- •Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі қ. Жұбанов атындағы ақтөбе өңірлік мемлекеттік университеті
- •Практикалық сабақтарға әдістемелік ұсынымдар мен нұсқаулар
- •Жоғары температурада жану реакциясының термодинамикалық мінездемелері
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Жоғары температурадағы газдар диссоциациясы
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Металл – металл тотығы жүйесіндегі оттегінің тепе – теңдік қысымы
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Металл тотықтары түзілгендегі бос энергияның қалыпты өзгерісі
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Ерітінділер түзілісінің тотықтардың беріктігіне әсері
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Металл тотықтарының тотықсыздану үрдісі
- •Теориялық бөлім
- •Өз бетімен шығаруға арналған нұсқалар
- •Металл тотықтарын газтәрізді тотықсыздандырғыштармен тотықсыздандыру
- •Теориялық бөлiм
- •Тәжірибелік мәліметтер бойынша металды балқымалар компоненттерінің белсенділігін есептеу
- •Теориялық бөлiм
- •Өз бетімен шығаруға арналған нұсқа
- •Теориялық бөлiк
- •Теориялық бөлiк.
- •Өзiндiк жұмыс үшiн нұсқаулар:
- •Теориялық бөлім
- •Теориялық бөлiм
- •Студенттiң өзiндiк жұмысы үшiн нұсқаулар
- •Теориялық бөлiк
- •Теориялық бөлім
- •Теориялық бөлім
- •Сурет 3. ∆gºМеО мен ∆gºС/со тәуелділік температура тотығу реакциясының туындауы.
- •2 Реакция үшін:
- •Химиялық реакцияның тепе-теңдік константы математикалық тәуелділік есебі
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Әдебиеттер тізімі
Теориялық бөлiк
Жиынтық реакцияны қалай ерiтiлмелi күйiндi, қара күкiртiнiң алып тастауын процессi молекулалық Құрылыс теориясының позицияларымен:
(1)
Металлмен және күйiндiнiң аралығында күкiрттiң үлестрілуі процесстiң сандық мiнездемесi күкiрттiң үлестiрiлуiн коэффициент болып табылады
(2)
Мән (2 ) реакциямен сәйкес (1 ) реакцияның тепе-теңдiгiнiң тұрақтысы және белсендiлiктермен және күйiндiде анықталады:
Мынадан
Грант және Чипманның лабораториялық зерттеулерiнде күкiрттiң үлестiрiлуiн коэффициентке ықпалдарды зерттеген:
Авторлар басқа зерттеулерде дегенмен сол күйiндiнiң негiзгiлiктен сияқтысының күрделi тәуелдiлiгi айқындалған, сол сияқты күйiндiдегi без оксидтiң мазмұныды. Күйiндiнiң құрамы бойынша мән есептеуге мүмкiндiк беретiн әр түрлi эмпирикалық теңдеулер ұсыныс жасаған. Тәжiрибелер жүргiзiлетiн шарттарының эмпирикалық шекте тәуелдiлiктерiнiң қолдану облысы дегенмен.
Металлдан күйiндiге күкiрттiң өткелi күкiрттiң атомдарының иондауымен байланған. Электрондардың көзiмен металлдан күйiндiге безiнiң атомдардың өткелiнiң процессi бола алады. Жиынтық реакция сияқты болады:
Стемнiң нақты күйiндi силерiнiң күйiндi ауытқуының иондық теориясының П.Герасименко ұсынған негiзiнде күйiндi металл тепе-теңдiктердiң есептеуiнiң әдiстемесiмен сәйкес тамаша мәндердiң күйiндiнiң құрамынан тәуелдiлiкпен есепке алынады. Байланыс жүргiзiледi:
Бұл әдiс бойынша иондық шоғырландырулар граммның жалпы санына осы сортын грамм-ионды санның қатынастарымен сияқты анықталады - катиондар және аниондардың иондарының күйiндiсiнде.
Талдау
Күйiндi құрамымен болатын тепе-теңдiктегi сұйық темiрiндегi күкiртiнiң шоғырландыруын есептеу.
Компоненттердiң моль саны табамыз:
Жалпы қосындысы анион мен катион саны 100 гр. есептелгенде:
Анион күкірті мен оттек белсенділіктері қожда:
Студенттін өзіндік жұмыс
№ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
37 |
6 |
5 |
22 |
8 |
1 |
10 |
10,5 |
0,5 |
1630 |
0,05 |
2 |
38 |
5 |
6 |
21 |
9 |
2 |
12 |
6,5 |
0,6 |
1620 |
0,04 |
3 |
37 |
4 |
4 |
24 |
8 |
1 |
11 |
10,5 |
0,5 |
1610 |
0,045 |
4 |
35 |
5 |
6 |
23 |
7 |
3 |
9 |
11,3 |
0,7 |
1630 |
0,055 |
5 |
36 |
6 |
5 |
20 |
6 |
2 |
10 |
14,2 |
0,8 |
1620 |
0,04 |
6 |
35 |
5 |
4 |
22 |
8 |
1 |
12 |
12,5 |
0,5 |
1610 |
0,05 |
7 |
38 |
4 |
5 |
21 |
7 |
2 |
11 |
11,4 |
0,6 |
1620 |
0,04 |
8 |
37 |
5 |
5 |
24 |
8 |
3 |
9 |
8,5 |
0,5 |
1610 |
0,045 |
9 |
35 |
6 |
6 |
23 |
9 |
1 |
10 |
9,3 |
0,7 |
1630 |
0,055 |
10 |
37 |
5 |
4 |
20 |
8 |
2 |
12 |
11,2 |
0,8 |
1630 |
0,04 |
11 |
38 |
4 |
6 |
22 |
7 |
1 |
11 |
10,5 |
0,5 |
1620 |
0,05 |
12 |
37 |
5 |
5 |
21 |
6 |
3 |
9 |
13,4 |
0,6 |
1610 |
0,04 |
13 |
35 |
6 |
4 |
24 |
8 |
2 |
10 |
10,5 |
0,5 |
1630 |
0,045 |
14 |
36 |
5 |
5 |
23 |
7 |
1 |
12 |
10,3 |
0,7 |
1620 |
0,055 |
15 |
35 |
4 |
5 |
20 |
8 |
2 |
11 |
14,2 |
0,8 |
1610 |
0,04 |
16 |
38 |
5 |
6 |
22 |
9 |
1 |
9 |
9,5 |
0,5 |
1620 |
0,05 |
17 |
37 |
6 |
4 |
21 |
8 |
3 |
10 |
10,4 |
0,6 |
1610 |
0,04 |
18 |
35 |
5 |
6 |
24 |
7 |
2 |
12 |
8,5 |
0,5 |
1630 |
0,045 |
19 |
37 |
4 |
5 |
23 |
6 |
1 |
11 |
12,3 |
0,7 |
1610 |
0,055 |
20 |
38 |
5 |
4 |
20 |
8 |
2 |
9 |
13,2 |
0,8 |
1620 |
0,04 |
21 |
37 |
6 |
5 |
22 |
7 |
3 |
10 |
9,5 |
0,5 |
1610 |
0,055 |
Есептеудiң қорытындысы:
1.Температураға тап қалған күйiнденiң күйiндi балқытпасын есептеудi жасалсын, күкiрт және оттектiң аниондарының белсендiлiгiн анықтау.
2.Қорытынды жасау.
Бақылау сұрақтары:
1. Егер тепе-теңдiктiң тұрақтысы көбiрек бiрлiкке ұмтылатын болса металлдық балқытпадағы күкiрт мөлшерi мiнез-құлық әлдеқалай болады?
2. Күкiрттiң аниондарының белсендiлiгi деген не?
Әдебиеттер:
Теория металлургических процессов: учебник для вузов. Рыжонков Д.И., Арсентьев П.П., Яковлев В.В. и др. - М.: Металлургия, 1989, 392 с.
Теория металлургических процессов: учебное пособие для вузов. Попель С.И., Сотников А.И., Бороненков В.И. М.: Металлургия, 1986. с.483
Теория металлургических процессов. С.И. Филиппов. М: Металлургия, 1967, 279
Казачков Е.А. Расчеты по теории металлургических процессов, Ю М., «Металлургия», 1986, 288 с.
Сабақ №14 «Ионды ерітіндіні реттеу теориясы бойынша қож балқымалардың компоненттерін белсенділігін есептеу»
Сабақтын мақсаты: Ионды қосылыстарға ие қождын ерітінді компоненттерінің белсенділігін анықтау.
Сабақ жоспары:
Теориялық бөлiк
Талдау.
Бақылау сұрақтарының тiзiмнiң теориялық студенттiң бiр бөлiгiнiң игеруi, кеңес берiлетiн әдебиеттiң дербес шешiм және сiлтемесi үшiн берiледi.
