ; Вертикаль бұрыштарды ; Арақашықтықты ;

Геодезия – ғылымы жер туралы мына мәселелермен айналысады: Жер бетінің пішіні ; Жер мөлшерлері ; Объектілердің орналасу орындары ;

Геодезия ғылымы мынадай бөлімдерге бөлінеді: Жоғарғы геодезия ; Аэрофототопография ; Ғарыштық геодезия ;

Геодезия ғылымы мыналарды зерттейді: Жердің бетін план мен карталарға түсіру; Бетінің және оның жекелеген бөлшектерінің пішіндерімен көлемін ; Жердің өлшемдерін ;

Геодезия ғылымы төмендегі ғылымдармен тығыз байланысты: Математика ; Физика ; Геогрфия ;

Геодезияда далалық жағдайда арақашықтықты төмендегілердің көмегімен өлшейді: Өлшегім лента ; Лазерлік қашықтық өлшеуіш ; Рулетка ;

Геодезияда қолданылатын координаттар жүйесі: Географиялық ; Тік зоналық ; Геодезиялық ;

Геодезияда қолданылатын құралдар мен аспаптар: Тахеометр ; Теодолит; Нивелир ;

Геодезияда қолданылатын өлшем түрлері: Горизонталь бұрыштар ; Вертикаль бұрыштар ; Горизонталь арақашықтықтар ;

Геодезияда түсірістің мынадай түрлері бар: Аэрофототопографиялық ; Стереофотограмметриялық ; Тахеометрлік ;

Геодезиялық белгіні тез табу үшін қазықша айналасындағы шұнқұр түрлері: Үшбұрышты ; Шаршы ; Дөңгелек ;

Геодезиялық пунктте сызықпен нүктенің байланыстырылуы: Астраномиялық тәсілмен ; Магниттік азимутты өлшеу арқылы ; Бастапқы дирекциалық бұрыш арқылы ;

Геодезиялық торларды алдын-ала есептеу мыналардан тұрады: Далалық журналды тексеру ; Өлшенген шамалардың жиынтық ведомосін жасау ; Центрлеу және редукциялау үшін түзетпелерді есептеу ;

Горизонталь бұрыштарды өлшеу тәсілдері: Қайталау тәсілі ; Жеке бұрыш өлшеу тәсілі ; Айналдырып өлшеу тәсілі;

Горизонталь бұрыштарды өлшеуге қолданылатын нивелир: Н-3КЛ; Н-10Л ; Н-10КЛ ;

Горизонталь бұрышты өлшеудің орташа квадраттық қателігі мыналардан тұрады: ∑ _δ ² ; ∑ m_τ ² ; m² _bH ;

ГОСТ 10528-90 сәйкес нивелирлік рейкалар жасалынады: РН-05 ; РН-3; РН-10 ;

Д

Д =100,0 м қашықтықты 1:1000, 1:2000, 1:5000 салыстырмалы қателіктермен өлшеген болса, абсолюттік қателістер тең: 10 см ; 5 см ; 2 см ;

Далалық журналды толтыруда болмайды: Өшіру; Бір санды өзгеше өзгерту; Бастыру ;

Деламбр, Бессель және Красовский үш ғалым Жердің өлшемдерін мына жылдары анықтады: 1800 ж. ;1841 ж.; 1940 ж. ;

Деңгейлеуіштерді ажыратады: Бөлік құнымен ; Шеңберлі қисықтің қисықтық радиусымен ; Пішінімен ;

Дәл және жоғары дәлдікті теодолиттерге мыналар жатады: 2Т2 ; 2Т5К ; Т1 ;

Дәл нивелирлер тобына жататындар: H 3; H3K ; H3KЛ ;

Дирекциондық бұрыштар 56°, 237°, 343° болған жағдайда, бағыт румбтары мынаған тең: СШ 56° ; ОБ 57° ; СБ 17° ;

Дирекциондық бұрыштар 73°, 156°, 255° болған жағдайда, бағыт румбтары мынаған тең: СШ 73° ; ОШ 24° ; ОБ 75° ;

Дискреттік кездейсоқ шамасының үлестірімін көрсетіледі: Үлестіру кестесі ; Үлестіру атқарымы ; Үлестіру тығыздығы ;

Е

Егер m₁=1 мм, m₂=2 мм, m₃=3 мм болса, шектік рұқсат етілетін қателігі мынаған тең болады: 3 мм; 6 мм; 9 мм ;

Егер теодолитте нөлдік орын + 0°05' болып, сол шеңбер күйінде 342°41', 336°26', 320°12' үш есеп алынса, көлбеу бұрыш мынаған тең болады: - 17°24' ; - 23°39' ; - 39°53 ;

Егер теодолитте нөлдік орын + 0°07' болып, сол шеңбер күйінде 49°43', 26°15', 35°12' үш есеп алынса, көлбеу бұрыш мынаған тең болады: + 49°36'; + 26°08' ; + 35°05' ;

Егер теодолитте нөлдік орын + 0°13' болып, сол шеңбер күйінде 323°03', 335°57', 318°44' үш есеп алынса, көлбеу бұрыш мынаған тең болады: - 37°10' ; - 24°16' ; + 41°29' ;

Егер теодолитте нөлдік орын + 0°30' болып, сол шеңбер күйінде 23°03', 35°57', 18°44' үш есеп алынса, көлбеу бұрыш мынаған тең болады: + 22°33'; + 35°27' ; + 18°14' ;

Егер шеңберлі қисықтың бұрылу бұрышы 90°, радиусы 1000 м және бұрыштың төбесі ПК19+50 болса, Т – тангенс, ҚБ – қисықтың басы және Қ – қисықтың ұзындығы элементтері мынаған тең: 1000 м; ПК 9+50 ; 1570 м ;

Егер шеңберлі қисықтың бұрылу бұрышы 90°, радиусы 1500 м және бұрыштың төбесі ПК 23+60 болса, Т – тангенс, ҚБ – қисықтың басы және Қ – қисықтың ұзындығы элементтері мынаған тең: 1500 м ; ПК 8+60 ; 2355 м ;

Екі нїкте арасындағы биіктік айырмашылықтары мен горизонталь қойылымдары сәйкесінше +3 м, 50 м; +5 м, 200 м, +6м, 300 м. Нїктелердің арасындағы құлама тіктігі мынаған тең болады: + 0,06 ; + 0,025 ; + 0,02 ;

Екі нїкте арасындағы биіктік айырмашылықтары мен горизонталь қойылымдары сәйкесінше -5 м, 200 м; -3 м, 45 м, -12, 60 м. Нїктелердің арасындағы құлама тіктігі мынаған тең болады : – 0,025; – 0,067 ; – 0,2 ;

Екі нїкте арасындағы биіктік айырмашылықтары мен горизонталь қойылымдары сәйкесінше +7 м, 100 м; -8 м, 200 м, +10, 250 м. Нїктелердің арасындағы құлама тіктігі мынаған тең болады: + 0,07 ; – 0,04 ; + 0,04 ;

Екі өлшем арасындағы байланысты тудыратын себептер: Қателіктердің жалпы көздері ; Шектеушілік өлшем шарттары ; Қиыспаушылықтардың шеттік мәндері ;

Екінші топтағы электорнды тахеометрге жататындар: 3Та5 ; ТС2; Trimble 3600 ;

Еңістік былай көрсетіледі: Бөлшек бірлігімен ; Пайызбен ; Промилмен;

Есептеулердің тексеруін мына өрнектермен орындайды: [ν²] = - [νε]; [ν²]= [²ε]- [ν²]/n ; [ν²]= - [νε] + (l-l₀) [ν];

Ж

Жазық жерлердің 1:5000, 1:10000 және 1:25000 масштабты тїсірістерінде жер бедерінің қима биіктіктері мынаған тең болады: 0,5 м ; 1 м ; 2,5 м ;

Жартылай жазық, төбелі жерлердің 1:5000, 1:10000 және 1:25000 масштабты тїсірістерінде жер бедерінің қима биіктіктері мынаған тең болады 1 м ; 2,5 м; 5 м ;

Жер беті бедерінің негізгі түрлері: Тау ; Жота ; Сай ;

Жер бетін бейнелеудің түрлері: План ; Карта ; Профиль ;

Жер бетін нивелирлеу үшін келесі тәсілдерді қолданады: Магистральдық нивелирлеу ; Параллель сызықтармен ; Шаршылап нивелирлеу ;

Жер бетіндегі нүктенің орны карта мен мен планда мыналармен анықталынады: Абцисса, ордината ; Ендік, бойлық ; Полюстік бұрыш, арақашықтық ;

Жер бетінің жекелеген бөлшектерінің кішірейтілген жарықтық бейнелері және вертикалды кескіндеуі: Профиль ; Карта ; План ;

Жер эллипсоидының өлшемдерін мына ғалымдар анықтаған: Деламбр ; Бессель ; Ф.Н. Красовский ;

Жергілікті жерде горизонталь қойылымы 1956 м болатын сызықтың 1:10000, 1:25000, 1:50000 масштабты карталардағы ұзындығы мынаған тең: 19,56 см ; 7,824 см; 3,912 см ;

Жергілікті жерде горизонталь қойылымы 50 км болатын сызықтың 1:200000, 1:500000, 1:1000000 масштабты карталардағы ұзындығы мынаған тең: 25 см; 10 см ; 5 см ;

Жергілікті жерде мемлекеттік геодезиялық торлар пункті мына түрде бекітіледі: Бетондалған құбыр; Тас монолит ; Темірбетон ;

Жергілікті жерде сызықтың ұзындығы 160 м, оның 1:1 000, 1:2 000, 1:5 000 масштабты пландардағы ұзындығы тең: 8 см ; 16 см ; 3,2 см ;

Жергілікті жерде тіректік таңбалар белгіленеді: Ағаш пирамида ; Темір пирамида ; Күрделі сигнал ;

Жергілікті жерде уақытша нүктелерді мыналармен белгіленеді: Темір шыбық ; Ағаш қазық ; Асбест құбыры ;

Жергілікті жердегі нүктелердің арасын 20 метрлік рулеткамен өлшегенде мынадай нәтижелер шыққан: рулетка 3 рет жерге салынып, қалдығы 13,50 м; рулетка 2 рет салынып, қалдығы 9,86 м; рулетка 4 рет жерге салынып, қалдығы 3,95 м болған. Нүктелердің ара қашықтығы мынаған тең: 73,50 м ; 49,86 м ; 83,95 м ;

Жергілікті жердегі нүктелердің арасын 30 метрлік рулеткамен өлшегенде мынадай нәтижелер шыққан: рулетка 2 рет жерге салынып, қалдығы 15,69 м; рулетка 3 рет салынып, қалдығы 5,43 м; рулетка 4 рет жерге салынып, қалдығы 19,82 м болған. Нүктелердің ара қашықтығы мынаған тең: 75,69 м ; 95,43 м ; 139,82 м ;

Жергілікті жердегі өлшеу элементтері: Сызықтың горизонталь ұзындығы ; Горизонталь жазықтықтағы бұрыштар; Көлбеу бұрыштар ;

Жергілікті жердегі сызық ұзындықтары 100 м, 50 м және 150 м, көлбеулігі 60° болса, горизонталь қойылымдары тең: 50 м ; 25 м ; 75 м ;

Жергілікті жердегі сызық ұзындықтары 200 м, 80 м және 40 м, көлбеулігі 60° болса, горизонталь қойылымдары мынаған тең: 100 м ; 20 м ; 40 м ;

Жергілікті координат нүктесі үшін анықтайды: Бірінші зонаның осьтік меридианның бойлығын ; Координаттың зона санын ; Шартты бастау координаттары ;

Жердің биіктігі, жұмыс биіктігі және жобалық биіктігі: Таңдалынып алынған жазықтыққа байланысты жер бетінің салыстырмалы биіктігі; Жердің биіктігі мен жобалық биіктік айырмашылығы ; Жобада берілген биіктік ;

Жиілету торлары?: 1 разрядты триангуляциялық торлар ; 2 разрядты триангуляциялық торлар; 1 және 2 разрядты полигонометрия ;

Жіптік дальномерлі аспаптар: Т30 ; 2Т30П ; НЗК ;

Жіптік дальномермен арақашықтықты мына өрнекпен анықтайды: d=L+f+δ ; d=Kl+c ; d=100l+∆ ;

І

Ірі масштабы топографиялық карталарға мыналар жатады: 1:5000 ; 1:10000 ; 1:2000;

К

Картада қолданылатын шартты белгілер мынадай түрлерге бөлінеді: Аудандық ; Масштабтан тыс ; Сызықтық ;

Кездейсоқ қателіктердің қасиеттері: Абсолют мәні бойынша белгілі бір шектен аспайды ; Мәні бірдей оң және теріс қателіктердің кездесу жиілігі тең ; Неғұрылым абсолюттік мәні артқан сайын кездейсоқ қателіктер соғұрылым ;

Кездейсоқ қателіктердің сандық қасиеттері: Математикалық күтім ; Дисперсия ; Орташа квадраттық ауытқушылық ;

Кездейсоқ оқиғалардың заңдылығы: Шынайы оқиға ; Бақылау нәтижесі мүмкін емес оқиға ; Кездейсоқ оқиға ;

Кездейсоқ шамаларды үлестіру заңы: Қалыпты үлестірім ; Қалыпты үлестірім тығыздығы ; Графикалық немесе Гаусс қисығы;

Келесі қателіктер өлшеудің дәлдігін сипаттайды: Абсолюттік ; Салыстырмалы ; Шектік ;

Келесі типті фигураларды жеңілдетін теңестіру: Орталық жүйе; Геодезиялық төртбұрыш ; Үшбұрыштар тізбегі ;

Келтіру элементтерін анықтау әдістері: Графикалық ; Аналитикалық ; Тікелей ;

Координата өсімшелерін мына формулалармен анықтауға болады: Δх=d·cosα ; Δх=X₂–X₁ ; Δy=d·sinα ;

Координаталар өсімшелері Δх=+3 м, Δу=-4 м; Δх=+40 м, Δу=+30 м; Δх=-60 м, Δу=+80 м болған жағдайда, нүктелердің арақашықтығы мынаған тең: 5 м ; 50 м ; 100 м ;

Көлбеу бұрыштар анықталынады: v=DC-HO ; v=HO-DO-180 ; v=180-DC+HO ;

Көлбеу бұрыштарды анықтау мына формулалар арқылы жүзеге асырылады : ν= М0 – КП ; ν= КЛ – М0 ; ν= (КЛ – КП)/2 ;

Қ

Қателіктер теориясының негізгі міндеттері: Өлшеу нәтижелері бойынша олардың орташа мәнін анықтау ; Өлшеу жұмыстары нәтижелерінің дәлдігін бағалау ; Өлшенеген шама функцияларының дәлдігін бағалау;

Қателіктерді пайда болу көздеріне қарай бөледі: Аспап қателіктері; Сыртқы ; Дербес ;

Қашықтық өлшеуіштің коэффициенті 100-ге тең. Жіптер бойынша алынған мәндер: 1000 мм және 2563 мм; 1000 мм және 2678 мм; 1000 мм және 2392 мм болғанда, ара қашықтық мынаған тең: 156,3 м ; 167,8 м ; 139,2 м ;

Қашықтық өлшеуіштің коэффициенті 100-ге тең. Жіптер бойынша алынған мәндер: 1000 мм және 2941 мм; 1000 мм және 2863 мм; 1000 мм және 2712 мм болғанда, ара қашықтық мынаған тең: 194,1 м ; 186,3 м ; 171,2 м ;

Қисықты бөлу кезіндегі басты нүктелер: Қисықтың басы ; Қисықтың ортасы ; Қисықтың соңы ;

Қисықтың негізгі элементтері арқылы есептеледі: Т=Rtg(γ/2) ; K=πRγ/180° ; D=2T-K ;

Қисықтың басы мен соңының пикетаждағы орнын мына элементтер арқылы есептейді: T ; K ; D ;

Қисықтың ұзындығы, тангенс (жанасу сызығы) және домер (қалдық) мына формулалармен анықталады: ; ; ;

Қолданылатын құралдарға байланысты нивелирлеудің мынадай тәсілдері бар: Геометриялық ; Тригонометриялық ; Гидростатикалық ;

Қосымша пункттердің пландық жағдайын анықтайды: Координатты белгінің жоғары жағынан төменге беру арқылы ; Тура керіту ; Кері керіту ;

Құрал горизонты ГИ=236,120 м, рейканың қара жағы бойынша алынған есептер 1692 мм, 1934 мм, 2674 мм. Нүктелердің биіктіктері мынаған тең: 234,428 м ; 234,186 м ; 233,446 м ;

Құрал горизонты ГИ=356,95 м, рейканың қара жағы бойынша алынған есептер 2190 мм, 1870 мм, 1590 мм. Нүктелердің биіктіктері мынаған тең: 354,76 м ; 355,08 м ; 355,36 м ;

Қысқа арақашықтықтарды өлшейтін рулетка түрлері: 10м ; 20м ; 50м ;

Л

Лентамен, рулеткамен және жіптік қашықтық өлшеуіштің көмегімен сызық ұзындығын өлшеу кезіндегі дәлдіктері мынаған тең: 1:2 000 ; 1:3 000 ; 1:300 ;

М

Масштабтың түрлері: Санды ; Сызықты ; Көлденең ;

Межелік тіректік торлар арналған: Кадастрлық нысандарда координат негізін анықтау үшін ; Әр түрлі мақсаттағы пайдаланудағы жерді түгендеу үшін ; Кадастрлық нысандардағы жерлерді мемлекеттік тіркеу үшін ;

Межелік белгі ретінде пайдаланатындар: Тас бағаналар ; Асбест құбырлар ; Темір құбырдың кесіндісі ;

Межелік тіректік тор пунктерінің тығыздығы кем болмауы тиіс: Қала аумағында 1 км²-қа 4тен ; Басқа елді мекен аумағында1 км²-қа 2 ден; Аумағы 2 км² аз елді мекендерде – бір елді мекенге 4тен ;

Мемлекеттік геодезиялық тор: 1 классты триангуляция ; 2 классты триангуляция; 3 және 4 классты триангуляция ;

Мемлекеттік геодезиялық торлар мынадай түрде тұрғызылады: Полигондар; Туйықталған жүрістер ; Ұшбұрыштар шынжырлары ;

Мемлекеттік нивелирлеудің 1 кл 1 км жүрістегі дәлдігі: І-3√L ; ІІ -5√L ; ІІІ -10√L ;

Мемлекеттік нивелирлеудің әр түрлі класстарының 1 км жүрістегі дәлдігі: ІІ -5√L ; ІІІ-10√L; ІV -20√L ;

Мемлекеттік пландық геодезялық торды құрастыру тәсілдері: Триангуляция ; Полигонометрия ; Триллалтерация ;

Мемлекеттік пландық торлар мынадай әдістермен тұрғызылады: Триангуляция ; Полигонометрия ; Трипатерация ;

Мемлекеттік пландық торлардың пунктерінің сыртқы белгілері: Қарапайым сигналдар ; Күрделі ; Пирамидалар ;

Мензуланың жиынтық мыналардан тұрады: Кипрегель; Мензулалық тақта; Штатив ;

Мензуланың жұмыс жағдайына келтірілуі: Центрлейді (нүктенің үстіне дәл орналастыру) ; Планшет жазықтығын горизонтальдыққа келтіреді ; Планшетті бағыттайды ;

Мына аспаптарда жіптік тор болады: Теодолит ; Нивелир ; Тахеометр ;

Мына геодезиялық құралдардың көмегімен горизонталь бұрыштарды өлшеуге болады: Теодолит ; Тахеометр ; Электронды теодолит ;

Мына масштабтағы топографиялық карталарды топографиялық пландарға жатқызады: 1:1000 ; 1:5000 ; 1:2000 ;

Мына функциялардың , орташа квадраттық қателіктері: ; ; ;

Мына функциялардың: , орташа квадраттық қателіктері мынадай түрде болады: ; ; ;

Н

Н-05, Н-3 және Н-10 нивелирлерінің 1 км-лік қос жүрістегі биіктік өсімшесін анықтаудағы орташа дәлдігі мыналарға тең: 0,5 мм ; 3 мм; 10 мм ;

Нақтылы жағдайды түсіру тәсілдері: Перпендикулярлар ; Полюстік ; Қиылыстыру ;

Нивелирлер дәлдігі бойынша болады: Жоғарғы дәлдікті ; Дәл ; Техникалық ;

Нивелирлердің жіктелуі: Жоғары дәлдікті ; Дәл ; Техникалық ;

Нивелирлердің негізгі тексерулері: Дөңгелек деңгей осі нивелирдің айналуосіне параллель болуы тиіс; Тор сызығының горизонталь осі нивелирдің айналу осіне перпендикуляр болуы тиіс; Көру дүрбісінің нысаналау осі цилиндрлік деңгей осіне параллель болуы тиіс;

Нивелирлеу журналын есептеу мына ретпен жүргізіледі: Беттің бақылауымен байланыстырушы нүктелер арасындағы өсімшенің орташа мәндерін есептелуі тексеріледі ; Өсімшені теңестірілуі жүргізіледі ; Байланыстырушы нүктелер биіктігін есептейді ;

Нивелирлеу жұмыстарының түрлері: Нүктелердің биіктігін анықтау ; Сызықтық үймереттерді трассалау ; Жергілікті жердің бетін нивелирлеу ;

Нивелирлеу түрлері: Геометриялық ; Тригонометриялық ; Стереофотограмметриялық ;

Нивелирлеу түрлерінің ішінде жоғарғы дәлдікті беретіні: Геометриялық ; Тригонометриялық ; Барометрлік ;

Нүктенің биіктігін анықтауға болады: Бастапқы нүктенің биіктігін белгілеу ; Жергілікті жердің ұзындығын өлшеу арқылы ; Жергілікті жерде бағыттын көлбеулігін өлшеу арқылы ;

О

Оқиға сипатына байланысты қателіктер мынадай түрлерге бөлінеді: Дөрекі қателіктер ; Жүйелік қателіктер ; Кездейсоқ қателіктер ;

Он үшінші пикеттегі жобалық биіктік 321,60 м, он сегізінші пикеттегі жобалық биіктік 316,60 м болса, ПК 14+50, ПК 15+60, ПК 16+80 нүктелеріндегі жобалық биіктік мынаған тең: 320,1 м ; 319,0 м; 317,8 м ;

Оптикалық теодолиттің есеп алғыш құрылғылары: Штрихты микроскоптар ; Шкалалы микроскоптар ; Оптикалық микрометрлер ;

Орташа салмақтық мән анықталынады: L_b=(P₁l_1…..+ P_nl_n) ; L_b=[ Pl]/ [ P] ; L_b=l₀+[ Pε]/ [ CP] ;

Ө

Өлшем түрлері: Теңдәлдікті өлшемдер ; Теңдәлдікті емес өлшемдер ; Шектен тыс өлшемдер ;

Өлшемдердің дәлдігін бағалау критерийлері: Өлшеудің орташаквадраттық қателігі ; Арифметикалық ортаның орташа квадраттың қателігі ; Салыстырмалы қателік ;

Өлшеу дәлдігін сипаттайтын қателіктер: Абсолютті ; Салыстырмалы ; Шектік ;

Өлшеу қателіктері әсерлік сипаттарына қарай бөлінеді: Дөрекі ; Жүйелі ; Кездейсоқ ;

Өсімше мына өрнектермен анықталады: һ=a-b ; h=s*tgγ ; h=1/2(100l+ Δ)sin2v+i-v ;

Өсімше мыналардың көмегімен өлшенеді: Нивелир ; Теодолит ; Тахеометр ;

П

Пикеттік қисықтың басы мен соңын мына элементтер арқылы есептейді: T; K ; D ;

Пикеттік нүктелер, плюстік нүктелер және көлденең қималардың нүктелері былай белгіленеді: ПК 1 ; ПК 2+60 ; П 10 ;

План арқылы аудан анықтау әдістері: Аналитикалық әдіс ; Графиктік әдіс ; Механикалық әдіс;

Пландық геодезиялық торлар шыныдай бөлімдерге бөлінеді: Мемлекеттік геодезиялық торы ; Жиілету торы ; Түсірістік торы ;

Пландық геодезиялық торларды құру әдістері: Триангуляциялық ; Трилотерациялық ; Полигонометриялық ;

Пландық және биіктік геодезиялық жиілету торлары: 1 и 2 разрядты триангуляция торлары ; 1 и 2 разрядты полигонометрия торлары; Техникалық нивелирлеу торлары ;

Пландық тірек торлары: Триангуляция ; Полигонометрия ; Триллатерация ;

Пландық толықтыру торлары мына түрде жасалады: Триангуляция ; Трилатерация; Полигонометрия ;

Пландық түсіру торлары мына түрде жасалады: Теодолиттік түсірістер ; Тура қиылыстыру ; Кері қиылыстыру ;

Р

Р₁=0,954, Р₂=0,988, Р₃=0,997 ықтималдықтары үшін рұқсат етілетін қателіктер: 2m ; 2,5m ; 3m ;

Разрядты геодезиялық толықтыру торларында бұрыштарды өлшеуді тура кескінді теодолиттер қолданылады: 3Т2КП; 3Т5КП ; 2Т30П ;

Разрядты геодезиялық толықтыру торларында қолданылатын дәл теодолиттер: 2Т2 ; 2Т5 ; Т5К ;

Рельефтің қима биіктігін таңдауда мыналар ескеріледі: План және карта масштабы ; Жергілікті жер рельефінің ерекшеліктері ; Қажетті дәлдікпен толықтылық ;

Репер биіктігі 133,64 м, осы реперде тұрған рейка бойынша алынған есеп 2360. Квадрат төбелерінен рейка бойынша алынған есептер 2640, 2860 және 1970 болған. Осы нүктелердің биіктігі мынаған тең: 133,36 м ; 133,14 м ; 134,03 м ;

Репер биіктігі 236,45 м, осы реперде тұрған рейка бойынша алынған есеп 1780. Квадрат төбелерінен рейка бойынша алынған есептер 1920, 2230 және 2352 болған. Осы нүктелердің биіктігі мынаған тең: 236,31 м ; 236,00 м ; 235,88 м ;

Румбтың аттары: СШ ; СБ ; ОБ ;

С

Салмақ бірлігінің орташа квадраттық қателігі: μ=√[ C√PΔ²]/n ; μ=√[ C√PΔ²]/n ; μ=√[Δ²]/ [1/p] ;

Сандық масштабтың түрлері: Ірі масштабты ; Майда масштабты; Орта масштабты ;

Схемадағы тұйықталмаған теодолиттік жүрісте АВ бағытының дирекциондық бұрышы 87°. β₁=98°, β₂=107°, β₃=119° болса, соңғы үш қабырғаның дирекциондық бұрыштары мынаған тең болады: 5° ; 292° ; 231° ;

Схемадағы тұйықталмаған теодолиттік жүрісте АВ бағытының дирекциондық бұрышы 83°. β₁=112°, β₂=123°, β₃=105° болса, соңғы үш қабырғаның дирекциондық бұрыштары мынаған тең болады: 151° ; 208° ; 283° ;

СШ, ОШ және СБ ширектерінде рубтың дирекциондық бұрышқа қатысты өзгеруі мынаған тең: r=α ; r=180°-α ; r=360°-α ;

СШ, СБ, ОБ ширектерінде дирекциондық бұрыштың румбқа қатысты өзгеруі былай көрсетіледі: α=r ; α=360°-r ; α=180°+r ;

Сызықтағы салыстырмалы қателіктерді анықтау керек: Д₁=100 м, m₁=0,5 м; Д₂=50 м, m₂=0,02 м; Д₃=80 м, m₃=0,04 м: ; ; ;

Сызықтарды бекіту жүзеге асырылады: Өзіне қарай ; Өзінен ары қарай ; Ойпат арқылы ;

Сызықтық өлшемдер жүргізуге арналған механикалық құралдар: Өлшеуіш ленталар ; Инварлы сымдар ; Рулеткалар ;

Сызықтық өлшемдер жүргізуге арналған оптикалық-электрондық құралдар: Оптикалық қашықтық өлшеуіштер ; Жарық қашықтық өлшеуіштер ; Радио қашықтық өлшеуіштер ;

Сызықтық өлшемдерге әсер ететін факторлар: Қоршаған орта температурасы ; Тарту күші ; Жер бедері;

Сызықтық функциялардың дәлдігін бағалау өрнегі: m_u² = ΣK²_i m²_i ; m_u= K m_x ; m_u² = Σ_i m²_i ;

Сынақтар кешені: Бақылау ; Тәжірибе ; Өлшем алу ;

Т

Т5К құралының атауындағы белгілер мынаны білдіреді: Теодолит; Бұрышты өлшеудегі ОКҚ 5 '' ; Компенсатормен жарақталған ;

Таулы жерлердің 1:5000, 1:10000 және 1:25000 масштабты тїсірістерінде жер бедерінің қима биіктіктері мынаған тең болады: 2,5 м; 5 м ; 10 м ;

Тахеометриялық түсіріс кезіндегі жіберуге болатын қиылыспаушылықтарды есептеу: f_βдоп=1' ; f_{sдоп=[S]/400} ; f_hдоп=0,04_[S]/ ;

Тахеометриялық түсірісте материалдарын өңдеуге жататындар: Далалық журналды тексеру мен тахеометриялық жүріс схемасын құру ; Жүріс нүктелерінің биіктіктері мен координаттарын есептеу; Әрбір түсіру нүктесінде пункттердің биіктігін есептеу ;

Тахеометрлік түсіріс кезінде бір мезетте өлшенеді: Горизонталь бұрыш ; Вертикаль бұрыш ; Арақашықтық ;

Тахеометрлік түсіріс кезінде өлшенеді: Горизонталь бұрыштар ; Вертикаль бұрыштар ; Арақашықтықтар ;

Тахеометрлік түсірісте, трассаны нивелирлеуде және анероидты қолдана отырып нивелирлеу кезінде нивелирлеудің түрлері: Тригонометриялық ; Геометриялық ; Барометрлік ;

Тең дәлдіксіз екі қатарлы өлшеулердің салмақ бірлігінің орташа квадраттық қателігі: μ=√[P_d d²]/ n ; μ=√[Pd²]/2 n ; μ=√[d²/s]/ 2n ;

Теңдәлдікті өлшеулердің бірдей шамаларына есептеледі: Өлшенген шаманың арифметикалық орта мәні ; Бір өлщемнің орташа квадраттыққателігі ; Арифметикалық орташаның арифметикалық орташа қателігі ;

Теңдәлдікті өлшемдерді төртбұрыштардың бұрыштарындағы қиыспаушылықтар мынаған тең: Δ , , . Бұрышты өлшеудегі қателіктер анықтаңыз: 1'5 ; 3' ; 4'5 ;

Теңдәлдікті өлшеулердің қателіктері мына қасиеттерге ие: Абсолютті шама жағынан белгілі бір шектен аспайды ; Қатарда оң және теріс шамалар бірдей кездеседі ; Абсолютті шамасы үлкейген сайын, қателіктер қатарда аз кездеседі ;

Теңдәлдікті, теңдәлдікті емес және қосарланған өлшемдерде ең дұрыс мәндер мыналар: Арифметикалық ортасы ; Ортасалмақтық мән ; Орташа квадраттық мән ;

Теңестірудің мынадай әдістері бар: Кіші квадраттық әдіспен теңестіру; Коррелаттық тәсілмен теңестіру ; Параметрлік тәсілмен теңестіру ;

Теодалиттік жүрісті есептер өңдеу: Дирекциалық бұрышты есептеу ; Румбтарды есептеу ; Координат өсішелерін есептеу ;

Теодолит, нивелир және анероидтың көмегімен жүзеге асырылатын нивелирлеу түрлері: Тригонометриялық ; Геометриялық ; Барометрлік ;

Теодолитік түсіріс кезінде мынадай өлшемдер жүргізіледі: Горизонталь бұрыштар ; Арақашықтықтар ; Геодезиялық желі пунктеріне бекіту ;

Теодолиттер бұрыш өлшеу дәлдіктеріне қарай бөлінеді: Дәл ; Жоғары дәлдікті ; Техникалық ;

Теодолитті жүрістің І-ші қабырғасының дирекциялық бұрышының салмағы мына өрнекпен анықталады: P_α=K^'/m_x² ; P_α=K^'/m²*n; P_α=K/n ;

Теодолиттік жүріс координаталарын өңдеу кезінде тексерудің мынадай түрлері жүргізіледі: Дирекциондық бұрыштарды есептеу ; Координаталарды есептеу ; Координата өсімшелерін есептеу ;

Теодолиттік жүрістегі бұрышты өлшеудегі орташа квадраттық қателік, қабырғасының ұзындығын өлшеудегі салыстырмалы орташа квадраттық қателік, екі бұрышты өлшеудегі шектік рұқсат етілетін қателік: 30" ; 1:2000 ; 1' ;

Теодолиттік жүрістерде ұзындықты өлшеуге қолданылатын таспа түрлері: Штрихты ; Шеттік ; Шкалалы ;

Теодолиттік жүрістерде және техникалық нивелирлеуде бұрыштық, және сызықтық өлшемдердің дәлдіктері?: 30" ; 1:2000 ; 50 ;

Теодолиттік жүрістерде, пикеттік нүктелерге дейінгі ара қашықтықтар мен триангуляциядағы сызықтардың ұзындығын өлшеуде қолданады: Рулеткаларды ; Жіптік қашықтық өлшеуіштерді ; Электромагниттік қашықтық өлшеуіштерді ;

Теодолиттік жүрістің мынадай түрлері бар: Тұйықталмаған жүріс ; Тұйықталған жүріс ; Аспалы жүріс;

Теодолиттік түсіріс кезінде ситуацияны түсіру әдістері: Полярлық координаталар; Перпендикулярлар әдісі; Сызықтық қиылыстыру ;

Теодолиттік түсіріс кезіндегі камералдық жұмыстар: Өлшенген горизонталь бұрыштарды теңестіру; Дирекциондық бұрыштарды есептеу ; Координаталарды есептеу ;

Теодолиттік түсірісте қолданылатын құралдар: Теодолит ; Лента ; Эккер ;

Теодолиттік түсірістің далалық жұмыстарына мыналар жатады: Жергілікті жерді рекогносцировкалау ; Бұрыштарды өлшеу ; Арақашықтықтарды өлшеу ;

Теодолиттің винттері: Бекіткіш ; Көтергіш ; Микрометрлік ;

Теодолиттің геометриялық схемасына мына осьтер жатады: Горизонталь ; Цилиндрлік деңгейлеуіш осі ; Вертикаль ось ;

Теодолиттің көру дүрбісінде орналасады: Екі жағы шығыңқы линза ; Екі жағы ойыс линза ; Жазықпараллель линза ;

Теодолиттің көру дүрбісінің осьтері:Оптикалық ось; Горизонталь ось; Визирлік ось ;

Техникалық нивелирлеу жұмыстары жүргізілген. Бірінші жұмыста нивелирлік жүріс ұзындығы 1 км, екінші жұмыста 4 км, үшінші жұмыста станциялар саны 25 екендігі белгілі болса, үш жүрістегі шектік қиыспаушылықтар мынаған тең: ± 40 мм ; ± 50 мм ; ± 100 мм ;

Техникалық теодолиттерге мыналар жатады. 2Т30П ; Т15 ; Т30 ;

Толықтыру торлары мына әдістермен тұрғызылады: Аналитикалық торлар ; 1 және 2 разрядты полигонометрия әдісі ; 1 және 2 разрядты триангуляция әдісі ;

Топографияда түсірістің мынадай түрлері бар: Теодолиттік ; Тахеометрлік ; Мензулалық ;

Топографиялық карталар мен пландарда жер бедерінің мынадай негізгі формалалары көрсетіледі: Таулар ; Қазаншұңқыр ; Жазық ;

Топографиялық карталарда жасыл, көк және қоңыр түспен сәйкесінше мына объектілер белгіленеді: Орман; Гидрография ; Жер бедері ;

Топографиялық карталарда орман, гидрография және жер бедерін кескіндеу үшін сәйкесінше мына түстерді қолданады: Жасыл ; Көк ; Қоңыр ;

Топогрфиялық карталар мен пландарда қолданылатын масштаб түрлері: Сандық ; Сызықтық ; Көлденең ;

Төрт класстан тұратын торлар: Нивелирлік ; Полигонометриялық; Триангуляциялық ;

Төрт қабырғалы тұйықталған геодезиялық жүрістерде ішкі бұрыштар қосындысы 359°55'50", 359°53'43", 360°01'40" болған. Бұрыштық қиыспаушылықтар мынаған тең: -0°04'10" ; -0°06'17"; +0°01'40" ;

Трассадағы қисықтың негізгі нүктелеріне мыналар жатады: Қисықтың басы ; Қисықтың ортасы ; Қисықтың соңы ;

Трассаның қисығының элементтері: Радиус ; Биссектриса ; Трасса бұрылу бұрышы ;

Трассаның профилін салу кезінде мынадай жұмыстар жасалады: Профиль торын сызу ; Шартты горизонтты анықтау ; Жұмыстық биіктіктерді анықтау ;

Триангуляцияның негізгі сипаттамалары: αº ; S, км ; m_β ;

Триангуляцияның негізгі сипаттамалары: Теодолиттік түсірістер ; Тура қиылыстыру ; Кері қиылыстыру ;

Тура өлшеуге болмайтын қашықтықтарды өлшеу схемалары: Екі бұрышы мен бір қабырғасы арқылы ; Екі қабырға мен арасындағы бұрыш арқылы ; Кедергі сыртына шығарылған қашықтық арқылы ;

Түсіріс негіздерін құрастыру әдістері: Теодолиттік түсіріс ; Тахеометрлік түсіріс ; Бұрыштық қиылыстыру ;

Түсірістер қолдану аспабына қарай аталады: Тахеометрлік ; Теодалиттік ; Аэроғарыштық ;

Түсірістер қызметіне қарай былай бөлінеді: Ауылшаруашылық ; Топырақтық ; Орманшаруашылық;

Түсірістің түрлері: Теодалиттік ; Тахеотметриялық ; Мензулалық ;

Тұйық теодолиттік жүрісте жүріс қабырғасының горизонталь қойылымын, ішкі бұрыштардың теориялық қосындысын және жүріс периметріндегі абсолюттік ұзындық қиыспаушылықты мына формулалармен анықтайды: ; ; ;

Тұйық теодолиттік жүрісте координата өсімшелері мен жүріс периметріндегі салыстырмалы ұзындық қиыспаушылықты мына формулалармен анықтайды: ; ; ;

Ұ

Ұзын арақашықтарды өлшеу мақсатында қолайлы: Радиодальномер ; Жарықтық дальномер ; Электромагниттік дальномер ;

Ш

Шеңберлі қисықтың негізгі нүктелері: Қисықтың басы ; Қисықтыңтың ортасы; Қисықтың соңы ;

Шығу тегіне байланысты қателіктер мынадай түрлерге бөлінеді: Құрал ; Сыртқы ; Жеке ;

Ы

Ықтималдық теориясындағы кездейсоқ жағдайлардың жалпылама заңдылықтары: Кездейсоқ ; Сенімді ; Мүмкінсіз ;

Комплект тестовых заданий на казахском языке по курсу «Геодезия» для студентов специальности

5В090300-Землеустройство

Уровень 1

Вопрос №1

V1	Топографиялық карта бойынша жер ауданын өлшейтін құрал
1	планиметр

Вопрос № 2

V1	Топографиялық планда қисық сызықтарды өлшейтін құрал.
1	курвиметр

Вопрос № 3

V1	Математикалық заңдарға негізделе отырып жасалынатын жер шарының кішірейтіліп әрі жинақталып шартты белгілермен көріністі не деп атайды
1	карта

Вопрос № 4

V1	Жергілікті жерде горизонтальдық бұрышты өлшейтін аспап.
1	теодолит

Вопрос № 5

V1	Географиялық ақпараттың жалпы көрінісі ненің көмегімен көрсетіледі
1	шартты белгілер

Вопрос № 6

V1	Жердің қисықтығына түзетулерді енгізбей жер бетін кішірейтіп бейнеленуді не деп атайды
1	план

Вопрос № 7

V1	Топографиялық карталарда өзен енінің көрсетілуі
1	сандық мінездемемен

Вопрос № 8

V1	Топографиялық картада жер көлемін анықтау тәсілі
1	палеткамен

Вопрос № 9

V1	Жергілікті жерде арақашықтықты өлшейтін құрал.
1	болатты лента

Вопрос № 10

V1	Бедерді топографиялық карталарда бейнелеуде еңіс бағыты немен көрсетіледі
1	бергштрих

Вопрос № 11

V1	Топографиялық түсірісте қолданылатын геодезиялық аспаптар мен құралдар
1	теодолит, нивелир, болатты лента

Вопрос № 12

V1	Жергілікті жерде екі нүктенің арасындағы салыстырмалы биіктікті өлшейтін аспап.
1	нивелир

Вопрос № 13

V1	Топографиялық планда планиметрдің көмегін қандай өлшеу жүргізеді
1	Аудандарды өлшейді

Вопрос № 14

V1	Жер бетінің бедер картасы қай карта тобына жатады
1	физико - географиялық

Вопрос № 15

V1	Топографиялық картада немесе планда транспортирдің көмегін қандай өлшеу жүргізеді.
1	Бағыттар арасындағы бұрыштарды өлшейді

Вопрос № 16

V1	Горизонталь сызықпен жердің бетіндегі сызықтың арасындағы вертикаль бұрыш
1	Көлбеу бұрыш

Вопрос № 17

V1	Практикалық және теориялық өлшеу шамаларының арасындағы айырымының аталымы
1	Қате, үйлеспеушілік

Вопрос № 18

V1	Тұйық полигон төбесінің саны 12 болғандағы өлшенген бұрыштарының теориялық қосындысы
0	12000
1	1800
0	18000
0	21600
0	1200

Вопрос № 19

V1	Үшінші ширектегі (ОБ) ∆X және ∆Y координаталар өсімдерінің таңбалары
0	-;+
1	-;-
0	+;-
0	+;+
0	*/+

Вопрос № 20

V1	Геодезия - жер туралы ғылым ретінде нені зерттейді?
0	Жер қыртысындағы үрдістерді
0	Жер бетіндегі өсімдік пен жануарлар әлемін
0	Табиғатты пайдалануды
1	Жер бетінің пішінін және мөлшерін
0	Пайдалы қазбалар

Вопрос № 21

V1	Әр нүктеде тіктеуіш сызығының бағытына перпендикуляр дөңестелген бет
0	Референц-эллипсоид
1	Деңгейлік бет
0	Шар
0	Эллипс
0	Сфера

Вопрос № 22

V1	Мұхит суларының үстімен, құрлықтың астынан ойша өтетін тұйық бет
1	Геоид
0	Референц-эллипсоид
0	Эллипсоид
0	Сфера
0	Шар

Вопрос № 23

V1	Геодезиялық есептеуде қабылданған Жердің орташа радиусы.
0	5000 км
1	6371,1 км
0	1238,2 км
0	500 км жуық
0	10 000 км астам

Вопрос № 24

V1	Географиялық меридианының солтүстік бағытынан таңдаған бағытқа дейін алынған бұрыш қалай аталады.
0	магниттік азимут
0	Дирекциондық бұрыш
1	Географиялық (нағыз) азимут
0	Қисық азимут
0	Меридиандар жақындасуы

Вопрос № 25

V1	Магниттік меридианының солтүстік бағытынан сағат тілі бойынша таңдаған бағытқа дейін алынған бұрыш қалай аталады.
1	магниттік азимут
0	Дирекциондық бұрыш
0	Географиялық (нағыз) азимут
0	Қисық азимут
0	Меридиандар жақындасуы

Вопрос № 26

V1	Зонаның осьтік меридианының және осыған параллель болып келетін сызықтардың солтүстік бағытынан сағат тілі бойынша таңдаған бағытқа дейін алынған бұрыш қалай аталады.
0	магниттік азимут
1	Дирекциондық бұрыш
0	Географиялық (нағыз) азимут
0	Қисық азимут
0	Меридиандар жақындасуы

Вопрос № 27

V1	Географиялық меридианының солтүстік бағыты мен осьтік мердианның солтүстік бағыты арасындағы бұрыш қалай аталады
0	магниттік азимут
0	Дирекциондық бұрыш
0	Географиялық (нағыз) азимут
0	Қисық азимут
1	Меридиандардың жақындасу

Вопрос № 28

V1	Географиялық меридианының және магниттік меридианының солтүстік бағыттары арасындағы бұрыш қалай аталады
0	магниттік азимут
0	Дирекциондық бұрыш
0	Географиялық (нағыз) азимут
1	Магнит тілінің бұрылуы немесе магниттік бұрылу
0	Меридиандар жақындасуы

Вопрос № 29

V1	Осьтік меридианының жақын бағытынан (солтүстік немесе оңтүстік) екі жаққа қарай бір нақты сызыққа дейін есептелетін және 90° аспайтын бұрыш қалай аталады
0	магниттік азимут
0	Дирекциондық бұрыш
0	Географиялық (нағыз) азимут
1	Румб
0	Меридиандар жақындасуы

Вопрос № 30

V1	Румб деп геодезияда нені түсінеді.
0	Берілген нүктенің магниттік меридианының солтүстік бағытынан сағат тілі бойынша таңдаған бағытқа дейін алынған бұрыш.
0	Зонаның осьтік меридианының және осыған параллель болып келетін сызықтардың (тік километрлік сызықтардың) солтүстік бағытынан сағат тілі бойынша таңдаған бағытқа дейін алынған бұрыш.
0	Берілген нүктенің географиялық меридианының және магниттік меридианының солтүстік бағыттары арасындағы бұрыш.
1	Осьтік меридианының жақын бағытынан (солтүстік немесе оңтүстік) екі жаққа қарай бір нақты сызыққа дейін есептелетін және 90° аспайтын бұрыш.
0	Берілген нүктенің географиялық меридианының солтүстік бағыты мен координаттық тордың тік сызығының солтүстік бағыты арасындағы бұрыш.