Гипогликемиялық кома

Гипогликемиялық кома – бұл бас ми клеткаларының глюкозаны сіңіру қабілетінің төмендеуіне және ми гипоксиясына әкелетін қандағы қант мөлшерінің күрт төмендеуі. Диабеттік комаға қарағанда жиі дамиды.

Себептері:

1. Инсулин дозасының артық болуы.

2. Физикалық салмақтар

3. Инсулин енгізгеннен кейін тамақтанбау.

4. Тамақ қабылдау ара қашықтығының ұзаққа созылуы.

Симптомдары:

Кома тез дамиды. Өткір аштық сезімі, тершеңдік артады, шаршағандық, аяқ-қолдарының дірілі. Ерін мен тілдің жансыздануы тән болады. Одан әрі ауру ашуланғыш, агрессивті, көз алдында елестеулер болуы мүмкін. Тершеңдік өте жоғары, сыртқы ортада бағытталуының бұзылуы, көз қарашығының кеңеюі, құрысып-тырысу пайда болады, ауру есін жоғалтады. Қан қысымы қалыпты жағдайда.

Шұғыл көмек:

Команың ауырлығына байланысты:

1. Гипогликемияның бастапқы белгілері тәтті шай, бал, тосап, тоқаш қабылдаумен жойылады.

2. Ауыр жағдайда, есін жоғалтқанда – тез арада көк тамырға ағынды түрінде 20-30мл-20%-40% глюкоза ерітіндісі енгізіледі.

3. Егер 10-15 мин кейін тиімділігі болмаса глюкоза енгізуді қайталау қажет.

4. Көк тамырға тамшылатып 5-10% глюкоза ерітіндісіне кокарбоксилаза қосып бала есін жиғанша және өздігінен тамақ қабылдауы мүмкіншілігі пайда болғанға дейін қоюға болады.

5. Оксигенотерапия.

6. Ауыр жағдайда – тері астына 0,1% адреналин ерітіндісі.

Күн өту

Күн өту –күн сәулесінің қарқынды немесе ұзақ әсерінің себебінен дамитын жүйке жүйесінің және оның ұзыншақ мида орналасқан маңызды орталықтарының зақымдануы. Көбіне күн өту ерте жастағы балалар бас киімсіз ашық күн сәулесінің астында жүргеннен болады.

Белгілері: бастың ауыруы және айналуы, құлақтың шулауы, әлсіздік, лоқсу, құсу. Қалтырау болуы мүмкін, дене температурасы 40^оС және одан да жоғары көтеріледі, мұрыннан қан кету.

Тексергенде: беті қызарған, тершеңдік артады, пульсі және дем алуы жиілейді, ауыр жағдайда – есінен тану.

Шұғыл көмек:

1. Баланы көлеңке жерге ауыстыру, шешіндіру.

2. Суық су ішкізу.

3. Басына суық компресс немесе мұз қою.

4. Баланы төсекке жатқызу.

5. Көп мөлшерде салқын сұйықтық беру.

6. Дымқыл сүлгімен сүрту.

7. Тері астына – 1-2мл 10% кофеин немесе 0,1-0,2мл кордиамин ерітіндісін енгізу – жүрек-тамыр қызметінің бұзылуында.

8. Керек жағдайда – жасанды дем беру.

9. Ауыр жағдайда – госпитализациялау.

Жылу өту

Жылу өту – ағзаның жалпы қызып кетуіне байланысты және жылу факторларының әсерінен дамитын патологиялық жағдай. Жылу өту синдромының негізінде жылу жасау артып жылу бөлінуінің азаюы жатады.

Себептері:

• ылғалдылығы жоғары ыстық бөлмеде болу

• ауаны нашар өткізетін қалың киім кию

• баланың жылу көзінің немесе пештің маңындағы төсекте жатуы.

Белгілері: бастың ауыруы және айналуы, әлсіздік, ұйқышылдық, құлақтың шулауы, лоқсу. Терісі қызарған, басында дымқыл, одан әрі құрғақтанады. Мұрыннан қан кетуі мүмкін. Дене температурасы 40-41^оС көтеріледі, құрысу болады. Пульсі және дем алуы жиілейді, ауыр жағдайда – есінен тану.

Шұғыл көмек:

1. Баланы салқын, желдетілетін бөлмеге ауыстыру.

2. Қысып тұрған және қалың киімінен босату.

3. Таза ауамен қамтамасыз ету.

4. Салқын су беру.

5. Басына суық компресс, ірі тамырларына мұзды мұйық қою.

6. t +18+20^оС салқын суға малынған жаймамен орау.

7. Тері астына – 1-2мл 10% кофеин немесе 0,1-0,2мл кордиамин ерітіндісін енгізу.

8. Инфузионды терапия – физиологиялық ерітінді +5% глюкоза ерітіндісі.